"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΛΑΖΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΛΑΖΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΕΛΑΣιτο-ΣΥΡΙΖΑίοι ΕΘΝΙΚΟΙ ΣΟΥΡΓΕΛΟ-ΤΣΟΓΛΑΝΟ-ΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΕΣ: Καινούργια μόστρα, παλιά χούγια!

 

Του ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΖΟΥ

Τον Αλέξη τον είχαν για χαμένο από την πιάτσα.

Είχε φάει τις σφαλιάρες του και, αφού πρώτα μάζεψε "όλο το χαρτί", την έκανε μ’ ελαφρά. Παρέδωσε το μαγαζί κι άφησε τους παλιούς συνεταίρους να πλακώνονται μεταξύ τους για τα φραγκοδίφραγκα. Κυκλοφορούσε πλέον στα μεγάλα τα σαλόνια με βιβλία, Ινστιτούτα και ύφος ανθρώπου που, όταν του έλεγες "κόμμα", σε κοίταζε απορημένος και ρωτούσε:

— Κόμμα; Ποιο κόμμα; Τι είναι αυτό;

Μόνο που η πιάτσα της πολιτικής, μάγκα μου, αφήνει ένα κουσούρι. Όποιος γεύεται μια φορά την εξουσία, τη μυρίζεται από τρία χιλιόμετρα μακριά και θέλει πάντα κι άλλη. Και φέτος η μυρωδιά έρχεται βαρβάτη από Θεσσαλονίκη μεριά.

Στη ΔΕΘ είχαν αρχίσει τα γνωστά. Γυάλισμα τα παπούτσια, πρόβες στα χαμόγελα, πακέτα, εξαγγελίες, υπολογισμοί και εκείνο το παραδοσιακό πανηγύρι όπου για μία εβδομάδα ολόκληρη η χώρα μαθαίνει ότι από τον Ιανουάριο, θα αλλάξει η ζωή της. Τουλάχιστον μέχρι τον… Ιανουάριο.

Ο Κυριάκος, όπως θέλει το έθιμον, είχε την… "παραγγελιά". Έτσι γίνεται χρόνια. Βγαίνει πρώτος ο πρωθυπουργός, η ορχήστρα παίζει γι’ αυτόν, λέει εκείνος το τραγούδι του και μετά παίρνουν σειρά οι υπόλοιποι.

Μια μπέσα, ένα φιλότιμο της πολιτικής πιάτσας, από τα λίγα που δεν έχουν χαθεί, ακόμα. Δεν είναι νόμος, δεν σε πάνε αυτόφωρο αν δεν το τηρήσεις, αλλά όλοι ξέρουν ότι υπάρχει. Και όλοι το σέβονται.

Μέχρι φέτος το σεβόταν κι ο Αλέξης. Τώρα αποφάσισε να το γράψει εκεί που θα έγραφε και τις αγορές, παίζοντας τους νταούλια.

Διότι μπορεί να έγινε statesman, να γκριζάρισε όσο πρέπει, να έγραψε την "Ιθάκη" και να απέκτησε εκείνο το σοβαρό βλέμμα του ανθρώπου που έχει πλέον συμφιλιωθεί με την Ιστορία, αλλά μόλις είδε αφύλακτη την πόρτα, κάτι μέσα του σκίρτησε. Το παλιό του χούι, η γνωστή φωνούλα μέσα του, δεν έλεγε να το βουλώσει: "Χώσου. Τρούπωσε. Μην χάσεις την ευκαιρία για την "υπέροχη αναμπουμπούλα" που θέλουν οι Μεγάλοι Τιμονιέρηδες".

— Πότε μιλάει ο Μητσοτάκης;

Του είπαν.

 

— Ωραία. Εγώ θα μιλήσω πριν.

Και κάπως έτσι, ο κύριος του Ινστιτούτου έγινε πάλι ο Αλέξης της πιάτσας.

Έβαλε το σακάκι, ίσιωσε το μαλλί, κοίταξε προς Θεσσαλονίκη και αποφάσισε να χαλάσει λίγο τη μανέστρα. Όχι τίποτε σπουδαίο. Μια μικρή σφήνα. Έτσι, για να θυμηθούν οι παλιοί και να μάθουν οι νεότεροι.

Μόνο που στο απέναντι μαγαζί, καθόταν ο Άδωνις. Που περιστέρι της ειρήνης ή κιοτή, δεν τόνε λες. Αν μυριστεί καβγά, δεν θ’ αλλάξει πεζοδρόμιο, δεν θα κάνει τουμπεκί. Θα βγει μπροστά για την τιμή και το γόητρό του.

Αφού λοιπόν τον στόλισε όμορφα, στο τέλος του κόλλησε και την ταμπέλα: "Παλιόπαιδο ήταν, παλιόπαιδο παραμένει".

Κι έτσι ξαφνικά, λύθηκε όλο το μυστήριο της πολιτικής επιστροφής Τσίπρα με τέσσερεις λέξεις.

Διότι το δύσκολο με το rebranding δεν είναι να φτιάξεις καινούργια ταμπέλα.

Ούτε να αλλάξεις μαγαζί.

Ούτε να πετάξεις τους παλιούς συνεταίρους που σου χαλάνε τη μόστρα. Ακόμη και το παλιό εμπόρευμα για φρέσκο, μια χαρά το πλασάρεις. Αυτά τα έχουν κάνει πολλοί, πολλές φορές.

Το δύσκολο είναι να περνάς από την παλιά σου γειτονιά και να μη σε κράζουν με το παρατσούκλι.

Ο Αλέξης προσπάθησε πολύ. Αποσύρθηκε, ξαπόστασε, έγραψε το βιβλίο του, έστησε το Ινστιτούτο του και, όταν έκρινε πως είχε έρθει η ώρα, ξανάνοιξε κανονικά νέο μαγαζί. ΕΛΑΣ λέει αυτή τη φορά. Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, με καινούργια ταμπέλα, καινούργια μόστρα και τον ίδιο πάντα πίσω από τον πάγκο.

Τώρα πια δεν κρύβεται κιόλας. Δηλώνει πως θέλει να κυβερνήσει, οργανώνει το μαγαζί για τις εκλογές, μαζεύει κόσμο, φτιάχνει πρόγραμμα και γενικώς κάνει όλα όσα κάνει ένας άνθρωπος που θέλει να ξαναπάρει το μαγαζί της εξουσίας. Απλώς με περισσότερο statesman, λιγότερα νταούλια και σαφώς καλύτερο περιτύλιγμα.

Και φυσικά, όλα γίνονται με τη γνωστή αθωότητα του Αλέξη.

Όπως εντελώς τυχαία διάλεξε να πάει στη Θεσσαλονίκη ακριβώς πριν από τον Κυριάκο. Όχι βέβαια για να του χαλάσει τη μανέστρα, να του κλέψει λίγο από το πάλκο και να θυμίσει στην πιάτσα ποιος ξέρει από παλιά να μπαίνει σφήνα, να… τρουπώνει.

 

Προς Θεού. Σύμπτωση. Απλή, όλως τυχαία σύμπτωση…

Και για να είμαστε δίκαιοι, το κόλπο έπιασε.

Η κυβέρνηση τσίμπησε, ο Άδωνις πήρε φωτιά, τα κανάλια άνοιξαν νταλαβέρι και ο Αλέξης βρέθηκε πάλι εκεί που πάντα του άρεσε περισσότερο.

Στη μέση. Κι όλοι να μιλούν γι’ αυτόν.

Κάπου εδώ, αν ζούσε ο Τσιφόρος, θα χαμογελούσε μόρτικα και φαρμακερά.

Γιατί ήξερε καλά πως τα παλιόπαιδα της πιάτσας μπορεί να μεγαλώνουν, να αλλάζουν κουστούμια, ακόμη και να γράφουν βιβλία.

Μόνο ένα πράγμα δεν αντέχουν:

 

ΕΛΑΣιτο-ΣΥΡΙΖΑίικα REBRAND-ΙΣΜΕΝΑ ΕΘΝΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ: Δεύτερη ευκαιρία ή δεύτερη αυταπάτη;

 

 

 

Toυ ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΖΟΥ

Στη Δημοκρατία, οι δεύτερες ευκαιρίες δεν απαγορεύονται. Κερδίζονται. 

Και κερδίζονται με έναν μόνο τρόπο: όταν εκείνος που ζητά να επιστρέψει αποδεικνύει ότι κατάλαβε τι έκανε, τι κόστισε και τι θα έκανε διαφορετικά.

Χωρίς αυτόν τον λογαριασμό, η επάνοδος ενός πρώην πρωθυπουργού δεν είναι πολιτική αναγέννηση. Είναι απαίτηση να ξεχάσει η κοινωνία όσα θυμάται.

Αυτό ακριβώς είναι το πραγματικό πρόβλημα με την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα. Όχι το όνομά του, ούτε το δικαίωμά του να διεκδικήσει ξανά την εξουσία. Το πρόβλημα είναι ότι η νέα προσπάθεια δεν φαίνεται να ξεκινά από μια καθαρή αποτίμηση της προηγούμενης.

Αντί για εξήγηση, προσφέρεται μια βολική ανακατασκευή του παρελθόντος.

Αντί για ανάληψη ευθύνης, μια αφήγηση στην οποία οι κρίσιμες αποφάσεις ήταν περίπου αναπόφευκτες, οι συνέπειες περίπου υπερβολικές και οι πραγματικοί υπεύθυνοι βρίσκονταν πάντοτε κάπου έξω από το Μέγαρο Μαξίμου.

Η συζήτηση για το 2015 δεν είναι ιστορική εμμονή.

Είναι τεστ πολιτικής αξιοπιστίας. Εκείνη η περίοδος αποκάλυψε έναν συγκεκριμένο τρόπο άσκησης εξουσίας: τη σύγχυση ανάμεσα στη διαπραγματευτική αποφασιστικότητα και στον αυτοσχεδιασμό, την πεποίθηση ότι η πολιτική βούληση μπορεί να ανατρέψει οικονομικούς περιορισμούς, την τάση να παρουσιάζεται κάθε κόστος ως τίμημα ηρωικής αντίστασης. Όμως ένα κράτος δεν κυβερνάται με συμβολισμούς. Κυβερνάται με ταμειακές ροές, συμβάσεις, προθεσμίες, καταθέσεις, εισαγωγές και εμπιστοσύνη. Όταν αυτά διαταράσσονται, δεν πληρώνουν οι αφηρημένες "δυνάμεις του συστήματος". Πληρώνει πρώτος όποιος δεν διαθέτει αποθέματα.

Η Ελλάδα είχε ασφαλώς μπει στην κρίση πολύ πριν από τον ΣΥΡΙΖΑ. Η χρεοκοπία ήταν προϊόν δεκαετιών κακής διαχείρισης, πελατειακών σχέσεων, υπερκατανάλωσης, χαμηλής παραγωγικότητας και πολιτικής δειλίας. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί έκαναν επίσης σοβαρά λάθη και επέβαλαν μέτρα που βάθυναν την ύφεση. Καμία σοβαρή αποτίμηση δεν μπορεί να αγνοήσει αυτά τα δεδομένα. Ακριβώς γι’ αυτό, όμως, δεν επιτρέπεται να συγχέεται η προϋπάρχουσα ασθένεια με την ευθύνη εκείνου που επέλεξε μια θεραπεία χωρίς να γνωρίζει τη δοσολογία και χωρίς να έχει ετοιμάσει σχέδιο για τις παρενέργειες.

Υπάρχει, βεβαίως, και το ισχυρό αντίθετο επιχείρημα. Ο Τσίπρας τελικά έκανε τη στροφή, αποδέχθηκε τη συμφωνία, κράτησε τη χώρα στο ευρώ και ολοκλήρωσε τη θητεία του χωρίς την καταστροφή που φοβήθηκαν πολλοί. Αυτό πρέπει να αναγνωριστεί. Αλλά η προσαρμογή στην πραγματικότητα δεν αρκεί από μόνη της ως απόδειξη ωριμότητας. Το κρίσιμο είναι αν άλλαξε η αντίληψη που προηγήθηκε της σύγκρουσης. Αν δεν άλλαξε, τότε η υποχώρηση του 2015 δεν ήταν μάθημα. Ήταν απλώς αναγκαστική προσγείωση.

Και εδώ βρίσκεται το σημείο που υπερβαίνει τον ίδιο τον Τσίπρα. Η αξιοπιστία μιας χώρας δεν ανήκει στην εκάστοτε κυβέρνηση, όπως δεν της ανήκουν τα αποθέματα της κεντρικής τράπεζας ή η περιουσία των πολιτών. Είναι συλλογικό κεφάλαιο, χτισμένο αργά και χαμένο συνήθως σε λίγες εβδομάδες. Επηρεάζει το κόστος δανεισμού του Δημοσίου, τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, τις επενδυτικές αποφάσεις και τελικά τις θέσεις εργασίας. Όποιος λοιπόν υπόσχεται ρήξεις οφείλει να εξηγεί όχι μόνο με ποιον θα συγκρουστεί, αλλά και ποιος θα απορροφήσει τη ζημιά αν αποτύχει.

Η απάντηση "θα πιεστούν οι άλλοι" δεν είναι σχέδιο. Είναι ευχή. Και οι ευχές, όταν εφαρμόζονται ως οικονομική πολιτική, έχουν την κακή συνήθεια να μετατρέπονται σε φόρους, ανεργία και χαμένες ευκαιρίες.

Οι πρώτες πολιτικές ενδείξεις δεν είναι ενθαρρυντικές. Η εύκολη πλειοδοσία για δωρεάν μετακινήσεις σε όλο τον πληθυσμό, ως απάντηση σε μια περιορισμένη πρόταση του ΠΑΣΟΚ, δεν αποτελεί κοινωνική πολιτική. Αποτελεί αντανακλαστικό. Πρώτα ανακοινώνεται το ευχάριστο, μετά αναζητείται το κόστος και στο τέλος κάποιος τρίτος καλείται να το καλύψει.

Αυτή η μέθοδος δεν είναι προοδευτική ούτε φιλολαϊκή. Είναι ο παλιός ελληνικός πειρασμός να βαφτίζουμε δικαίωμα κάθε παροχή και λεπτομέρεια κάθε χρηματοδότηση.

Ούτε η παρουσία νεότερων στελεχών αρκεί για να αλλάξει την ουσία.

Ένα κόμμα δεν ανανεώνεται επειδή μειώνει τον μέσο όρο ηλικίας των εκπροσώπων του. Ανανεώνεται όταν…

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΥΡΙΖΟ-ΑΡΙΣΤΕΡΟ-ΣΟΥΡΓΕΛΟ-ΚΑΘΑΡΜΑΤΟΠΛΗΚΤΟΣ ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Η… αμνησία κοστίζει!

 

Toυ ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΖΟΥ

Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην κεντρική πολιτική σκηνή παρουσιάζεται περίπου σαν επανεκκίνηση. Νέο κόμμα, νέα πρόσωπα, νέο ύφος, νέα αρχή.

Όλα νέα, δηλαδή, εκτός από τις ιδέες, τις πρακτικές και την αντίληψη για την οικονομία. Εκεί, όπως φαίνεται, το 2015 παραμένει απολύτως επίκαιρο.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι ένας πρώην πρωθυπουργός επιστρέφει. Στη Δημοκρατία όλοι έχουν δικαίωμα να επιστρέψουν, να παρουσιάσουν τις (ανανεωμένες ή ολότελα νέες) θέσεις τους, να ξαναζητήσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και να κριθούν.

Το πρόβλημα είναι ότι επιστρέφει σαν να μην έχει συμβεί τίποτε. Λες και το πρώτο επτάμηνο του 2015 ήταν απλά μια ατυχής παρεξήγηση, μια άσχημη στιγμή ή ακόμη χειρότερα, μια ηρωική σύγκρουση που απλώς δεν ολοκληρώθηκε σωστά.

Η άποψη ότι τις τράπεζες "τις έκλεισαν οι Ευρωπαίοι" και ότι θα έπρεπε να τις είχε κλείσει πρώτη η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, δεν είναι απλώς ένα ακόμη λεκτικό ολίσθημα. Είναι ολόκληρη πολιτική σχολή σκέψης, συμπυκνωμένη σε μία φράση. Η πεποίθηση ότι η ρευστότητα, οι καταθέσεις, οι επιχειρήσεις και η εμπιστοσύνη μπορούν να χρησιμοποιούνται σαν διαπραγματευτικά πιόνια, επειδή κάποιος θεωρεί πως παίζει σκάκι με την Ευρώπη.

Μόνο που οι τράπεζες δεν κλείνουν σε κάποιο θεωρητικό οικονομικό εργαστήριο. Κλείνουν στην πραγματική ζωή. Στα ταμεία των επιχειρήσεων, στις εισαγωγές πρώτων υλών, στους μισθούς, στις συντάξεις, στα ΑΤΜ και στην αγωνία του πολίτη που δεν γνωρίζει αν την επόμενη ημέρα θα μπορεί να χρησιμοποιήσει τα δικά του χρήματα. Και φυσικά οι Ευρωπαίοι δεν ξύπνησαν ένα πρωί με λουκέτα στα χέρια. Είχαν προηγηθεί μήνες άγονης διαπραγμάτευσης, φυγή καταθέσεων, εξάντληση ρευστότητας, σύγκρουση χωρίς σχέδιο και ένα δημοψήφισμα που ανακοινώθηκε χωρίς να έχει εξασφαλιστεί τι ακριβώς θα συνέβαινε μετά.

Η απόφαση της ΕΚΤ ήταν το τελευταίο ντόμινο. Όχι αυτό που προκάλεσε όλα τα προηγούμενα.

Χειρότερο όμως είναι το γεγονός ότι, έντεκα χρόνια αργότερα, δεν φαίνεται να υπάρχει ουσιαστική κατανόηση των αιτιών που οδήγησαν τη χώρα στη χρεοκοπία. Διότι η κρίση δεν γεννήθηκε ούτε στις Βρυξέλλες ούτε στο Βερολίνο. Χτίστηκε επί δεκαετίες στην Ελλάδα. Με ελλείμματα, υπερδανεισμό, πελατειακό κράτος, ανύπαρκτη ανταγωνιστικότητα, χαμηλή παραγωγικότητα, φοροδιαφυγή, αδύναμους θεσμούς και μια οικονομία που κατανάλωνε συστηματικά περισσότερα απ’ όσα παρήγαγε.

Βεβαίως είχαν ευθύνες οι δανειστές, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Αλλά αυτό δεν απαλλάσσει κανέναν από τις δικές του. Και το νέο πολιτικό εγχείρημα δεν δείχνει να θέλει να τις αναλάβει. Προτιμά τη γνωστή, εύπεπτη ιστορία του αθώου λαού, της κακής Ευρώπης και των ξένων που επιβουλεύονται τη χώρα. Πολύ βολικό. Κυρίως για όσους δεν θέλουν να κοιταχτούν στον καθρέφτη.

Η ίδια νοοτροπία εμφανίστηκε ήδη στην πρώτη "κόντρα παροχών" με το ΠΑΣΟΚ για τα εισιτήρια των μέσων μαζικής μεταφοράς. Το ΠΑΣΟΚ πρότεινε δωρεάν μετακινήσεις για τους νέους έως 24 ετών. Η απάντηση ήταν δωρεάν μετακινήσεις για όλους, πλην των τουριστών. Ο ένας δίνει, ο άλλος δίνει περισσότερα και κανείς δεν εξηγεί σοβαρά ποιος θα πληρώσει. Η γνωστή ελληνική πολιτική γενναιοδωρία, πάντα με το πορτοφόλι κάποιου άλλου.

Κι όλα αυτά με νέα πρόσωπα στην πρώτη γραμμή. Κάτι όμορφο και σωστό. Αλλά η ανανέωση δεν μετριέται με ηλικίες, βιογραφικά και φωτογραφίες. Μετριέται με το αν εγκαταλείπονται οι βλακώδεις ιδέες, οι αυταπάτες και οι πρακτικές που κατέστρεψαν τη χώρα. Μέχρι στιγμής, δεν βλέπουμε κάτι τέτοιο. Βλέπουμε την ίδια λογική, απλώς πιο προσεκτικά συσκευασμένη.

Το ανησυχητικότερο είναι ότι οι μετρήσεις καταγράφουν ήδη σημαντική αποδοχή. Ένα μέρος της κοινωνίας συμπεριφέρεται σαν να μην υπήρξαν capital controls, κλειστές τράπεζες, νέα ανακεφαλαιοποίηση, ύφεση, τρίτο μνημόνιο και χρόνια πρόσθετης επιτήρησης, που διαφορετικά δεν θα ήταν αναγκαία. Η συγχώρεση είναι δικαίωμα. Η πολιτική αμνησία όμως είναι πολυτέλεια που η Ελλάδα δεν αντέχει.

Ειδικά σήμερα, σε μια παγκόσμια οικονομία γεμάτη πολέμους, γεωπολιτικές αναταράξεις, αβεβαιότητα και διαρκή αναζήτηση ασφαλών επενδυτικών προορισμών. Η χώρα χρειάστηκε χρόνια για να ξανακερδίσει μέρος της αξιοπιστίας της. Δεν έχει κανένα περιθώριο να ξαναδοκιμάσει τις ίδιες πολιτικές, με άλλο όνομα και άλλο λογότυπο.

Οι αγορές δεν ψηφίζουν και δεν απονέμουν ιστορικό δίκαιο. Απλώς τιμολογούν τον κίνδυνο. Και όταν μυρίζονται επιστροφή σε δημοσιονομικούς πειραματισμούς και πολιτική αστάθεια, στέλνουν τον λογαριασμό αμέσως, συνήθως στους ίδιους που πίστεψαν τις υποσχέσεις.

Η Ελλάδα πλήρωσε πολύ ακριβά για να μάθει ότι η πραγματικότητα δεν υποχωρεί μπροστά στα συνθήματα, ότι οι ζουρνάδες είναι βουβοί μπροστά στον ορθολογισμό. Το ζήτημα είναι…

ΝουΔο-ΠΑΣΟΚ-ο-ΣΥΡΙΖΑίικο ΡΟΥΣΦΕΤΟ-ΛΑΜΟΓΙΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Μπορεί να τελειώσει το ρουσφέτι;

 

Του ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΖΟΥ

 Στην Ελλάδα υπάρχει μια παράξενη εμμονή: κάθε τόσο ανακαλύπτεται ξανά ο πελατειασμός, καταγγέλλεται με στόμφο και μετά συνεχίζει να λειτουργεί σαν κάτι το φυσιολογικό.

Μιλάμε για "παθογένειες", για "κουλτούρα ρουσφετιού", για "κακούς πολιτικούς" και "βολεμένους ψηφοφόρους". Σχεδόν ποτέ όμως, δεν ακούγεται το βασικό: το ίδιο το σύστημα είναι έτσι διαμορφωμένο, ώστε να επιβραβεύει όποιον δημιουργεί και κινείται με βάση πελατειακές σχέσεις ενώ τιμωρεί όποιον δεν το κάνει.

Αν κοιτάξει κανείς ψύχραιμα τους θεσμούς, η εικόνα είναι ολοκάθαρη.

Πρώτον, ο τρόπος που εκλέγουμε βουλευτές. Ο υποψήφιος δεν χρειάζεται απλώς να πείσει ότι το κόμμα του έχει καλύτερο σχέδιο. Πρέπει να "βγάλει σταυρό". Να κινητοποιήσει συγγενείς, επαγγελματικά δίκτυα, τοπικούς παράγοντες, να υποσχεθεί εξυπηρετήσεις μικρές και μεγάλες. Στις μεγάλες περιφέρειες αυτό μετατρέπεται σε βιομηχανία σταυροθηρίας - σταυροδοσίας, με ολόκληρους μηχανισμούς να λειτουργούν αποκλειστικά γι’ αυτό τον σκοπό. Το μήνυμα προς τον πολιτικό είναι σαφές: αν θες να επιβιώσεις, χτίσε προσωπική πελατεία.

Υπάρχει εναλλακτική;

Υπάρχει, αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολη πολιτικά.

Μεγάλες εκλογικές περιφέρειες ή και ενιαία εθνική περιφέρεια, σύστημα με κλειστές λίστες, χωρίς σταυρό προτίμησης. Ο ψηφοφόρος ψηφίζει κόμμα και πρόγραμμα, όχι πρόσωπα πλην του πρωθυπουργού. Η κατάταξη των υποψηφίων μπορεί να την αναλαμβάνει το κόμμα, με τους δικούς του εσωτερικούς, αδιάβλητους κανόνες. Αυτό δεν είναι "δημοκρατικό θαύμα" από μόνο του. Αν π.χ. τα κόμματα είναι κλειστά και αρχηγοκεντρικά, αυτό θα περιοριστεί μεν αλλά θα παραμείνει σε ένα σημαντικό βαθμό. Έχει όμως απείρως μεγαλύτερη σημασία ότι με αυτόν τον τρόπο αλλάζει το βασικό κίνητρο: ο βουλευτής δεν εκλέγεται επειδή υποσχέθηκε διορισμούς και μικροδιευθετήσεις σε μια περιφέρεια, εκλέγεται επειδή το κόμμα του πήγε καλά συνολικά και ο ίδιος έχει συνεισφέρει ουσιαστικά. Άρα, λογοδοτεί για την πορεία της παράταξης, όχι για τον αριθμό των αιτημάτων που "τακτοποίησε".

Το δεύτερο κομμάτι του παζλ είναι ακόμα πιο ευαίσθητο: η σχέση Βουλής και κυβέρνησης. Σήμερα ο τυπικός "επιτυχημένος" πολιτικός δρόμος είναι λίγο πολύ γνωστός. Ξεκινάς ως βουλευτής, χτίζεις δίκτυα, βοηθάς κόσμο, μαζεύεις σταυρό, ανεβαίνεις στην ιεραρχία, διεκδικείς υπουργείο. Όταν το πετύχεις, συνεχίζεις να σκέφτεσαι με τον ίδιο τρόπο, απλώς με μεγαλύτερα εργαλεία στα χέρια: προσλήψεις, αποφάσεις, συμβάσεις, ρυθμίσεις. Ο υπουργός παραμένει πολιτευτής με αυξημένη ισχύ. Ο πειρασμός να χρησιμοποιήσει το χαρτοφυλάκιό του για να εξασφαλίσει και να επεκτείνει την εκλογική του βάση τείνει στο άπειρο και είναι αναπόφευκτος.

Αν θέλουμε να είμαστε σοβαροί όταν λέμε ότι είναι απαραίτητο να κοπούν οι πελατειακές σχέσεις, η λογική λύση είναι σκληρή: πλήρες ασυμβίβαστο υπουργικής και βουλευτικής ιδιότητας, χωρίς δυνατότητα επιστροφής στην έδρα.

Θες να γίνεις υπουργός;

Παραιτείσαι από τη Βουλή.

Τελειώνει η θητεία σου;

Αν θες να εκλεγείς ξανά, θα ακολουθήσεις τις διαδικασίες του κόμματος, που θα πρέπει να προβλέπουν κρίση των υπουργών με βάση αντικειμενική αξιολόγηση του έργου τους. Έτσι, ο υπουργός παύει να είναι "βουλευτής σε άδεια" και γίνεται αποκλειστικά μέλος της εκτελεστικής εξουσίας, με ένα μοναδικό κριτήριο: έκανε ή δεν έκανε δουλειά στο χαρτοφυλάκιό του. Και ο βουλευτής που μένει στη Βουλή ξέρει ότι η βασική του δουλειά είναι να νομοθετεί και να ελέγχει την κυβέρνηση, όχι να στήνει το CV του για τον επόμενο ανασχηματισμό και να μαζεύει σταυρούς προτίμησης.

Αυτό, με τη σειρά του, ανοίγει μια πολύ ενδιαφέρουσα πόρτα: την πόρτα των ανθρώπων που σήμερα δεν περνούν καν από το μυαλό μας ως πιθανοί υπουργοί. Μη εκλεγμένοι τεχνοκράτες, στελέχη με διοικητική εμπειρία, άνθρωποι που έχουν αποδείξει τι μπορούν να κάνουν σε οργανισμούς, επιχειρήσεις, φορείς.

Σε ένα σύστημα όπου ο υπουργός δεν μπορεί να είναι βουλευτής, ο πρωθυπουργός έχει την πλήρη δυνατότητα να φτιάξει μια κυβέρνηση που δεν μετριέται με σταυρούς, αλλά με αποτελέσματα. Ενώ τα κόμματα είναι υποχρεωμένα να καλλιεργούν και αυτό το ανθρώπινο κεφάλαιο, κι όχι μόνο "σταυροσυλλέκτες".

Ακόμη κι αν τα κάνεις όλα αυτά όμως, αν αφήσεις τη δημόσια διοίκηση ως έχει, οι πελατειακές σχέσεις θα βρουν τρόπο να επιβιώσουν. Το ρουσφέτι χρειάζεται κράτος που "παίρνει στροφές" με τηλέφωνο, "λάδι" και "γρηγορόσημο". Αν οι προσλήψεις, οι μετακινήσεις, οι προαγωγές, οι επιλογές διοικήσεων εξακολουθήσουν να είναι τα "σιδερένια" εργαλεία κάποιας μορφής πολιτικού ελέγχου, το μήνυμα προς τον πολίτη θα παραμένει ίδιο: δουλειές γίνονται όχι με κανόνες αλλά με γνωριμίες.

Άρα, κομβικό κομμάτι του πακέτου είναι μια διοίκηση που προστατεύεται από την εκάστοτε κυβέρνηση. Όχι με την έννοια της ατιμωρησίας, αλλά με την έννοια της σταθερότητας των κανόνων για όλους. Διαφανείς, τυποποιημένες διαδικασίες, αξιολόγηση με ουσία, επιλογή στελεχών με κριτήρια που δεν αλλάζουν ανάλογα με το χρώμα της κυβέρνησης. Με δύο λόγια, ολοκληρωτικά αποτελεσματικό κράτος, σε όλο το μήκος, πλάτος και βάθος του. Γιατί μόνο έτσι θα υποχωρήσει η ζήτηση για ρουσφέτι από την πλευρά της κοινωνίας.

Υπάρχει τέλος, μια πτυχή που συνήθως μένει εκτός δημόσιας συζήτησης: το πολιτικό χρήμα.

Η εμπειρία της ελληνικής κρίσης έδειξε πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξαν η διόγκωση του κράτους, οι πελατειακές δαπάνες και η δημοσιονομική εκτροπή. Χωρίς διαφανή, αυστηρά ρυθμισμένη χρηματοδότηση κομμάτων και των εκστρατειών τους, ο πειρασμός είναι μεγάλος: όποιος έχει λεφτά να "επενδύσει" στην πολιτική, περιμένει ότι θα τα πάρει πίσω έντοκα από δημόσια έργα, αναθέσεις, ρυθμίσεις, φοροαπαλλαγές κ.ο.κ. Αν θέλουμε να κόψουμε και αυτό το κανάλι, χρειαζόμαστε πολύ πιο σκληρούς κανόνες: ανοιχτά βιβλία για όλα τα κόμματα, έλεγχο στις δωρεές, διασταύρωση με τις δημόσιες συμβάσεις, πραγματικές κυρώσεις. Όλα αυτά ταυτόχρονα με σημαντική, διαφανή κρατική χρηματοδότηση ώστε η πολιτική να μην εξαρτάται αποκλειστικά από λίγους και ισχυρούς.

Τίποτα από αυτά δεν είναι εύκολο. Κάθε λέξη του παραπάνω θεσμικού… "μενού" έχει απέναντί της πραγματικά, απολύτως υπαρκτά συμφέροντα: πολιτικούς που έμαθαν να ζουν από την προσωπική επιρροή, κομματικούς μηχανισμούς που τρέφονται από τις θέσεις και τις εξυπηρετήσεις, επιχειρηματικά δίκτυα που έχουν συνηθίσει να μιλούν με την εξουσία σε πρώτο ενικό, ψηφοφόρους που θεωρούν αυτονόητο ότι "αν δεν έχεις άνθρωπο, δεν γίνεται δουλειά" κι ότι "ο βουλευτής ψηφίζεται για να βοηθάει".

Ακριβώς γι’ αυτό, όμως, μια σοβαρή αντι-πελατειακή μεταρρύθμιση δεν μπορεί να είναι υπόθεση ενός νόμου μόνο, αλλά…

 

ΝουΔο-γαλαζαίικο ΝΕΟ-ΣΤΑΛΙΝΙΚΟ ΚΟΥΛΟ-ΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΙΚΟ: Ανωνυμία στο Ίντερνετ: Ο μύθος του ελέγχου

 

Του ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΖΟΥ

Η πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης, όπως και πολλών άλλων κρατών το τελευταίο διάστημα, να οριοθετήσει ένα ψηφιακό "φρένο" στην πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μοιάζει στα αυτιά κάθε γονιού ως η απόλυτη λύτρωση. Όλοι αναγνωρίζουμε την αγωνία για την ψυχική υγεία των παιδιών μας και τους κινδύνους που κρύβει η ανεξέλεγκτη έκθεση σε έναν κόσμο φτιαγμένο για να παραπλανά, να εξαπατά και να εθίζει. Όμως, όταν μεταφέρουμε αυτή την απολύτως λογική κοινωνική απαίτηση στο τραπέζι της τεχνολογίας, ερχόμαστε αντιμέτωποι με έναν τοίχο που δεν γκρεμίζεται με κανέναν νόμο.

Η αλήθεια, όσο άβολη κι αν ακούγεται, είναι πως η πλήρης κατάργηση της ανωνυμίας και το κλείδωμα της πρόσβασης με βάση την ηλικία, αποτελούν μια τεχνική ψευδαίσθηση. Για να καταλάβουμε το γιατί, πρέπει να ξεχάσουμε για λίγο τις οθόνες και να δούμε πώς ακριβώς χτίστηκε το οικοδόμημα που ονομάζουμε διαδίκτυο.

Όταν οι πρωτοπόροι της πληροφορικής σχεδίαζαν το Ίντερνετ πριν από δεκαετίες, δεν είχαν στο μυαλό τους ανθρώπους που θα ανεβάζουν φωτογραφίες ή θα ανταλλάσσουν μηνύματα, αλλά μηχανήματα που έπρεπε να επικοινωνήσουν μεταξύ τους ακόμα και αν κοβόταν ένα καλώδιο. Φανταστείτε το ίντερνετ σαν ένα τεράστιο, παγκόσμιο οδικό δίκτυο, το οποίο όμως δεν έχει διόδια, δεν έχει τροχονόμους να ελέγχουν διπλώματα και διαθέτει πάντα εναλλακτικές διαδρομές. Όταν εσείς πατάτε ένα κλικ στο κινητό σας για να ανοίξετε μια σελίδα, η συσκευή σας φτιάχνει ένα ψηφιακό "πακέτο" και το στέλνει στον προορισμό του. Το δίκτυο είναι απολύτως τυφλό απέναντι σε αυτόν που έστειλε το πακέτο. Δεν ξέρει ούτε το όνομά του, ούτε την ηλικία του, ούτε το φύλο του. Το μόνο που ενδιαφέρει τα καλώδια και τους υπολογιστές είναι να φτάσει η πληροφορία από το σημείο Α στο σημείο Β. Αυτό προβλέπει το βασικό πρωτόκολλο TCP/IP, που σχεδίασαν ο Vinton Cerf και o Bob Kahn και διέπει ουσιαστικά όλη την λειτουργία δικτύων σήμερα. Η ανωνυμία, λοιπόν, δεν είναι κάποιο τεχνικό σφάλμα που ξέχασαν να διορθώσουν οι προγραμματιστές. Είναι το ίδιο το DNA του Διαδικτύου.

Αυτή η "τυφλότητα" μάλιστα, υπήρξε και η μεγαλύτερη ευλογία του. Χάρη σε αυτό, ένας δημοσιογράφος μπορεί να αποκαλύψει ένα σκάνδαλο χωρίς να φοβάται για τη ζωή του, ένας πολίτης σε ένα αυταρχικό καθεστώς μπορεί να μάθει τι συμβαίνει στον υπόλοιπο κόσμο, και ένας έφηβος μπορεί να αναζητήσει πληροφορίες για ένα ιατρικό του πρόβλημα χωρίς να στιγματιστεί.

Όταν, λοιπόν, εταιρείες όπως το Facebook ή το TikTok προσπαθούν να μας βάλουν να δηλώσουμε την ταυτότητά μας, ουσιαστικά προσπαθούν να χτίσουν μια κλειστή, ελεγχόμενη λέσχη πάνω σε έναν δρόμο που είναι εντελώς ελεύθερος.

Και όπως είναι φυσικό, οι επισκέπτες μπορούν και πάντα βρίσκουν τρόπο να φτάσουν στην πόρτα της λέσχης, εντελώς "αλλαγμένοι".

Εδώ ακριβώς μπαίνουν στο παιχνίδι τα εργαλεία της ψηφιακής μεταμφίεσης, τα οποία τα σημερινά παιδιά παίζουν στα δάχτυλα. Ας πούμε ότι η Ελλάδα νομοθετεί τον πλήρη αποκλεισμό του TikTok για τους κάτω των δεκαπέντε ετών. Τι θα κάνει ένας δεκατριάχρονος;

Θα κατεβάσει εντελώς δωρεάν μια εφαρμογή VPN (Εικονικό Ιδιωτικό Δίκτυο) και θα πάρει πρόσβαση μέσα από αυτό. Φανταστείτε το VPN σαν ένα αόρατο, υπόγειο τούνελ. Το παιδί μπαίνει στο τούνελ από το δωμάτιό του π.χ. στην Πάτρα, αλλά η έξοδος του τούνελ βρίσκεται στο Άμστερνταμ. Όταν το παιδί χτυπήσει την ψηφιακή πόρτα του TikTok, η πλατφόρμα βλέπει έναν χρήστη από την Ολλανδία. Ο ελληνικός νόμος μόλις παρακάμφθηκε μέσα σε τρία δευτερόλεπτα, χωρίς να παραβιαστεί ούτε μια γραμμή κώδικα.

Ακόμα κι αν η πλατφόρμα γίνει πιο αυστηρή και ζητήσει έναν αριθμό κινητού τηλεφώνου για να στείλει κωδικό επιβεβαίωσης, η ανωνυμία πάλι δεν σπάει.

Το διαδίκτυο είναι γεμάτο από σελίδες που λειτουργούν σαν αποθήκες με τηλέφωνα "μιας χρήσης". Μπαίνεις, δανείζεσαι έναν αριθμό από τη Σουηδία ή τον Καναδά για δέκα λεπτά, λαμβάνεις το μήνυμα επιβεβαίωσης, ανοίγεις τον λογαριασμό σου και μετά ο αριθμός αυτός σβήνεται για πάντα. Υπάρχουν κίνδυνοι βέβαια, αλλά και προφυλάξεις. Η ουσία είναι πως ο χρήστης μετατρέπεται σε ένα ψηφιακό φάντασμα, απολύτως αδύνατον να ταυτοποιηθεί ή να συνδεθεί με ένα πραγματικό πρόσωπο.

Η μόνη θεωρητική λύση που προτείνουν οι πιο σκληροπυρηνικοί, είναι να καταργηθεί η ανωνυμία γενικά, για όλους. Να υποχρεωθούμε να συνδέουμε τα κοινωνικά μας δίκτυα με τα διαβατήριά μας, τις αστυνομικές μας ταυτότητες ή τους κωδικούς της εφορίας.

Εδώ όμως η θεραπεία γίνεται πολύ πιο επικίνδυνη από την ασθένεια.

Σκεφτείτε τι σημαίνει να υποχρεώσεις εκατομμύρια ενήλικους πολίτες να παραδώσουν τα πιο ευαίσθητα κρατικά τους έγγραφα σε ιδιωτικές, πολυεθνικές εταιρείες. Εταιρείες που ζουν από το να πουλάνε δεδομένα και που συχνά πέφτουν θύματα κυβερνοεπιθέσεων.

Το να γκρεμίσουμε την ιδιωτικότητα ολόκληρης της κοινωνίας, με ανυπολόγιστους κινδύνους για τη δημοκρατία και την ασφάλειά μας, μόνο και μόνο για να κρατήσουμε τα παιδιά μακριά από μια εφαρμογή, είναι μια επιλογή παράλογη. Για να μην αναφερθούμε στο γεγονός ότι και αυτή η μέθοδος, έχει τις αδυναμίες της…

Αφού λοιπόν το παιχνίδι ανάμεσα σε αυτούς που βάζουν κλειδαριές και σε αυτούς που φτιάχνουν αντικλείδια το κερδίζουν ιστορικά πάντα οι δεύτεροι, τι μένει να κάνουμε;

Όσο τα παιδιά μας έχουν στην τσέπη τους μια συσκευή που τα ενώνει με όλο τον πλανήτη, η λύση δεν κρύβεται σε τεχνολογικές περιφράξεις, αλλά…

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΚΗΦΗΝΟ-ΛΑΜΟΓΙΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Από την Πολεοδομία Αθηνών έως τα Τέμπη: η ανατομία του βαθέως κράτους

Toυ ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΖΟΥ

Το ελληνικό "βαθύ κράτος" δεν είναι μια αόρατη συνωμοσία που εξυφαίνεται σε σκοτεινά δωμάτια και απόκρυφους διαδρόμους, αλλά μια ζοφερή, καθημερινή πραγματικότητα που όλοι νοιώθουμε να διαπερνά κάθε κύτταρο της λειτουργίας της χώρας και να επιβιώνει ανεξάρτητα από κυβερνήσεις και πολιτικές αλλαγές.

Δεν πρόκειται απλώς για έναν θεωρητικό όρο, αλλά για ένα πλέγμα νοοτροπιών και πρακτικών όπου η καθυστέρηση δεν αποτελεί δυσλειτουργία αλλά, συχνά-πυκνά, επιδιωκόμενη βασική προϋπόθεση για να εμφανιστεί η… "λύση".

Στη βάση αυτής της πυραμίδας συναντάμε την καθημερινή ταλαιπωρία και τη μικροδιαφθορά του "γρηγορόσημου" και άλλων ανάλογων πρακτικών.

Χαρακτηριστική η περίπτωση ενός επαγγελματία μηχανικού, γνωστού της στήλης.

Εδώ και δέκα ημέρες, ο άνθρωπος ζήτησε ηλεκτρονικά το απλούστατο και αυτονόητο: αντίγραφα τριών οικοδομικών αδειών από την Πολεοδομία του Δήμου Αθηναίων. Έως σήμερα δεν έχει κινηθεί απολύτως τίποτα αλλά, μιας και είχε ήδη ενημερωθεί "αρμοδίως" (sic) ότι κάτω από τα γραφεία της συγκεκριμένης υπηρεσίας λειτουργεί ένα μικρό μαγαζί που αναλαμβάνει "να βοηθήσει", επικοινώνησε με αυτούς μέσω email. Η απάντηση ήταν αποκαλυπτική: η… βοήθεια είναι εφικτή, αλλά θα χρειαστούν 100 ευρώ συν ΦΠΑ ανά φάκελο, με τον χρόνο αναμονής να υπολογίζεται περίπου στον ενάμιση μήνα (το email βρίσκεται στα χέρια του Capital)!

Εδώ, η δήθεν λόγω φόρτου εργασίας, διοικητική ακινησία μετατρέπεται ξεδιάντροπα σε μια προσοδοφόρα αγορά όπου, η συνταγματική υποχρέωση του κράτους να εξυπηρετεί τον πολίτη με τον καλύτερο δυνατό τρόπο κοστολογείται σε ευρώ ανά φάκελο συν τον ΦΠΑ. Ευρώ που καταλήγουν στις τσέπες μιας παρέας επιτήδειων.

Ανεβαίνοντας ένα επίπεδο στην κλίμακα των "υπηρεσιών του κράτους", συναντάμε το ίδιο μοτίβο αλλά σε άλλα μεγέθη, μεγέθη εκατομμυρίων.

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ πρώτιστα δείχνει πώς το σύστημα διανομής και ελέγχου των ευρωπαϊκών πόρων μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο αδιαφάνειας και πολιτικών παρεμβάσεων. Φτάνοντας σε τέτοιο σημείο, ώστε να απαιτείται η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Σε αυτό το επίπεδο, το βαθύ κράτος αποκαλύπτεται και όλοι καταλαβαίνουν πώς οι θεσμοί παύουν να λειτουργούν ως μηχανισμοί ελέγχου και εκφυλίζονται σε μηχανισμούς άσκησης επιρροής και συναλλαγής. Η διαχείριση του δημόσιου χρήματος κινείται σε μια γκρίζα ζώνη όπου ο κανόνας και η εξαίρεση συγχέονται, ακυρώνοντας έτσι κάθε προοπτική σοβαρής θεσμικής λειτουργίας.

Και το πρόβλημα δεν σταματά εδώ, δυστυχώς. Το πλέον αποκρουστικό και οδυνηρό πρόσωπο του "βαθέως κράτους" αποκαλύπτεται όταν η διοικητική ανεπάρκεια καταλήγει να κοστίζει ανθρώπινες ζωές, όπως συνέβη στην τραγωδία των Τεμπών. Όπου η αδιαφορία και η ανικανότητα ορισμένων "δημόσιων λειτουργών", οδήγησε στον θάνατο 57 ανθρώπους.

Το γεγονός αυτό φωτίζει μια βαθύτερη διάσταση του προβλήματος.

Δεν πρόκειται μόνο για ελλείψεις τεχνολογίας ή επενδύσεων, αλλά για διοικητικές αδυναμίες, την απουσία αυστηρών διαδικασιών και μια κουλτούρα ευθυνοφοβίας που αναγκάζει όλα τα κρίσιμα συστήματα να λειτουργούν, με τρόπο τυχαίο και περιστασιακό. Θυμηθείτε το πρόβλημα με τις συχνότητες της ΥΠΑ, λίγες μόνο εβδομάδες πριν.

Αυτό που καθημερινά όλοι βιώνουμε, από τη μικρογραφία της καθημερινής γραφειοκρατίας μέχρι τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων και την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών, δεν είναι παρά διαφορετικές εκφάνσεις, διαφορετικά πρόσωπα, του ίδιου προβλήματος. Ένα διοικητικό σύστημα που λειτουργεί με αργούς ρυθμούς, με ασαφείς και κυρίως απροσδιόριστες ευθύνες και με διαχρονική ανοχή στην αδιαφάνεια.

Το λεγόμενο "βαθύ κράτος" δεν είναι μια μυστική συνωμοσία, σε καμία περίπτωση.

Πρόκειται για ένα σύνολο νοοτροπιών και πρακτικών που επιβιώνουν από κυβέρνηση σε κυβέρνηση και μετατρέπουν αυτό που θα έπρεπε να είναι η ειδική και σπανιότατη εξαίρεση, σε κανόνα.

Σήμερα, με την κοινωνία να βιώνει έναν συνδυασμό οργής και κόπωσης, η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη επιλογή.

Ο ένας δρόμος είναι να συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε κάθε κρίση ως ένα μεμονωμένο περιστατικό, πληρώνοντας τον λογαριασμό της αδράνειας με βαρύ τίμημα σε χρήμα, σε χαμένες ευκαιρίες και σε ανθρώπινες ζωές, περιμένοντας να συμβεί το επόμενο "σκάνδαλο" ή σκάνδαλο.

Ο άλλος δρόμος είναι να αναγνωρίσουμε ότι όλα αυτά αποτελούν διαφορετικές όψεις του ίδιου διοικητικού προβλήματος και να επιχειρήσουμε μια συνολική, ριζική μεταρρύθμιση του κράτους.

Αν υπάρχει μια θετική οπτική για όλες τις άσχημες και δύσκολες υποθέσεις των τελευταίων ετών, είναι ότι…

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟΣΟΥΡΓΕΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: "Γιατί δεν φοράς κράνος, ρε;"

 

Του ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΖΟΥ

Μια φορά κι ένα καιρό, όλα τα ζώα ζούσαν σ’ ένα δάσος. Στο δάσος, βασιλιάς ήταν το λιοντάρι. Πολλά μικρά ζώα όμως διαμαρτύρονταν για την συμπεριφορά του βασιλιά. Ήταν πολύ "αλαζονικός", "αντιδημοκράτης", δεν διατηρούσε "κράτος δικαίου" κ.ο.κ. Οπότε μαζεύτηκαν, έκαναν συνέλευση και αποφάσισαν να κάνουν δοκιμές για "εν κινήσει" αλλαγές στην θέση του βασιλιά, τοποθετώντας μικρότερα ζώα στη θέση του. Κι έστειλαν την αρκούδα να μιλήσει στο λιοντάρι:

"Ρε βασιλιά, όλο εσύ κυβερνάς. Δώσε για ένα μήνα τη βασιλεία σε άλλους. Να δούμε τι ψάρια πιάνουν κι αυτοί…"

Το λιοντάρι το σκέφτηκε λίγο κι απάντησε:

"Εντάξει! Για ένα μήνα θα είναι βασιλιάς όποιος επιλέγετε εσείς."

Τα υπόλοιπα ζώα πανηγύρισαν έξαλλα και ανέθεσαν στον λαγό να είναι ο πρώτος βασιλιάς μετά το λιοντάρι.

Ο λαγός, που πάντα ήθελε να το παίξει σπουδαίος, άρχισε αμέσως επιθεωρήσεις σε ολόκληρο το δάσος. Όπως περπατούσε, βρίσκει μπροστά του το λιοντάρι:

"Λιοντάρι, γιατί δεν φοράς κράνος;"

Το λιοντάρι απόρησε.

"Τι κράνος; Τι μου τσαμπουνάς τώρα;"

Ο λαγός αντί να εξηγήσει, άρχισε να του ρίχνει απανωτές, δυνατές σφαλιάρες φωνάζοντας:

"Γιατί δεν φοράς κράνος; Γιατί δεν φοράς κράνος, ε;"

Το λιοντάρι έβραζε αλλά είχε δώσει τον λόγο του, οπότε αποφάσισε να κάνει υπομονή.

Την επόμενη μέρα όμως, είχε πάλι τα ίδια:

"Λιοντάρι, γιατί δεν φοράς κράνος;"

Και ξανά μανά σφαλιάρες.

Το λιοντάρι έξαλλο, καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί να αντιδράσει γιατί είτε θα πρέπει να πατήσει τον λόγο του, είτε θα γίνεται κάθε μέρα ρεζίλι. Ξεκινάει λοιπόν και πάει στην αρκούδα:

"Πολύ κακή αυτή η ιδέα για τον ένα μήνα! Με βαράει κάθε μέρα! Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Δεν θ’ αντέξω για πολύ ακόμη και θα έχουμε… λαγό στιφάδο!"

Η αρκούδα το σκέφτηκε λίγο και πήγε στον λαγό.

"Κοίτα να δεις, δεν γίνεται να τον βαράς συνέχεια με την ίδια ιστορία για το κράνος."

"Ναι, αλλά πρέπει να τον βαράω. Μου ξεκληρίζει την οικογένεια όταν πεινάει και δεν βρίσκει αντιλόπες ή ελάφια.", απάντησε ο λαγός.

"ΟΚ! Βρες λοιπόν κάτι πιο έξυπνο. Π.χ. στείλ’ τον να σου πάρει τσιγάρα. Αν σου φέρει μαλακά πες ότι ήθελες σκληρά· αν σου φέρει σκληρά πες ότι ήθελες μαλακά."

Την επόμενη μέρα ο λαγός φωνάζει το λιοντάρι:

"Λιοντάρι, πήγαινε να μου πάρεις τσιγάρα."

Το λιοντάρι κάνει λίγα βήματα, σταματά, γυρίζει, κοιτάζει τον λαγό και τον ρωτά:

"Μαλακά ή σκληρά;"

Ο λαγός το κοιτάει για λίγο σαν χαμένος… και ξαφνικά αρχίζει να του ρίχνει και πάλι σφαλιάρες φωνάζοντας:

"Γιατί δεν φοράς κράνος ρε; Γιατί δεν φοράς κράνος;"

Όποιος δεν βρίσκει στο παραπάνω ανέκδοτο ομοιότητες με την στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης απέναντι στην κυβέρνηση, πριν ξεσπάσει η σύγκρουση ΗΠΑ- Ισραήλ με το Ιράν και μετά, ας το σκεφτεί λίγο περισσότερο.

Ορισμένοι έχουν καταντήσει την πολιτική ανέκδοτο και αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Γιατί στα εθνικά ζητήματα, και ιδιαίτερα σε περιόδους τοπικής ή διεθνούς έντασης, η πολιτική δεν επιτρέπεται να λειτουργεί με τη λογική της στιγμιαίας αντιπαράθεσης. Δεν γίνεται το ίδιο αντικείμενο να ερμηνεύεται από τους ίδιους ανθρώπους με τον εκ διαμέτρου ανάποδο τρόπο, μέσα σε λίγες ώρες ή ημέρες, απλώς και μόνο για να βρεθεί μια αφορμή αντιπολίτευσης. Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας δεν είναι χώρος για επικοινωνιακές colotoumbes και στροφές 180 μοιρών.

Αντιθέτως, αυτό που χρειάζεται είναι…

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΞΥΛΟΛΙΟΚΙΝΗΤΟΣ ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ: Μπορεί να παράγει η "Άνωθεν παρέμβαση" πολιτική; Έστω και στ' αραμαϊκά;

 Του Πέτρου Λάζου

Ας το ξεκαθαρίσουμε εξ’ αρχής, για να μην υπάρχει παρεξήγηση
. Ο πόνος της μάνας είναι αδιαπραγμάτευτος. Η οργή για τα Τέμπη είναι δικαιολογημένη. Και η απαίτηση για απόδοση ευθυνών είναι μονόδρομος σε κάθε σοβαρή χώρα. Μέχρι εδώ, συμφωνούμε όλοι. Ή τουλάχιστον, όλοι όσοι διαθέτουν ίχνος ενσυναίσθησης. Στην περίπτωση της κυρίας Καρυστιανού όμως, το πράγμα έχει ήδη ξεφύγει κατά πολύ, από το πλαίσιο του πένθους ενός γονιού ή την απαίτηση για δικαίωση των νεκρών παιδιών.

Το φαινόμενο που βλέπουμε να θεριεύει μπροστά στα μάτια μας, φυσικά δεν είναι κεραυνός εν αιθρία.  

Είναι το φυσιολογικό αποτέλεσμα μιας πολιτικής σκηνής που θυμίζει περισσότερο νεκροταφείο ιδεών παρά πεδίο μάχης. Όταν η εμπιστοσύνη στους θεσμούς έχει πιάσει πάτο και η καχυποψία για "μαγειρέματα" δηλητηριάζει τα πάντα, είναι λογικό –σχεδόν νομοτελειακό– η κοινωνία να ψάξει για "εκδικητές". Και η κυρία Καρυστιανού, πατώντας πάνω σε μια τραγωδία που μάτωσε όλη την χώρα, άσχετα για το τι προσπαθεί να πείσει, δεν είναι ιδιαίτερα διαφορετική όταν μας λέει ήρθε να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό.

Μέχρι εδώ, καλά. 

Το πρόβλημα όμως δεν είναι η αφετηρία. 

Είναι ο προορισμός. 

Διότι αυτό που ξεκίνησε ως κραυγή αγωνίας, έχει μεταλλαχθεί σε μια αλλόκοτη πολιτική πλατφόρμα που μοιάζει με "μπουφέ" ανορθολογισμού. Όλα τα έχει ο μπαξές. Από θεωρίες συνωμοσίας για την τεχνολογία και αντιδυτικό μένος, μέχρι έναν βαθύ, σκοταδιστικό συντηρητισμό που θα έκανε ακόμη και τους πιο σκληροπυρηνικούς του παρελθόντος να μοιάζουν με… προοδευτικούς χίπστερς.

Το ζήτημα δεν είναι προσωπικό. Το ζήτημα είναι βαθιά πολιτικό και κοινωνικό. Έχουμε μια τεράστια μάζα πολιτών που αισθάνεται αποκλεισμένη. Χωρίς απαραίτητα να είναι, έτσι αισθάνεται. Και γι’ αυτό έχει τεράστια ευθύνη όλη η υπόλοιπη χώρα, όσο κι αν αυτό ενοχλεί. Αντί για λύσεις, επιλέχτηκαν τσαρλατάνοι. Αντί για διαφάνεια, επελέγη η μεταφυσική της πολιτικής. Και τώρα, φταίνε οι ξένοι, τα τσιπάκια και οι… ψεκασμοί. Και παρουσιάζεται σαν "βέλτιστη λύση", η "παρέμβαση από ψηλά"! Όχι επικουρικά, όχι σαν επίκληση, κυριολεκτικά! 

Αυτό που συμβαίνει είναι επικίνδυνο. Όχι επειδή απειλεί την κυβέρνηση ή την αντιπολίτευση – αυτοί ας πρόσεχαν.  

Είναι επικίνδυνο επειδή , για δεύτερη φορά σε μια δεκαετία, απειλεί την κοινή λογική. Αν αύριο το πρωί, η εθνική γραμμή και οι πολιτικές χαράσσονται με βάση τις προφητείες και όχι τα πραγματικά και οικονομικά δεδομένα, τότε καλό είναι να έχουμε έτοιμες τις βαλίτσες και "το διαβατήριο στα δόντια". Διότι καμία χώρα δεν επιβίωσε όταν αντικατέστησε την πολιτική με τον εξορκισμό. Ειδικά σε εποχές τόσο μεγάλων γεωπολιτικών αλλαγών, όσο αυτή που ζούμε… 

Βέβαια, η ευθύνη είναι αποκλειστικά δική μας.  

Εμείς, ως κοινωνία, έχουμε εθιστεί στον Μεσσιανισμό. Βαριόμαστε τη δύσκολη δουλειά των μεταρρυθμίσεων και ψάχνουμε το "μαγικό ραβδί" που θα εξαφανίσει τα προβλήματα. 

Η κυρία Καρυστιανού απλώς είδε την ευκαιρία (ή την ανάγκη, ας είμαστε καλοπροαίρετοι) και την άρπαξε. Το ότι αυτό το "όχημα" κουβαλάει πλέον απόψεις που μυρίζουν ναφθαλίνη και μεσαίωνα, φαίνεται να μην ενοχλεί κανέναν.  

Αντιθέτως. Πουλάει. Και πουλάει τρελά. 

Σε μια χώρα που έχει μάθει να ζει με μύθους, ο ορθολογισμός είναι ότι πιο βαρετό. Το δράμα, η φωνή, η κατάρα και η υπόσχεση της "θείας δίκης" είναι τα πιο ελκυστικά προϊόντα, στο ράφι της λαϊκής οργής. 

Και κάπως έτσι, θα οδηγηθούμε με μαθηματική ακρίβεια, για μία ακόμη φορά, σε έναν ακόμη τοίχο.  

Ένα τοίχο που...

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΓΡΟΤΟ-ΚΗΦΗΝΟ-ΛΕΧΡΙΤΟ-ΤΡΑΜΠΟΥΚΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Η αυταπάτη των μπλόκων: Μπορεί το τρακτέρ να σταματά τη λογική;


Του Πέτρου Λάζου

Οι αγρότες ζήτησαν να δουν τον πρωθυπουργό την Δευτέρα το μεσημέρι, αρχικά αρνήθηκαν τον διάλογο. Και το έκαναν επανειλημμένα. Όχι από αβλεψία, ούτε από κακό υπολογισμό.

Τον απέρριψαν συνειδητά, με την ακλόνητη πεποίθηση ότι το τρακτέρ στην άσφαλτο είναι πιο "δυνατό" και πιο αποτελεσματικό από οποιοδήποτε επιχείρημα και πως ο εκβιασμός του κλεισμένου δρόμου είναι περισσότερο πειστικός από κάθε θεσμική διαδικασία.

Πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή που βασίστηκε στην παραδοσιακή στάση επιείκειας της εκάστοτε κυβέρνησης, που έχει αναπόφευκτα οδηγήσει στην υπερεκτίμηση των δυνάμεών τους.

Όταν όμως διαπίστωσαν αφενός ότι υπήρχαν κι αγρότες που διαφωνούσαν με την υπερβολή και ότι η χώρα δεν παρέλυσε, ότι η πολιτεία δεν υπέκυψε αμέσως στον εκβιασμό και ότι η κοινή γνώμη άρχισε να μην τους ανέχεται πλέον, "ανέκρουσαν πρύμνα" άτακτα, ζητώντας συνάντηση. Για να μην αναφερθώ στο γεγονός ότι με αυτόν τον τρόπο έδωσαν πλήρη κάλυψη στα πολλά κυβερνητικά λάθη στην αγροτική πολιτική…

Όπως και να ‘χει, αυτό δεν λέγεται "σκληρή διαπραγμάτευση"· λέγεται πλήρης αποτυχία ρεαλιστικής ανάγνωσης της κατάστασης και της πραγματικότητας. Διότι, στη δημοκρατία, ο διάλογος δεν είναι μια παραχώρηση που κάνεις όταν ξεμείνεις από καύσιμα "στήριξης" ή από απόθεμα τσαμπουκά. Είναι ένα θεσμικό εργαλείο που απαιτεί σεβασμό και σοβαρότητα.

Όταν μια επαγγελματική ομάδα αποφασίζει ότι δεν συνομιλεί με τον εκλεγμένο Πρωθυπουργό επειδή το πλαίσιο δεν ταιριάζει στο αφήγημά της, δεν εκπέμπει ισχύ. Εκπέμπει μια βαθιά πολιτική ανωριμότητα, αναίδεια και ασέβεια που, αργά ή γρήγορα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, πληρώνονται ακριβά.

Η συνάντηση δεν ήταν ποτέ παγίδα, ούτε κάποιο επικοινωνιακό τρικ της κυβέρνησης.

Ήταν η αυτονόητη διαδικασία που οι ίδιοι οι αγρότες υπονόμευσαν, εκθέτοντας εαυτούς σε πολύπλευρη, λαϊκίστικη πολιτική εκμετάλλευση. Η άρνησή τους αποκάλυψε πέρα από κάθε αμφιβολία ότι πίσω από τις εξαγγελίες δεν υπήρχε σχέδιο για το μέλλον αλλά σκηνικό για τα κομματικά πόστα ορισμένων· όχι προτάσεις με στόχους, αλλά στοχευμένη ένταση για κομματικά οφέλη.

Μέσα σε αυτό το θολό περιβάλλον χώρεσαν τα πάντα: από γενικόλογες καταγγελίες μέχρι την κυρία Καρυστιανού, να περιοδεύει στα μπλόκα καταδικάζοντας τη συμφωνία Mercosur πριν καν στεγνώσει το μελάνι της υπογραφής και πριν γίνει γνωστό το περιεχόμενό της. Και μην ισχυριστεί κανείς πως διάβασε 1.300 σελίδες σε λίγες ώρες, γιατί αυτό δεν θα το κατάφερνε, ούτε ο Αϊνστάιν.

Καταδίκη χωρίς ανάγνωση. Θέση χωρίς δεδομένα. Πολιτική παρέμβαση χωρίς ουσία.

Πρόκειται για την επιτομή της στάσης που απευθύνεται στο θυμικό και όχι στη λογική, επιζητώντας το εφήμερο χειροκρότημα του ακροατηρίου, που έχει μάθει να ζει με "εχθρούς" και θεωρίες συνωμοσίας.

Όποιος όμως καταδικάζει μια εμπορική συμφωνία πριν τη μελετήσει διεξοδικά, προφανώς δεν ενδιαφέρεται για την ουσία της παραγωγής, για το ισοζύγιο των αποτελεσμάτων της. Ενδιαφέρεται μόνο για το δικό του "φαίνεσθαι" και τίποτε άλλο.

Κι εδώ ερχόμαστε στο προνομιακό καθεστώς της αγροτικής τάξης, που διαχρονικά απολαμβάνει μια θεσμική ανοχή και προνομία, που καμία άλλη κοινωνική ομάδα, όχι απλά δεν είχε ποτέ, αλλά ούτε μπορεί να τα διανοηθεί. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν παραλύουν τη χώρα όταν πνίγονται από τους φόρους για να πληρωθούν οι παροχές στους αγρότες. Οι μισθωτοί δεν απειλούν την καθημερινότητα των υπολοίπων για να ακουστούν τα αιτήματά τους. Τα οποία, στο κάτω - κάτω της γραφής, 9 στις 10 φορές είναι σαφώς πιο δίκαια και καυτά από εκείνα των αγροτών που συμπεριφέρονται ως επιχειρηματίες με εξασφαλισμένη την Πορσ… εεε την επιτυχία ήθελα να πω!

Με απλά λόγια, όλοι ανά περιόδους αδικούνται, αλλά το "ιερό" προνόμιο της εθνικής κατανόησης και του "κοψίματος της χώρας στα δύο", συνοδεύει πάντα και μόνο τα τρακτέρ. Ο αγροτικός κόσμος το γνωρίζει καλά και γι’ αυτό φέρεται ως ιδιοκτήτης στις τσέπες όλων μας.

Θεώρησαν ότι μπορούν να αρνούνται τον διάλογο χωρίς κόστος. Επιμένοντας στις κλασικές, παράλογες απαιτήσεις για εγγυημένα εισοδήματα, "διπλασιασμό αγροτικών συντάξεων" και "καλύτερη οργάνωση ΟΠΕΚΕΠΕ χωρίς την ΑΑΔΕ", για να καλύψουν τις τρύπες της δικής τους απροθυμίας για εκσυγχρονισμό και της εμμονής τους στις μεθόδους του 19ου αιώνα.

Σε αυτή τη χώρα, έχουμε δημιουργήσει μια παράδοση: κάποιοι να μην πληρώνουν ποτέ. Να θεωρούν ότι οι υποχρεώσεις είναι για τους "άλλους" και ότι οι ίδιοι είναι υπεράνω κανόνων, νόμων και θεσμών. Ίσως επειδή θεωρούν πως είναι "πιο ωραίοι" από όλους τους υπόλοιπους Έλληνες, ίσως για κάποιον άλλο… η οπίσθια ανατομική διαμόρφωση που τους διαφοροποιεί, άγνωστο το γιατί. Σημασία έχει πως απαιτούν αυτό να γίνει η φυσική κατάσταση των πραγμάτων. Κι όλοι οι υπόλοιποι, ας κόψουν τον λαιμό τους.

Όλοι πλέον ξεχνούν ότι πάντα έρχεται η ώρα που η χώρα φτάνει στο χείλος του γκρεμού και που τα μνημόνια μας θυμίζουν ότι δωρεάν γεύμα δεν υπάρχει, σε τούτο τον κόσμο. Τότε μόνο, θυμούνται τη λέξη "ευθύνη".

Αλλά ακόμη και τότε…

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟ-ΑΓΡΟΤΟ-ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Mercosur: Γιατί η συμφωνία είναι το "οξυγόνο" της Ευρώπης και όχι η καταδίκη της;

 Του ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΖΟΥ

Είκοσι πέντε χρόνια διαπραγματεύσεων είναι ένα διάστημα που στην πολιτική ισοδυναμεί με μια ολόκληρη ιστορική εποχή
. Το γεγονός ότι ακόμα συζητάμε τα αυτονόητα για τη συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης και Mercosur (Mercado Común del Sur) δείχνει το μέγεθος της υποκρισίας που επικρατεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. 

Για να είμαστε όμως σοβαροί, πρέπει να δούμε συνολικά το ταμείο της υπόθεσης με τη ματιά εκείνου που καταλαβαίνει πού πάει ο κόσμος και όχι εκείνου που παρακολουθεί τις εξελίξεις ως αδιάφορος τρίτος.

Αν κοιτάξει κανείς τα πραγματικά δεδομένα, η συμφωνία είναι μια τεράστια νίκη για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Μιλάμε για την κατάργηση δασμών που σήμερα κοστίζουν στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις πάνω από 4 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Είναι να απορεί κανείς πώς ορισμένοι βαφτίζουν "απειλή" μια συμφωνία που μηδενίζει τον δασμό 35% στα αυτοκίνητα, το 14% έως 18% στα ανταλλακτικά, το 14% έως 20% στα μηχανήματα, αλλά και το 18% στα χημικά προϊόντα και το 20% στα φαρμακευτικά. Για μια Ευρώπη που βλέπει τη βιομηχανική της βάση να κλονίζεται, η πρόσβαση σε μια αγορά 270 εκατομμυρίων καταναλωτών με αυτούς τους όρους δεν είναι επιλογή, είναι οξυγόνο.

Το επιχείρημα περί "παραγωγικής αυτοκτονίας" λόγω των αγροτικών εισαγωγών  είναι το απόλυτο παραμύθι, που καταρρέει μπροστά στην αμείλικτη γλώσσα των αριθμών, καθώς οι 99.000 τόνοι βοείου κρέατος αντιστοιχούν μόλις στο 1,2% της ευρωπαϊκής κατανάλωσης. Ειδικά για την Ελλάδα, η συμφωνία αποτελεί ένα ανέλπιστο δώρο θωράκισης του εθνικού μας πλούτου, αφού με την κατοχύρωση 355 γεωγραφικών ενδείξεων ΠΟΠ —εκ των οποίων οι 21 είναι οι πλέον εμβληματικές ελληνικές— μπαίνει οριστικό τέλος στο νταραβέρι των Λατινοαμερικάνων που καπηλεύονταν τα ονόματα της Φέτας, της Ελιάς Καλαμάτας, και της Μαστίχας Χίου.  

Το κέρδος όμως στο ταμείο δεν σταματά εκεί· ο μηδενισμός των δασμών στο κρασί, που σήμερα αγγίζουν το 27%, και η μείωση στο ελαιόλαδο και τα κονσερβοποιημένα ροδάκινα, ανοίγουν διάπλατα μια αγορά 270 εκατομμυρίων καταναλωτών για τους Έλληνες παραγωγούς.  

Παράλληλα, ο έντονα εξαγωγικός φαρμακευτικός μας κλάδος απαλλάσσεται από δασμούς 20%, ενώ η ελληνική ναυτιλία, ως η μεγαλύτερη δύναμη του κόσμου, ετοιμάζεται να εισπράξει το "κρυφό χαρτί" των αυξημένων ναύλων από τη διευκόλυνση του εμπορίου μεταξύ των δύο ηπείρων.  

Είναι μια μάχη που κερδήθηκε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και εξασφαλίζει το μέλλον των εθνικών μας προϊόντων και υπηρεσιών, μακριά από ιδεοληπτικές εμμονές και ηττοπαθή σύνδρομα. 

Το πιο κρίσιμο στοιχείο όμως, ο πραγματικός στρατηγικός στόχος, είναι η πρόσβαση στις κρίσιμες πρώτες ύλες, εκεί όπου η Αργεντινή και η Βολιβία (πλήρες μέλος από τον Ιούλιο 2024, με μεταβατική περίοδο έως το 2028) κατέχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Δεν είναι απλώς ένας εμπορικός εταίρος, είναι η πηγή του λιθίου που χρειάζεται η ευρωπαϊκή βιομηχανία τεχνολογίας  για να εξακολουθήσει να υπάρχει. Η Αργεντινή κατέχει 22 εκατομμύρια τόνους σε πόρους λιθίου, δηλαδή το δεύτερο μεγαλύτερο απόθεμα στον κόσμο και η Βολιβία 23 εκατομμύρια (Νο1 αλλά με σαφώς δυσκολότερες συνθήκες εξόρυξης, αποτελώντας μαζί με την Χιλή (συνδεδεμένο μέλος Mercosur) το περιβόητο "Τρίγωνο του Λιθίου" (U.S. Geological Survey, Mineral Commodity Summaries 2024, σελ. 109) στο οποίο υπάρχει πάνω από το 56% των παγκόσμιων αποθεμάτων. Η άρνηση στη συμφωνία με την Mercosur την ώρα που η παγκόσμια οικονομία στρέφεται στην ηλεκτροκίνηση και την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας γενικότερα, είναι σαν να αρνείσαι να αγοράσεις το οικόπεδο που έχει πετρέλαιο επειδή σε ενοχλούν οι κότες του γείτονα.  

Αν η Ευρώπη δεν υπογράψει τώρα, παραδίδει οριστικά τα κλειδιά της περιοχής στην Κίνα, η οποία ήδη στήνει υποδομές και υπογράφει συμβόλαια χωρίς να ρωτάει κανέναν για τον Αμαζόνιο.

Για να καταλαβαίνουμε και την πραγματική αιτία που ορισμένοι φωνάζουν για αδικημένους αγρότες…

Συνεπώς, το ερώτημα δεν είναι αν η συμφωνία είναι επωφελής, γιατί οι αριθμοί αποδεικνύουν πέρα από κάθε αμφιβολία ότι είναι. Το ερώτημα είναι αν θα συνεχίσουμε να περπατάμε στα σύννεφα, πιστεύοντας ότι ο κόσμος θα σταματήσει να γυρίζει επειδή εμείς φοβόμαστε να ανταγωνιστούμε ή αν θα κινηθούμε για να εξασφαλίσουμε τα συμφέροντά μας. Και σαν χώρα και σαν Ένωση.

Τα δεδομένα είναι εδώ και είναι αδιαμφισβήτητα: €4 δις δασμών λιγότερα για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές, ευνοϊκή πρόσβαση στο 41% των παγκόσμιων πόρων λιθίου (αν όχι του 56% όλου του Τριγώνου) και πλήρη προστασία των ΠΟΠ. Τα υπόλοιπα είναι αέρας κοπανιστός για όσους αρκούνται στις θεωρίες και δεν μπαίνουν στον κόπο να διαβάσουν πίσω από τις γραμμές. 

Στο τέλος της ημέρας, ο λογαριασμός...

 

ΣΥΡΙΖΑίοι REBRANDισμένοι ΕΘΝΙΚΟΙ ΤΣΟΓΛΑΝΟΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΕΣ: Παρουσίαση βιβλίου ή οντισιόν για ντίβα της κεντροαριστεράς;


Του ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΖΟΥ

Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε το βιβλίο του "Ιθάκη" στο Παλλάς και για λίγα λεπτά έμοιαζε να πιστεύει πραγματικά ότι ο κόσμος περίμενε εναγωνίως να μάθει… τι συνέβη το 2015. Σαν να μην το ζήσαμε μπροστά στα ΑΤΜ. Σαν να μην το πληρώσαμε, να μην το πληρώνουμε και να μην το πληρώνουν τα δισέγγονά μας. Σαν να έχουν όλοι οι Έλληνες μνήμη χρυσόψαρου. Σαν να ήταν σύσσωμη η χώρα εκείνα τα χρόνια, σε κρουαζιέρα στα… Φίτζι και τώρα χρειαζόμαστε περιγραφή και επεξηγήσεις!

Θυμήθηκε λοιπόν το παλιό του παρατσούκλι "ο Άχαστος". Βγήκε στη σκηνή με ύφος Ρωμαίου αυτοκράτορα. Λες κι έχουν περάσει αιώνες από τις πέντε εκλογικές ήττες, σε πέντε χρόνια. Λες και οι κάλπες ήταν εικονικές, οι ψηφοφόροι κομπάρσοι και ο Μητσοτάκης τον διέλυσε πολιτικά, από καθαρή τύχη.

Μόνο που η πραγματικότητα είναι διαφορετική, αδιαμφισβήτητη και εξαιρετικά ενοχλητική, για κάτι τέτοιους υπερφίαλους τύπους: πέντε ήττες, με συντριπτικό τρόπο και χωρίς την παραμικρή αμφισβήτηση από κανέναν.

Στην Ελλάδα αυτό έχει όνομα: λέγεται ρεζίλεμα (για να το θέσω κόσμια).

Αλλά χρειάζεται αίσθημα αυτοσεβασμού για να το αισθανθεί κάποιος. Που προφανώς ο Τσίπρας δεν διαθέτει. Όχι, αφού προχθές εμφανίστηκε με αυτοπεποίθηση τέτοια που σε κάνει να αναρωτιέσαι πόσο υποτιμά τη νοημοσύνη των Ελλήνων και αν τελικά η αυτοκριτική χρειάζεται να είναι υποχρεωτική αγωγή υπό την επίβλεψη ψυχιάτρου.

Μίλησε για "νέα μεταπολίτευση" με τόνο και ύφος  που άλλοι μιλούν για… νέο αυτοκίνητο.

Νέα μεταπολίτευση; Από ποιον;

Από εκείνον που άφησε πίσω του τη χώρα σε ημιθανή κατάσταση και το κόμμα του συντρίμμια με αμέτρητα εσωκομματικά ρήγματα;

Που έτσι και πιάσει κανείς να μετρήσει τις διασπάσεις που έγιναν στο κόμμα του μετά από αυτόν, θα πρέπει να είναι… σαρανταποδαρούσα;

Η αποθέωση της βραδιάς πάντως ήταν η αυτοπρόταση ως "αντίβαρο ισχύος".

Ο τύπος που εξώθησε την Ελλάδα σε capital controls, ο τύπος που επέτρεψε να περάσει όλη η κρατική περιουσία σε ξένο έλεγχο και να καπελωθεί ακόμη και αυτό το ΤΑΙΠΕΔ, αντίβαρο ισχύος;

Με πέντε εκλογικές ήττες στο ιστορικό του και το σβέρκο "πρησμένο" από τις (πολιτικές) φάπες;

Αντίβαρο; Ποιου;

Του Μητσοτάκη που παρακαλά να τον έχει και πάλι αντίπαλο; Ισχύος;

Μιλά για ισχύ ποιος;

Ο τύπος που η κομματική νομενκλατούρα του επέβαλλε τα… βοσκοτόπια Καλογρίτσα και το… Υπουργείο Διαστήματος;

Διατρανώνει πως είναι υπερήφανος για τα πεπραγμένα της διακυβέρνησής του! Υπερήφανος για τι ακριβώς;

 Για την υπερφορολόγηση επί σχεδόν πέντε χρόνια, όποιου είχε την ατυχία να μένει μόνιμα στην Ελλάδα, εκείνα τα χρόνια; Είτε μιλούσε ελληνικά, είτε όχι;

Ή μήπως για τη Συμφωνία των Πρεσπών και τη… Βόρεια Μακεδονία που έχει γίνει πλέον, ντε φάκτο Μακεδονία… σκέτη!

Το καλύτερο όμως ήταν το υπονοούμενο ότι "τώρα ξεκινάει η αλλαγή".

Ποια αλλαγή;

Τώρα; Μετά από τόσα;

Τώρα που ο αγώνας έχει τελειώσει κι έχει φάει πέντε τσουβάλια γκολ, αυτός ψάχνει για… τρίτο ημίχρονο;

Ξέρετε τι είδαμε πραγματικά την Τετάρτη το βράδυ;

Είδαμε έναν Τσίπρα να προσπαθεί να μας πείσει πως επί τεσσεράμισι χρόνια, αυτός φρόντιζε για το καλό μας, απλά τον ανάγκαζαν άλλοι, να μας πονά λίγο παραπάνω, από ό,τι ήθελε να μας… πονέσει ο ίδιος. Και πως είναι… περήφανος, και για τον παραπανίσιο πόνο!

Δυστυχώς, πολλοί έχουν ξεχάσει πως το μότο του Ηγέτη Αλέξη Τσίπρα είναι: "Η δύναμη είναι στο παραμύθι"! Όπως έχει ο ίδιος παραδεχθεί δημόσια το 2007, σε συνέντευξή του στο περιοδικό "blow"!

Το σκηνικό την Τετάρτη το βράδυ, θύμιζε έντονα σκηνή από τις παλιές ελληνικές κωμωδίες του Αλέκου Σακελάριου και των άλλων γιγάντων της κωμικής πένας και του καλού ελληνικού κινηματογράφου και θεάτρου (Τσιφόρος, Λαζαρίδης και τόσοι άλλοι). Μόνο που στον ρόλο του καρπαζοεισπράκτορα δεν βρισκόταν ο εξαιρετικός, αείμνηστος Αλέκος Τζανετάκος, αλλά οι διάφοροι άμοιροι, πρώην σύντροφοι του Αλέξη, έρμαια του "παραμυθιού" του, καθώς προσπαθούσε να μας πείσει ως άλλος Λάμπρος Κωνσταντάρας-Ανδρέας Μαυρογυαλούρος, πως ξαφνικά κατάλαβε σε ποια λάθη τον παρέσυραν οι άνθρωποι του, στη μέχρι τότε πολιτική του καριέρα! Τόσο "παραμύθι" κι… "αυταπάτη"!

Την Τετάρτη το βράδυ, αποκαλύφθηκε μία μόνο αλήθεια:

Η "Ιθάκη" δεν είναι βιβλίο.

Είναι ...