ΤΟΥΡΚΙΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα στο Αιγαίο - Το χρεοκοπημένο μπουρδέλο μας βιώνει την de facto απεμπόληση του νομίμου δικαιώματός του για άμυνα των συνόρων του...

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ...

Γράφει ο Νικόλας Κατσίμπρας 

Διδάσκει στα προγράμματα επίλυσης συγκρούσεων του πανεπιστημίου Columbia της Νέας Υόρκης και του City University of NY, είναι Senior Fellow του Hellenic American Leadership Council και πρώην αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού.

(...) Η επιθετικότητα της Τουρκίας στο Αιγαίο κατά τη διάρκεια του 2016 σημείωσε μεγάλη άνοδο, σύμφωνα με τον απολογισμό των πιο πρόσφατων δεδομένων του ΓΕΕΘΑ.

Συγκεκριμένα, η τουρκική πολεμική αεροπορία (ΤΠΑ) έκανε 57 υπερπτήσεις πάνω από ελληνικό έδαφος, το οποίο είναι ρεκόρ για την περίοδο 2009-2016 που καλύπτουν τα δημοσιοποιημένα στοιχεία του ΓΕΕΘΑ. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς στο διάστημα 2013-2015 είχε ήδη παρουσιαστεί κατακόρυφη αύξηση με 11, 14 και 36 υπερπτήσεις, αντίστοιχα, σε σχέση με τις 4 το 2011 και 3 το 2012.

Τα στοιχεία του ΓΕΕΘΑ κρύβουν επίσης μία ακόμα πολύ ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια. Ο αριθμός των εμπλοκών για το διάστημα 2010-2016 ήταν σχεδόν μηδενικός. Με τον όρο εμπλοκή εννοούμε τις περιπτώσεις όπου οι αναχαιτίσεις εξελίχθησαν σε αερομαχία. Για τις 1.678 παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου (ΕΕΧ) το 2009, ο αριθμός εμπλοκών ήταν 237, δηλαδή περίπου 14%. Το 2010 το ποσοστό εμπλοκών/παραβιάσεων έπεσε στο 1%, 1,4% το 2011, 0% το 2013, 0,4% το 2014 και εμφάνισε μικρή άνοδο το 2015 και 2016, γύρω στο 4%. Ουσιαστικά μιλάμε για χρονιές χωρίς εμπλοκές παρά τις εκατοντάδες παραβιάσεις του ΕΕΧ.  

Για να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτό, πρέπει να γνωρίζουμε τι συμβαίνει καθημερινά στο Αιγαίο.

Από τη στιγμή της απογείωσης μαχητικών από αεροδρόμια της Τουρκίας, γίνονται άμεσες ενέργειες από το Εθνικό Κέντρο Αεροπορικών Επιχειρήσεων. Το ΕΚΑΕ έχει τεράστια εμπειρία και αξιοποιεί κατάλληλα τα αεροσκάφη αναχαίτισης. Λόγω του τεράστιου κόστους, προτεραιότητα δίδεται στη μεγιστοποίηση παραμονής των μαχητικών μας στο πεδίο επιχειρήσεων. Το πρόβλημα είναι ότι εκεί έχουν το πλεονέκτημα οι Τούρκοι, καθώς διατηρούν την πρωτοβουλία και μπορούν να πετάνε για αρκετό χρόνο πάνω από το Αιγαίο, συχνά λόγω της δυνατότητάς τους να εκτελέσουν εναέριο ανεφοδιασμό. Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο ζεύγος αεροσκαφών της ΤΠΑ μπορεί να απαιτήσει δυσανάλογο αριθμό δικών μας, εκτοξεύοντας το κόστος.

Η αναχαίτιση των τουρκικών αεροσκαφών που παραβιάζουν τον ΕΕΧ γίνεται σύμφωνα με συγκεκριμένους διεθνείς κανόνες:  

Κάθε περιστατικό αναχαιτίζεται, είτε από απόσταση με εικονικό εγκλωβισμό ή με προσέγγιση και αναγνώριση, ανάλογα με τις οδηγίες.

 Οι Τούρκοι, βέβαιοι ότι δεν θα καταρριφθούν, συχνά αγνοούν τους εικονικούς εγκλωβισμούς και την αναγνώρισή τους από τα ελληνικά μαχητικά, συνεχίζοντας την πτήση τους μέσα στον ΕΕΧ και πάνω από ελληνικά εδάφη.

Ο εκμηδενισμός των εμπλοκών υποδεικνύει ότι έχουμε φτάσει σε μια νέα πραγματικότητα στο Αιγαίο. 

Είμαστε ουσιαστικά πλέον...

ΤΟΥΡΚΙΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ - ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΡΑΓΙΑΔΙΑΣΤΑΝ: Η εκκωφαντικά σιωπηλή νίκη της Τουρκίας στο Αιγαίο

EΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Γράφει ο Νικόλας Κατσίμπρας 

Διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα διαπραγματεύσεων και επίλυσης συγκρούσεων του Πανεπιστημίου Columbia της Νέας Υόρκης, είναι Senior Fellow του Hellenic American Leadership Council και πρώην αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού.

twitter: @nkatsimpras

Οι μεγαλύτερες απώλειες και τα σημαντικότερα προβλήματα συνήθως συσσωρεύονται σιωπηρά και γίνονται αντιληπτά όταν είναι πλέον αργά. Από την κλιματολογική αλλαγή ως τη βουβή μάστιγα των τροχαίων ατυχημάτων, τα αντανακλαστικά μας δεν ενεργοποιούνται όταν ο αντίκτυπος δεν είναι άμεσα ορατός.  

Η σταδιακή, ύπουλη επισώρευση δημιουργεί αίσθηση αποδοχής του τραγικού ως δεδομένου, προκαλώντας μας είτε να αρνηθούμε την πραγματικότητα είτε να δικαιολoγήσουμε υποσυνείδητα την απραξία μας αποδεχόμενοι την κατάσταση παθητικά.
 

Ενώ αυτό ισχύει για μεγάλο αριθμό προβλημάτων της καθημερινότητάς μας, υπάρχει μια εθνική διάσταση για την οποία δεν μιλάμε αλλά προτιμάμε την αποδεδειγμένα αναποτελεσματική αλλά οικεία πεπατημένη.  

Αυτό έγινε και με το Μακεδονικό, όταν οι σταδιακές αναγνωρίσεις των Σκοπίων αυξάνονταν με σταθερό ρυθμό, έως ότου μία μέρα ξυπνήσαμε σε μια πραγματικότητα με το όνομα «Μακεδονία» να έχει ουσιαστικά απαχθεί με το γάντι με πάνω από 130 αναγνωρίσεις.
 

Δυστυχώς έχουμε πλέον φτάσει σε μία ακόμα πιο τρομακτική παραδοχή – αυτήν της νέας πραγματικότητας στο Αιγαίο. Η παθητική εξοικείωσή μας με την καθημερινή επιθετικότητα της Τουρκίας είναι ουσιαστικά η μεγάλη, βουβή νίκη της. Μέσω της παρατεταμένης και συνεπούς τακτικής της διατήρησης της πίεσης, έχουμε υποστεί εθνική απονεύρωση, ενώ οι σύμμαχοί μας έχουν ταυτόχρονα αποδεχθεί αυτήν τη νέα πραγματικότητα ως δεδομένη. Το ότι για 40 χρόνια, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’70, η Τουρκία είχε πλήρως αποδεχθεί τα κυριαρχικά δικαιώματά μας στο Αιγαίο, αυτό έχει πλέον ξεχαστεί.
 

H διαιώνιση της τωρινής κατάστασης ευνοεί τον υποστηρικτή του status quo. Το πρόβλημα είναι ότι η Τουρκία έχει κλέψει το status quo του Αιγαίου, εγκαθιστώντας το στη συνείδηση της παγκόσμιας κοινότητας ως αμφισβητούμενη περιοχή. 

Αυτό ήταν εφικτό διότι για δεκαετίες κινούμαστε στους ρυθμούς της χορογραφίας της Τουρκίας με μηδενική βούληση για αλλαγή των κανόνων του παιχνιδιού. Ιδιες αντιδράσεις και επιχειρήματα παρατίθενται, ενώ είναι αποδεδειγμένο ότι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν το προτετελεσμένο στο οποίο μας έχει φέρει αντιμέτωπους η Αγκυρα.
 

Χρειαζόμαστε αλλαγή νοοτροπίας, δίνοντας προτεραιότητα στη μεταμόρφωσή μας από παθητικούς παρατηρητές σε επιθετικούς, μη προβλέψιμους παίκτες.
 

Δύο από τα βασικά επιχειρήματα που δεν έχουμε αξιοποιήσει κατάλληλα αφορούν στο FIR:

Η αναβάθμιση της σημασίας των παραβάσεων του FIR είναι άμεση προτεραιότητα. Αυτό διότι δεν θα βρούμε ποτέ ώμο να κλάψουμε για την παραβίαση του εναέριου χώρου μας, αλλά θα βρούμε υποστηρικτές της ασφάλειας της πολιτικής αεροπλοΐας και των ζωών των επιβατών.
 

Μέσα στο 2016 έχουν ήδη γίνει 546 παραβάσεις του FIR Αθηνών, περισσότερες των 100 εξ αυτών εντός των TMA πολιτικών αεροδρομίων του Ανατολικού Αιγαίου. H ΤΜΑ είναι μία οριοθετημένη ελεγχόμενη περιοχή του εναέριου χώρου, μέσα στην οποία υπάρχει μεγάλος όγκος κυκλοφορίας πολιτικών αεροσκαφών. Τα αεροσκάφη εντός της ΤΜΑ είναι σε χαμηλότερο ύψος και σε φάση προετοιμασίας για προσγείωση, μία ευαίσθητη φάση της πτήσης τους, και ως εκ τούτου η ανεξέλεγκτη πτήση μαχητικών χωρίς ενημέρωση του Σταθμού Εδάφους αποτελεί μεγάλο κίνδυνο για την ασφάλεια πτήσεων. Η συχνότητα των τουρκικών παραβάσεων αυξάνει δραματικά τις πιθανότητες για πρόκληση αεροπορικού ατυχήματος, κυρίως με πολιτικά αεροσκάφη.
 

Εδώ και πολύ καιρό έχουν υπάρξει αναξιοποίητες αναφορές για την εγγύτητα των τούρκικων μαχητικών στις περιοχές αυτές με επιβατικά αεροσκάφη, με δυνητικό αποτέλεσμα την ενεργοποίηση του προειδοποιητικού συστήματος αποφυγής σύγκρουσης των πολιτικών αεροσκαφών (TCAS). 

 Τέτοια περιστατικά θα έπρεπε να είναι λάβαρα τα οποία να κυματίζουμε σε κάθε διεθνές φόρουμ. Αντί να χαϊδεύουμε διπλωματικά την Τουρκία...