28 Οκτωβρίου 1940
Ο ποταμός ξεχείλισε
Ο,τι κι αν γράψω σήμερα
Ο,τι κι αν πω την ώρα ετούτη
Ο,τι κι κάμω όπου κι αν πάω
Το παν θάναι για μένα
Ενα τουφέκι που κρατώ στα χέρια κι αλαλάζω
Κάτω τα χέρια απ' τη μάνα μας Ελλάδα.
Είμαι φιλήδονος και σοσιαλιστής
Κι έχω τη γνώμη πως έτσι πάντοτε θα μείνω
Μ' αυτά που γίνηκαν και γίνονται στον κόσμο
Με κάνουνε να σηκωθώ και να φωνάξω
Κάτω οι Εθνικοσοσιαλισταί
Κάτω οι Φασίσται
Κάτω οι βδελυροί υποκριταί της Μόσχας
Πράγματι νυν υπέρ πάντων ο αγών
Ζήτω η Ελλάς
Ζήτω η Αγγλία
Που πολεμάν γι αυτά που αγαπάμε
Ενάντια σε όσα μας είναι μισητά.
Νυν υπέρ πάντων ο αγών
Η Ελευθεριά δεν έγινε ποτέ
Με ψέματα ούτε με σκέτες θεωρίες
Μα με τις πράξεις και οσάκις
Ητο ανάγκη με το αίμα
Εμπρός λοιπόν και να χτυπάμε στην καρδιά
Συντρόφοι εμπρός
Φωνάζω Αλληλούια.
Το παραπάνω ανέκδοτο ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου (βλ. φωτοτυπία
χειρογράφου, Πολίτης, 17, 23/10/1998) βρέθηκε σε έναν μικρό φάκελο που
περιέχει και άλλα άγνωστα κείμενά του.
Το ποίημα, πιθανότατα γραμμένο την ίδια ημέρα της ιταλικής επίθεσης, συνιστά μια εν θερμώ αντίδραση ενός ποιητή που δεν μας έχει συνηθίσει σε κείμενα πατριωτικού περιεχομένου. Ωστόσο, όπως γνωρίζουμε σήμερα, ο ποιητής παρακολουθούσε καθημερινά με ιδιαίτερο ενδιαφέρον (από τον Τύπο και το ραδιόφωνο) τις δραματικές εξελίξεις που τελικά οδήγησαν στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Στο αρχείο του διασώζονται πολλά τετράδια στα οποία κατέγραφε, εν είδει ημερολογίου, τις κυριότερες ειδήσεις της ημέρας.
Το ποίημα, πιθανότατα γραμμένο την ίδια ημέρα της ιταλικής επίθεσης, συνιστά μια εν θερμώ αντίδραση ενός ποιητή που δεν μας έχει συνηθίσει σε κείμενα πατριωτικού περιεχομένου. Ωστόσο, όπως γνωρίζουμε σήμερα, ο ποιητής παρακολουθούσε καθημερινά με ιδιαίτερο ενδιαφέρον (από τον Τύπο και το ραδιόφωνο) τις δραματικές εξελίξεις που τελικά οδήγησαν στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Στο αρχείο του διασώζονται πολλά τετράδια στα οποία κατέγραφε, εν είδει ημερολογίου, τις κυριότερες ειδήσεις της ημέρας.
Δύο είναι τα κύρια θέματα του ποιήματος:
Η κήρυξη του πολέμου εναντίον της χώρας μας, και η έμμεση πλην σαφής καταγγελία του επονείδιστου συμφώνου ανάμεσα στους υπουργούς Εξωτερικών του Χίτλερ, Joachim von Ribbentrop, και του Στάλιν, V. Molotov, στις 23 Αυγούστου 1939.
To διαβόητο σύμφωνο Ribbentrop - Molotov, όπως είναι γνωστό, προέβλεπε μη επίθεση του ενός ολοκληρωτικού καθεστώτος εναντίον του άλλου, γεγονός που άφηνε εκτεθειμένη την ως τότε ελεύθερη δημοκρατική Ευρώπη στις κατακτητικές ορέξεις των Ναζί.
Το σύμφωνο Ribbentrop - Molotov...
