ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΓΡΟΤΟ-ΚΗΦΗΝΟ-ΖΗΤΟΥΛΟ-ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΟ-ΞΕΦΤΙΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Η παρεξήγηση του κοινωνικού αυτοματισμού

Δεν θέλω γκρίνιες και τσαντισμένες φατσούλες...Θέλω χαμόγελα και κορναρίσματα ενθουσιασμού για τα δίκαια αιτήματα των αγροτών μας των 250 ευρώ παραγωγής ανά στρέμμα...😎 #αγροτικες_κινητοποιησεις pic.twitter.com/AlCOXRICWc

— ΚΟΠΡΙΤΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ (@6hmoBPE37u83WiV) December 23, 2025

Κάτσε τώρα 8 ώρες στην εθνική πλεμπαιο για να νιώσεις στο πετσί σου τη συμπαράσταση στους αγρότες που έλεγες για να πέσει η χούντα. Όχι από τον καναπέ

— Veltsi the IX (@Veltsi_Legacy) December 23, 2025

 

Του ΠΑΝΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Υπάρχει μια παρεξήγηση στον τρόπο που πολιτικό σύστημα και μέσα ενημέρωσης διαβάζουν εδώ και μέρες τις κινητοποιήσεις των αγροτών στα μπλόκα. Δεν είναι ούτε το πρόβλημα με την έξοδο των Χριστουγέννων –που είναι πρόβλημα, αλλά είναι δευτερεύον–, ούτε το ότι υπάρχουν κυβερνητικές ευθύνες για το όλο αδιέξοδο – που υπάρχουν, και μάλιστα σοβαρότατες. Είναι ότι έχει περάσει ένας ολόκληρος μήνας αλλά οι αγρότες των μπλόκων αρνούνται να συζητήσουν. Οτιδήποτε και ουσιαστικά με οποιονδήποτε.

Οχι να συζητήσουν με την κυβέρνηση ή με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αυτός ας πρόσεχε έτσι όπως τα κατάφερε. Αλλά να συζητήσουν με την υπόλοιπη ελληνική κοινωνία. Με αυτήν πρέπει να συνομιλήσουν οι αγρότες, που εις το όνομα των υπαρκτών προβλημάτων του πρωτογενούς τομέα έχουν καταλάβει επί έναν μήνα τη δημόσια περιουσία και έχουν υφαρπάξει από το κράτος την ευθύνη της ελεύθερης μετακίνησης ανθρώπων και αγαθών – με το πρόβλημα να έχει οξυνθεί τώρα που φτάσαμε στις γιορτές.

Οι αγρότες στα μπλόκα έχουν αιτήματα από την κυβέρνηση· «δίκαια αιτήματα», φωνάζει ο Χορός των αμέτρητων δημοσκοπήσεων, που με έναν τρόπο έχουν υποκαταστήσει την όποια συζήτηση σε αυτή τη χώρα: ο δημοσκόπος ρωτάει κάτι, οι πολίτες απαντούν κάτι στο περίπου, η κυβέρνηση ακούει κάτι τρίτο.

Ομως αυτή η συνομιλία είναι και παρελκυστική και ατελής.

Το να διπλασιαστούν οι συντάξεις τους, οι αγρότες δεν το ζητάνε από τον κ. Μητσοτάκη· δεν θα τα βάλει από την τσέπη του ο κ. Μητσοτάκης. Από όλους εμάς τους υπόλοιπους το ζητάνε. Εμείς, οι φορολογούμενοι θα κληθούμε να τα πληρώσουμε, άνθρωποι που εργάζονται επίσης για το μεροκάματο, άνθρωποι που είδαν τις δικές τους συντάξεις να κόβονται στο μισό, άνθρωποι που κάποτε πλήρωναν τον ΟΓΑ από δικά τους λεφτά για να παίρνουν σύνταξη οι αγρότες.

Το να πάει το ηλεκτρικό ρεύμα στα 7 λεπτά η κιλοβατώρα οι αγρότες δεν το ζητάνε από τον κ. Μητσοτάκη· δεν θα πληρώσει από την τσέπη του ο κ. Μητσοτάκης τη διαφορά. Ολοι εμείς οι υπόλοιποι καταναλωτές ρεύματος θα την πληρώσουμε.

Το να δοθεί αμνηστία σε όσους αγρότες έχουν διαπράξει στις κινητοποιήσεις των τελευταίων ημερών ποινικά αδικήματα, παρακωλύοντας τις συγκοινωνίες, δεν το ζητάνε από τον κ. Μητσοτάκη· δεν αφορά μόνο τον κ. Μητσοτάκη μια τέτοια αντισυνταγματική πράξη, ούτε αυτός μόνος μπορεί να δεχτεί κάτι τέτοιο. Ολους εμάς τους υπόλοιπους αφορά –και πρέπει να αφορά– η αιτούμενη αναγνώριση μιας τέτοιας άνισης αντιμετώπισης πολιτών απέναντι στον Νόμο· εμείς θα πρέπει να εγκρίνουμε ή όχι κάτι τέτοιο.

Και από την άλλη, το να ανοίξουν οι εθνικές οδοί δεν είναι αίτημα του κ. Μητσοτάκη· είναι απαίτηση –σωστότερα: είναι δικαίωμα– όλων ημών των υπολοίπων.

Οι δρόμοι είναι της κοινωνίας, όχι μιας κοινωνικής ομάδας που αδιαφορεί για τις υπόλοιπες επειδή έχει πολλά τρακτέρ.

Οταν, λοιπόν, οι αγρότες αρνούνται με διάφορα προσχήματα να προσέλθουν σε διάλογο, δεν το αρνούνται στον κ. Μητσοτάκη. Αρνούνται να προσέλθουν σε διάλογο με την υπόλοιπη κοινωνία, η οποία σε τελική ανάλυση είναι και αυτή που θα κληθεί να δεχτεί ή όχι, να πληρώσει ή όχι όσα ζητάνε.

Οι αγρότες διαμαρτύρονται εδώ και έναν μήνα με μπλόκα στις εθνικές οδούς και έκαναν τρεις ολόκληρες εβδομάδες να καταρτίσουν έναν στοιχειώδη έστω κατάλογο αιτημάτων. Και ακόμα να αποφασίσουν ποιος θα τους εκπροσωπήσει, υπονομεύοντας καταλυτικά έναν διάλογο στον οποίο οφείλουν να προσέλθουν –έτσι λειτουργούν οι δημοκρατίες.

Οχι για να συνομιλήσουν με τον Πρωθυπουργό που τους περιμένει δέκα μέρες τώρα. Αλλά για να συνομιλήσουν με την υπόλοιπη κοινωνία.

Αυτήν την κοινωνία που…

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟ-ΚΗΡΑΛΟΙΦΟ-ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Η Καρυστιανού είναι πλέον πολιτικό πρόσωπο

pic.twitter.com/QNWzQtnCU3

— Ανδρέας Πετρουλάκης (@anpetroulakis) June 7, 2025

 Του ΠΑΝΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Εως τώρα, η Μαρία Καρυστιανού, μητέρα της αδικοχαμένης Μάρθης Ψαροπούλου, που έσβησε στα Τέμπη, στα 19 της, την εφιαλτική νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου 2023, είχε κάθε δικαίωμα να σκέφτεται ό,τι θέλει, να πιστεύει ό,τι θέλει και να εκφράζεται και να συμπεριφέρεται όπως εκείνη κρίνει πως πρέπει να εκφράζεται και να συμπεριφέρεται. Ενας γονιός που έχει χάσει το παιδί του, και το έχει χάσει έτσι, έχει αυτομάτως το προνόμιο να μην κρίνεται όσο αυστηρά κρίνονται οι υπόλοιποι άνθρωποι και μπροστά του να σκύβει κανείς το κεφάλι –όπως το είχε θέσει και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός σε εκείνη τη συνέντευξη στον Σρόιτερ. 

Εως τώρα η κυρία Καρυστιανού ήταν ο γονιός που έψαχνε τι συνέβη στο παιδί του και αναζητούσε τη δικαίωση. 

 Τώρα όμως, –άθελά της ή όχι είναι μια άλλη κουβέντα– αποκτά ρόλο πολιτικό. Και εκ των πραγμάτων χάνει αυτομάτως την ασυλία της κρίσης. Η πρότασή της, για τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για τα Τέμπη, η οποία περιλαμβάνει αναφορές στα αδικήματα της «εσχάτης προδοσίας» και της «ανθρωποκτονίας από ενδεχόμενο δόλο κατά συρροή» για τον Πρωθυπουργό της χώρας, υιοθετήθηκε αυτοστιγμεί και με ενθουσιασμό από μια ετερόκλητη –ή και όχι τόσο ετερόκλητη αν το καλοσκεφτείς– πολιτική συμμαχία που εκτείνεται από τους θρησκόληπτους ακροδεξιούς μέχρι τους απολιτικούς «αριστερούς» βουλευτές, οι οποίοι δεν είχαν κανέναν ενδοιασμό να εμφανιστούν ότι ουσιαστικά δρουν στη Βουλή καθ’ υπαγόρευσή της. Η κυρία Καρυστιανού, η μάνα που ψάχνει τι συνέβη και χάθηκε όπως χάθηκε η κόρη της, μετατράπηκε, μέσα στο ίδιο βράδυ που δημοσιοποιήθηκε η πρότασή της, σε ηγέτιδα ενός πολιτικού τσούρμου ατάκτων του κοινοβουλίου, το οποίο τσούρμο, αφού βρήκε στο πρόσωπό της τη συγκολλητική ουσία που του έλειπε, θέλει τώρα να κλείσει φυλακή τον Κυριάκο Μητσοτάκη και το μισό υπουργικό συμβούλιο. 

 Ετσι, η «πρόταση Καρυστιανού», όπως καταλυτικά βαφτίστηκε και κοινοβουλευτικά υιοθετήθηκε, άλλαξε το status της ίδιας της κυρίας Καρυστιανού: σε αναγκάζει να πάρεις θέση, να κρίνεις το κείμενο και τα αιτήματά του –και να αναγνωρίσεις φωναχτά πλέον και αν μη τι άλλο, το επικίνδυνο μονοπάτι στο οποίο η συντάκτριά του βαδίζει, όταν μεταξύ άλλων ζητά τη δίκη και την καταδίκη του Πρωθυπουργού για εσχάτη προδοσία ή θέτει ζήτημα αποκατάστασης της Κοινωνικής Ειρήνης, που κατά την άποψή της έχει διασαλευτεί στη χώρα επειδή δεν σύρεται πίσω από τα σίδερα η κυβέρνηση. 

Η κυβέρνηση, βέβαια, αφού έπαθε ό,τι έπαθε τον χειμώνα, όταν, γενικά, δεν αφουγκράστηκε σωστά και γρήγορα το εθνικό θυμικό για τα Τέμπη και, πιο ειδικά, χρεώθηκε και τις ανοίκειες επιθέσεις ορισμένων κατά της κυρίας Καρυστιανού, τώρα φυσάει και το γιαούρτι. 

Ο Παύλος Μαρινάκης, δύο φορές μέσα σε λίγες ώρες υπογράμμισε πως η συγκεκριμένη πρόταση για σύσταση Προανακριτικής με τις αναφορές περί «εσχάτης προδοσίας» για τον Πρωθυπουργό «είναι μια πρόταση από τους βουλευτές, η οποία ξεπερνά κάθε προηγούμενο όριο» και πως οι συγγενείς έχουν κάθε δικαίωμα να διατυπώνουν αιτήματα, διαχωρίζοντας έτσι με επιμέλεια την στόχευση της κυβερνητικής αντίδρασης: φταίνε οι 32 βουλευτές που υπέγραψαν την επίμαχη πρόταση και όχι η εισηγήτριά της.  

Σύμφωνοι, έτσι είναι. Ή έτσι πρέπει να είναι. Διότι πρόταση για Προανακριτική μπορούν να κάνουν μόνο οι βουλευτές. Οσοι, λοιπόν, βουλευτές βγαίνουν και λένε ότι υπογράφουν την «πρόταση των συγγενών των θυμάτων των Τεμπών», εκτός από το ότι εκμεταλλεύονται με φαιδρότητα το όνομα και την ιδιότητα των «συγγενών», ακυρώνουν την ίδια τους την κοινοβουλευτική ιδιότητα, εμφανιζόμενοι ως πρόθυμα φερέφωνα κάποιου πολίτη, της κυρίας Καρυστιανού εν προκειμένω. Αλλά κυρίως, όλοι αυτοί ανάγουν την κυρία Καρυστιανού, εκτός από μάνα που έχασε το παιδί της στην τραγωδία, σε πολιτικό παράγοντα της χώρας, σε εκπρόσωπό τους, ακυρώνοντας κρίσιμα συστατικά του αγώνα της.  

Δεν την υιοθετούν μόνο εκείνοι, τους υιοθετεί κι αυτή –έτσι πάει καλώς ή κακώς. Αλλωστε δεν τον πειράζει καθόλου τον Κασσελάκη που τον ταυτίζουν με τους προνεωτερικούς της Νίκης, ούτε τη νοιάζει και πολύ την Κωνσταντοπούλου ο πολιτικός συγχρωτισμός με τον Βελόπουλο των κηραλοιφών και των επιστολών του Σωτήρα.  

Σιγά! Τους ενδιαφέρει που βρήκαν στο κείμενό 72 σελίδων της κυρίας Καρυστιανού...

 

ΕΜΦΥΛΙΟΣ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΟ-ΑΡΙΣΤΕΡΟ-ΚΑΘΑΡΜΑΤΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Το χρέος της Ελένης

Του Παύλου Παπαδόπουλου

Σαν σήμερα, 27 Αυγούστου, πριν από 75 χρόνια, η Ελένη Γκατζογιάννη καταδικάστηκε σε θάνατο από «λαϊκό δικαστήριο» αποτελούμενο από κομμουνιστές αντάρτες του «Δημοκρατικού Στρατού» στο χωριό Λια της Θεσπρωτίας, λίγα χιλιόμετρα από τα σύνορα με την Αλβανία. Δολοφονήθηκε την επόμενη ημέρα γιατί δεν ήθελε τα παιδιά της να τα αρπάξει ο κομμουνιστικός στρατός.  

Εκείνες τις σκοτεινές ημέρες στα χωριά που είχαν κυριεύσει οι κομμουνιστές, πολλές οικογένειες αποδέχονταν σιωπηλά, σε συνθήκες τρόμου, τη βίαιη στρατολόγηση μελών τους. Η Ελένη δεν υπέκυψε στον φόβο και έγινε πρόσωπο (και με τον θάνατό της, σύμβολο) όχι μόνο της μητρικής αγάπης, αλλά και της αντίστασης απέναντι στην κόκκινη τρομοκρατία. Αντίστασης απέναντι στον αυταρχισμό και στη δικτατορία, αλλά και απέναντι στον διαμελισμό της Ελλάδας, αφού η εξέλιξη του Εμφυλίου, αν δεν ερχόταν η βοήθεια των Αγγλων και των Αμερικανών, θα μπορούσε να καταλήξει σε εθνική διάσπαση. Η «Βόρειος Ελλάδα» θα ήταν μια χώρα κομμουνιστική και μόνο η «Νότιος Ελλάδα» θα ανήκε στη Δύση, κατά τα πρότυπα της Βόρειας Κορέας και της Νότιας Κορέας, όπως έχουν σημειώσει στα «Εμφύλια πάθη» ο Στάθης Καλύβας και ο Νίκος Μαραντζίδης.  

Δεν χωρούν μάλιστα πολλές αμφιβολίες –ιδίως αν λάβουμε υπόψη την αντοχή των αριστερών μύθων που κόντεψαν να μας πνίξουν το σκοτεινό καλοκαίρι του 2015– ότι αυτή η κομμουνιστική «Βόρειος Ελλάδα» θα μπορούσε να είχε επιβιώσει για πολλές δεκαετίες (σίγουρα με εκατόμβες θυμάτων).

Ολες αυτές οι σκέψεις ήρθαν στο μυαλό διαβάζοντας χθες το ρεπορτάζ της Ηλιάνας Μάγρα στην «Κ» για την εκδήλωση που έγινε στο χωριό Λια για τα 75 χρόνια από τη δολοφονία της Ελένης Γκατζογιάννη. Ο Νίκος Γκατζογιάννης, ο οποίος χάρη στη θυσία της μητέρας του έζησε στην Αμερική και έγινε γνωστός ως ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Νίκολας Γκέιτζ, ήταν φυσικά παρών, ενώ τις εκδηλώσεις τίμησαν πολιτικοί, με πρώτο τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, που κι αυτός αντιστάθηκε με σθένος σε δυνάμεις αποσταθεροποίησης, όταν χρειάστηκε. Ο Γκατζογιάννης έγραψε την «Ελένη» (1983) και το σενάριο για την κινηματογραφική «Ελένη», με τεράστια επιτυχία διεθνή και εγχώρια, παρά την επίθεση μιας Αριστεράς που θέλει να εκδικείται ακόμη και τα θύματα, ιδίως όταν μιλούν.

Ετυχε αυτές τις ημέρες να κάνω μια συνέντευξη με τον Εντι Ράμα, πρωθυπουργό της Αλβανίας, με αντικείμενο την υπόθεση Μπελέρη, η οποία θα δημοσιευθεί αύριο στην «Κ». Ανάμεσα στα άλλα ο Ράμα μου είπε ότι στην κομμουνιστική Αλβανία απαγορεύονταν τα γένια και τα μακριά μαλλιά. Στο αεροδρόμιο των Τιράνων υπήρχε ένα κουρείο και όποιος τουρίστας είχε γένια αναγκαζόταν αμέσως να τα ξυρίσει. «Στην κομμουνιστική Αλβανία ο Μαρξ θα έπρεπε να ξυριστεί και να κουρευτεί πολύ καλά», σχολίασε ο Ράμα.  

Αυτή ήταν μόνο μια μάλλον ιλαρή εικόνα από το σκοτεινό κομμουνιστικό μέλλον που η Ελλάδα απέφυγε γιατί όπως μου είπε ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, «η Ιστορία ήταν ευγενική μαζί σας».  

Ηταν ευγενική μαζί μας γιατί...

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟ-ΚΗΦΗΝΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Μια χώρα με ανθρώπους που «δεν κάνουν για τίποτε»

 

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του ΠΑΝΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Τα ηχητικά ντοκουμέντα που ακούμε καθημερινά με τους διαλόγους πριν και μετά τη σιδηροδρομική τραγωδία στα Τέμπη είναι αποκαλυπτικά.  

Τι άνθρωποι είναι τούτοι; 

Ποιος τους έβαλε σε αυτή τη θέση; Και γιατί;  

Στην ουσία, όπως το όρισε και ο Πρωθυπουργός, αυτό το τραγελαφικό σκηνικό, αυτός ο «αχταρμάς», με τα «σουβλάκια», τις «γκόμενες» και του «πρέπει να έγινε τράκα» είναι το αποτέλεσμα του βαθέος κράτους.  

Αλλά πώς λειτουργεί αυτό το βαθύ κράτος; 

 Για όσους λοιπόν σοκάρονται με την τρομακτική άγνοια του σταθμάρχη Λάρισας και για το πώς ένας άνθρωπος τέτοιας αντικειμενικής υστέρησης —ένας άνθρωπος που δεν καταλάβαινε τίποτα και σίγουρα δεν έκανε για αυτή τη δουλειά— βρέθηκε σε ένα τόσο κρίσιμο, σημαντικό και τελικά μοιραίο πόστο, να θυμίσουμε μια ιστορία όχι και τόσο μακρινή. 

Εχει να κάνει και με τρένα και με διορισμούς και με ελληνικό κράτος — ελληνικό κράτος όλων των πολιτικών του εκφάνσεων: 

♦ Το καλοκαίρι του 2009, τρεις μήνες πριν από τις εκλογές εκείνης της χρονιάς, έγιναν στην «Αττικό Μετρό» 285 προσλήψεις. Αυτές, ύστερα από έρευνα, αργότερα, του Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης και καθώς η χώρα όδευε προς τα μνημόνια, κρίθηκαν υπεράριθμες και παράνομες. Οι προσληφθέντες απελύθησαν. Και προσέφυγαν διαμαρτυρόμενοι στη φιλόστοργη ελληνική Δικαιοσύνη. 

♦ Καθώς η υπόθεση πήγε στα δικαστήρια, η δικογραφία ήταν κάπως αποκαλυπτική:

 Πρώτον, κατά μία σατανική σύμπτωση, το 80% των διορισθέντων κατάγονταν από τη Ροδόπη και τη Λάρισα –από τις δύο περιοχές όπου είχαν εκλεγεί, αντιστοίχως, ο τότε υπουργός Μεταφορών, Ευριπίδης Στυλιανίδης και ο τότε υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, Γιώργος Σουφλιάς.  

Δεύτερον, στα χέρια των υπευθύνων της «Αττικό Μετρό», μεταξύ πολλών άλλων βιογραφικών, είχε φτάσει ένα από το γραφείο του κ. Σουφλιά, στο οποίο κάποιος από το γραφείο του υπουργού είχε σημειώσει ιδιοχείρως για τον συγκεκριμένο υπό πρόσληψη εργαζόμενο: «Δεν κάνει για τίποτε. Βολέψτε τον κάπου». 

♦ Οταν η χώρα πια είχε σταλεί στα μνημόνια και κάποιοι ζήτησαν από τον κ. Στυλιανίδη εξηγήσεις για το προεκλογικό ρουσφέτι, εκείνος είχε ζητήσει και τα ρέστα, λέγοντας το εξής αμίμητο: «Δεν πρέπει να απολογηθώ εγώ γι’ αυτό, πρέπει να απολογηθεί το ελληνικό κράτος, που τα τελευταία 40 χρόνια δεν είχε ούτε έναν άνθρωπο από τη Θράκη και τη Ροδόπη μέσα σε τέτοιου είδους θέσεις εργασίας». Με λίγα λόγια, έφταιγε το κράτος που το Μετρό της Αθήνας δεν είχε γίνει πεδίο βολέματος της εκλογικής πελατείας του υπουργού —και αυτός απλώς «απεκατέστησε» την αδικία. 

♦ Τον Δεκέμβριο του 2014, επί καραμπινάτης τρόικας και μέιλ Χαρδούβελη, με μια κυβερνητική τροπολογία σε ένα νομοσχέδιο για το «Παρατηρητήριο για την άνοια» —άλλη σύμπτωση αυτή, αλλά όχι σατανική, απλώς σουρεαλιστική— η Βουλή ψήφισε ομόφωνα να ανοίξει ο δρόμος για την επαναπρόσληψη των απολυθέντων. Τη σχετική τροπολογία είχε ψηφίσει και ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος κατά τα άλλα ήταν στα κάγκελα για κάθε τι άλλο ερχόταν από τους επάρατους Σαμαροβενιζέλους.  

Δεν χρειάζεται να σταθούμε πολύ στο πώς έγιναν τα εκατοντάδες αυτά ρουσφέτια, στο τι έκαναν και τι δεν έκαναν οι συγκεκριμένοι υπουργοί της ιστορίας μας, ούτε να θυμηθούμε πώς τελικά χρεοκοπήσαμε ως χώρα. Που και αυτά μπορούμε να τα κάνουμε, αν θέλουμε να δούμε πόσο διαβρωτικά λειτουργεί το βαθύ κράτος, αλλά επειδή αυτά δεν έγιναν μόνο τότε, θα μου επιτρέψετε να πω ότι δεν είναι τόσο το θέμα μας εδώ. 

Αξίζει να σταθούμε σε αυτό το ιδιόχειρο σημείωμα για εκείνον τον επιβεβαιωμένα άχρηστο, να εξετάσουμε αυτό το μνημείο γραφειοκρατικού χαϊκού, που μέσα από την αντίφασή του, αποτυπώνει το θεμελιώδες πρόβλημα και της σημερινής Ελλάδας:  

Ζούμε σε μια χώρα που...

ΠΑΣΟΚ-ο-ΛΑΜΟΓΙΑΡΑΔΙΚΟ - Εύα Καϊλή: Από το Συντριβάνι στο κελί του Αρεν

Του ΠΑΥΛΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Η Εύα Καϊλή όταν ήταν 12 ετών ήλθε για πρώτη φορά σε επαφή με τη σκέψη του Φρίντριχ Νίτσε. Διάβασε το βιβλίο «Τάδε έφη Ζαρατούστρα», που ανακάλυψε στην οικογενειακή βιβλιοθήκη. 

Στο έργο αυτό ο Γερμανός φιλόσοφος του 19ου αιώνα αναπτύσσει επικίνδυνες ιδέες. Ο Ζαρατούστρα διακηρύσσει ότι «ο Θεός είναι νεκρός» και ότι ο άνθρωπος πρέπει να «αυτοκαταστραφεί» για να δημιουργήσει τον «Υπεράνθρωπο». Η υπέρβαση του εαυτού επιτυγχάνεται μέσα από την έκφραση της «θέλησης για εξουσία».  

Οι έννοιες στον Νίτσε είναι διφορούμενες και οι ερμηνείες επισφαλείς. Ενα παιδί κινδυνεύει να πάρει τόσο πολύ «τοις μετρητοίς» τη «θέληση για εξουσία», ώστε στο μέλλον να συλληφθεί με… παράνομα μετρητά.

Η τέως, πλέον, αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου γεννήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 1978 στην περιοχή Συντριβάνι της Θεσσαλονίκης. Ο πατέρας της Αλέξανδρος γεννήθηκε στην Πόλη και αποφοίτησε από το Ζωγράφειο Λύκειο. Σπούδασε ηλεκτρολόγος μηχανικός στο Αριστοτέλειο και απέκτησε την Εύα στα 23 του. Η μητέρα της, Μαρία, με καταγωγή από τον Πόντο είναι ποιήτρια και απόφοιτη της Σχολής Θεάτρου του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ). Η μικρότερη αδελφή της, Μανταλένα, είναι δικηγόρος και επικεφαλής της ELONTech. Πρόκειται για μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση που προσφέρει «νομικές συμβουλές» σχετικά με τη ρυθμιστική πολιτική της Ε.Ε. για τις αναδυόμενες τεχνολογίες (η ιστοσελίδα «κατέβηκε»).

«Ηταν μια μικροαστική οικογένεια με μεσαία οικονομικά μέσα. Κατά σύμπτωση, η οικονομική της κατάσταση βελτιώθηκε από τότε που η Εύα μπήκε στην πολιτική», λέει στην «Κ» πρόσωπο με γνώση της ανθρωπογεωγραφίας της συμπρωτεύουσας. Ας μην αναρωτηθούμε πόσες άλλες οικογένειες πολιτικών –από τη Βουλή έως το τελευταίο χωριό– έχουν σημαδευτεί από ανάλογες συμπτώσεις. Ας σταθούμε μόνο στα πρόσωπα των ημερών. Ακόμη και αν υπογραμμίσουμε ότι οι απολαβές των ευρωβουλευτών δεν είναι ευκαταφρόνητες, οι σκιές παραμένουν.

Η Εύα φέρεται να δάγκωσε το μήλο που της πρόσφερε κάποιος «καταραμένος όφις» από το Κατάρ με αντάλλαγμα την υποστήριξή της στο ζήτημα της κατάργησης της βίζας για τα ταξίδια από το κρατίδιο προς την Ευρώπη που επρόκειτο να συζητηθεί στο Ευρωκοινοβούλιο (και τώρα πήγε στις ελληνικές καλένδες). Το Κατάρ διαψεύδει ότι έχει οποιαδήποτε σχέση με το σκάνδαλο. Προτού συλληφθεί, η αντιπρόεδρος πρόλαβε να υπερασπιστεί με πάθος στην Ευρωβουλή το κρατίδιο απέναντι στις κατηγορίες για στημένη ανάθεση του Μουντιάλ, διώξεις κατά των ομοφυλοφίλων και εκατόμβες νεκρών εργατών από την αποπνικτική ζέστη κατά την ανέγερση των γηπέδων.

Η Καϊλή ως κορίτσι είχε κλειστό χαρακτήρα και διάβαζε πολύ. Δεν ήταν πάντα όμορφη λόγω κάποιων αυξομειώσεων βάρους. Στο λύκειο, όμως, «άνθισε». Πέρα από αριστούχος και απουσιολόγος της τάξης, εξελέγη πρόεδρος του 15μελούς συμβουλίου. Τα 15μελή της εποχής διακρίθηκαν στις καταλήψεις και έγιναν φυτώρια ταλέντων που εμπλούτισαν αργότερα την κεντρική πολιτική σκηνή. Η Εύα πέρασε στην Αρχιτεκτονική του ΑΠΘ. Οταν έγινε 20 ετών, το 1998, ο καθηγητής της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών, συγκοινωνιολόγος Σπύρος Βούγιας, κατέβηκε για δήμαρχος Θεσσαλονίκης. Είχε την υποστήριξη του Συνασπισμού, αλλά προέβαλλε την εικόνα του «ανεξάρτητου».

Ο 45άρης Βούγιας είχε ύφος μποέμ διανοουμένου. Μιλούσε με ύφος και ρυθμό Θερμαϊκού Κόλπου και έμοιαζε σαν να βγαίνει από σίριαλ. Ελεγε ότι παραμερίζει τον κουρασμένο κομματικό λόγο για να διατυπώσει έναν «ερωτικό λόγο που απευθύνεται σε όλους αδιακρίτως». Για εκλογικό κέντρο επέλεξε το café Santé, που το μετονόμασε σε café Politic. Πίστευε ότι για να έχει η πολιτική συζήτηση μεγαλύτερη απήχηση, θα πρέπει να γίνεται σε καφέ-μπαρ.

Η Καϊλή, μέλος της ΠΑΣΠ, επισκέφθηκε το μπαρ. Τα πράσινα μάτια της διέκριναν ανάμεσα στην κάπνα από τα τσιγάρα τη ριζοσπαστική σκέψη που οδηγεί στην επιτυχία. Ο Βούγιας απέσπασε 15,1%. Το 2000 μεταπήδησε στο ΠΑΣΟΚ και έγινε βουλευτής Επικρατείας. Το 2002 επανέλαβε την «ερωτική εκστρατεία» με τον συνδυασμό «Ξημερώνει». Δεν ξημέρωσε. Ελαβε 27,9%. Οι Θεσσαλονικείς προτίμησαν από την πρώτη Κυριακή τη «σταθερή αξία», τον Βασίλη Παπαγεωργόπουλο (54,2%), αλλά η Εύα εξελέγη σύμβουλος.

Το στρατηγικό πρόβλημα που έπρεπε να επιλύσει το ΠΑΣΟΚ στη Θεσσαλονίκη το 2004 ήταν η τεράστια δημοτικότητα της λαϊκής καλλονής της Νέας Δημοκρατίας Ελενας Ράπτη, η οποία κατέβαινε φουριόζα για πρώτη φορά, στο πλαίσιο της βαθιάς ανανέωσης που προωθούσε ο Κώστας Καραμανλής.  

Οι επαΐοντες αποφάσισαν ότι η καλύτερη απάντηση ήταν η Εύα.  

Η Καϊλή εξελέγη τελευταία, αλλά ο Γιώργος Παπανδρέου, που ήταν υποψήφιος σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, προτίμησε την έδρα της Θεσσαλονίκης. Αφησε την Εύα εκτός Βουλής, ίσως γιατί γνώριζε ότι η πρωτόπλαστη του Βορρά υποστήριζε τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Η Εύα αξιοποίησε τον ελεύθερο χρόνο της παίρνοντας ένα «μαστεράκι» στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές από το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, χωρίς φυσικά να στερηθεί τις επισκέψεις της στον Αντώνη Ρέμο και σε άλλα κέντρα μυσταγωγίας.

Η διασημότητα που κατέκτησε την οδήγησε στο στούντιο του Mega Channel. Για μία διετία παρουσίαζε το δελτίο ειδήσεων του Σαββατοκύριακου. Οι μυημένοι μιλούσαν για μια νέα γυναίκα με εξυπνάδα, εργατικότητα και αγωγή. Το 2007 υπερέβη σε ψήφους τον Ακη Τσοχατζόπουλο και μπήκε στη Βουλή, αφήνοντας έξω το ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ. Η εξέλιξη σόκαρε αρθρογράφους-φίλους του Ακη, που έγραψαν για «τέλος εποχής». Τελικά η εποχή δεν άλλαξε και πολύ. Ακολούθησε η εμφύλια σύρραξη Παπανδρέου – Βενιζέλου. Σε συγκέντρωση του Βενιζέλου η Εύα σηκώνεται όρθια και χτυπάει ένα ταμπούρλο – άλλη μία επιρροή, ενδεχομένως, από τον «Ζαρατούστρα», αυτή τη φορά του Ρίχαρντ Στράους. Το Συμφωνικό Ποίημα αρχίζει με ένα ρυθμό τυμπάνου, που συμβολίζει την έλευση του Υπερανθρώπου.

Η Εύα επανεξελέγη το 2009. Το 2011, μόλις ανακοινώθηκε ότι ο Παπανδρέου προετοιμάζει δημοψήφισμα για την εφαρμογή του αναθεωρημένου προγράμματος σταθεροποίησης, η Καϊλή τον κάλεσε με ανοιχτή επιστολή να παραιτηθεί και να υποστηρίξει κυβέρνηση συνεργασίας.  

Η απάντηση ήλθε από τον τότε γραμματέα του ΠΑΣΟΚ Σωκράτη Ξυνίδη, που την αποκάλεσε «καλτσοδέτα». Η Καϊλή τον κατήγγειλε στο Πειθαρχικό του Κοινοβουλίου για σεξιστική συμπεριφορά. Εκείνη την εποχή είχε ταυτιστεί πολιτικά με τον Βενιζέλο. Αργότερα άρχισε να κρατάει αποστάσεις. Σήμερα ο Βενιζέλος δηλώνει ότι «η τραγική υπόθεση Καϊλή είναι αδιανόητη πολιτικά, θεσμικά και ηθικά».

Ανεξάρτητα από την ομοβροντία κριτικής ότι στηρίχτηκε στην εξωτερική της εμφάνιση και στις σχέσεις της με ισχυρούς επιχειρηματίες, η Καϊλή δεν ήταν μόνο μια «Μπάρμπι» και σίγουρα δεν ήταν διάττων αστήρ. Είχε αντοχή και διάρκεια. Σε κάποιες περιπτώσεις δεν δίστασε να συγκρουστεί. Παραλίγο να συγκρουστεί και με τον Βενιζέλο όταν τον Ιούνιο του 2012 ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέλεξε την έδρα της Θεσσαλονίκης. Η πολιτικός είχε μόλις επανεκλεγεί –πρώτη σε σταυρούς– στην Α΄ Θεσσαλονίκης, αλλά έμεινε για δεύτερη φορά εκτός Βουλής.

Ο λαός ανέλαβε να αποκαταστήσει την «αδικία» ανταμείβοντας την Εύα με την πρώτη θέση σε σταυρούς στην «Ελιά» στις ευρωεκλογές του 2014 (πάνω από 120.000). Έτσι ξεκίνησε η ευρωπαϊκή καριέρα. 

Τα ξένα «λαγωνικά» την είχαν ήδη εντοπίσει. Το 2011 η βρετανική εφημερίδα Sun την ανακήρυξε στην ιστοσελίδα της ως «την πιο σέξι πολιτικό της Ευρώπης». Το 2019 επανεξελέγη με 145.000 σταυρούς (αλλά βγήκε δεύτερη μετά τον Νίκο Ανδρουλάκη).

Στην Ευρώπη επέδειξε εργατικότητα. Εξελέγη ως μία εκ των δεκατεσσάρων αντιπροέδρων του Ευρωκοινοβουλίου, ενώ το 2021 σκεφτόταν να διεκδικήσει την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Στην Ευρώπη ασχολούνταν (και) με τις νέες τεχνολογίες. Μιλούσε συχνά ως ειδήμων για το κρυπτονόμισμα bitcoin. Πολιτικός με σαρκαστική διάθεση είπε στην «Κ» ότι «αν η Εύα ήξερε από bitcoin θα τα είχε πάρει σε bitcoin». Τελευταία κυκλοφορούσε η πληροφορία ότι θα συνταχθεί με τη Νέα Δημοκρατία. Το καλοκαίρι υποβίβασε το σκάνδαλο της παρακολούθησης του κινητού του προέδρου του κόμματός της. Ο Ανδρουλάκης δίστασε να τη διαγράψει και το μετάνιωσε.

Η Εύα Καϊλή εμφανίζει στο «πόθεν έσχες» της «πενιχρές» καταθέσεις –κοντά στο μισό εκατομμύριο ευρώ–και κάποια ακίνητα. Παρά τον φόρτο εργασίας στις Βρυξέλλες βρήκε τον χρόνο τον Νοέμβριο και ίδρυσε μαζί με τον σύντροφό της Φραντσέσκο Τζόρτζι εταιρεία ακινήτων με έδρα στην οδό Σκουφά στο Κολωνάκι. Οπως αποκάλυψε η «Κ», το ζεύγος προχώρησε στις αρχές της χρονιάς σε αγορά ακινήτου-φιλέτου στην Πάρο προς 300.000 ευρώ. Λίγοι θα πιστέψουν τώρα ότι οι επενδύσεις σε ακίνητα δεν ήταν άλλος ένας τρόπος για τη νομιμοποίηση αδήλωτων μετρητών μέσω εικονικών υπερτιμολογήσεων.

Εύα και Φραντσέσκο υπέγραψαν σύμφωνο συμβίωσης το 2020. Στις αρχές του 2021 απέκτησαν μία κόρη, την Αριάδνη. «Τώρα θέλει οργάνωση για να τα καταφέρεις», είπε στην Εύα η Φώφη Γεννηματά όταν της τηλεφώνησε για να της ευχηθεί για τη γέννηση του παιδιού. Τα 160.000 ευρώ που είχε στην κατοχή της λέγεται ότι βρέθηκαν κρυμμένα στο κρεβατάκι του παιδιού. Ο δικηγόρος της, Μιχάλης Δημητρακόπουλος, γνωστός για τις διασώσεις επιφανών, διαψεύδει την πληροφορία για την κρυψώνα. Διαψεύδει επίσης ότι η Εύα γνώριζε για το σκάνδαλο. Το αποδίδει στους ιταλικούς «αυτοσχεδιασμούς» του συντρόφου της.

Ο 35χρονος Τζόρτζι ήταν συνεργάτης του πρώην Ιταλού ευρωβουλευτή Αντόνιο Παντσέρι. Το 2019 ο Παντσέρι ίδρυσε στις Βρυξέλλες τη Μη Κυβερνητική Οργάνωση «Fight Impunity» («Πολέμα την ατιμωρησία») που ασχολήθηκε με διεθνή θέματα παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στο σπίτι του Παντσέρι, ο οποίος «πολεμούσε την ατιμωρησία» μαζί με τον Τζόρτζι, κατασχέθηκαν 600.000 ευρώ. Εν τω μεταξύ, οι Αρχές παραμόνευαν έξω από το σπίτι του ζεύγους Καϊλή – Τζόρτζι και μόλις βγήκε ο Τζόρτζι τον συνέλαβαν, κατάσχεσαν το κινητό του και ενημέρωσαν τη σύζυγό του για τη σύλληψη. Η σύζυγος ενημέρωσε τον πατέρα της, ο οποίος βρισκόταν στο ξενοδοχείο Sofitel αγκαλιά με κάμποσα μετρητά. Ο Αλέξανδρος Καϊλής πετάχτηκε στον δρόμο, κατευθυνόμενος μάλλον προς άλλο σημείο της πόλης. Συνελήφθη με μια βαλίτσα μέσα στην οποία ασφυκτιούσαν 600.000 ευρώ.

Ακολούθησε η έφοδος στην κατοικία του ζεύγους, αφού η σύλληψη του πατρός Καϊλή αξιοποιήθηκε για την άρση της ασυλίας της αντιπροέδρου θυγατέρας του. Παράλληλα, έγιναν έφοδοι σε σπίτια κομπάρσων του δράματος και του Βέλγου ευρωβουλευτή Μαρκ Ταραμπελά. Φαίνεται ότι οι βελγικές αρχές έμαθαν σε πραγματικό χρόνο ότι οι πρωταγωνιστές έλαβαν τις αμοιβές τους για τον αγώνα τους για τα ανθρώπινα δικαιώματα και κινητοποιήθηκαν άμεσα προτού οι βαλίτσες κάνουν φτερά σε κάποια εξωχώρια εταιρεία (offshore). Στην Ελλάδα η Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος δέσμευσε τα περιουσιακά στοιχεία της Καϊλή, του συντρόφου της και μελών της οικογένειάς της. Από τη μια μέρα στην άλλη, η πολιτικός βρέθηκε από το Ευρωκοινοβούλιο στις φυλακές του Αρεν έξω από τις Βρυξέλλες.

«Η Εύα Καϊλή είναι τέκνο της εποχής του “ελληνικού νεοπλουτισμού”, όπου για μερίδα της κοινωνίας η διαφθορά ισοδυναμεί με ανθρώπινο δικαίωμα», λέει στην «Κ» παλαιός κοινοβουλευτικός. Οταν η κομματική επιρροή απλώνεται στην οικονομία, η μια γενιά μετά την άλλη (πατήρ και θυγατέρα εν προκειμένω) μπορεί να καταλήγουν στην ίδια διαπίστωση: ότι η σκληρή δουλειά δεν οδηγεί στην οικονομική αποκατάσταση με τρόπο εξίσου δραστικό με εκείνον που εξασφαλίζει η μετατροπή της πολιτικής επιρροής σε μίζες που διακινούνται σε σακούλες. Ισως είναι πολλοί εκείνοι που μόλις αντιλαμβάνονται πώς παίζεται το παιχνίδι συναινούν αθόρυβα με τους άρρητους κανόνες του ή σηκώνονται από την «τσόχα» και φεύγουν στο εξωτερικό.

Η Εύα έκανε και τα δύο – έφυγε στο εξωτερικό, όπου ανακάλυψε ακόμη περισσότερες ευκαιρίες για αριστεία. Οπως είπε η πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, «η ευρωπαϊκή δημοκρατία δέχεται επίθεση». Γεμάτοι «θέληση για εξουσία» κάποιοι αναγνώστες του Νίτσε βρέθηκαν στον παράδεισο της Ευρωπαϊκής Δημοκρατίας, όπου παραμονεύουν όφεις κρατώντας μήλα της γνώσης. Αλλά καθώς «ο Θεός είναι νεκρός», πίστεψαν ότι...

 

ΣΥΡΙΖΑΝΕΛέητα ΕΘΝΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ: Τα ανεπίδοτα διατάγματα για τα 12 μίλια - Τι συνέβη το βράδυ της 16ης/10/2018, όταν ο Ν. Κοτζιάς έστειλε στην προεδρία τα έγγραφα για επέκταση των χωρικών υδάτων

 

Toυ ΠΑΥΛΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Περίπου στις 9 το βράδυ της Τρίτης 16 Οκτωβρίου 2018, ένα ελαφρό αεράκι που θύμιζε άνοιξη επικρατούσε στη οδό Ονείρων της εξουσίας, στην Ηρώδου Αττικού, παραπλεύρως του Εθνικού Κήπου, και κινούσε απαλά τις κουρτίνες του Προεδρικού Μεγάρου καθώς περνούσε από τα μισάνοιχτα παράθυρα. Η αντίθεση με τις θυελλώδεις πολιτικές εξελίξεις ήταν πλήρης. Επί Παυλόπουλου, η 9η απογευματινή θεωρείτο ακόμη «μεσημεράκι» στο Προεδρικό Μέγαρο. Ο Πρόεδρος συχνά παρέμενε στο γραφείο του έως μετά τα μεσάνυχτα. Πολύ περισσότερο εκείνο το βράδυ των διενέξεων και των παραιτήσεων…

Ο Δημήτρης Κρίκας, επικεφαλής της Ασφάλειας της Προεδρίας πήρε εντολή από τον Παυλόπουλο να σπεύσει στην πλαϊνή είσοδο του Προεδρικού Μεγάρου επί της οδού Βασιλέως Γεωργίου. Η ρητή εντολή στον Μεσσήνιο υποστράτηγο ήταν να εξασφαλίσει ώστε να μην παραληφθούν τα έγγραφα που μόλις είχε διαμηνύσει ότι θα αποστείλει στην Προεδρία ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς.  

Κάτι τέτοιο δεν είχε ξανασυμβεί στα χρονικά της Προεδρίας της Δημοκρατίας. Οχύρωση της Προεδρίας προ εγγράφων από το ΥΠΕΞ; Τι έγγραφα ήταν αυτά; Γιατί δεν έπρεπε να εισέλθουν στο Προεδρικό Μέγαρο;

Η αρχή της περιπέτειας εντοπίζεται μία εβδομάδα νωρίτερα, στις 9 Οκτωβρίου, στην Ουάσιγκτον. Εκεί βρισκόταν ο υπουργός Αμυνας Πάνος Καμμένος.  

Ο Καμμένος, που δεν μπορούσε να χωνέψει τη Συμφωνία των Πρεσπών, είπε στον υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, Γουές Μίτσελ, ότι κατά τη γνώμη του η Συμφωνία «δεν θα επικυρωνόταν από την ΠΓΔΜ» και ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να συμπράξει με χώρες της περιοχής σε ένα «εναλλακτικό σχέδιο». Ενα σύμφωνο αμυντικής συνεργασίας κατάλληλο για να αναχαιτίσει τη ρωσική διείσδυση στα Βαλκάνια, αφήνοντας κατά μέρος την ονομασία των Σκοπίων.

Ο Κοτζιάς, που ήταν ο αρχιτέκτονας της Συμφωνίας των Πρεσπών, έπνεε μένεα κατά του Καμμένου, ο οποίος ήδη από τον Ιούλιο του 2018 είχε αρχίσει να τον «κουρδίζει» με απειλητικά μηνύματα που έστελνε στο κινητό του. Μηνύματα του θέρους του 2018 που σήμερα μοιάζουν σαν να βγαίνουν από το τηλεοπτικό σίριαλ «Αυτή η νύχτα μένει», όπως «Θα σε ξεφτιλίσω δημόσια» και «Μαζέψου γιατί θα σε τελειώσω», είδαν αργότερα το φως της δημοσιότητας και αποτέλεσαν τη βάση για τη μηνυτήρια αναφορά στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου που κατέθεσε ο Κοτζιάς κατά του Καμμένου στις 18 Φεβρουαρίου 2019. Ο Κοτζιάς θύμωσε ακόμη περισσότερο το πρωί της 10ης Οκτωβρίου 2018, όταν έφθασαν στην Αθήνα λόγω της επτάωρης διαφοράς ώρας τα μαντάτα για την πληθωρική δραστηριότητα του Καμμένου στην Ουάσιγκτον.

Τα «νυχτερινά» sms και η Ουάσιγκτον δεν ήταν η μοναδική πρόκληση. Η πλευρά Κοτζιά ισχυρίζεται ότι πληροφορήθηκε πως η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΝΑΤΟ Ρόουζ Γκερτμέλερ είχε καταγράψει σε μυστικές εκθέσεις της έπειτα από επισκέψεις της στην Αθήνα ότι το καλοκαίρι ο Καμμένος διακινούσε την άποψη πως η Ελλάδα κινδυνεύει ακόμη και από εκδήλωση πραξικοπήματος αν περάσει η Συμφωνία των Πρεσπών. «Θα τον αφήσουμε να γίνει ένας Γαρουφαλιάς που απειλεί ότι θα γίνει πραξικόπημα;», φέρεται να είπε ο Κοτζιάς οργισμένος στον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, κάνοντας έναν παραλληλισμό του Καμμένου με τον υπουργό Αμυνας της κυβέρνησης της Ενωσης Κέντρου το καλοκαίρι του 1965, που ήθελε να αποπέμψει ο Γεώργιος Παπανδρέου, αλλά επέμενε να διατηρήσει στη θέση του ο βασιλιάς Κωνσταντίνος. Επιπλέον, ο Καμμένος φέρεται να έλεγε στις εμπιστευτικές επαφές του με αξιωματούχους της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας (που σίγουρα έχουν μεγάλη υπομονή) ότι η ιδανική λύση για την ΠΓΔΜ θα ήταν ο διαμελισμός της μεταξύ Ελλάδας, Αλβανίας και Βουλγαρίας.  

Κάπως έτσι, η νέα πρόταση Καμμένου στον Μίτσελ ήταν αρκετή για να ξεχειλίσει το ποτήρι στο υπουργείο Εξωτερικών.

Ο Καμμένος επέστρεψε στην Ελλάδα και μία εβδομάδα μετά, τη Δευτέρα 15 Οκτωβρίου, στις 3.10 το μεσημέρι, εμφανίστηκε χωρίς γραβάτα στην είσοδο της Λέσχης Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΛΑΕΔ) στην οδό Ρηγίλλης για να υποδεχθεί τον πρωθυπουργό. Τρία λεπτά αργότερα έφθασε από την οδό Μουρούζη ο Τσίπρας, φορώντας τζιν παντελόνι και μαύρο καπιτονέ γιλέκο πάνω από λευκό πουκάμισο. Το μυστικό γεύμα στη σάλα με τις ροτόντες στο υπερυψωμένο ισόγειο της ΛΑΕΔ με το παλιομοδίτικο μωσαϊκό που έχει θέα στο Λύκειο του Αριστοτέλη περιελάμβανε αγκινάρες α λα πολίτα, σαρδέλα φούρνου, πέρκα με πατατοσαλάτα, ρολό κοτόπουλο με ρύζι και κοντοσούβλι με πατάτες τηγανητές. Αξίζει να προσθέσουμε ότι η ποιότητα του εστιατορίου της ΛΑΕΔ είναι ένα από τα καλύτερα κρυμμένα μυστικά των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η γαστριμαργική απόλαυση διευκόλυνε τον στόχο της συνάντησης, που ήταν να συμφωνήσουν οι δύο ηγέτες ότι παρά τις εντάσεις, η αγαστή συνεργασία τους θα συνεχιζόταν τουλάχιστον έως την άνοιξη του 2019, όταν θα έφθανε η Συμφωνία των Πρεσπών προς ψήφιση στη Βουλή. Αφού τσούγκρισαν τα ποτήρια, προγραμμάτισαν για την επόμενη ημέρα, την Τρίτη, συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Στο Μέγαρο Μαξίμου υπολόγιζαν ότι ο Κοτζιάς, ο οποίος συμμετείχε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. στο Λουξεμβούργο, θα αργούσε να επιστρέψει στην Αθήνα. Το σχέδιο ήταν να αφήσουν τον Καμμένο να πει τα δικά του και να ξεθυμάνει και μετά να ανακοινώσουν πανηγυρικά ότι δεν θα χρειαστεί η περικοπή των συντάξεων, αφού ο στόχος του πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς νέα λιτότητα.  

Ομως ο Κοτζιάς επέστρεψε εγκαίρως και εισήλθε στη συνεδρίαση αποφασισμένος να βάλει τον Καμμένο στη θέση του.

Στη συνεδρίαση ο Καμμένος, ο οποίος αισθανόταν κατοχυρωμένος λόγω του γεύματος με τον Τσίπρα που είχε προηγηθεί, περιέγραφε με αυτοπεποίθηση την «αιρετική» προσέγγισή του στο θέμα της Συμφωνίας των Πρεσπών και τις προτάσεις που έθεσε στην Ουάσιγκτον, αγνοώντας τον υπουργό Εξωτερικών. 

Ο Κοτζιάς αντέδρασε.

Κοτζιάς: Επιχειρείς να ασκήσεις εξωτερική πολιτική εις βάρος της κυβέρνησης και της χώρας για να εξυπηρετήσεις τις δικές σου πολιτικές επιδιώξεις.

Καμμένος: Διατηρώ την άποψή μου για την ονομασία των Σκοπίων.

Τσίπρας: Ναι, αλλά να ξεκαθαρίσεις ότι δεν πρόκειται να ταυτιστείς με την αξιωματική αντιπολίτευση σε πιθανή μομφή κατά της κυβέρνησης.

Η υπουργός Τουρισμού, βουλευτής των ΑΝΕΛ και διάσημο top model της δεκαετίας του ’90 Ελενα Κουντουρά πετάχτηκε «σαν από μηχανής θεά» για να καθησυχάσει τον πρωθυπουργό: «Στηρίζω την κυβέρνηση να ολοκληρώσει το έργο της». Η παρέμβαση Κουντουρά προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη ενόχληση στον Καμμένο.

Καμμένος (προς Τσίπρα): Δεν πρόκειται να συμπλεύσω στην προσπάθεια για ανατροπή της κυβέρνησης, αλλά δεν μπορεί να με υποκαθιστά ο Κοτζιάς και να μαθαίνω από τρίτους τα γεγονότα. (Απευθυνόμενος στον Κοτζιά): Σκορπίζεις τα μυστικά κονδύλια όπου θέλεις εσύ, ενώ πήρες και 30 εκατομμύρια από τον Σόρος για να πληρώσεις διαφόρους για τις Πρέσπες.

Παγωμάρα επικράτησε στην αίθουσα του υπουργικού συμβουλίου στη Βουλή. Πρόκειται για μια περίκλειστη αίθουσα, η οποία ούτως ή άλλως υποβάλλει σε μελαγχολική διάθεση τους παρευρισκομένους, λόγω του κακού φωτισμού και της επίπλωσης που έχει μείνει στη δεκαετία του ’60.

Κοτζιάς: Πώς τολμάς; Ντροπή! Ξέρει ο Τσακαλώτος πού πηγαίνουν τα μυστικά κονδύλια. Ευκλείδη, μίλα. (Ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος δεν μίλησε.)

Ο Τσίπρας σήκωσε τα χέρια ψηλά και κοιτάζοντας το ταβάνι είπε με αγανακτισμένο ύφος σαν να απευθυνόταν για πρώτη φορά στον Θεό: «Τι τραβάω από αυτούς τους δύο!».

Κοτζιάς: Από τους δύο; Οχι από τους δύο. Από αυτόν τα τραβάς (δείχνοντας τον Καμμένο). Παραιτούμαι!

Εκείνη την ώρα ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Νίκος Παππάς φέρεται να επιστράτευσε τη γνώση της «γαλλικής», όχι για να «στολίσει» κάποιον υπουργό, αλλά για να εξορκίσει την κακή ενέργεια που είχε συσσωρευθεί στην ατμόσφαιρα. Εις μάτην…

Καθώς το υπουργικό λήγει κακήν κακώς ο Νίκος Κοτζιάς σπεύδει λίγο μετά τις 7 το απόγευμα στο Προεδρικό Μέγαρο. Ο Προκόπης Παυλόπουλος έχει ήδη ενημερωθεί για τις εξελίξεις. Στη συνάντηση συμμετέχει ο τότε γενικός γραμματέας της Προεδρίας πρέσβης Γεώργιος Γεννηματάς.

Κοτζιάς: Εγινε της τρελής στο υπουργικό και δεν με κάλυψε ο Τσίπρας. Θέλω να σε ενημερώσω για την παραίτησή μου.

Παυλόπουλος: Βρε Νίκο, παραίτηση εν θερμώ;

Κοτζιάς: Δεν μπορώ να παραμείνω.

Παυλόπουλος: Σε κάθε περίπτωση, το θέμα αυτό είναι μεταξύ εσένα και του Τσίπρα. Εγώ δεν έχω λόγο.

Ο Κοτζιάς αποχωρεί, αλλά όταν φτάνει στο υπουργείο Εξωτερικών, αποφασίζει να στείλει στον Παυλόπουλο τα προεδρικά διατάγματα που έχει προετοιμάσει και αφορούν την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια. 

 Το Προεδρικό Μέγαρο ενημερώνεται ότι θα ακολουθήσει αποστολή εμπιστευτικών εγγράφων, αλλά ο Προκόπης Παυλόπουλος έδωσε αμέσως εντολή να μην παραληφθούν.

  Ο φάκελος με τα διατάγματα φθάνει, αλλά ο υποστράτηγος Κρίκας δεν τα παραλαμβάνει και τα επιστρέφει στο ΥΠΕΞ.

Την επομένη ημέρα ο Κοτζιάς επισημοποιεί την παραίτησή του και μία ημέρα αργότερα, στις 18 Οκτωβρίου, ο Τσίπρας μεταβαίνει στο Προεδρικό Μέγαρο για να ορκιστεί υπουργός Εξωτερικών λέγοντας: «Το όνειρό μου έγινε πραγματικότητα. Πήρα υπουργείο».
Γιατί ο Παυλόπουλος είχε αρνηθεί να τα παραλάβει

Κατά την τελετή παραλαβής – παράδοσης, ο Κοτζιάς αναφέρθηκε στα επίμαχα προεδρικά διατάγματα. Πρόκειται για μια εργασία που έκανε για πολύ καιρό ο ίδιος προσωπικά μαζί με δύο στενούς συνεργάτες του. «Στο ΥΠΕΞ δεν ήξεραν τι είναι κόλπος», φέρεται να λέει σήμερα. «Η αιγιαλίτιδα μπορεί να μετρηθεί από την ακτογραμμή ή από την εξωτερική γραμμή βάσης (σ.σ.: η ευθεία γραμμή που ενώνει τα δύο άκρα ενός κόλπου). Κλείνεις τους κόλπους, μετράς από εκεί τα 12 μίλια και έτσι κερδίζεις 2-3 μίλια. Οταν κλείνεις τους κόλπους και ορίζεις χωρικά ύδατα, αναρτάς την ανακοίνωση στον ΟΗΕ. Και αν δεν αμφισβητηθεί για ένα χρόνο, τότε ισχύει. Αν αμφισβητηθεί, τότε αρχίζουν διαπραγματεύσεις. Με τα Προεδρικά Διατάγματα επεκτεινόταν η χώρα, η “σκληρή” κυριαρχία της από τα 6 στα 12 μίλια. Το πρώτο Προεδρικό Διάταγμα αφορούσε την επέκταση έως τα Αντικύθηρα. Το δεύτερο, από τα Αντικύθηρα έως την Κρήτη. Πέντε χρόνια μετά, τίποτα δεν έχει γίνει».

Κατά τον Κοτζιά, η επέκταση των χωρικών υδάτων στην Κρήτη θα οδηγούσε την Τουρκία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όπου σταδιακά θα συζητούνταν η υφαλοκρηπίδα (βυθός) και η ΑΟΖ (στήλη νερού έως την επιφάνεια), εξασθενίζοντας ουσιαστικά το casus belli του 1995. 

Υποστηρίζει, επίσης, ότι η επέκταση θα είχε προλάβει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Δεν θα έβρισκε χώρο για να «απλωθεί».

Πρόσφατα ο Τσίπρας είπε στον εκπρόσωπο της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής Ζοζέπ Μπορέλ ότι η Ελλάδα πρέπει να επεκτείνει τα χωρικά ύδατα στα 12 μίλια νοτίως της Κρήτης. Είχε μιλήσει ξανά για τα 12 μίλια στην Κρήτη πριν από δύο χρόνια. Η εσωκομματική αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ («Ομπρέλα») διαφωνεί. «Ο ΣΥΡΙΖΑ θα πέσει στην παγίδα του Μητσοτάκη, που θα κάνει τα 12 μίλια σημαία προεκλογικά». Πάντως, στους οκτώ μήνες που ήταν πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών, ο Τσίπρας αγνόησε τα Προεδρικά Διατάγματα Κοτζιά. Θα μπορούσε να τα εφαρμόσει. 

«Ολοι φοβούνται να τα εφαρμόσουν», λέει σήμερα στους συνομιλητές του ο Κοτζιάς.

Γιατί ο Κοτζιάς τα έστειλε στον Παυλόπουλο λίγες ώρες μετά τη θυελλώδη συνεδρίαση;  

Κάποιοι εικάζουν ότι το έκανε...

 

ΥΓΕΙΑ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΣ: Πώς ο αυτισμός μπορεί να διευκολύνει την αριστεία

Του ΠΑΥΛΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

 

Η Γκρέτα Τούνμπεργκ είναι αυτιστική;  

Τόσο το καλύτερο για την ίδια. 

Η Σουηδή  που ηγήθηκε του παγκόσμιου κινήματος «Fridays for Future» διαδηλωτών μαθητών κατά της κλιματικής αλλαγής έχει παραδεχθεί ότι έχει διαγνωστεί με αυτισμό υψηλής λειτουργικότητας.

 

Το σίγουρο είναι ότι βρίσκεται σε καλή παρέα. Εξίσου «αυτιστικοί» ήταν ο Μότσαρτ, ο Δαρβίνος, ο Νεύτωνας, ο Αϊνστάιν, ο Γουόρχολ, ο Στιβ Τζομπς. «Αυτιστικοί» θεωρούνται ο Μπιλ Γκέιτς, ο Μπαράκ Ομπάμα και ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ. Ωστόσο, η άγνοια για τον αυτισμό σε συνδυασμό με την ευκολία με την οποία οι αρνητές της κλιματικής αλλαγής ξεβράζουν το μίσος τους κατά του ορθολογισμού εκδηλώθηκε με μορφή επίθεσης κατά της τολμηρής νεαράς.  

Με αφορμή το ταξίδι της στη Νέα Υόρκη για να συμμετάσχει στη Σύνοδο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή , ο αρθρογράφος της αυστραλιανής Herald Sun και σχολιαστής του καναλιού Sky News, Αντριου Μπολτ, έγραψε: «Δεν έχω ξαναδεί ένα κορίτσι τόσο νέο που να έχει τόσες πολλές ψυχολογικές διαταραχές και να αντιμετωπίζεται από όλους ως γκουρού. Ο έντονος φόβος της για το κλίμα δεν είναι έκπληξη όταν προέρχεται από κάποιον με διαταραχές που οξύνουν τον φόβο». 

Μόνο που οι συγκεκριμένες «διαταραχές» δεν οξύνουν τον φόβο, αλλά τη γνώση και το πείσμα. Κι όταν εμβαθύνει κανείς  στη γνώση για έναν κίνδυνο, τότε οφείλει να φοβηθεί και να εξηγήσει γιατί φοβήθηκε.

 

Ο αυτισμός είναι κάτι μεγαλύτερο και βαθύτερο από απλώς μια «ασθένεια».  

Ο αυτισμός είναι ασθένεια, μόνο όταν επηρεάζει σημαντικά την ικανότητα γλωσσικής επικοινωνίας και τη διανοητική ικανότητα. Ομως, η συγκεκριμένη διάγνωση αυτισμού αποτελεί μόνο ένα μικρό πεδίο σε ένα πολύ ευρύτερο «φάσμα αυτισμού» στο οποίο ανήκουν πολύ περισσότεροι άνθρωποι (στις ΗΠΑ κάποιες μελέτες μιλούν για έναν στους 100 ή για έναν στους 50). 

Ας απλοποιήσουμε την εικόνα: 

Φανταστείτε την αντίληψη της πραγματικότητας ως ένα ευρύ γεωγραφικό τοπίο, που από ένα σημείο και μετά –έπειτα από ένα συγκεκριμένο, αν και όχι απόλυτα καθορισμένο σύνορο αυτού του αχανούς τοπίου– μπαίνουμε στο λεγόμενο «φάσμα του αυτισμού». Οι άνθρωποι που από άποψη αντίληψης βρίσκονται ύστερα από αυτό το σύνορο χαρακτηρίζονται από μια μεγαλύτερη εμβάθυνση, μια οξυμένη ευαισθησία σε ορισμένες ιδιότητες της αντίληψης σε σχέση με τις ιδιότητες αντίληψης του ευρύτερου πληθυσμού. Εάν η όξυνση, η έμφαση, η εμβάθυνση προχωρήσει πολύ, τότε μιλάμε για μια κατάσταση όπου υπονομεύεται η ίδια η αντίληψη, σαν ο άνθρωπος να βυθίζεται τόσο πολύ στο μυστήριο του εαυτού του ώστε δεν μπορεί, δεν θέλει και δεν μπορεί να θέλει να επικοινωνήσει με τον υπόλοιπο κόσμο. Ακόμα και σε αυτές τις περιπτώσεις, η έγκαιρη ψυχιατρική καθοδήγηση και συμβουλευτική μπορεί να εξασφαλίσει την άμβλυνση των πιο έντονων χαρακτηριστικών, όπως είναι η αδυναμία εκτέλεσης στοιχειωδών καθηκόντων, οι εκρήξεις θυμού, οι απόπειρες αυτοτραυματισμού. Εάν, όμως, η όξυνση και η εμβάθυνση των ιδιοτήτων της αντίληψης δεν προχωρήσουν σε υπερβολικό βαθμό, τότε βρισκόμαστε μπροστά σε ανθρώπους ιδιαίτερων ικανοτήτων, που όχι μόνο δεν είναι «ασθενείς», αλλά ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την πρόοδο της ανθρωπότητας σε όλους τους τομείς, από τη μουσική ώς την πυρηνική φυσική και από την πολιτική ώς την ιατρική και τη ζωγραφική.

 

Πρόκειται για τους ανθρώπους με τον λεγόμενο «αυτισμό υψηλής λειτουργικότητας» ή με σύνδρομο Asperger. Μπορεί να δυσκολεύονται να καταλάβουν πότε πρέπει να γελάσουν, μπορεί να είναι αδέξιοι στις κινήσεις τους, μπορεί να μη διακρίνουν εύκολα τα συναισθήματα, τα δικά τους και των άλλων. Είναι όμως οι καλύτεροι γιατροί, οι πιο σπουδαίοι πιανίστες, οι κορυφαίοι πολιτικοί.

 

Οι ιδιαίτερες ικανότητες που συνδέονται με τον αυτισμό υψηλής λειτουργικότητας και το Asperger δεν αποτελούν ανεξήγητο «μυστήριο». Καθώς όλοι οι άνθρωποι έχουμε προσπαθήσει να μάθουμε στο σχολείο, στο πανεπιστήμιο ή στην καθημερινή εμπειρία μας ορισμένα νέα καθήκοντα και δεξιότητες, συνειδητοποιούμε ότι το κλειδί για την κατάκτηση και την εμβάθυνση της γνώσης είναι η εστίαση στο αντικείμενο της μάθησης και η ικανότητα της επανάληψης. Οι αυτιστικοί υψηλής λειτουργικότητας και οι Aspies έχουν...

ΚΥΠΡΙΑΚΟ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Τα 38 λεπτά μιας εθνικής τραγωδίας

 

Του ΠΑΥΛΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Τα φαντάσματα του 1974 είναι ακόμα ζωντανά και ακμαία. Τι θα είχε συμβεί αν είχε περάσει η άποψη του «αόρατου δικτάτορα» Δημήτρη Ιωαννίδη και αν το πρωί της 20ής Ιουλίου 1974, όταν οι Τούρκοι εισέβαλαν στην Κύπρο, η Αθήνα είχε κηρύξει πόλεμο στην Αγκυρα;  

Θα έλεγε κανείς ότι η μεγάλη αίθουσα ενημερώσεων στο Πεντάγωνο της Λεωφόρου Μεσογείων όπου έγινε το Πολεμικό Συμβούλιο εκείνης της ημέρας είναι το «στοιχειωμένο δωμάτιο» της νεότερης ιστορίας στο οποίο έριξε φως, σχεδόν μισό αιώνα μετά, ο διευθυντής της «Κ» Αλέξης Παπαχελάς με το βιβλίο «Ενα Σκοτεινό Δωμάτιο» (εκδ. Μεταίχμιο, 2021).

 

Τα 38 λεπτά που διασώζονται σε μαγνητοταινία από εκείνη την ημέρα και αποκαλύφθηκαν για πρώτη φορά έχουν τα στοιχεία της τραγωδίας. Αποτελούν μια συγκλονιστική μαρτυρία που μπορεί να ταράξει ακόμα και τους αναγνώστες που δεν είναι εξοικειωμένοι με την εποχή και τους πρωταγωνιστές της. Αποδίδουν τη φόρτιση και το δράμα των ωρών, αλλά και το πραγματικό πρόσωπο της εξουσίας όταν βρίσκεται ενώπιον της Ιστορίας και των ευθυνών που εκείνη επιβάλλει.

Στο Συμβούλιο συμμετείχαν πολιτικοί και ανώτατοι στρατιωτικοί, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Φαίδων Γκιζίκης, ο πρωθυπουργός Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος, ο υπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Κωνσταντίνος Ράλλης, ο Δημήτρης Ιωαννίδης και ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων Γρηγόριος Μπονάνος. Δεσπόζει η μορφή του Ιωαννίδη, ο οποίος βρίσκεται πίσω από το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου που ενεργοποίησε το σχέδιο των Τούρκων για την εισβολή. Ως αποτέλεσμα, ο σκιώδης και σκοτεινός δικτάτορας που λιγότερο από ένα χρόνο πριν είχε ανατρέψει τον Γεώργιο Παπαδόπουλο, εγκατέστησε ως πρωθυπουργό τον Ανδρουτσόπουλο και απεργαζόταν τη δικαίωση της χούντας μέσω επέμβασης στην Κύπρο και ένωσης με την Ελλάδα, να βρίσκεται πλέον απομονωμένος από τον Ανδρουτσόπουλο, αλλά και από τον στρατηγό Μπονάνο.

Στην αρχή οι «πρωταγωνιστές» βρίσκονται σε σύγχυση: Προσπαθούν να διαπιστώσουν αν πρόκειται πράγματι για εισβολή και casus belli. 

«Από ελληνικής πλευράς, όπως αντιλαμβάνεσθε όλοι σας, είναι θέμα πλέον αποφάσεως πολέμου», λέει ο στρατηγός Μπονάνος. 

«Γιατί δεν μας το λένε καθαρά αφού θέλουν διχοτόμηση της νήσου;» λέει αργότερα ο Ανδρουτσόπουλος αναφερόμενος στους Αμερικανούς.

Ο Μπονάνος μετατοπίζει σιγά σιγά τη συζήτηση από τον πόλεμο και την επιστράτευση στις διπλωματικές πρωτοβουλίες. «Το πρώτο μέτρο θα πρέπει να είναι και η ανάκληση του πρέσβεώς μας εξ Αγκύρας… Παράλληλα θα κάνουμε την επιστράτευση την οποίαν προβλέπεται να κάνωμεν εις οίον βαθμόν επιβάλλεται».  

Ο Ιωαννίδης επεμβαίνει. «Σε ένα σημείο κάνουμε λάθος… Λέω: Με συγχωρείτε, έχουμε πόλεμο. Εχει αρχίσει ο πόλεμος. Η απάντηση πρέπει να είναι ότι: η Τουρκία άρχισε τον πόλεμο και η Ελλάς θα αμυνθεί και θα λάβει τα κατάλληλα μέτρα για να υπερασπίσει την πατρίδα. Αυτό θα είναι η απάντηση. Τουλάχιστον πόλεμο». Απαιτεί επίσης να κηρυχθεί η Ενωση Ελλάδος και Κύπρου, κάτι που άλλωστε είναι μάλλον ταυτόσημο με την κήρυξη πολέμου που ζητεί. Αλλωστε γιατί να μπει η Ελλάδα σε πόλεμο αν δεν θεωρεί ήδη την Κύπρο εθνικό έδαφος;

«Εδώ, στα γεγονότα του 1964 εκείνο που κατηγορούν όλους είναι ότι δεν κήρυξαν την Ενωση», λέει επιτακτικά ο Ιωαννίδης αναφερόμενος στις συγκρούσεις του 1964 στο νησί. «Να τελειώσουμε. Περισσότερα πράγματα απ’ ό,τι θα γίνουν τώρα, δεν θα γίνουν. Διότι αν δεν κηρύξουμε την Ενωση θα μπούνε μέσα οι άλλοι… Να πάρουμε τον Σαμψών και να τους πούμε να συνέλθει το Υπουργικό Συμβούλιο [στην Κύπρο] και να κηρύξει την Ενωση. Θα την αποδεχθούμε εμείς και αρχίζει ο πόλεμος. Από εκεί και πέρα θα δούμε τι θα γίνει». Δεν αποδέχεται ότι πιθανές επιθετικές ενέργειες της Ελλάδας μπορεί να την ενοχοποιήσουν έναντι των ΗΠΑ και να της αποδοθεί ευθύνη για την κρίση. Προβλέπει ότι: «Αυτοί θα βγούνε στην Κυρήνεια. Και αφού βγούνε, τότε θα μπουν. […] Αυτό που θέλουν οι Τούρκοι το κάνουν».

Δεν είδαμε ποτέ τι θα γινόταν αν ο Ιωαννίδης εισακουόταν. Στο Πολεμικό Συμβούλιο εκφράστηκαν ανησυχίες ότι μια ελληνική επέμβαση θα πυροδοτούσε επίθεση της Τουρκίας στη Θράκη, επίθεση της Βουλγαρίας στην Ελλάδα ή ακόμα και εμπλοκή της Ρωσίας στην Κύπρο!

Οι Ανδρουτσόπουλος και Μπονάνος απενεργοποίησαν τη «βόμβα Ιωαννίδη» αφού ματαίωσαν, απλώς δεν εκτέλεσαν τη σαφή εντολή του δικτάτορα για «πόλεμο με την Τουρκία».  

Πώς τα κατάφεραν; 

Πώς ήταν σίγουροι ότι δεν θα δεχτούν την εκδίκηση και την τιμωρία του ταξίαρχου που μέχρι πριν από λίγες ώρες ήταν πανίσχυρος και αδιαφιλονίκητος; 

Θα κέρδιζε η Ελλάδα τον πόλεμο και θα πετύχαινε την Ενωση ή θα έχανε εθνικό έδαφος που θα έκανε τον ελληνικό χάρτη… αγνώριστο; 

Οι διάλογοι είναι αποκαλυπτικοί και οδηγούν σε απροσδόκητα συμπεράσματα.  

Στο τέλος σχεδόν του 38λεπτου δράματος ο Ιωαννίδης ακούγεται να λέει: «Μου φαίνεται ότι μας περνούν τα γεγονότα. Βομβαρδίζονται όλες οι πόλεις της Κύπρου».

Η «βοή των πλησιαζόντων γεγονότων» αποτυπώθηκε στη μαγνητοταινία εκείνης της ημέρας.  

Τα φαντάσματα του παρελθόντος, 48 χρόνια μετά...

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΚΗΦΗΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Οταν φταίνε όλοι, τελικά δεν φταίει κανένας

 

Του ΠΑΝΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Φταίει η Αττική Οδός.  

Οχι, φταίνε οι οδηγοί που μπήκαν στην Αττική Οδό, αλλά είναι φοβητσιάρηδες –το διαβάσαμε και αυτό. 

Αλλά όχι, φταίει ο Πατούλης που δεν κράτησε ανοικτούς τους άλλους δρόμους.  

Ναι, αλλά αυτός είπε να κλείσουν τα σχολεία και οι άλλοι τον κορόιδευαν –το ακούσαμε και αυτό.  

Και ο Στυλιανίδης; Τι διάολο έκανε μια εβδομάδα που άκουγε για χιονοπτώσεις στο Λεκανοπέδιο.  

Οχι, αυτός δεν φταίει, υπάρχουν «ανεπάρκειες» για τις οποίες ζήτησε συγγνώμη και άλλωστε φταίει η Αττική Οδός και το είπε στον Πρωθυπουργό. 

Και πάμε από την αρχή.  

Οταν φταίνε όλοι, δεν φταίει τελικά κανείς. Και όταν αρχίζουμε τα ναι αλλά και αυτοί πού πήγαιναν χωρίς αλυσίδες, αρχίζει και η κουβέντα παρεκτρέπεται πάλι στη χιλιοτραγουδισμένη ατομική ευθύνη. Η οποία, λυπάμαι που το χαλάω, αλλά είναι ένα ιδεώδες, αν όχι μια αυταπάτη. Δεν υπάρχει ατομική ευθύνη ή, και αν υπάρχει, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρείται αφετηρία και γι’ αυτό υπάρχουν το κράτος και οι κανόνες του. Αλλιώς θα ζούσαμε όλοι σε ένα τεράστιο εθνικό κοινόβιο με λουλούδια στα μαλλιά, εμβόλια και χειμερινά λάστιχα.  

Λοιπόν. Πέρασε σχεδόν ένας χρόνος από τη «Μήδεια», κάποιος κάθισε και τις μέτρησε και τις βρήκε 342 ημέρες, και φαίνεται ότι δεν μάθαμε και πολλά.  

ΟΚ, αυτή τη φορά είχαμε μαζέψει τα δέντρα –άλλωστε τα περισσότερα κάηκαν στο μεσοδιάστημα– αλλά σίγουρα δεν μεταβολίσαμε το βασικό πρόβλημα της Αττικής. Που είναι ότι ενώ πρόκειται σχεδόν για τη μισή χώρα –σε πληθυσμό, οικονομικό αποτύπωμα, πολιτική σημασία και συμβολισμό– τελικά οι τύχες της ορίζονται από φέουδα διοίκησης.  

Η Περιφέρεια Αττικής είναι μεν υπεύθυνη για τον Κηφισό και τη Μαραθώνος, αλλά δεν είναι υπεύθυνη για την Αττική Οδό που τα ενώνει. 

Εκεί υπάρχει ειδική Τροχαία Αττικής Οδού, αλλά αυτή φαίνεται ότι δεν είχε ακούσει ότι θα χιονίσει όπως ποτέ άλλοτε στη σύγχρονη μνήμη –δέκα ώρες χιονοκαταιγίδες και με βροντές, κανείς από τους κατοίκους της πόλης δεν έχει ζήσει και πιθανόν ούτε θα ξαναζήσει– και άφηνε τα οχήματα να μπαίνουν σε αυτόν τον περίκλειστο αυτοκινητόδρομο όπως λάχει. Αλλά και η μαμά Τροχαία, από την άλλη, δεν θυμήθηκε να ορίσει ως νόρμα για την κυκλοφορία στην πόλη τις αλυσίδες –αλλά για τι πράγμα μιλάμε; Πόσα από τα οχήματα των δήμων, της Περιφέρειας ή της ΕΛ.ΑΣ. που βγήκαν στους δρόμους τη Δευτέρα είχαν αλυσίδες;  

So much για την πολυδιαφημισμένη ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού. 

Τεχνικά, το πρόβλημα ήταν ότι στο ήδη οριακό οδικό δίκτυο του Λεκανοπεδίου έπεσε χιόνι αλλά έπρεπε να εξυπηρετήσει τον ίδιο πάνω-κάτω όγκο οχημάτων — όλοι όσοι πήγαν στις δουλειές τους το πρωί, έπρεπε να επιστρέψουν και όταν άρχισε να χιονίζει πολύ, οι δρόμοι έκλεισαν ο ένας πίσω από τον άλλον. Αυτοκίνητα εγκαταλείφθηκαν και άνθρωποι απεγκλωβίστηκαν πριν παγώσουν.  

Ποιος λοιπόν θα τους έλεγε να μην πάνε στις δουλειές τους; 

Ο Πατούλης;  

Μα αυτός έχει δικαιοδοσία μόνο για τα σχολεία και το έκανε –και πολύ καλά το έκανε. 

Το υπουργείο Εσωτερικών; 

Μα αυτό έχει δικαιοδοσία μόνο για τους δημόσιους υπαλλήλους, που τελικά τσάμπα τους ταλαιπώρησαν τους ανθρώπους και τους ξυπνήσανε δευτεριάτικα. 

Το υπουργείο Εργασίας;  

Ναι, αλλά πού να ξέρει πού και πόσο θα χιονίσει; 

Και στους δρόμους, γιατί βγήκαν διάφοροι χωρίς αλυσίδες; 

Ποιος έκλεισε για τα φορτηγά την Εθνική και τα άφησε στην Αττική Οδό;  

Να και ένα ακόμη υπουργείο, το Προστασίας του Πολίτη, που μας είπε υπερήφανο ότι 3.900 αστυνομικοί ήταν στους δρόμους και τελικά αυτοί παρακολουθούσαν οχήματα να γλιστράνε ή να ακινητοποιούνται. Γιατί τελικά όλοι μιλάνε και εκδίδουν ανακοινώσεις σε μια απίστευτη οχλαγωγία, όπου κανείς δεν ακούει πια κανέναν. Η χαρά, ή μάλλον ο εφιάλτης, των συναρμόδιων υπουργείων.  

Σε αυτόν τον κυκεώνα διασταυρούμενων αρμοδιοτήτων, προσθέστε και τους δήμους με τα πολλά ή τα λίγα αλάτια, τον ΟΑΣΑ, τον ΔΕΔΔΗΕ, το δασαρχείο, το αεροδρόμιο, την ΕΜΥ, ή ακόμα και το Μέγαρο Μαξίμου, που άλλοτε αποφασίζει να αναγγείλει μεγαλοπρεπώς το άνοιγμα ενός δρόμου όπως η Ηρώδου Αττικού και άλλοτε δεν ασχολείται με το τι θα γίνει με τα φορτηγά στη γέφυρα Καλυφτάκη. 

Σύμφωνοι, αυτοί που διαβάζουν το κείμενο και δεν μένουν στην Αθήνα θα το θεωρούν υπερβολή. Τόση φασαρία για την Αθήνα; 

Ας τελειώνουμε λοιπόν και με αυτήν την ενοχή. Η Αθήνα, η Αττική, είναι η μισή Ελλάδα. 

Υδροκέφαλο κράτος; 

 Και πάλι σύμφωνοι, αλλά έτσι είναι, θέλει δεκαετίες να αλλάξει, αν μπορεί να αλλάξει. Αυτό όμως που μπορεί να αλλάξει είναι το πώς διοικείται. Προς το παρόν, κανείς δεν θέλει έναν μητροπολιτικό δήμο —με τα μεγέθη της Αθήνας, θα είναι σαν να υπάρχει μια δεύτερη κυβέρνηση της χώρας. Και μην πάτε μακριά, στη Γαλλία, για έναν αιώνα και ως τη δεκαετία του 1970, δεν υπήρχε δήμαρχος Παρισιού γι’ αυτόν τον λόγο. Ομως, όπως έδειξε η απίστευτη περιπέτεια των εγκλωβισμένων ανθρώπων στην Αττική Οδό, το Λεκανοπέδιο πρέπει να διοικείται...

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΚΗΦΗΝΟ-ΚΑΡΕΚΛΟΚΕΝΤΑΥΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: H Ντάουνινγκ Στριτ των Βαλκανίων

 

Του Πάνου Παπαδόπουλου

 Είναι δύσκολο να σκεφτείς τον Τόνι Μπλερ ή τον Ντέιβιντ Κάμερον να ασχολείται με το το πώς θα κυκλοφορούν και πού θα παρκάρουν τα αυτοκίνητα στο Γουέστμινστερ· ο Μπόρις Τζόνσον μπορεί να το κάνει, αλλά δεν είναι και καλό μέτρο σύγκρισης νομίζω. Την Κυριακή, λοιπόν, σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε δύο πράγματα: απηύθυνε χαιρετισμό στο συνέδριο του ισπανικού Λαϊκού Κόμματος στη Βαλένθια και ανακοίνωσε ότι έπραξε τα δέοντα ώστε να αποδοθεί πάλι στα αυτοκίνητα η Ηρώδου Αττικού —ο δρόμος που περνά μπροστά από το Μέγαρο Μαξίμου, όπως και από το παρακείμενο Προεδρικό Μέγαρο, μεταξύ άλλων— καθώς και για να ενεργοποιηθεί επιχειρησιακό σχέδιο της Τροχαίας για την παράνομη στάθμευση στο κέντρο της Αθήνας.  

«Αυτονόητες ενέργειες», είπε, για το άνοιγμα του δρόμου και την πάταξη του παράνομου παρκαρίσματος, σε προσωπική του ανάρτηση στο Facebook ο Πρωθυπουργός της χώρας.  

Ναι, για όσους κυκλοφορούμε στο κέντρο της Αθήνας είναι και αυτονόητο και αναγκαίο και μπράβο του που παρενέβη. Αλλά πάμε ξανά. Ο Πρωθυπουργός της χώρας. Ανακοινώνει ότι ένας δρόμος της πόλης δίδεται ξανά στην κυκλοφορία και ότι η Τροχαία θα κάνει (αυτό θα το δούμε) επιτέλους τη δουλειά της. Τη δουλειά της! 

 Εχουμε φτάσει στο σημείο όπου ολόκληρος Πρωθυπουργός πρέπει να ασχολείται με έναν δρόμο;  

Να σπαταλάει ώρα, σκέψη και ανθρώπινους πόρους για μερικά μέτρα ασφάλτου, για το αν θα περνάνε και πόσα αυτοκίνητα και το αν η Τροχαία θα κάνει τη δουλειά που ορίζει η αποστολή της; Είναι δυνατόν;  

Σύμφωνοι, η Ηρώδου Αττικού είναι μια οδός ειδικού χειρισμού, πολύπαθη και δύσκολη. Για χρόνια ήταν ανοιχτή-κλειστή, μια αστική no man’s land. Στα πρώτα χρόνια της κρίσης ήταν το σύνορο που οι αντιμνημονιακές διαδηλώσεις δεν θα έπρεπε ποτέ να περάσουν —και διαδηλώσεις είχαμε δυο και τρεις την ημέρα. Αργότερα, ο και καλά δημοκράτης Αλέξης Τσίπρας την έκλεισε και με δύο κλούβες κάθετα, ιδίως ύστερα από τότε που του πέταξαν μια κότα στο Μέγαρο Μαξίμου. 

Αλλά όταν ήρθε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην εξουσία, σηματοδοτώντας τότε μια στιγμή πολιτικού, αν όχι και κοινωνικού, μετασχηματισμού της χώρας, όταν οι εντάσεις επιτέλους ξεφούσκωσαν και είπαμε να πιάσουμε ξανά το νήμα της νηφαλιότητας, ο δρόμος άνοιξε.  

Δεν ήταν δηλαδή κλειστός, όπως θέλουν να μας πουν κάποιοι, αλλά ένας ανοιχτός και φυσικά αυστηρά φρουρούμενος και εποπτευόμενος δρόμος. Ωσπου ήρθε ο Μεγάλος Περίπατος… Το περίφημο σχέδιο του Δήμου Αθηναίων, που με διατάξεις εξπρές, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της διασποράς της Covid-19 (!) επέβαλε πριν από δύο καλοκαίρια μια σειρά από βιαστικές και προβληματικές, όπως αποδείχτηκε, κυκλοφοριακές παρεμβάσεις στο κέντρο της Αθήνας, παρακάμπτοντας τις ανάγκες κατοίκων και επαγγελματιών, αλλά και την καθ’ ύλην αρμόδια Περιφέρεια Αττικής, αν όχι και την ίδια τη λογική, και εμφανίζοντας διάφορους συγκοινωνιολόγους να μας λένε ότι όχι, αυτό που βιώνετε καθημερινά δεν είναι αυτό που νομίζετε —είναι για το καλό σας. Μια από τις πρώτες, λοιπόν, παρεμβάσεις, Ιούνιο του 2020, ήταν να κλείσει επισήμως, με ειδική σήμανση, απαγορευτικά, αστυνόμους και τροχονόμους η Ηρώδου Αττικού, από την είσοδό της, επί της Βασ. Σοφίας, ως την έξοδό της στο Καλλιμάρμαρο. 

Το τι γινόταν έκτοτε καθημερινά, ακόμα και τις ημέρες του lockdown, δεν περιγράφεται. Η Βασ. Σοφίας, ένας από τους πιο νευραλγικούς οδικούς άξονες της πρωτεύουσας, έπηζε καθώς επιβαρύνθηκε με μια μικρή, αλλά απολύτως κρίσιμη μάζα οχημάτων που υπό κανονικές συνθήκες έφευγαν από την Ηρώδου Αττικού, ενώ ταξιτζήδες, φορτηγατζήδες, γιωταχήδες, ντελίβερι της Wolt και της efood παζάρευαν όλη την ημέρα με τους τροχονόμους και τα κόκκινα πλαστικά εμπόδια τη διέλευσή τους, ισχυριζόμενοι ότι εξυπηρετούν τους κατοίκους του δρόμου —ένα Κάιρο του Αιγαίου, δυο βήματα από το Μαξίμου.  

Δεκαοκτώ μήνες κράτησε αυτή η τρέλα.  

Δεκαοκτώ μήνες ώσπου να χρειαστεί ολόκληρος Πρωθυπουργός να σκεφτεί ότι είναι αυτονόητη και αναγκαία η αποσυμφόρηση του κέντρου της Αθήνας —με την ελπίδα ότι δεν θα αρκεστεί μόνο στον δρόμο που περνάει μπροστά από το Μέγαρο Μαξίμου.  

Το ότι χρειάζεται, βέβαια, ολόκληρος Πρωθυπουργός για να πει στους τροχονόμους ότι πρέπει να εφαρμόσουν τον νόμο, να κάνουν δηλαδή τη δουλειά τους, αντιμετωπίζοντας την παράνομη στάθμευση —ας ελπίσουμε και την παράνομη στάση, ιδίως μπροστά στα ξενοδοχεία του Συντάγματος— είναι κάτι που...

 

ΔΙΕΘΝΗ (ΙΣΛΑΜΟ)ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΤΟΥΡΚΙΑ: Κήρυγμα παντουρκισμού στα σχολικά βιβλία - Με αλλαγές στα σχολικά βιβλία «κατηχεί» τη νέα γενιά στην ιδέα μιας τουρκικής ανωτερότητας έναντι άλλων λαών και πολιτισμών

 Ενώ κεφάλαια για τη δαρβινική θεωρία αφαιρέθηκαν από τα βιβλία, οι μαθητές διδάσκονται ότι ένας μουσουλμάνος δεν μπορεί να είναι αληθινός πιστός αν δεν μάχεται στο όνομα του Αλλάχ. Στόχος της εκπαιδευτικής πολιτικής είναι η εμφύσηση στη νέα γενιά μιας εθνικής συνείδησης με εθνικιστικά χαρακτηριστικά. Φωτ. A.P./Lefteris Pitarakis

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ...

Toυ Παύλου Παπαδόπουλου

Παντουρκισμός, νεοοθωμανισμός και παγκόσμια κυριαρχία της Τουρκίας: Οι σαραντάρηδες Τούρκοι του 2050 ίσως μεγαλώσουν σε περιβάλλον συστηματικής επανάληψης των παραπάνω εθνικιστικών και εθνοθρησκευτικών φιλοσοφιών και αρχών «χάρη» στις συστηματικές παρεμβάσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στα σχολικά βιβλία μετά το 2016. 

Δεν πρόκειται περί ακαριαίας μεταβολής, αλλά για την επιτάχυνση μιας προϋπάρχουσας τάσης. Ενας ιδεολογικός συνδυασμός ισλαμισμού και εθνικισμού άρχισε να «εισβάλλει» αργά και σταθερά στην τουρκική βασική και μέση εκπαίδευση ήδη από τη δεκαετία του ’90 και συνεχίστηκε «διακριτικά» από τότε που το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ταγίπ Ερντογάν κέρδισε τις εκλογές του 2002.

Μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, όμως, απελευθερώθηκαν όσοι Τούρκοι πολιτικοί, στοχαστές και εκπαιδευτικοί πρεσβεύουν τη δημιουργία μιας νέας «σκληρής» τουρκικής συνείδησης με όραμα και πίστη στην τουρκική ανωτερότητα έναντι άλλων λαών και πολιτισμών σε παγκόσμιο επίπεδο. 

Το κίνητρο είναι πολιτικό και μεσσιανικό ταυτόχρονα. Ο Ερντογάν δεν θέλει απλώς να επιβληθεί σήμερα, αλλά να αλλάξει την ιστορική πορεία της χώρας του. Μέσα από την αλλαγή του τρόπου αυτοπροσδιορισμού των Τούρκων ενισχύεται ο διπλός στόχος της αναβίωσης μιας νεοοθωμανικής εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης με στοιχεία αυτοκρατορικής αυτοπεποίθησης και παράλληλα της μετατροπής των πρώτων εκατό ετών μιας κοσμικής δημοκρατίας με ευρωπαϊκά χαρακτηριστικά σε ιστορική παρένθεση.

Ολα αυτά αποτυπώνονται σε μια ανάλυση 28 τουρκικών σχολικών βιβλίων που ανανεώθηκαν σε βάθος μετά το 2016 και κυκλοφόρησαν τα τελευταία δύο χρόνια. Η ανάλυση έχει τίτλο «Η επανάσταση του Ερντογάν στα τουρκικά σχολικά βιβλία» (The Erdogan Revolution in the Turkish Curriculum Textbooks). Η έρευνα αυτή διενεργήθηκε πρόσφατα από ένα βρετανικό και ένα ισραηλινό ινστιτούτο και αποκαλύπτει ότι η Τουρκία πλέον υπερβαίνει τη Σαουδική Αραβία ως το επίκεντρο της δυτικής κριτικής σε ό,τι αφορά τη διάδοση μηνυμάτων εθνικισμού με ιστορική και πατριωτική επίφαση που νομιμοποιεί και ενδυναμώνει ιδέες ρατσισμού και μισαλλοδοξίας.  

Το Ισραηλινό Ινστιτούτο Ειρήνης και Πολιτισμικής Ανεκτικότητας στη Σχολική Εκπαίδευση (Impact-Se) και το βρετανικό ερευνητικό κέντρο Henry Jackson Society καταλήγουν στην εκτίμηση ότι το τουρκικό εκπαιδευτικό σύστημα, που ήταν έως πρόσφατα υπόδειγμα στον μουσουλμανικό κόσμο για την κοσμική προσέγγισή του καθώς συνδύαζε την ανεκτικότητα απέναντι στις μειονότητες με την αναγνώριση των κουρδικών ως μειονοτικής γλώσσας, έχει πλέον διολισθήσει σε μια συστηματικά θετική παρουσίαση αρχών και συλλήψεων όπως ο ιερός πόλεμος (τζιχάντ), η μετατροπή του στρατιώτη σε μάρτυρα όταν πεθαίνει στη μάχη καθώς και στην ανάδειξη του νεοοθωμανισμού και του παντουρκισμού ως καθοδηγητικών εθνοθρησκευτικών κοσμοθεωριών.

Αναφέρεται επίσης ότι η σχολική εκπαίδευση στρέφεται αποκλειστικά στις διδαχές του σουνιτισμού και καλλιεργεί κλίμα συμπάθειας για τα κίνητρα του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) και της Αλ Κάιντα. Παρά τις μεταβολές που ήδη είχαν συμβεί στην εκπαίδευση από το 2002 και μετά, οι αλλαγές της τελευταίας τριετίας αντιπροσωπεύουν την πρώτη πραγματική παρέμβαση που έγινε στα σχολικά βιβλία κατά την περίοδο Ερντογάν. «Οι αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα είναι η πιο σοβαρή πλευρά της εποχής Ερντογάν στην Τουρκία σε ό,τι αφορά την εσωτερική πολιτική», λέει  ο συγγραφέας και αναλυτής Σονέρ Τσαγαπτάι, επικεφαλής του «Προγράμματος για την Τουρκία» στο Washington Institute. «Κατά την άποψή μου, η αιτία που η Τουρκία λειτουργούσε με επιτυχία ως κοσμική κοινωνία και δεν χαρακτηριζόταν από θρησκευτικό ριζοσπαστισμό ήταν η ύπαρξη ενός κοσμικού δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος. Τα τελευταία χρόνια το σύστημα αυτό έχει αποδυναμωθεί».

Οι μετριοπαθείς αναλυτές διατηρούν επιφυλάξεις για το εύρος των φιλοδοξιών του Ερντογάν και συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι ο Τούρκος πρόεδρος προσπαθεί να τηρήσει μια ευαίσθητη ισορροπία ανάμεσα στις δυτικές απαιτήσεις για την αποκατάσταση των δημοκρατικών αρχών και ελευθεριών και στις σκληρές στάσεις και θέσεις που οφείλει να υποστηρίζει εάν θέλει να εξασφαλίσει μια ηγετική θέση για την Τουρκία στο παγκόσμιο Ισλάμ, που περιλαμβάνει τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράν και την Ινδονησία. Σημειώνεται ότι ο Ερντογάν συνεχίζει να υποστηρίζει τους «Αδελφούς Μουσουλμάνους», οι οποίοι μετακινήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη έπειτα από τον διωγμό τους από την Αίγυπτο το 2013, έστω κι αν οι τουρκικές αρχές ζήτησαν πρόσφατα από τρία τηλεοπτικά κανάλια φίλα προσκείμενα στους «Αδελφούς» που εδρεύουν στην Κωνσταντινούπολη να μετριάσουν τους τόνους της κριτικής τους κατά της κυβέρνησης της Αιγύπτου.

Η εκπαίδευση στρέφεται αποκλειστικά στις διδαχές του σουνιτισμού και καλλιεργεί κλίμα συμπάθειας για τα κίνητρα Ισλαμικού Κράτους και Αλ Κάιντα. Φωτ. REUTERS/Stringer

Η αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων από τον Τούρκο πρόεδρο αποσκοπεί τόσο στην εξυπηρέτηση του στόχου του για την ανατροφή μιας νέας γενιάς «ευσεβών Τούρκων», όσο και στην εδραίωση της θέσης του στις συνειδήσεις των όπου γης σουνιτών μουσουλμάνων. 

Ωστόσο, όπως σημειώνει σε άρθρο του ο Τζέιμς Ντόρσι, ανώτατος συνεργάτης του ισραηλινού Begin Sadat Center for Strategic Studies (BESA), «οι αναφορές σε Χριστιανούς και Εβραίους σε τουρκικά σχολικά εγχειρίδια ως “απίστων” αντί της κλασικής αναφοράς ως “Ανθρώπων της Βίβλου”, μπορεί να συναντά την επιδοκιμασία σε μερίδα του μουσουλμανικού κόσμου, αλλά υπονομεύει ταυτόχρονα τον ισχυρισμό του Ερντογάν ότι επιθυμεί μια πολιτική συνεργασίας και συμφιλίωσης με τη Δύση».

Και παρά το γεγονός ότι στα νέα βιβλία υπάρχουν θετικές αναφορές στον εβραϊκό και τον ιουδαϊκό πολιτισμό και για πρώτη φορά αναφέρεται το Ολοκαύτωμα, τα βιβλία αυτά έρχονται σε αντίθεση με ένα κλίμα θετικών μεταρρυθμίσεων που χαρακτηρίζει εσχάτως την εκπαίδευση στη Σαουδική Αραβία, στην Ινδονησία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ο Μάρκους Σεφ, διευθύνων σύμβουλος της Impact-Se, τονίζει ότι «η ιδέα πως η τζιχάντ είναι σήμερα κομμάτι του τουρκικού εκπαιδευτικού προγράμματος και ότι εξιδανικεύεται η ιδέα του μαρτυρίου στη μάχη μπορεί να συμβαδίζει με όσα ήδη γνωρίζουμε για τον Ερντογάν, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί σοκ».

Η σύνθεση του παντουρκισμού με τον νεοοθωμανισμό αποκαλύπτει ότι σημαντικό τμήμα της σημερινής ηγετικής τάξης της Τουρκίας θεωρεί ότι ηγείται ή ότι πρέπει να ηγηθεί των μουσουλμάνων ολόκληρου του κόσμου. Η τάση αυτή εκδηλώθηκε αμυδρά το 1991 μετά την πτώση της Σοβιετικής Eνωσης, όταν χάρτες με το ευρύτερο τουρκικό – ασιατικό τόξο εμφανίστηκαν για πρώτη φορά και αφορούσαν εθνότητες υπό τους Σοβιετικούς που εξελίχθηκαν σε ανεξάρτητα έθνη-κράτη. Ουσιαστικά όμως εμφανίστηκε το 2015, όταν άρχισε η συνεργασία του Ερντογάν με το ακροδεξιό Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος του Ντεβλέτ Μπαχτσελί και επιταχύνθηκε μετά το 2016.

Ο παντουρκισμός είναι μια πολιτική και εθνικιστική ουτοπία. Μέσα από αναφορές στην πολιτική και διοικητική ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας διατυπώνεται το όραμα ενός κόσμου που θα είναι καλύτερος όταν θα ηγείται σε αυτόν το τουρκικό έθνος. Στη φιλοδοξία αυτή προστίθεται ο νεοοθωμανισμός. Τα δύο πρότυπα αλληλοσυμπληρώνονται αφού ο νεοοθωμανισμός προσφέρει πολιτιστικό περιεχόμενο στο πολιτικό όραμα του παντουρκισμού. Αναφέρεται ότι ο οθωμανικός πολιτισμός διευρύνθηκε μετά την υιοθέτηση του Ισλάμ από τους Τούρκους και εκτείνεται από τη Δυτική Κίνα και τη Σιβηρία ώς τη Βοσνία. Το Ισλάμ αναβαθμίζεται σε αναπόσπαστο στοιχείο της εθνικής ταυτότητας. Πρόκειται για μια επιχείρηση αναστήλωσης και ανακαίνισης μιας παλαιότερης εκδοχής εθνικής ταυτότητας που εγκαταλείφθηκε από τον Κεμαλισμό. Η τάση ενός τουρκικού εξαιρετισμού που αντιστέκεται στην «αφομοίωση» στο δυτικό πλαίσιο είναι ισχυρή και σαφώς εκφράζεται από τον πρόεδρο Ερντογάν, αν και ο «ευρωπαϊκός αντίλογος» είναι εξίσου ισχυρός στην τουρκική κοινωνία.

Στο πλαίσιο αυτό είναι έντονη πλέον η παρουσία της έννοιας της τζιχάντ (ιερός πόλεμος) στα σχολικά βιβλία, ενώ εισάγονται όλο και περισσότερα στοιχεία της σαρίας, του νομικού κώδικα του Ισλάμ. Δεν θα πρέπει αυτό να παρερμηνευτεί καθώς ούτε εισάγεται συνολικά η σαρία, ούτε η πλειονότητα των Τούρκων την αποδέχεται εξ ολοκλήρου. Και ούτε η σαρία σημαίνει μόνον «σωματική ποινή», όπως πιστεύεται στη Δύση. Eίναι ένα ευέλικτο σύστημα κανόνων που κάποιοι τηρούνται και άλλοι αγνοούνται. Λίγοι μουσουλμάνοι, οι απόλυτα ευσεβείς, εφαρμόζουν τη σαρία στο σύνολό της, όπως σε άλλες θρησκείες αντίστοιχες μειοψηφίες μπορεί να ακολουθούν αυστηρά τυπικά. Ωστόσο, η αναβάθμιση της σημασίας της σαρίας στο μέχρι πρότινος κοσμικό κράτος της Τουρκίας συγκεντρώνει την προσοχή, όπως θα συγκέντρωνε στην Ελλάδα μια πιθανή αναβάθμιση της Παλαιάς Διαθήκης.

Την ώρα που κεφάλαια για τη δαρβινική θεωρία αφαιρέθηκαν από τη μέση εκπαίδευση, οι μαθητές διδάσκονται ότι ένας μουσουλμάνος δεν μπορεί να είναι αληθινός πιστός αν δεν μάχεται στο όνομα του Αλλάχ. Ασφαλώς, και πάλι, όσο κι αν αυτό προκαλεί σοκ στη Δύση, αξίζει να θυμηθούμε ότι ανάλογη σύνδεση θεοτήτων και αγίων με τον πόλεμο και τις μάχες έχουν παρατηρηθεί διαχρονικά σε κάθε χώρα και πολιτισμό (και όχι μόνο στις «Σταυροφορίες»). Η Τουρκία βεβαίως περνάει σήμερα μία περίοδο όπου αποδίδεται μια ολοένα και μεγαλύτερη έμφαση σε αυτές τις συνδέσεις, την ίδια ώρα που μια ανάλογη σημειολογία έχει υποχωρήσει στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, χωρίς όμως να έχει εγκαταλειφθεί.

Κύριο μέλημα των αρχιτεκτόνων της νέας εκπαιδευτικής πολιτικής της Aγκυρας είναι...