ΝουΔο-γαλαζαίικο ΣΗΜΙΤΙΚΟ ΡΑΓΙΑΔΟΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΙΚΟ: Συνεχίζει η Ελλάδα να στηρίζει την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας;

 

 

 

Του Άγγελου Ζαχαρόπουλου

Επίτιμου Διευθυντή Ευρωπαϊκής Επιτροπής

 

Στη δεκαετία του 1980, η Ελλάδα κάθε άλλο παρά φιλική ήταν ως προς τις ευρωπαϊκές βλέψεις της Τουρκίας. Ως στέλεχος τότε της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχα, μεταξύ των αρμοδιοτήτων μου, και τις σχέσεις με την Τουρκία. Ως εκ τούτου, παρακολουθούσα τις συνεδριάσεις του Συμβουλίου Υπουργών όταν υπήρχε θέμα σχέσεων ΕΟΚ – Τουρκίας. Η Τουρκία, ακολουθώντας κατά πόδας την Ελλάδα, είχε συνάψει συμφωνία σύνδεσης με την τότε ΕΟΚ, η οποία προέβλεπε βοήθεια προς την Τουρκία μέσω χρηματοδοτικών πρωτοκόλλων και μέσω της τελωνειακής ένωσης ΕΟΚ- Τουρκίας.

Ο Θεόδωρος Πάγκαλος, ως Υπουργός για θέματα ΕΟΚ, προσπαθούσε, με αξιοσημείωτη διαπραγματευτική ικανότητα, να δημιουργεί εμπόδια στην προώθηση των δύο αυτών θεμάτων.

Η Τουρκία, ακολουθώντας πάλι το παράδειγμα της Ελλάδας, αντί να συνεχίσει τη συμφωνία σύνδεσης, υπέβαλε αίτηση ένταξης.

Η Commission έχει θεσμική αρμοδιότητα να εκτιμήσει τις συνέπειες ένταξης μιας τρίτης χώρας επί των χωρών μελών της ΕΟΚ-ΕΕ. Συνέστησε λοιπόν γι’αυτό μία επιτροπή, μέλος της οποίας υπήρξα με αρμοδιότητα σύνταξης του ιδιαίτερα σημαντικού κεφαλαίου Γεωργία. Ακούστηκαν τότε ψίθυροι ότι, δεδομένης της αρνητικής στάσης της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας, ένας Έλληνας μπορεί να μην είναι αμερόληπτος. Για τον λόγο αυτόν φρόντισα ώστε η έκθεσή μου να βασίζεται ουσιαστικά σε εκθέσεις Τούρκων καθηγητών και εμπειρογνωμόνων σε διάφορους διεθνείς οργανισμούς. Συμπλήρωσα τις πηγές μου με τα ευρήματα μίας δεκαημέρου περιοδείας στην Τουρκία επικεφαλής μίας ομάδας στελεχών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Με την έκθεσή μου επισήμανα δύο σοβαρές επιπτώσεις της τουρκικής ένταξης επί των χωρών μελών της ΕΟΚ :

Πρώτον, μία ιδιαίτερα σοβαρή επιβάρυνση του κοινοτικού προϋπολογισμού για τη στήριξη πολύ εκτεταμένων ορεινών και προβληματικών περιοχών της Τουρκίας στα πλαίσια της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και

Δεύτερον, ένα σοβαρό ανταγωνισμό των τουρκικών μεσογειακών προϊόντων προς τα αντίστοιχα προϊόντα των μεσογειακών περιοχών Γαλλίας, Ιταλίας, Ισπανίας και Ελλάδας, κυρίως από τα εκατομμύρια στρέμματα νέων αρδεύσιμων εκτάσεων μέσω του κατασκευασμένου τότε γιγαντιαίου φράγματος επί του ποταμού Εφράτη.

Οι εν λόγω συνέπειες συνέβαλαν αποφασιστικά στην διαμόρφωση αρνητικής "γνώμης" της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και, στη συνέχεια, της αρνητικής απόφασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Αυτή ήταν η πολιτική της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας, στα πλαίσια της ΕΟΚ όταν εκείνη άλλαξε ριζικά επί της δεύτερης διακυβέρνησης Σημίτη.

Η αλλαγή αυτή εξέπληξε πολλούς από τους εταίρους μας οι οποίοι ήταν τότε αντίθετοι προς την ένταξη της Τουρκίας.

Κύριος εκφραστής αυτής της αντίθεσης ήταν ο μεγάλος Γάλλος πολιτικός Βαλερύ Ζισκάρ ντ’εστέν.

Ο Κώστας Σημίτης επέκρινε αυτόν τον μεγάλο φίλο της Ελλάδας μέσω ενός άρθρου στην έγκριτη εφημερίδα "Le monde". Ο Θεόδωρος Πάγκαλος δημοσίευσε στο "Βήμα" της 19.1.2003 το κύριο μέρος του εν λόγω άρθρου, το οποίο παραθέτω:

"Η Τουρκία είναι μια μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη από τον 16ο αιώνα και η Οθωμανική Αυτοκρατορία έπαιξε ένα ρόλο στη δημιουργία της Ευρώπης που υπάρχει σήμερα.

Θα ήταν πολιτικά αρνητικό να αποκλείσουμε την Τουρκία γιατί μπορεί να παίξει μαζί με την Ευρώπη ένα ρόλο στη Μέση Ανατολή και στην Κεντρική Ασία. Είναι ένας σημαντικός εταίρος. Ο Φραγκίσκος Α΄ συνήψε συμμαχία με τον Σουλεϊμάν, υπήρχε αυτός ο γάλλο-οθωμανικός άξονας εναντίον των Αψβούργων. Ο κ. Ζισκάρ ντ’Εστέν ξέχασε επομένως ότι είναι η Γαλλία που εισήγαγε την Τουρκία στην Ευρώπη. Σε κάθε περίπτωση η Τουρκία μπορεί να είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης".

Ο Θ. Πάγκαλος επέκρινε δριμύτατα τη δήλωση αυτή του Κ. Σημίτη και γενικότερα τη φιλοτουρκική στάση της κυβέρνησής του γράφοντας, μεταξύ άλλων:

"Η ουσία όλων αυτών είναι ότι η κυβέρνηση, για λόγους που θα πρέπει άλλοι αλλού να αναζητήσουν, έχει γίνει ένας φανατικός και δογματικός, με όλες τις ανοησίες που συνεπάγεται μια τέτοια στάση, πρωταθλητής της τουρκικής ένταξης στην Ευρώπη. Για να προωθήσει αυτήν την πολιτική δεν διστάζει να συγκρούεται με δοκιμασμένους φίλους μας" (εννοεί τον Giscard).

Στην ίδια εφημερίδα (ΒΗΜΑ 19.1.2003), ο Θ. Πάγκαλος εγκαλεί και την τότε αντιπολίτευση της Ν.Δ. γράφοντας: "Όχι, λοιπόν, δεν είναι ευφυής αυτή η πολιτική που ασκούμε με τη συνενοχή της αξιωματικής αντιπολίτευσης".

Ομολογώ ότι εξεπλάγην κι’εγώ από την προσπάθεια αυτή του Κώστα Σημίτη να προσδώσει ευρωπαϊκή ταυτότητα στην Τουρκία επικαλούμενος τους κατακτητικούς πολέμους των Οθωμανών στην Ευρώπη.

Είναι γεγονός ότι ο Φραγκίσκος Α΄ της Γαλλίας είχε συμμαχήσει με τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή σε κάποια φάση του πολέμου του εναντίον του Καρόλου Ε΄ των Αψβούργων. Ο πόλεμος αυτός, ο οποίος συνεχίστηκε από τους διαδόχους τους, κράτησε 40 χρόνια με διάφορα διαλείμματα ειρήνης. Σε κάποια φάση, λοιπόν, ο Φραγκίσκος Α΄ ήταν τόσο στριμωγμένος που θα συμμαχούσε και με τον διάβολο. Αυτό όμως δεν προσδίδει ευρωπαϊκότητα στον Σουλεϊμάν που ήρθε στην Ευρώπη ως κατακτητής, με τις γνωστές βαρβαρότητες των Οθωμανών.

Ήταν πράγματι παρούσα η Οθωμανική Αυτοκρατορία  στην κεντρική Ευρώπη τον 16ο αιώνα. Είχε εισβάλει με τον Σουλεϊμάν στην Ουγγαρία το 1526, αφού εξολόθρευσε το σύνολο του ουγγρικού πεζικού και ιππικού στη μάχη του ΜΑΧΑΤΣ. Παρέμεινε ως στυγνός κατακτητής στην Ουγγαρία επί 174 χρόνια με αποτέλεσμα η χώρα αυτή να χάσει το 50% του πληθυσμού της. " Εκατομμύρια άνθρωποι αφανίστηκαν από τους λιμούς ή πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Βόρειας Αφρικής", αναφέρει ο διάσημος Ούγγρος Συγγραφέας Στίβεν Βιζίνσευ.  Με τη λογική Σημίτη, θα πρέπει να διεκδικήσει ευρωπαϊκότητα και το Τουρκεστάν, από τις στέπες του οποίου ξεκίνησαν οι Ούννοι του Αττίλα τον 4ο αιώνα και κατέκλυσαν την Ευρώπη.”

Η διευθύντρια του Γραφείου του Κώστα Σημίτη, κυρία Χριστίνα Παυλίδου, σε επιστολή προς την "Καθημερινή” της 13.10.2020, γράφει: "Ο κ. Σημίτης επιδίωξε την ένταξη της Τουρκίας στην Ένωση, για να την δεσμεύσει σε συνεργασία και εγκατάλειψη των παραλόγων αξιώσεών της”. (Καθημερινή 13.10.2020).

Σωστές οι προθέσεις αλλά συνέβη δυστυχώς ακριβώς το αντίθετο. Σημειώνω ενδεικτικά τα ακόλουθα:

Πριν από την αλλαγή της ελληνικής πολιτικής ως προς την ένταξη της Τουρκίας:

Πρώτον, οι Τούρκοι μιλούσαν μόνον για αποστρατικοποίηση στα νησιά. Τώρα, συνδέουν την αποστρατικοποίηση με την κυριαρχία.

Δεύτερον, οι λεγόμενες γκρίζες ζώνες ήταν περιορισμένες, τώρα όμως περιλαμβάνουν και κατοικημένα νησιά.

Τρίτον, δεν υπήρχε τότε το δόγμα "Γαλάζια Πατρίδα” μέσω του οποίου οι Τούρκοι διεκδικούν το μισό Αιγαίο.

Όσον αφορά την τελωνιακή ένωση την οποία είχε μπλοκάρει ο Θεόδωρος Πάγκαλος στην δεκαετία του 1980, προχώρησε και ολοκληρώθηκε την 6.3. 1995 συμβάλλοντας ουσιαστικά στην οικονομική ανάπτυξη της Τουρκίας.

Πολλοί σήμερα  θαυμάζουν την έκτοτε βιομηχανική  ανάπτυξη της Τουρκίας και ιδιαίτερα την ανάπτυξη της αμυντικής της βιομηχανίας. Δεν γνωρίζουν ή ξεχνούν ότι η βιομηχανική ανάπτυξη άρχισε μετά την ολοκλήρωση της τελωνιακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας. Έτσι φθάσαμε στη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι που πραγματοποιήθηκε την 11.12.1999 επί κυβερνήσεως Σημίτη, κατά την οποία το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αναγνώρισε επίσημα την Τουρκία ως υποψήφια ένταξης στην ΕΕ.

Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν το 2005 επί κυβερνήσεως Κώστα Καραμανλή. Μπορεί οι διαπραγματεύσεις να καρκινοβατούν στα 20 χρόνια που πέρασαν, όμως η Τουρκία εισέπραξε, ως διαπραγματευόμενη χώρα, δωρεάν βοήθεια πάνω από 20 δις. ευρώ.

Σήμερα, το πάντρεμα του ισλαμισμού με τον ακραίο κεμαλικό εθνικισμό, σε συνδυασμό με την εμφάνιση του οθωμανικού ονείρου, ουδόλως συμβιβάζεται με την ευρωπαϊκή ιδέα.

Το γνωρίζει αυτό η πολιτική ηγεσία της Τουρκίας αλλά προτιμά η χώρα τους να παραμείνει επ’αόριστον υποψήφια ένταξης επειδή αυτό εξασφαλίζει σοβαρά οφέλη.

Στην πρόσφατη συνάντηση του Πρωθυπουργού της Γερμανίας Μερτς με τον Ερντογάν, ο Μερτς σημείωσε ότι "ο δρόμος για την ΕΕ περνάει από τα κριτήρια της Κοπεγχάγης" για να πάρει την απίστευτη απάντηση από τον Ερντογάν ότι: "αν υπάρχουν κριτήρια της Κοπεγχάγης για προσέγγιση με την Ευρώπη, κι’εμείς έχουμε κριτήρια της Άγκυρας".

Ο Μερτς έμεινε άφωνος, δεν είπε κουβέντα. Σημειωτέον ότι ο Ερντογάν είχε προηγουμένως τονίσει πόσο σπουδαία είναι η χώρα του. Με άλλα λόγια, ο Ερντογάν ήθελε να πει στον Μερτς ότι η Τουρκία δεν εκλιπαρεί την ένταξή της στην ΕΕ αλλά η ΕΕ εκλιπαρεί την ένταξη μιας ξεχωριστής χώρας, όπως η Τουρκία. Και βέβαια η Τουρκία θέλει η εν λόγω ένταξη να γίνει με τους δικούς της όρους (κριτήρια Άγκυρας).

Ελπίζω ότι ο Μερτς και άλλοι ηγέτες της ΕΕ που ερωτοτροπούν με τον Ερντογάν να έλαβαν το μήνυμα.

Όσον μας αφορά, γνωρίζουμε ότι είμαστε ο κύριος αντίπαλος στην πραγματοποίηση του οθωμανικού ονείρου της Τουρκίας και ότι είμαστε υποχρεωμένοι να παραμένουμε πάντα σε ετοιμότητα :

Πρώτη και κύρια φροντίδα…

 

ΠΑΣΟΚ-ο-ΚΗΦΗΝΟ-ΡΟΥΣΦΤΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Μια άλλη μαρτυρία για τον Κώστα Σημίτη

ΠΑΣΟΚ χωρίς ρουσφέτια #stavloi pic.twitter.com/Nr1qm455IA

— Marios (@cobain13175) August 15, 2024

 

Γράφει ο Άγγελος Ζαχαρόπουλος

Επίτιμος Διευθυντής Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Επίτιμος Διδάκτωρ Γεωπονικού Πανεπιστημίου, πρ. Γενικός Διευθυντής Υπουργείου Γεωργίας

Αμέσως μετά την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ (1.1.1981) ίσχυσε κάποιος νόμος που επέτρεπε στα Υπουργεία να προσλαμβάνουν ειδικούς συμβούλους επί ευρωπαϊκών θεμάτων. Ο νόμος προσδιόριζε με ακρίβεια τα προσόντα των υποψηφίων, μεταξύ των οποίων "η αρίστη γνώση της γαλλικής ή της αγγλικής γλώσσης”.

Ο γράφων είχε οριστεί πρόεδρος της επιτροπής αξιολόγησης και επιλογής των υποψηφίων.

Η επιτροπή είχε ήδη επιλέξει τους προς πρόληψη, χωρίς να έχει γίνει ο διορισμός τους, όταν ο Γιάννης Μπούτος αντικαταστάθηκε από τον Θανάση Κανελλόπουλο στο Υπουργείο Γεωργίας.

Ο νέος Υπουργός ζήτησε τη λίστα των επιλεγέντων από την επιτροπή υποψηφίων και, διαπιστώνοντας ότι δεν είχε περιληφθεί κάποιος δικός του, μου ζήτησε εξηγήσεις.

Του εξήγησα ότι, απλούστατα, δεν κατέχει τα του νόμου προβλεπόμενα προσόντα και, κυρίως, ουδόλως ανταποκρίνεται στον όρο "αρίστη γνώση της γαλλικής ή αγγλικής γλώσσης”.

Παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις του Υπουργού η επιτροπή αρνήθηκε μέχρι τέλους να συμπεριλάβει στη λίστα των υπό πρόσληψη τον δικό του. Τελικά, ο Θανάσης Κανελλόπουλος κατήργησε την επιτροπή και όρισε άλλον πρόεδρο ο οποίος προσέθεσε στη λίστα των επιλεγέντων από τη δική μου επιτροπή τον ευνοούμενο του.

Μετά τις εκλογές του 1981 και τη νίκη του ΠΑΣΟΚ, το Υπουργείο Γεωργίας ανέλαβε ο Κώστας Σημίτης. Είχε διαδοθεί ότι ο Σημίτης δεν περιλαμβανόταν μεταξύ των ευνοουμένων Υπουργών του Ανδρέα Παπανδρέου και είχε περιβληθεί από σκληρούς κομματικούς συμβούλους. Υπό την πίεση των συμβούλων του, ο Σημίτης κάλεσε τους προσληφθέντες συμβούλους να παραιτηθούν για να προσλάβουν δικούς τους.

Μόνο από τον ευνοούμενο του Θανάση Κανελλόπουλο δεν ζήτησε παραίτηση, πράγμα που μας εξέπληξε.

Η απορία μας λύθηκε όταν μάθαμε ότι ο εν λόγω ήταν οργανωμένος στο ΠΑΣΟΚ. Ως Επιτροπή αξιολόγησης ούτε γνωρίζαμε, ούτε θέλαμε να μάθουμε την πολιτική τοποθέτηση των υποψηφίων. Το πολιτικό κριτήριο μπορεί να οδηγήσει στον αποκλεισμό αρίστων και τον διορισμό μετρίων.

Ανήσυχα τα παιδιά ήρθαν να μου ζητήσουν συμβουλή επί του πρακτέου.

Τους συμβούλευσα να μην παραιτηθούν και να υποβάλουν αναφορά στον Υπουργό εξηγώντας ότι δεν είχαν προσληφθεί με πολιτικά κριτήρια. Την αναφορά τη συνέταξα ο ίδιος (κρατώ ακόμα αντίγραφο), την υπέγραψαν τα παιδιά και την υπέβαλαν στον Υπουργό. Δίκαιος και σωστός ο Σημίτης, κατάλαβε ότι δεν επρόκειτο περί ρουσφετολογικής πρόσληψης και τους κράτησε παρά την επιμονή των κομματικών συνεργατών του.

Μετά την απόλυσή μου με το νόμο Κουτσόγιωργα, έλαβα μέρος σε διαγωνισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και κατέλαβα ανώτερη θέση.

Μερικά χρόνια αργότερα, προέδρευα στις Βρυξέλλες μιας Επιτροπής απαρτιζόμενης από εκπροσώπους των μεσογειακών χωρών μελών της ΕΟΚ και των δώδεκα τρίτων μεσογειακών χωρών για θέματα μεσογειακής πολιτικής. Σύνολο 17 αντιπροσωπείες. Σε κάποια συνεδρίαση της Επιτροπής μέσα σε μια τεράστια αίθουσα, η ελληνική αντιπροσωπεία εξέφρασε δια του μικροφώνου παράπονο γιατί δεν υπήρχε διερμηνέας για τα ελληνικά. Σε σχετικό ερώτημά μου, η Γραμματεία απάντησε ότι συνεδρίαζαν ταυτόχρονα πολλές επιτροπές  και όλοι οι διερμηνείς για τα ελληνικά ήταν δεσμευμένοι. Ζήτησα συγγνώμη από την Ελληνική Αντιπροσωπεία και την παρακάλεσα να παρακολουθεί μέσω γαλλικών ή αγγλικών.

Ο Έλληνας αντιπρόσωπος μου απάντησε ότι δεν μπορεί να παρακολουθήσει σ’αυτές τις γλώσσες διότι δεν τις γνωρίζει.

Ήταν ο παρανόμως προσληφθείς από τον Θανάση Κανελλόπουλο.

Το συμπέρασμα είναι ότι…

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Η κατήφεια της ελληνικής κοινωνίας

Γράφει ο Άγγελος Ζαχαρόπουλος 

Τον τελευταίο καιρό επικρατεί μια γενικευμένη κατήφεια στην ελληνική κοινωνία. Για να το διαπιστώσει κανείς δεν έχει παρά ν’ανοίξει την τηλεόραση και ν’ακούσει τα δελτία ειδήσεων ή να παρακολουθήσει τις δημόσιες συζητήσεις που ακατάστατα προβάλλονται από όλα τα κανάλια. Το ίδιο θα διαπιστώσει διαβάζοντας οποιαδήποτε εφημερίδα. Ακόμα και στις ιδιωτικές – φιλικές συγκεντρώσεις, η χαρά της συνάντησης με αγαπημένα πρόσωπα σκιάζεται από επίμονες αναφορές που γίνονται αναπόφευκτα στα όσα θλιβερά συμβαίνουν γύρω μας, στα "χαλεπά" όπως τα αποκαλούσε ο Θουκυδίδης.

Θα έπρεπε εν τούτοις να θυμόμαστε ότι η ζωή είναι μία, μοναδική και ανεπανάληπτη και είναι κρίμα να την δηλητηριάζουμε αναλογιζόμενοι συνεχώς τα άσχημα του δημοσίου βίου.

Αυτά συνέβαιναν πάντοτε, συμβαίνουν τώρα και θα συμβαίνουν όσο υπάρχουν άνθρωποι και όσο δεν αλλάζει η φύση του ανθρώπου. Διότι, ουσιαστικό στοιχείο της ανθρώπινης φύσης είναι η αλόγιστη επιθυμία για την απόκτηση δύναμης, πλούτου, εξουσίας και κυριαρχίας. Κι’όταν η επιθυμία αυτή δεν χαλιναγωγείται από ηθικές αρχές, λαμβάνει διαστάσεις που οδηγούν στην δημιουργία δυσάρεστων καταστάσεων.

Ο Θουκυδίδης έζησε την φρίκη του μεγαλύτερου εμφυλίου πολέμου που βίωσε ο Ελληνισμός στη μακραίωνη ιστορία του, τόσο σε εύρος, όσο και σε διάρκεια. Έφερε σε σύγκρουση τις δύο μεγάλες δυνάμεις της εποχής, Αθήνα και Σπάρτη, καθώς και όλες τις άλλες πόλεις – κράτη, σύμμαχοί τους από την μία και την άλλη πλευρά. Η διάρκειά του ήταν 27 χρόνια, με μικρές διακοπές, από το 431 έως το 404 π.χ.

‘Ήταν ασύλληπτες οι αγριότητες που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου καθώς και οι συνέπειες για τον ελληνισμό.

Ο Θουκυδίδης τις περιγράφει με αντικειμενικότητα και, συντετριμμένος, καταλήγει: "Πολλά και χαλεπά ταις πόλεσι, γιγνόμενα και αεί εσσόμενα, έως αν η αυτή φύσις ανθρώπου ή".

Δηλαδή, όσο η ανθρώπινη φύση παραμένει αμετάβλητη, πολλά και δυσάρεστα γίνονται και θα γίνονται πάντοτε.

Ο Θουκυδίδης διατηρεί την ελπίδα ότι ο άνθρωπος κάτι μπορεί να διδαχθεί από την ιστορία.  

Ο Πλάτων διαπιστώνει πόσο στενά είναι τα περιθώρια που διαθέτει η παιδεία για ν’αλλάξει την ανθρώπινη φύση. 

Εμείς γνωρίζουμε ότι, 2500 χρόνια από τότε, δεν φαίνεται να έχει αλλάξει τίποτα. Παρόμοια γεγονότα επαναλαμβάνονται σε όλες τις εποχές και σε όλους τους τόπους.

Γιατί λοιπόν να δηλητηριάζουμε τη σύντομη και πολύτιμη ζωή μας αναλογιζόμενοι μόνο τα όσα δυσάρεστα γίνονται γύρω μας τα οποία, άλλωστε είναι ασήμαντα σε σχέση με εκείνα που συνέβησαν σε άλλες εποχές και να αποσιωπούμε ή να αγνοούμε τα ευχάριστα, έστω και αν αυτά σπανίζουν;

Θα θυμηθώ εδώ κάποια παραίνεση που αναφέρεται στο βιβλίο του Καραγάτση "Σέργιος και Βάκχος" :

"Διώξτε το θάνατο από μέσα σας και...

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΑΧΑΡΙΣΤΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ - ΝουΔοΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΙΚΟ: Oι απερίγραπτοι γαλαζαίοι (βλ. συριζαίοι με γραβάτα) ΑΓΝΟΗΣΑΝ τον τελευταίο εν ζωή πρωταγωνιστή της εισόδου της Ελλάδας στην ΕΟΚ!

Παρά το γεγονός ότι είναι ο τελευταίος εκ των πρωταγωνιστών των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, δεν προσεκλήθη στην εκδήλωση για τα 40 χρόνια από την ένταξή μας στην τότε ΕΟΚ.

Ο λόγος για τον Άγγελο Ζαχαρόπουλο, που διάγει πλέον το 94ο έτος της ηλικίας του. 

Ο τότε Βενιαμίν της Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων αποδείχθηκε και ο μακροβιότερος, όμως, από ό,τι φαίνεται, αυτό δεν ήταν αρκετό για να τον τιμήσουν οι διοργανωτές της εκδήλωσης, που είχαν άλλου είδους… προτεραιότητες. Μπορεί να απαθανατίσθηκε στις φωτογραφίες εκείνης της εποχής πίσω από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, όμως από ό,τι φαίνεται φέτος δεν «περίσσεψε» καρέκλα γι’ αυτόν. 

Όπως ο ίδιος τονίζει μιλώντας στην εγημερίδα «δημοκρατία», «δυστυχώς, κανένας από τους πρωταγωνιστές των ενταξιακών διαπραγματεύσεων δεν είχε την ίδια τύχη».

Όσοι τον γνώρισαν και είναι αποδέκτες των κειμένων του που συνεχίζει να παρουσιάζει στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο, περίμεναν κάποια αναγνώριση από τους επίσημους φορείς. 

Περίμεναν, κυρίως, την παρουσία του στις επίσημες εκδηλώσεις που οργανώθηκαν με την ευκαιρία της επετείου των 40 χρόνων από την ένταξή μας στην τότε ΕΟΚ. Δεν διαπίστωσαν κάτι τέτοιο. Και διερωτώνται αν πρόκειται απλώς για αμέλεια ή αχαριστία για όσα σημαντικά προσέφερε στη χώρα.

Ο Άγγελος Ζαχαρόπουλος δεν ήταν απλώς ο άνθρωπος που είχε οργανώσει την Υπηρεσία Σχέσεων Ελλάδας – Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, αλλά αυτός που κατάφερε να εξασφαλίσει σημαντικές για τη χώρα μας ρυθμίσεις, ειδικά στον αγροτικό τομέα.  

Όπως ο ίδιος τονίζει στο βιβλίο του, που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 2020, η τότε «διαπραγμάτευση δεν ήταν περίπατος, όπως πολλοί νομίζουν. Η ένταξή μας δεν ήταν μόνο το αποτέλεσμα της ισχυρής πολιτικής βούλησης του Κ. Καραμανλή. Οι διαπραγματευτές έπρεπε...

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟΚΑΘΑΡΜΑΤΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ποτέ πια

Γράφει ο Άγγελος Ζαχαρόπουλος 

Επίτιμος Διευθυντής  Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πρ. Γενικός Διευθυντής Υπουργείου Γεωργίας, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ.

Στο φύλλο της 30.1.21 της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ, δημοσιεύτηκε επιστολή του κ. Ιωάννη Μακρή στην οποία αναφέρεται ο Καπετάν Περικλής και το βιβλίο του: "Ο δρόμος είναι άσωτος".

Το ογκώδες αυτό βιβλίο (713 σελίδες) υπήρξε πολύ χρήσιμο στον γράφοντα για τη συγγραφή του δικού του "Τα Ταραγμένα Χρόνια 1940 – 1950 – Εφηβικές μαρτυρίες και αναμνήσεις", 310 σελίδες. 

Το ίδιο χρήσιμα υπήρξαν και τα βιβλία του διατελέσαντος Γενικού Γραμματέα του ΚΚΕ Γρηγόρη Φαράκου. Πρόκειται για βιβλία τα οποία χαρακτηρίζονται από μία αξιοσημείωτη αντικειμενικότητα υπό την έννοια ότι ενώ οι συγγραφείς υπήρξαν σημαίνοντες κομμουνιστές, δεν προσπάθησαν να αποκρύψουν ή να δικαιολογήσουν τα λάθη, τα εγκλήματα και τον τελικό στόχο για την κατάληψη της εξουσίας του ΚΚΕ. Να σημειωθεί ότι οι εν λόγω συγγραφείς ουδόλως αποστασιοποιήθηκαν από την κομμουνιστική τους ιδεολογία στην οποία παρέμειναν πιστοί μέχρι το τέλος της ζωής τους , την οποία ολοκληρωτικά αφιέρωσαν στην κομμουνιστική υπόθεση.

Ο Περικλής, (κατά κόσμον Γιώργος Χουλιάρας) είχε μυηθεί στην κομμουνιστική ιδεολογία πριν από τον πόλεμο. Ήδη από το 1941 άρχισε να δραστηριοποιείται στη Λαμία, μαζί με τον Άρη Βελουχιώτη, αναδιοργανώνοντας τις διαλυθείσες από το καθεστώς Μεταξά, οργανώσεις του κόμματος. Τον Σεπτέμβριο του 1942 έλαβαν οι δυό τους εντολή από την, υπό τον Γιώργο Σιάντο, ηγεσία του ΚΚΕ να οργανώσουν αντάρτικες ομάδες στη Ρούμελη. Οι ομάδες αυτές δεν άργησαν να εμπλακούν σε μάχες με τον Ιταλικό στρατό κατοχής.  

Ήταν η εποχή που η δική μας μαθητική γενιά ήταν ακόμα υπό την επήρεια της μέθης του αθάνατου έπους του 1940. Ένιωθε δε πολύ οργισμένη και ταπεινωμένη να βλέπει τους ηττημένους Ιταλούς να το παίζουν υπερήφανοι κατακτητές. Προσδοκούσε ανυπόμονα να αρχίσει η ποθητή αντίσταση. Επόμενο λοιπόν ήταν να καταληφθεί από άκρατο ενθουσιασμό όταν άκουσε ότι κάπου υπήρχαν Έλληνες αντάρτες που πολεμούσαν τους Ιταλούς. Άρχισαν ήδη να κυκλοφορούν τα πρώτα αντάρτικα τραγούδια τα οποία τραγουδούσαμε κρυφά στα διαλείμματα στο Γυμνάσιο της ιταλοκρατούμενης Καρδίτσας.

Πλησίαζαν τα Χριστούγεννα του 1942 και ανυπομονούσαμε να ανεβούμε στα ορεινά χωριά μας με την ελπίδα να συναντήσουμε αντάρτες.  

Φθάνοντας, πέσαμε σε μία ομάδα ανταρτών η οποία, με αναπεπταμένη τη σημαία περνούσε από την πλατεία τραγουδώντας το πρώτο αντάρτικο θούριο: "Έλληνες ακολουθείστε των ανταρτών τη φωνή…".  

Ο ενθουσιασμός των δεκατετράχρονων που ήμασταν τότε ήταν απερίγραπτος. Ακούσαμε να λένε ότι οι αντάρτες αυτοί υπό τον Ταγματάρχη Κωστόπουλο δεν ήταν υπό τον έλεγχο του ΚΚΕ, όπως εκείνοι του Άρη Βελουχιώτη. Διερωτήθηκα, τότε, γιατί οι αντάρτες μας πρέπει να ελέγχονται από κάποιο κόμμα;

Την επόμενη ημέρα έφθασε ο Άρης με τους δικούς του αντάρτες. Το ίδιο βράδυ φιλοξενήθηκε με το επιτελείο του στο σπίτι μας. Ο Άρης έπιασε κουβέντα, κοντά στο τζάκι, με τον πατέρα μου την οποία παρακολούθησα με έντονο ενδιαφέρον. Κάποια στιγμή,  άκουσα κατάπληκτος τον Άρη να λέει: "Εμείς, συναγωνιστή Ζαχαρόπουλε, θα συγκρουστούμε μία μέρα με τους  Άγγλους".

Όμως, οι Άγγλοι, τότε, μαζί με τους Ρώσους και τους Αμερικάνους, ήταν σύμμαχοί μας και τους περιμέναμε να κάνουν απόβαση στην Ελλάδα για να μας απελευθερώσουν από τους μισητούς Γερμανοϊταλούς. Εκείνους, άλλωστε, υποτίθεται ότι είχε βγει να πολεμήσει και ο Άρης.

Ήταν μία έμμεση προαναγγελία του τελικού στόχου του ΚΚΕ για τη βίαιη κατάληψη της εξουσίας και των εμφυλίων συγκρούσεων που μοιραία προέκυψαν και συγκλόνισαν τη χώρα μέχρι το τέλος της ταραγμένης δεκαετίας 1940 – 1950.

Η μαθητική γενιά της ταραγμένης δεκαετίας φεύγει.  

 

Οι ελάχιστοι εναπομείναντες ...

 

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ: 1/1/1981 - 1/1/2021: Σαράντα χρόνια στην ΕΟΚ - ΕΕ. Πώς φτάσαμε

Γράφει ο Άγγελος Ζαχαρόπουλος 

Επίτιμος Διευθυντής Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πρ. Γενικός Διευθυντής Υπουργείου Γεωργίας, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ

Σήμερα 1.1.2021 συμπληρώνονται σαράντα χρόνια αφότου η χώρα μας έγινε πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) η οποία εξελίχτηκε σε Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ).

Με την ευκαιρία αυτή, παρουσιάζω μερικά κομβικά κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Αισθάνομαι αυτή την υποχρέωση ως ο τελευταίος επιζών μεταξύ των πρωταγωνιστών των διαπραγματεύσεων για την ενημέρωση των νεότερων γενιών. Είμαι οπαδός της αρχής ότι, όσοι γνωρίζουν την ιστορία ανταμείβονται και όσοι την αγνοούν τιμωρούνται. Καλό είναι να μην ξεχνάμε και τη ρήση του Ευριπίδη: "Όλβιος εστί όστις της ιστορίας έσχεν μάθησιν." (Ευτυχής εκείνος που έμαθε ιστορία).

Οι πρωταγωνιστές της ένταξης έφυγαν προ πολλού, τόσο οι πολιτικοί Κωνσταντίνος Καραμανλής, Γεώργιος Ράλλης και Γεώργιος Κοντογιώργης, όσο και τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων (ΚΕΔ) που διεξήγαγε τις διαπραγματεύσεις σε επίπεδο αναπληρωτών υπουργών, Βύρων Θεοδωρόπουλος, Δημήτρης Ταλέλης, Αλέξανδρος Χλωρός και Θανάσης Ανδρεόπουλος. Ο γράφων ήταν ο βενιαμίν της ΚΕΔ και έτυχε να είναι και ο μακροβιότερος. Πίσω από τα μέλη της ΚΕΔ υπήρχαν ικανά στελέχη που αγωνίστηκαν με αυτοθυσία και προσέφεραν τον καλύτερο εαυτό τους σ’ αυτή την εθνική προσπάθεια.

Η διαπραγμάτευση δεν ήταν περίπατος όπως πολλοί νομίζουν. 

Η ένταξή μας δεν ήταν μόνο το αποτέλεσμα της ισχυρής πολιτικής βούλησης του Κ. Καραμανλή. Οι διαπραγματευτές έπρεπε ν’ αφομοιώσουν το περιεχόμενο των συνθηκών και των κοινών πολιτικών που είχαν διαμορφωθεί, κυρίως της περίπλοκης Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Μαζί δε με τους κοινοτικούς, έρεπε να αναλύσουν τους πολυάριθμους κοινοτικούς Κανονισμούς, Οδηγίες κλπ. ώστε να προσδιορίσουν τις μεταβατικές ρυθμίσεις που ήταν απαραίτητες για την εφαρμογή τους στις ελληνικές συνθήκες. Αναμφισβήτητα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υπήρξε το εύστοχο βαρύ πυροβολικό. Χωρίς όμως τον ηρωισμό του πεζικού δεν εκπορθούνται τα οχυρά του εχθρού.

Τα κομβικά κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων είναι, κατά την κρίση μου, τα ακόλουθα:

Αρχίζουμε με το πρώτο κεφάλαιο:

Γεωργία: ο πιο κρίσιμος και ο πιο περίπλοκος τομέας

Πριν ακόμα αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της χώρας μας στην ΕΟΚ, είχε καταστεί φανερό ότι ο γεωργικός τομέας θα ήταν ο πιο κρίσιμος και ο πιο περίπλοκος. Ας μην ξεχνάμε ότι την εποχή εκείνη η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) απορροφούσε σχεδόν το 70% του κοινοτικού προϋπολογισμού και ο αγροτικός πληθυσμός στην Ελλάδα ήταν γύρω στο 30%. Για τον λόγο αυτό, ο τότε Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής επέλεξε για το Υπουργείο Γεωργίας πολιτικό ο οποίος είχε ήδη επιδείξει ξεχωριστό δυναμισμό και αποτελεσματικότητα ως επικεφαλής άλλων Υπουργείων: τον αείμνηστο Γιάννη Μπούτο. Με το νόμο 445/1976 δινόταν η δυνατότητα στα Υπουργεία να ιδρύσουν Ειδικές Υπηρεσίες ΕΟΚ. Ο Γιάννης Μπούτος έκανε πρώτος χρήση αυτού του νόμου, ιδρύοντας την Υπηρεσία Σχέσεων Ελλάδας-Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΥΣΕΛΕΚ), σε επίπεδο Γενικής Διεύθυνσης με πέντε διευθύνσεις.

Στον γράφοντα ανατέθηκε η οργάνωση και η διεύθυνση της υπηρεσίας αυτής. Η ΥΣΕΛΕΚ επανδρώθηκε, κυρίως, από μόνιμα στελέχη του Υπουργείου που αποσπάσθηκαν από την κεντρική και περιφερειακή Υπηρεσία, καθώς και από την Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος (ΑΤΕ). Τα κριτήρια ήταν αυστηρώς αξιοκρατικά, βασιζόμενα στη γλωσσομάθεια, σε επιτυχείς μεταπτυχιακές σπουδές και στην ικανότητα. Ο ίδιος ο Υπουργός αρνήθηκε κατηγορηματικά οποιαδήποτε παρέμβαση για την επιλογή προσώπων μη ανταποκρινομένων σ’ αυτά τα κριτήρια. Μου άφησε πλήρη ελευθερία στην επιλογή των συνεργατών μου, ώστε να μην μπορώ να επικαλεσθώ, όπως μου είπε, ελαφρυντικά σε περίπτωση αποτυχίας.

Δεν ξέραμε τότε, ούτε θέλαμε να μάθουμε τις πολιτικές πεποιθήσεις των υποψηφίων. Ένα πολιτικό κριτήριο θα μπορούσε να οδηγήσει στον αποκλεισμό άξιων και στην επιλογή μέτριων. Με βάση αυτά τα κριτήρια, δημιουργήθηκε μια ισχυρή ομάδα επίλεκτων, μια μονάδα "κομάντος" εν καιρώ πολέμου.

Τα μεγαλύτερα και τα πιο δυσεπίλυτα προβλήματα που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων είχαν τις ρίζες τους κυρίως στις έντονες αντιδράσεις των ισχυρών γεωργικών οργανώσεων της Νοτίου Γαλλίας και της Νοτίου Ιταλίας. Δεν υπήρχαν σοβαρές αντιδράσεις εκ μέρους των βορείων περιοχών της ΕΟΚ. Μόνο η Γερμανία είχε ανησυχήσει για ενδεχόμενο μεταναστευτικό ρεύμα από την Ελλάδα, το οποίο όμως δεν έγινε. Οι παραγωγοί των μεσογειακών περιοχών της Γαλλίας – Ιταλίας διακατέχονταν ήδη από πίκρα και οργή λόγω άνισης μεταχείρισής τους έναντι των παραγωγών των βορείων περιοχών της Κοινότητας. Πράγματι, η στήριξη και η προστασία των βορείων προϊόντων, κυρίως σιτηρών, γαλακτοκομικών, ζάχαρης και βοείου κρέατος, ήταν πιο ισχυρή από εκείνη των μεσογειακών προϊόντων. Αυτά είναι, κυρίως, τα οπωροκηπευτικά νωπά και μεταποιημένα, το ελαιόλαδο, τα αμπελουργικά προϊόντα και ο καπνός (το βαμβάκι δεν υπήρχε στους Εννέα, εμείς το φέραμε).

Υπήρχε κι ένας άλλος λόγος που εξόρκιζε τους κοινοτικούς μεσογειακούς παραγωγούς:  οι παραχωρήσεις προς τις εκτός ΕΟΚ χώρες της Μεσογείου που είχαν γίνει στα πλαίσια της Μεσογειακής Πολιτικής της ΕΟΚ. Οι χώρες αυτές είναι 12: Μαρόκο, Τυνησία, Αλγερία, Αίγυπτος, Ιορδανία, Συρία, Ισραήλ, Κύπρος, Μάλτα, Λίβανος, Γιουγκοσλαβία, Τουρκία. Τα γεωργικά τους προϊόντα είναι ευθέως ανταγωνιστικά των προϊόντων  των μεσογειακών περιοχών της ΕΟΚ. Με το επιχείρημα ότι τα γεωργικά ελληνικά προϊόντα και εκείνα της Ισπανίας και της Πορτογαλίας που θα ακολουθούσαν θα ήταν ανταγωνιστικά των δικών τους, ζητούσαν σημαντικά ανταλλάγματα: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Τουρκική απειλή και ευρωπαϊκή αλληλεγγύη

Γράφει ο  Άγγελος Ζαχαρόπουλος

Επίτιμος Διευθυντής Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πρ. Γενικός Διευθυντής Υπουργείου Γεωργίας - μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ    (ο τελευταίος επιζών). 


Δεν θα εκπλαγώ αν οι αναγνώστες του παρόντος κειμένου γελάσουν  με τον τίτλο του. Και δεν θα έχουν άδικο. Πράγματι, η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, όπως αυτή εκδηλώνεται μέχρι σήμερα στον τομέα της άμυνας και ασφάλειας, είναι για γέλια. Ενώ μια τρίτη χώρα απειλεί με λόγια και με πράξεις άμεσα την εθνική κυριαρχία δύο κρατών μελών της, η ΕΕ περιορίζεται σε ευγενικές παραινέσεις προς την απειλούσα χώρα. Όσο για την επιβολή κυρώσεων, ούτε κουβέντα, μετά από κάποια αόριστη απειλή που διατυπώθηκε στο παρελθόν χωρίς να δοθεί καμία συνέχεια.

Σε αντίθεση, η ΕΕ δεν δίστασε να επιβάλει αυστηρές κυρώσεις στη Ρωσία επειδή εκείνη παραβιάζει την εθνική κυριαρχία της Ουκρανίας στην Κριμαία. Όμως η Ρωσία είναι μία τρίτη χώρα με την οποία η ΕΕ δεν συνδέεται παρά μόνο με εμπορική υπόθεση. Η δε Ουκρανία  ουδόλως συνδέεται με την ΕΕ. Από την άλλη μεριά, η Τουρκία είναι μία χώρα που διαπραγματεύεται την πλήρη ένταξή της στην ΕΕ, η δε Ελλάδα και η Κύπρος οι οποίες απειλούνται είναι πλήρη μέλη της εδώ και δεκαετίες. Κατά συνέπεια, η ΕΕ έχει πρόσθετα βέλη στην φαρέτρα της να πλήξει την Τουρκία προκειμένου να σεβαστεί τις υποχρεώσεις της.

- Η Τουρκία επελέγη ως υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ τον Δεκέμβριο του 1999. Πριν όμως ορισθεί ημερομηνία για την έναρξη των διαπραγματεύσεων, επιβλήθηκαν και έγιναν δεκτοί από την Τουρκία όροι όπως η εξασφάλιση της λειτουργίας κράτους δικαίου, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των μεταναστών. Ιδιαίτερη μνεία έγινε στην διατήρηση σχέσεων καλής γειτονίας. Ποια από αυτές τις υποχρεώσεις ετήρησε και τηρεί η Τουρκία ; Έχει γεμίσει τις φυλακές με δημοσιογράφους, δικαστικούς, στρατιωτικούς, μέλη μειονοτήτων κλπ. επειδή θεωρούνται αντιφρονούντες. Όσο για τις σχέσεις καλής γειτονίας, συμπεριφέρεται ως ο "Νταής" της γειτονιάς του τύπου : "Κάνε πέρα ρε, ξέρεις ποιος είμ’ εγώ;"

- Η Τουρκία έχει εισπράξει, από το 2004 που άρχισαν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις, περί τα δέκα πέντε δις. ευρώ στα πλαίσια των προενταξιακών οικονομικών πρωτοκόλλων. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέρος των χορηγήσεων αυτών κάλυψε τον εξοπλισμό σκαφών αστυνόμευσης θαλασσίων ζωνών. Πολλά από αυτά τα σκάφη παρενοχλούν ελληνικά αλιευτικά σκάφη και υποστηρίζουν τα σκάφη που μεταφέρουν παρανόμως μετανάστες με προορισμό τα νησιά μας.

- Η Τουρκία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα συναλλαγματικών αποθεμάτων και, για να αποφύγει την προσφυγή στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, προσέφυγε στην Αμερικανική FED και άλλες τράπεζες χωρίς αποτέλεσμα. Είναι αναμενόμενο να ζητήσει ενίσχυση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και Ανάπτυξης (ΕΒRD). Ένα τέτοιο αίτημα θα πρέπει να αντιμετωπισθεί σε συνάρτηση με τις προκλήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και τον Έβρο.

Ανεξάρτητα από την απροθυμία της ΕΕ να επιβάλει κυρώσεις στην Τουρκία στην παρούσα φάση των εξελίξεων, στην περίπτωση ένοπλης επίθεσης οι Συνθήκες και ιδιαίτερα η Συνθήκη της Λισαβόνας παρέχει δυνατότητες ουσιαστικής στήριξης της Ελλάδας και της Κύπρου, υπό την προϋπόθεση ότι οι δυνατότητες αυτές θα αξιοποιηθούν κατάλληλα.

Συγκεκριμένα:  

Το τμήμα 2 της Συνθήκης της Λισσαβόνας της ΕΕ, που ισχύει από 1.12.2009, περιλαμβάνει "Διατάξεις σχετικά με την Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας".

Ιδιαίτερα, το άρθρο 42 παρ. 7 του Τμήματος αυτού αναφέρει :  "Σε περίπτωση κατά την οποία κράτος μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών." Δεν προβλέπεται όμως σ’αυτή τη συνθήκη ο τρόπος μίας άμεσης παροχής βοήθειας και συνδρομής προς το κράτος μέλος που έχει δεχθεί ένοπλη επίθεση .  Έτσι, εάν μία ισχυρή στρατιωτικώς τρίτη χώρα επιτεθεί αιφνιδιαστικά σε ασθενέστερη στρατιωτικώς χώρα μέλος, ώσπου να αποφασίσουν οι 27 τον τρόπο παροχής βοήθειας και συνδρομής, μπορούν να δημιουργηθούν τετελεσμένα και, ενδεχομένως, μη αναστρέψιμα αποτελέσματα.

Έχουν περάσει έντεκα χρόνια από τότε που ισχύει η Συνθήκη της Λισαβόνας και καμία κυβέρνηση δεν θέλησε ή δεν μπόρεσε να εκμαιεύσει από την ΕΕ τη θέσπιση του τρόπου που θα επιτρέπει την άμεση παροχή βοήθειας και συνδρομής που αναφέρεται στο ανωτέρω άρθρο.

 Ίσως τότε ο κίνδυνος ένοπλης επίθεσης δεν ήταν ορατός.
 
Ποτέ δεν είναι αργά, ας το επιχειρήσει η παρούσα κυβέρνηση, τώρα που ο κίνδυνος είναι ορατός.

Επίσης, το άρθρο 46 του ιδίου Τμήματος, σε συνδυασμό με την παρ. 6 του άρθρου 42, παρέχει την δυνατότητα μιας "μόνιμης διαρθρωτικής συνεργασίας" κρατών μελών για αμυντικούς σκοπούς. Τα κράτη αυτά γνωστοποιούν την πρόθεσή τους για μία "μόνιμη διαρθρωτική συνεργασία" στο Συμβούλιο και εκείνο εκδίδει σχετική απόφαση εντός τριών μηνών με ειδική πλειοψηφία και όχι ομοφωνία.

Στο πλαίσιο αυτό, με πρωτοβουλία των άμεσα απειλουμένων κρατών μελών Ελλάδας και Κύπρου, μπορεί να συγκροτηθεί μία "μόνιμη διαρθρωτική συνεργασία" με απαραίτητη συμμετοχή του ισχυρότερου στρατιωτικώς κράτους μέλους που είναι η Γαλλία. Θα μπορεί, βέβαια, να περιληφθεί στην ομάδα οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος το επιθυμεί.

Ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν έχει δηλώσει στο Ευρωκοινοβούλιο ότι, στην περίπτωση που η Ελλάδα υποστεί ένοπλη επίθεση, η Γαλλία θα την στηρίξει. Θα ήταν προτιμότερο να το πράξει, συμμετέχουσα στην ανωτέρω μόνιμη διαρθρωτική συνεργασία με τις ευλογίες της ΕΕ, διαφυλάττουσα τα σύνορά της τελευταίας.
Γίνεται κάποια προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση;

Είναι περιττό να τονίσουμε ότι τόσο η ρύθμιση που αναφέρθηκε για την άμεση παροχή βοήθειας και συνδρομής από την ΕΕ προς κράτος μέλος που θα υποστεί ένοπλη επίθεση, όσο και η δημιουργία "μόνιμης διαρθρωτικής συνεργασίας" για αμυντικούς σκοπούς χωρών μελών της ΕΕ, στην οποία θα μετέχουν η Ελλάδα και η Κύπρος, θα αποτελέσουν ισχυρό παράγοντα αποτροπής ένοπλης επίθεσης εκ μέρους της Τουρκίας.

Η Ελλάδα ποτέ δεν μαζεύτηκε φοβισμένη και  αδρανής απέναντι σ’έναν αντίπαλο που κραδαίνει το τσεκούρι του πολέμου, όσο ισχυρός και αν ήταν εκείνος. 

Η Ιστορία διδάσκει ότι...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Ανάγκη συναγερμού των απανταχού Ελλήνων απέναντι στην Τουρκική απειλή

Γράφει ο Άγγελος Ζαχαρόπουλος

Επίτιμος Διευθυντής Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πρ. Γενικός Διευθυντής Υπουργείου Γεωργίας, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ  (ο τελευταίος επιζών)

Βρισκόμαστε σε μία ξεκάθαρη αύξηση ποσοτική και ποιοτική της τουρκικής επιθετικότητας. Αυτό δείχνει τουλάχιστον η σημαντική αύξηση των υπερπτήσεων πάνω στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Από 39, το 2017, έφτασαν σε 255 μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2020 και μάλιστα σε κατοικημένα μεγάλα νησιά. Να προστεθεί η προσπάθεια εμβολισμών σκαφών και, τελευταία, τα 24 οικόπεδα σε ελληνική υφαλοκρηπίδα για έρευνα υδρογονανθράκων.

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η Τουρκία παραμένει μία αναθεωρητική δύναμη η οποία επιδιώκει την περιφερειακή ηγεμονία. Και δεν θα διστάσει να κάνει ευθέως χρήση στρατιωτικής βίας εναντίον μας όταν της δοθεί η ευκαιρία ή να την προκαλέσει παραβιάζοντας ευθέως την κόκκινη γραμμή μας. Εξάλλου υπερεξοπλίζεται συνεχώς με νέα οπλικά συστήματα.

Ο εξοπλισμός των δικών μας ενόπλων δυνάμεων υπέστη τις συνέπειες της υποχρεωτικής λιτότητας κατά τη διάρκεια της πολυετούς οικονομικής κρίσης. Τελευταία έχουν γίνει προσπάθειες τεχνολογικής αναβάθμισης οπλικών συστημάτων, προμήθειες ελικοπτέρων κλπ. Σημαντικότερη είναι η αναβάθμιση των 84 αεροπλάνων F16 που έχει ήδη ξεκινήσει. Έγκυρες πληροφορίες αναφέρουν όμως ότι υπάρχουν ακόμα πολλά σημαντικά οπλικά συστήματα, αλλά και αεροπλάνα εκτός ενέργειας επειδή έχουν ανάγκη τεχνολογικής αναβάθμισης. Η αναβάθμιση αυτή, καθώς και η απόκτηση ή έστω ενοικίαση νέων μονάδων προηγμένης τεχνολογίας για το ναυτικό και αεροπορικό στόλο απαιτούν σημαντικές δαπάνες. Έχει δηλωθεί από επίσημα χείλη ότι η κάλυψη αυτών των αμυντικών αναγκών θα ολοκληρωθεί όταν το επιτρέψουν οι δημοσιονομικές συνθήκες.

Αλλά "ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΟΥ ΜΕΝΕΤΟΙ".

Η Τουρκία κλιμακώνει επικίνδυνα της προκλήσεις και επισπεύδει προσεγγίζοντας τη χρήση στρατιωτικής βίας, ίσως για να προλάβει την εδραίωση στους ευρωπαϊκούς εταίρους της αλήθειας ότι τα ελληνικά σύνορα είναι και σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Απαιτείται κατά συνέπεια εγρήγορση. Και τα χρήματα που χρειάζονται για τη δραστική και επείγουσα αύξηση της αμυντικής ισχύος της χώρας μπορούν να καλυφθούν σε μεγάλο βαθμό από την εθελοντική εισφορά των απανταχού Ελλήνων. Όλοι οι Έλληνες θα προσφέρουν εθελοντικά από το υστέρημά τους ή το περίσσευμά τους με ενθουσιασμό. Και τούτο επειδή είναι πολύ θυμωμένοι. Και οι Έλληνες, όταν θυμώνουν, ενώνονται και γίνονται ακαταμάχητοι. Περισσότερο από την αυξανόμενη παραβατικότητα στον αέρα, στη θάλασσα και στον Έβρο, τους Έλληνες έχει εξοργίσει η ιταμή και πολλές φορές χυδαία συμπεριφορά του ιδίου του Ερντογάν, καθώς και συνεργατών του. Συμπεριφορά "νταή" της γειτονιάς, του τύπου "ξέρεις ποιος είμαι εγώ ρε " !

Μπορούμε να ελπίσουμε ότι οι απανταχού πλούσιοι και υπερπλούσιοι Έλληνες θα εμπνευστούν από τους μεγάλους, τους αθάνατους εθνικούς ευεργέτες που στήριξαν την πατρίδα σε περιόδους κρίσιμες για τη χώρα και έμειναν στην ιστορία.  

Ας μην ξεχνάμε ιδιαίτερα την...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΤΟΥΡΚΙΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Το κρυφό φοβικό σύνδρομο των Τούρκων έναντι των Ελλήνων

Γράφει ο Άγγελος Ζαχαρόπουλος 

Επίτιμος Διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πρ. Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ   (ο τελευταίος επιζών).

Ο Βύρων Θεοδωρόπουλος στο θαυμάσιο βιβλίο του "Θουκυδίδης επίκαιρος" αναφέρει τις, κατά τον κορυφαίο Ιστορικό τρεις αιτίες πολέμου: "δόξα", "συμφέρον", "δέος". 

Ως βαθύς γνώστης των ελληνοτουρκικών διαφορών, ο Βύρων Θεοδωρόπουλος προβαίνει σε μια ενδιαφέρουσα συσχέτισή τους με τις τρεις αιτίες πολέμου που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πόλεμο την Τουρκία με την Ελλάδα. Να σημειωθεί ότι ο Θεοδωρόπουλος υπηρέτησε επί σειρά ετών ως διπλωμάτης στην Τουρκία και, προπαντός, ως γενικός γραμματέας του Υπουργείου Εξωτερικών, υπήρξε επί μακρόν συνομιλητής από ελληνικής πλευράς με τον Τούρκο ομόλογό του στην προσπάθεια επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών. Έχει γράψει εξάλλου και σχετικό βιβλίο με τίτλο: "Οι Τούρκοι και εμείς" (βραβείο Ακαδημίας Αθηνών).

"Δόξα", παράγωγο του ρήματος δοκέω = έχω τη γνώση, την αντίληψη, είναι η αντίληψη που έχει δημιουργηθεί ιστορικά στους Τούρκους ότι:

-Οι Έλληνες είναι εκείνοι που έκαναν την αρχή για τη διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας (1821).

-Οι Έλληνες απείλησαν την καρδιά της σημερινής Τουρκίας προελαύνοντας μέχρις έξω από την Άγκυρα.

"Συμφέρον" αφορά το έντονο ενδιαφέρον της Τουρκίας για συμμετοχή στα οφέλη από την εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου ενεργειακού πλούτου του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

"Δέος": Δεν μπορεί βέβαια να υπάρχει φανερός φόβος της Τουρκίας απέναντι στη μικρή Ελλάδα. (πολλαπλάσια έκταση και πληθυσμός, ισχυρότερη στρατιωτική μηχανή). Αναφέρει όμως ο Θεοδωρόπουλος ότι μας θεωρούν "πολυμήχανους Οδυσσείς". Με άλλα λόγια υπάρχει ένας κρυφός φόβος μήπως, κατά κάποιο τρόπο "τους τη φέρουμε". Και είναι πεπεισμένοι ότι τους τη φέραμε άσχημα με τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923. Διακατέχονται από τον ασώπαστο καημό ότι, μια Ελλάδα ηττημένη, ταπεινωμένη και προδομένη από τους τότε συμμάχους της, κατάφερε να βγει καθαρή με μια τέτοια Συνθήκη που προβλέπει:

- την απαλλαγή της από τις πολεμικές αποζημιώσεις που επίμονα ζητούσαν οι Τούρκοι ως νικήτρια χώρα στον πόλεμο της Μικράς Ασίας

- τη μη διενέργεια δημοψηφίσματος για τη Δυτική Θράκη, όπου τότε πλειοψηφούσε το μουσουλμανικό στοιχείο και υπήρχε κίνδυνος να τη χάσουμε

- και το κυριότερο, την κυριαρχία της Ελλάδας στο Αιγαίο.

Αυτός ο καημός των Τούρκων έγινε αβάσταχτος από τότε που φάνηκε ότι υπάρχει σημαντικός υποθαλάσσιος ενεργειακός πλούτος στο Αιγαίο.

Γι’ αυτό προσπαθούν λυσσαλέα να τινάξουν στον αέρα τη συνθήκη της Λωζάννης, την οποία άλλωστε παραβιάζουν ποικιλοτρόπως κάθε μέρα.

Η Τουρκία διακατέχονταν πάντα από το φόβο μήπως η "πολυμήχανη" Ελλάδα αποκτούσε ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημα σε βάρος της στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής  Ένωσης.  

Έντρομη  παρακολούθησε την Ελλάδα να διεξάγει διερευνητικές διαπραγματεύσεις για τη σύναψη "Συμφωνίας Σύνδεσης" με την ΕΟΚ μέσα στο 1958, στον ίδιο χρόνο δηλαδή που εκείνη ιδρύθηκε. Θα πρέπει να τονισθεί ότι η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα της υφηλίου που ανέπτυξε συμβατικούς δεσμούς με τη νεογέννητη ΕΟΚ. Ήταν μια πράξη αναγνώρισης, μια έκφραση εμπιστοσύνης προς την ΕΟΚ σε μία εποχή που αυτή ήταν αμφισβητούμενη. Υπήρχε η ΕΖΕΣ (Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών) την οποία είχε ιδρύσει η Αγγλία για αντιπερισπασμό. Στην ΕΖΕΣ ακολούθησαν την Αγγλία άλλες έξι χώρες. Σύντομα όμως, η μία μετά την άλλη την εγκατέλειψαν, μαζί με την ίδια την Αγγλία, και ζήτησαν να ενταχθούν στην ΕΟΚ. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής απέδειξε αξιοσημείωτη διορατικότητα αφού, χωρίς κανένα δισταγμό και έγκαιρα, επέλεξε την ΕΟΚ. 

Η Τουρκία, ακολουθώντας κατά πόδας την Ελλάδα, υπέβαλε αίτηση σύνδεσης με την ΕΟΚ δύο μόλις μήνες μετά τη δική μας αίτηση. Η Συμφωνία Σύνδεσης αποτελεί την ισχυρότερη συμφωνία ΕΟΚ – τρίτης χώρας. Σε τελικό στάδιο, μια τέτοια συμφωνία προβλέπει την πλήρη ένταξη. 

Η πορεία της δικής μας συμφωνίας σύνδεσης είχε διακοπεί εξαιτίας της απριλιανής δικτατορίας. Αμέσως μετά την πτώση της δικτατορίας, η Ελλάδα υπέβαλε αίτηση για πλήρη ένταξη.  

Και η πορεία της τουρκικής συμφωνίας σύνδεσης είχε διακοπεί εξαιτίας της δικτατορίας EBΡEN. Ακολουθώντας πάλι κατά πόδας την Ελλάδα, η Τουρκία υπέβαλε κι εκείνη το 1989 αίτηση για πλήρη ένταξη, μετά την πτώση της δικτατορίας ΕΒΡΕΝ. Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Ρώμης, η COMMISSION όφειλε να παρουσιάσει στο Συμβούλιο Υπουργών εμπεριστατωμένη έκθεση σχετικά με τις επιπτώσεις της τουρκικής ένταξης επί της τότε ΕΟΚ των δώδεκα. Προς τούτο, συγκρότησε επιτροπή της οποίας μέλος υπήρξε ο γράφων με ευθύνη τη σύνταξη του ιδιαίτερα σημαντικού κεφαλαίου "Γεωργία". Προκειμένου η COMMISSION να παρουσιάσει στο Συμβούλιο Υπουργών την κατά τη Συνθήκη της Ρώμης υποχρεωτική "Γνώμη" της, συγκρότησε Επιτροπή, μέλος της οποίας υπήρξε ο γράφων με ευθύνη τη σύνταξη του κεφαλαίου "Γεωργία". Είχε εκφραστεί από μερικούς η επιφύλαξη κατά πόσο ένας Έλληνας θα ήταν αμερόληπτος δεδομένης την έντασης που υπήρχε, τότε, μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ( veto της Ελλάδας για χρηματοδότηση της Τουρκίας ως συνδεδεμένης χώρας  κλπ.) Προς αποφυγή μιας τέτοιας κριτικής, στήριξα την έκθεσή μου, σχεδόν αποκλειστικά, σε μελέτες που είχαν εκπονήσει σε ανύποπτο χρόνο Τούρκοι καθηγητές και εμπειρογνώμονες σε διεθνείς οργανισμούς. Τα δεδομένα των μελετών αυτών συμπληρώθηκαν με τα ευρήματα από μια επί τόπου δεκαήμερη επίσκεψή μου επί κεφαλής ομάδος επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων, στελεχών της COMMISSION.

 Από τις ανωτέρω μελέτες προέκυψαν δύο καίρια σημεία, τα οποία προέβαλα στην έκθεσή μου με τις αντίστοιχες επιπτώσεις επί της ΕΟΚ των 12:

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Σαράντα χρόνια από την υπογραφή της πράξης προσχώρησής μας στην ΕΟΚ

Φωτογραφία της 28.5.1979, ημέρα υπογραφής της Πράξης Προσχώρησης της Ελλάδας στην ΕΟΚ:
Στην πρώτη σειρά:
Κωνσταντίνος Καραμανλής : Πρωθυπουργός
Ιωάννης Ράλλης : Υπουργός Εξωτερικών
Γεώργιος Κοντογιώργης : Υπουργός για θέματα ΕΟΚ
Στη δεύτερη σειρά:
Ανάμεσα σε Καραμανλή και Ράλλη: Άγγελος Ζαχαρόπουλος

Του Άγγελου Ζαχαρόπουλου 

Μέλους της Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ, Επίτιμος Διευθυντής Ευρωπαϊκής Επιτροπής

 

Η 28.5.1979 είναι μία μέρα ιστορικής σημασίας για την Ελλάδα και το μέλλον της. 

Στο ολόφωτο αίθριο του Ζαππείου είχε συγκεντρωθεί όλη η ευρωπαϊκή οικονομική κοινότητα των τότε εννέα. Πρωταγωνιστές, ο τότε Πρωθυπουργός της χώρας Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Γάλλος Πρόεδρος Valéry Giscard d’Estaing. Πρόεδρος της τελετής, ο Γάλλος Υπουργός Εξωτερικών J.François Poncet. Η Γαλλία είχε την προεδρία το πρώτο εξάμηνο του 1979.

Αξίζει να αναφερθούν τα σχόλια μερικών από τους Ευρωπαίους ηγέτες οι οποίοι παρέστησαν στην τελετή.

Ζισκάρ ντ’ Εσταίν: " Η Γαλλία ήταν κόρη της Ελλάδας, τώρα έγινε αδερφή της."

Ζ. Φρανσουά Πονσέ: " Η είσοδος της Ελλάδας στην ΕΟΚ δεν θα τη διευρύνει απλώς, θα την κάνει πιο ευρωπαϊκή".

Ρόυ Τζένκινς, Πρόεδρος της Κομισιόν: "Είστε το παλαιότερο και το νεότερο μέλος της ΕΟΚ."

Το σχέδιο νόμου για την κύρωση της Πράξης Προσχώρησης συζητήθηκε στη Βουλή σε τέσσερις συνεδριάσεις κατά το διάστημα 25-28.6.1979. Ο Ανδρέας Παπανδρέου διάβασε μία δήλωση, χωρίς δε να περιμένει απάντηση, αποχώρησε από τη Βουλή ακολουθούμενος από όλους τους βουλευτές του. Αποχώρησαν επίσης όλοι οι βουλευτές του ΚΚΕ. Είχε εντυπωσιάσει η σχετική δήλωση του Προέδρου της "Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς" (ΕΔΑ), Ηλία Ηλιού. Είπε ότι ήταν κατανοητή η καταψήφιση της πράξης προσχώρησης από το ΚΚΕ για τους γνωστούς λόγους, αδυνατούσε όμως να κατανοήσει την αντιευρωπαϊκή στάση του Ανδρέα Παπανδρέου, διότι στο παρελθόν είχε υποστηρίξει αντίθετες απόψεις. Ψήφισαν υπέρ της κύρωσης 193 βουλευτές, απουσίασαν 104 και αρνήθηκαν ψήφο 3.

Οι διαπραγματεύσεις για τους όρους ένταξης είχαν κλείσει το πρωί της 21.12.1978, ύστερα από ολονύχτια "μάχη" μεταξύ Ελλάδας με επικεφαλής τον τότε Υπουργό Εξωτερικών Γεώργιο Ράλλη και των Υπουργών Εξωτερικών των εννέα με επικεφαλής τον Γερμανό Υπουργό Εξωτερικών Χ. Ντ Γκένσερ. Ο γράφων παρέστη σ’ αυτή την ιστορική νύχτα 20-21.12.79 ως Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων και Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας. Τα γεωργικά ήταν κυρίως τα θέματα που εκκρεμούσαν για το κλείσιμο των διαπραγματεύσεων. 

Έγκυρα ευρωπαϊκά δημοσιογραφικά όργανα σχολίασαν το αποτέλεσμα της κρίσιμης διαπραγμάτευσης ως μεγάλη ελληνική επιτυχία. 

Οι Financial Times σε κύριο άρθρο της 22.12.1978 έγραψαν: "Οι διαπραγματεύσεις αυτής της εβδομάδας ρύθμισαν και τα δύο θέματα, το εργατικό και το γεωργικό, με όρους που είναι πολύ πιο ευνοϊκοί για την Ελλάδα από εκείνους που οι Γερμανοί, οι Γάλλοι και οι Ιταλοί ήταν αρχικά διατεθειμένοι να προσφέρουν". 

Η γαλλική Le Monde χαρακτήρισε τη συμφωνία της 20-21.12.1978 ως επιτυχία των διαπραγματευτικών τακτικών των Ελλήνων. Ανάλογες εκτιμήσεις έκαναν και o Economist, το πρακτορείο πληροφοριών Ευρώπη και άλλα δημοσιογραφικά όργανα.

Τα προβλήματα που η ελληνική αντιπροσωπεία είχε να αντιμετωπίσει κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων προέκυψαν κυρίως από τις αντιδράσεις των ισχυρών γεωργικών οργανώσεων των μεσογειακών περιοχών της Γαλλίας και της Ιταλίας. 

Δευτερευόντως, πρόβλημα προέκυψε από τα γερμανικά εργατικά συνδικάτα που ανησυχούσαν για το ενδεχόμενο ανεξέλεγκτης εισροής εργατών από την Ελλάδα. Η αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος ήταν ευχερής με το επιχείρημά μας ότι το ρεύμα εισροής εργατών από Ελλάδα είχε σταματήσει και ότι, αντιθέτως, υπήρχε ρεύμα επιστροφής των Eλλήνων εργατών.

Οι Γάλλοι και οι Ιταλοί μεσογειακοί αγρότες ήταν ήδη οργισμένοι εκ του γεγονότος ότι η στήριξη των προϊόντων τους, στα πλαίσια της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), ήταν ασθενέστερη έναντι εκείνης των βορείων περιοχών της ΕΟΚ. Επιπλέον, η ΕΟΚ είχε συνάψει συμφωνίες με τις τρίτες μεσογειακές χώρες για προνομιακή μεταχείριση των προϊόντων τους κατά την εισαγωγή τους στις χώρες της ΕΟΚ. Τώρα θα είχαν να αντιμετωπίσουν και τον ανταγωνισμό των ελληνικών προϊόντων καθώς και των ισπανικών και πορτογαλικών στη συνέχεια. 

Αποδέκτες των αντιδράσεων αυτών ήταν κυρίως οι Υπουργοί Γεωργίας της Γαλλίας, Πιέρ ντε Μενιερί και της Ιταλίας Τζοβάνι Μαρκόνι, αμφότεροι αξιόλογοι και δυναμικοί πολιτικοί. Ο Υπουργός μας για θέματα ΕΟΚ Γ. Κοντογιώργης είχε συχνές επαφές με τον Ιταλό Υπουργό και τον είχε φέρει στα νερά του. Όμως, ο Μενιερί δεν ήταν τόσο προσιτός, τόσο προσβάσιμος και είχε προβληματίσει την ελληνική αντιπροσωπεία. Κατά ευτυχή συγκυρία, ο Μενιερί ήταν συναπόφοιτός μου από την ENGR του Παρισιού, μερικές σειρές νεώτερός μου. Αυτό μου το εγνώρισε Γάλλος φίλος συναπόφοιτος της σειράς μου, τονίζοντας ότι θα ήταν πολύ χρήσιμο να τον προσεγγίσω, υπενθυμίζοντας ότι μεταξύ των συναποφοίτων των σχολών της κατηγορίας μας (Grandes Ecoles) υπάρχει εκ παραδόσεως έντονο πνεύμα αλληλοϋποστήριξης... 

Επειδή δεν υπήρχε τρόπος άμεσης προσέγγισης του Γάλλου Υπουργού, πρότεινα στον Υπουργό μου Γιάννη Μπούτο να του απευθύνει επίσημη πρόσκληση να επισκεφτεί την Ελλάδα, όπερ και εγένετο. Στη συνάντηση των δύο Υπουργών στην οποία παρέστην, ο Μπούτος ανέπτυξε πρώτος τα επιχειρήματά του υπέρ της ένταξής μας. Ο Μενιερί άκουσε με προσοχή αλλά έμεινε ανέκφραστος, πράγμα που είχε εξοργίσει τον ανυπόμονο Μπούτο. Εισηγήθηκα στον Υπουργό μου να προτείνει στον Γάλλο συνάδελφό του μία επίσκεψη στην περιοχή του Ναυπλίου για να γνωρίσει τις αρχαιότητες και τις εκεί σημαντικές βιομηχανίες μεταποίησης γεωργικών προϊόντων. Ο Μενιερί δέχθηκε ασμένως και τον συνόδευσα. Στην αρχή παρέμεινε ο αγέρωχος Γάλλος ευγενής. Μόλις όμως του αποκάλυψα ότι είμαστε συναπόφοιτοι, άλλαξε τελείως. Βρήκαμε κοινούς γνωστούς, κουτσομπολέψαμε τους καθηγητές μας και δημιουργήθηκε ένα υπέροχο κλίμα οικειότητας. Όταν φθάσαμε, επισκεφτήκαμε πρώτα τις αρχαιότητες και μετά τις βιομηχανίες. Στην επιστροφή, πραγματοποιήθηκε νέα συνάντηση με τον Μπούτο, ο οποίος έμεινε κατάπληκτος από την αλλαγή συμπεριφοράς του Γάλλου ομολόγου του. Όσο δε για μένα, η προσέγγιση και η επαφή με τον Μενιερί ήταν πλέον ευχερής στις Βρυξέλλες κάθε φορά που χρειαζόταν.

Ενώ προχωρούσαν ομαλά οι διαπραγματεύσεις, ένα σοβαρό πρόβλημα προέκυψε με την εκδηλωθείσα βούληση της κοινοτικής πλευράς να ομαδοποιήσουν τις διαπραγματεύσεις ένταξης των χωρών Ελλάδας - Ισπανίας - Πορτογαλίας. 

Ο διορατικός Κ. Καραμανλής διέβλεψε ότι αυτό θα οδηγούσε μοιραία σε μία σοβαρή καθυστέρηση της δικής μας ένταξης και με όρους πολύ λιγότερο ευνοϊκούς από εκείνους που θα επιτυγχάναμε με ανεξάρτητη διαπραγμάτευση. Οι προβλέψεις του αυτές επαληθεύτηκαν πλήρως. Οι δύο Ιβηρικές χώρες εντάχθηκαν πέντε χρόνια αργότερα από εμάς και με όρους δυσμενείς σε σύγκριση με τους δικούς μας. 

Εν τω μεταξύ, προς ικανοποίηση των αιτημάτων των μεσογειακών περιοχών Γαλλίας και Ιταλίας, η Επιτροπή άρχισε να μελετά την αναμόρφωση της ΚΑΠ με σκοπό να βελτιώσει τη στήριξη των μεσογειακών προϊόντων και, παράλληλα, να βελτιώσει την υποδομή των Μεσογειακών περιοχών. Αυτά, όμως, η Γαλλία και η Ιταλία ζητούσαν να πραγματοποιηθούν πριν από την ένταξη της Ελλάδας, πράγμα που σίγουρα θα οδηγούσε σε μεγάλη καθυστέρηση των ενταξιακών μας διαπραγματεύσεων παρέχοντας επιχειρήματα για την πραγματοποίηση της ομαδοποίησης.

Για την αποφυγή της ομαδοποίησης και της αναμόρφωσης της ΚΑΠ πριν από την ένταξη της χώρας μας, ο Κ. Καραμανλής κινήθηκε πολύ δραστήρια με έντονα γραπτά διαβήματα και με επισκέψεις στις πρωτεύουσες των χωρών μελών. Εμάς δε, που προχωρούσαμε τις, σε πλήρη εξέλιξη, ενταξιακές διαπραγματεύσεις, μας επίεζε αφόρητα να επιταχύνουμε τον ρυθμό προς αποφυγήν της επικίνδυνης ομαδοποίησης. Αυτό κάναμε, με σκληρή δουλειά και πετύχαμε συντόμευση των διαπραγματεύσεων χωρίς αυτό να αποβεί σε βάρος των αποτελεσμάτων. Αντιθέτως, τα αποτελέσματα υπήρξαν πολύ ικανοποιητικά, όπως αποδείχτηκε, τα κυριότερα των οποίων συνοψίζω ως ακολούθως:

1/ Η Ελλάδα κέρδισε πέντε χρόνια ενταξιακής ζωής έναντι των δύο Ιβηρικών χωρών με τεράστια πολιτικά και οικονομικά οφέλη.

2/ Οι διαδικασίες για την αναμόρφωση της ΚΑΠ προς όφελος των μεσογειακών προϊόντων έγιναν μετά την ένταξή μας, με ενεργό συμμετοχή μας και βέβαια προς όφελός μας. Οι δύο Ιβηρικές χώρες δεν είχαν καμία συμμετοχή.

3/ Η ενίσχυση των υποδομών των μεσογειακών περιοχών που είχαν ζητήσει η Γαλλία και η Ιταλία και η οποία θεσμοθετήθηκε με τη μορφή των Μεσογειακών Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων (ΜΟΠ), πραγματοποιήθηκε επίσης με τη συμμετοχή μας. Η Ελλάδα, ως μεσογειακή χώρα, έλαβε το μερίδιό της από τα ΜΟΠ ενώ οι δύο Ιβηρικές χώρες έμειναν απέξω επειδή καθυστέρησε η ένταξή τους.

4/ Η χώρα μας, με επιτυχείς παρεμβάσεις, απέφυγε την επιβολή προενταξιακής φάσης κατά την οποία δεν θα εφαρμοζόταν πλήρως η ΚΑΠ, ενώ αυτή επιβλήθηκε στην Ισπανία (4 χρόνια) και στην Πορτογαλία (5 χρόνια) με συνέπεια:

- Την επιβάρυνση του εθνικού τους προϋπολογισμού για τη στήριξη σοβαρών κλάδων της γεωργικής τους παραγωγής, με σοβαρές οικονομικές συνέπειες.
- Τη μεταχείριση περίπου τρίτης χώρας, όσον αφορά τα κυριότερα γεωργικά τους προϊόντα κατά την εισαγωγή τους στην κοινότητα των 10. Μετά το 1986, όταν η Ισπανία ήταν πλήρες μέλος της ΕΟΚ, υπήρξα μάρτυς της οργής Ισπανών συναδέλφων όταν διαπίστωσαν ότι προϊόντα τρίτων χωρών, όπως του Μαρόκου, είχαν ευνοϊκότερη μεταχείριση από τα δικά τους στην ΕΟΚ, όσο διαρκούσε η προενταξιακή φάση. Εξεδήλωναν επίσης πικρία για την στήριξη μεγάλου μέρους της παραγωγής τους με επιβάρυνση του εθνικού τους προϋπολογισμού και όχι του κοινοτικού.

5/ Οι ρυθμίσεις που πετύχαμε είχαν ως αποτέλεσμα να έχει η Ελλάδα στις τέσσερις δεκαετίες που ακολούθησαν, σταθερό θετικό ισοζύγιο καταβολών και απολαβών στον και από τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Όσο για την τεράστια σημασία του γεγονότος ότι η Ελλάδα έγινε από 1.1.1981 πλήρες μέλος της τότε ΕΟΚ που εξελίχθηκε σε Ευρωπαϊκή Ένωση, αρκεί να αναφέρουμε ότι, έξω από την ΕΕ: