Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
TOYΡΚΙΑ: Μετά το χτύπημα στον Ιππόδρομο
Αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ.
Η είδηση της τρομοκρατικής επιθέσεως αυτοκτονίας στην πλατεία του
Ιπποδρόμου της Κωνσταντινουπόλεως και η σύνδεσή της με το «Ντάες» δεν
εξέπληξαν κανέναν από τους ειδικούς. Το προηγούμενο των τρομοκρατικών
επιθέσεων στο Ντιγιάρμπακιρ, στο Σουρούτς και την Αγκυρα, αλλά και η
ύπαρξη πυρήνων τζιχαντιστικών ή φίλα προσκείμενων οργανώσεων στην
Κωνσταντινούπολη και άλλες πόλεις της Τουρκίας καθιστούσαν πιθανότατο
–αν όχι ζήτημα χρόνου– ένα τρομοκρατικό χτύπημα στη μεγαλύτερη πόλη της
Τουρκίας.
Η επιλογή της ιστορικότερης περιοχής της Πόλεως για την επίθεση έγινε
με σκοπό να καταδειχθεί η αδυναμία της Τουρκίας να εξασφαλίσει την
ασφάλεια των πολιτών και επισκεπτών της και να δεχθεί βαρύ πλήγμα ο
τουρκικός τουρισμός.
Αξιοσημείωτη αλλά όχι απρόσμενη είναι και η απουσία
Τούρκων πολιτών μεταξύ των θυμάτων. Στην πλατεία του Ιπποδρόμου
συρρέουν καθημερινώς χιλιάδες ξένων τουριστών και σχετικώς μικρός
αριθμός Τούρκων. Αλλωστε και σε προηγούμενες τρομοκρατικές επιθέσεις του
«Ντάες» οι στόχοι ήταν συγκεκριμένοι: Τούρκοι και Κούρδοι κοσμικοί που
αντιτίθεντο στην τουρκική πολιτική στη Συρία. Από την πλευρά του το
«Ντάες» φαίνεται να ενδιαφέρεται να διαφυλάξει τη δημοφιλία ή και ανοχή
που απολαμβάνει σε τμήμα του σουνιτικού στοιχείου της Τουρκίας,
αποφεύγοντας επιθέσεις που θα έπλητταν μέλη του.
Σύμφωνα
με δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Αύγουστο, μετά την
επίθεση στο Σουρούτς, μόνον 70,7% των Τούρκων θεωρούν το «Ντάες»
τρομοκρατική οργάνωση, ενώ 11,3% δεν το θεωρούν τρομοκρατική οργάνωση
και 18% δεν έχουν γνώμη. Πέραν των απόψεών του για το «Ντάες», ο μέσος
Τούρκος πολίτης που πρεσβεύει το σουνιτικό Ισλάμ και ψηφίζει το Κόμμα
Δικαιοσύνης και Αναπτύξεως (ΑΚΡ) δεν αισθάνεται ότι αποτελεί στόχο των
τζιχαντιστών. Αυτό εξηγεί εν μέρει και το ότι οι τρομοκρατικές επιθέσεις
μεταξύ των δύο εκλογικών αναμετρήσεων του 2015 δεν κόστισαν στο
κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Αναπτύξεως (ΑΚΡ), αλλά μάλλον το
ωφέλησαν, καθώς ανέδειξαν την ανάγκη πολιτικής σταθερότητος και ισχυρής
κυβερνήσεως.
Η τρομοκρατική επίθεση στον Ιππόδρομο υπογραμμίζει για άλλη μια φορά
και τα αδιέξοδα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στη Συρία και το
Ιράκ:
Πέραν της παρουσίας εκατομμυρίων προσφύγων στο έδαφός της και της
απώλειας του περιφερειακού ρόλου που απολάμβανε πριν από τις εξεγέρσεις
του 2011, η Τουρκία παραμένει ευάλωτη και εκτεθειμένη στις τρομοκρατικές
διαθέσεις διαφόρων ομάδων.
Το τίμημα παραμένει ακριβό:
Ετικέτες
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ,
ISIS
ΤΟΥΡΚΙΑ: Η ελπίδα του Ερντογάν
Γράφει ο δρ Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης
Επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ
Ενώ επίκεινται νέες πρόωρες βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, και η
Τουρκία προετοιμάζεται για τις δικές της πρόωρες βουλευτικές εκλογές την
1η Νοεμβρίου.
Μετά την αποτυχία των προσπαθειών για τον σχηματισμό
κυβερνήσεως συνεργασίας και υπό το βάρος των αρνητικών εξελίξεων στο
Κουρδικό ζήτημα, η Τουρκία οδεύει προς μια εκλογική αναμέτρηση η οποία
αποτέλεσε πολιτική επιλογή του Ερντογάν. Αν και στον προεδρικό θώκο, ο
κ. Ερντογάν παραμένει ο ιθύνων νους του κυβερνώντος κόμματος. Αρνούμενος
να αποδεχθεί την απώλεια της αυτοδυναμίας για το Κόμμα Δικαιοσύνης και
Αναπτύξεως (Adalet ve Kalknma Partisi-ΑΚΡ), ο κ. Ερντογάν ελπίζει ότι οι
νέες εκλογές θα αποκαταστήσουν την πολιτική του ηγεμονία. Θεωρεί επίσης
ότι η αποτυχία σχηματισμού κυβερνήσεως ενισχύει την επιχειρηματολογία
του για τις αδυναμίες της προεδρευομένης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας
και την ανάγκη αναθεωρήσεως του συντάγματος με σκοπό την μετατροπή της
Τουρκίας σε προεδρική δημοκρατία με τον ίδιον στο τιμόνι της χώρας.
Μέσα για την επιστροφή του ΑΚΡ στην αυτοδυναμία θεωρούνται ο
διεμβολισμός της εκλογικής βάσεως του ακροδεξιού Κόμματος Εθνικιστικής
Δράσεως (Milliyetçi Hareket Partisi-MHP) και η πολιτική περιθωριοποίηση
του φιλοκουρδικού Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (Halklarn Demokratik
Partisi-HDP). Η εγκατάλειψη της ειρηνευτικής διαδικασίας στο Κουρδικό, η
επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του ΡΚΚ, αλλά και ο
διορισμός του γιου του ιστορικού ηγέτη της τουρκικής ακροδεξιάς και
ιδρυτή του ΜΗΡ Αλπαρσλάν Τουρκές Τουγρούλ σε θέση αντιπροέδρου της
υπηρεσιακής κυβερνήσεως, παρά τη ρητή προς τούτο αντίθεση του προέδρου
του κόμματος Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ήταν κινήσεις ενδεικτικές των προθέσεων
του Τούρκου προέδρου.
Ακόμη μεγαλύτερο συμβολικό ενδιαφέρον παρουσίασε
και η προσθήκη του Κυπριακού στο χαρτοφυλάκιο του νέου αντιπροέδρου σε
μια περίοδο συγκρατημένης αισιοδοξίας για την πορεία των συνομιλιών στο
Κυπριακό.
Πέραν των πολιτικών ανοιγμάτων προς την τουρκική ακροδεξιά, ο μεγάλος
αντίπαλος του κ. Ερντογάν παραμένει, ωστόσο, το HDP. Η υπέρβαση του
εκλογικού ορίου του 10% και η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση του HDP στις
βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου ακύρωσε τις φιλοδοξίες αυτοδυναμίας του
ΑΚΡ. Ανάμεσα στο 13,16% του τουρκικού εκλογικού σώματος που έδωσε την
ψήφο του στο HDP, υπήρχε και ένα περίπου εκατομμύριο ψηφοφόρων τουρκικής
καταγωγής. Αυτοί ψήφισαν για πρώτη φορά ένα κόμμα με ρίζες στο κουρδικό
πολιτικό κίνημα λόγω των θέσεών του σε θέματα δημοκρατίας, ανθρωπίνων
δικαιωμάτων και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Εν τω μεταξύ, οι νέες
επιχειρήσεις του τουρκικού στρατού και του ΡΚΚ οξύνουν και πάλι τις
εθνοτικές αντιπαραθέσεις στην Τουρκία και απειλούν να ακυρώσουν τα
βήματα προόδου των τελευταίων ετών.
Η προεκλογική ρητορεία του
κυβερνώντος κόμματος επιδιώκει να αποδώσει την ευθύνη για την υποτροπή
των συγκρούσεων στο ΡΚΚ, αλλά και να το ταυτίσει με το HDP, ακυρώνοντας
έτσι τη διείσδυση του τελευταίου σε ευρύτερα στρώματα της τουρκικής
κοινωνίας.
Σκοπός είναι:
Ετικέτες
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΟΣΜΟΣ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΤΟΥΡΚΙΑ: Η εμπλοκή της Aγκυρας στον συριακό εμφύλιο
Γράφει ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης
Επίκουρος
καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του
Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Έντυπη
Η βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας από μέλη του «Ισλαμικού Κράτους» στην
τουρκική μεθοριακή πόλη Σουρούτς δεν κόστισε μόνον τη ζωή περισσότερων
από τριάντα Τούρκων και Κούρδων εθελοντών που σκόπευαν να μεταβούν στην
πόλη-σύμβολο του αγώνα εναντίον των τζιχαντιστών, Κομπάνι, και να
συμβάλουν στην ανοικοδόμησή της. Κατέφερε κι ένα νέο βαρύ πλήγμα στην
τουρκική ασφάλεια και υπογράμμισε για άλλη μία φορά τα αδιέξοδα και τους
κινδύνους της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στη Συρία.
Προσηλωμένη
στον στόχο της αλλαγής καθεστώτος στη Συρία πάση θυσία, η Τουρκία
παρείχε από την αρχή του εμφυλίου πολέμου παντοειδείς διευκολύνσεις σε
όλες τις αντιπολιτευόμενες ένοπλες ομάδες. Τούτο συνέβαλε όχι μόνον στην
άνθηση των τζιχαντιστικών οργανώσεων στη Συρία αλλά και στη
στρατολόγηση χιλιάδων Τούρκων εθελοντών στις τάξεις των τζιχαντιστών. Οι
συνοριακές επαρχίες της Τουρκίας προς τη Συρία μετετράπησαν σε ζώνες
ανεφοδιασμού των τζιχαντιστών. Η σταδιακή ανάπτυξη τζιχαντιστικών
πυρήνων και εντός Τουρκίας, τόσο στις συνοριακές επαρχίες όσο και στις
μεγάλες πόλεις, εξελίχθηκε σε σοβαρότατη απειλή εναντίον της τουρκικής
ασφαλείας.
Η τουρκική κυβέρνηση ωστόσο δεν φάνηκε να πτοείται από τις
προειδοποιήσεις των ειδικών.
Η επίθεση αυτοκτονίας στην τουρκική
μεθοριακή πόλη Ρεϊχανλί τον Μάιο του 2013 ήταν μια πρώτη προειδοποίηση, η
οποία δεν ελήφθη υπ’ όψιν. Η τρομοκρατική επίθεση στο Σουρούτς δεν
αποτελεί έκπληξη, αλλά επιβεβαίωση του σε πόσο ευάλωτη θέση έχει φέρει
την Τουρκία η συνεχιζόμενη πολιτική της.
Είναι αδύνατον βεβαίως να εκτιμήσει την τουρκική πολιτική στη Συρία χωρίς να συνυπολογίσει κανείς το κουρδικό ζήτημα:
Είναι αδύνατον βεβαίως να εκτιμήσει την τουρκική πολιτική στη Συρία χωρίς να συνυπολογίσει κανείς το κουρδικό ζήτημα:
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΚΟΥΡΔΙΚΟ,
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ,
ΣΥΡΙΑ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: Τι αφήνει πίσω του ο Κενάν Εβρέν
EΞΑΙΡΕΤΙΚΗ περιεκτική ανάλυση των πεπραγμένων του εκλιπόντος διεθνούς καθάρματος...
Γράφει ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης
Επίκουρος καθηγητής του Τμήματος
Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ
και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Ο θάνατος το βράδυ του Σαββάτου του Τούρκου αποστράτου στρατηγού και
αρχηγού του πραξικοπήματος της 12ης Σεπτεμβρίου 1980 Κενάν Εβρέν
αποτελεί ορόσημο. Δεν θα ήταν υπερβολή να ειπωθεί ότι ο Εβρέν επηρέασε
όσο ελάχιστοι τη σύγχρονη τουρκική ιστορία. Ταυτόχρονα συγκέντρωσε το
μένος μεγάλου τμήματος της τουρκικής κοινωνίας. Τούτο δικαιολογείται και
από το ότι δεν τιμωρήθηκε ποτέ για τις πράξεις του, παρά την πρόσφατη
παραπομπή του σε δίκη.
Ποια η πολιτική κληρονομιά του εκλιπόντος;
Το καθεστώς Εβρέν συνδέεται με τη σημαντικότερη τροποποίηση της σύγχρονης τουρκικής εθνικής ιδεολογίας. Κατά την κλασική κεμαλιστική αντίληψη, το σουνιτικό Ισλάμ αποτελούσε στοιχείο οπισθοδρομήσεως και τροχοπέδη στην πρόοδο του τουρκικού έθνους. Ο πολιτικός και κοινωνικός του ρόλος έπρεπε, επομένως, να ελαχιστοποιηθεί.
Ο Εβρέν ανέκρουσε πρύμναν σε αυτό το κορυφαίας σημασίας πολιτικό ζήτημα. Θεωρώντας ότι η διάδοση του κομμουνισμού αλλά και του κουρδικού εθνικισμού απειλούσαν τη συνοχή του τουρκικού έθνους, ανακάλυψε τη συσπειρωτική δράση της θρησκείας.
Το καθεστώς Εβρέν συνδέεται με τη σημαντικότερη τροποποίηση της σύγχρονης τουρκικής εθνικής ιδεολογίας. Κατά την κλασική κεμαλιστική αντίληψη, το σουνιτικό Ισλάμ αποτελούσε στοιχείο οπισθοδρομήσεως και τροχοπέδη στην πρόοδο του τουρκικού έθνους. Ο πολιτικός και κοινωνικός του ρόλος έπρεπε, επομένως, να ελαχιστοποιηθεί.
Ο Εβρέν ανέκρουσε πρύμναν σε αυτό το κορυφαίας σημασίας πολιτικό ζήτημα. Θεωρώντας ότι η διάδοση του κομμουνισμού αλλά και του κουρδικού εθνικισμού απειλούσαν τη συνοχή του τουρκικού έθνους, ανακάλυψε τη συσπειρωτική δράση της θρησκείας.
Η επανεισαγωγή της υποχρεωτικής
διδασκαλίας των θρησκευτικών ήταν μόλις το πρώτο βήμα για την
αποκατάσταση του σουνιτικού Ισλάμ στην τουρκική δημόσια σφαίρα.
Η επιβολή του ιδεολογικού σχήματος που ονομάστηκε «τουρκοϊσλαμική σύνθεση» αποσκοπούσε και στην ευκολότερη χειραγώγηση της τουρκικής κοινωνίας από τον στρατό. Ωστόσο, η –αναπόφευκτη μετά αυτές τις εξελίξεις– άνοδος του τουρκικού πολιτικού Ισλάμ αποδείχθηκε ανεξέλεγκτη.
Θεμελιώδη παρακαταθήκη του εκλιπόντος αποτελεί και το τουρκικό σύνταγμα του 1982. Γραμμένο με σαφείς προτεραιότητες την προστασία του κρατικού συμφέροντος εις βάρος των ατομικών δικαιωμάτων και την πάταξη κάθε είδους πλουραλισμού, το σύνταγμα αυτό παραμένει εμπόδιο στον εκδημοκρατισμό της Τουρκίας παρά τις επανειλημμένες αναθεωρήσεις του. Η εγκατάλειψη των σχεδίων εισαγωγής νέου συντάγματος από τις κυβερνήσεις του ΑΚΡ και η σύμπλευση με τις κατευθυντήριες αρχές του αποτέλεσαν ίσως το ασφαλέστερο τεκμήριο της στροφής του κόμματος προς τον αυταρχισμό. Στο πλαίσιο αυτής της κληρονομιάς εντάσσεται και το εκλογικό όριο 10% για την είσοδο των τουρκικών κομμάτων στο Κοινοβούλιο, το οποίο και εξακολουθεί να ταλανίζει το τουρκικό πολιτικό σύστημα.
Aπό την άλλη πλευρά, ο εκλιπών συνδέεται και με την επιτυχή εφαρμογή του προγράμματος οικονομικών μεταρρυθμίσεων που εισηγήθηκε ο Τουργκούτ Οζάλ κατά τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Τούτο συνέβαλε στη μετατροπή του χαρακτήρα της τουρκικής οικονομίας από εσωστρεφή κρατικιστική σε εξωστρεφή ιδιωτική. Θα ήταν πολύ αμφίβολη η πολιτική βιωσιμότητα των μεταρρυθμίσεων Οζάλ χωρίς την αυταρχική συνδρομή του καθεστώτος Εβρέν.
Το πραξικόπημα της 12ης Σεπτεμβρίου 1980 υπήρξε καταλυτικό για την τύχη της τουρκικής αριστεράς, αλλά και την πορεία της τουρκικής δημοκρατίας:
Η επιβολή του ιδεολογικού σχήματος που ονομάστηκε «τουρκοϊσλαμική σύνθεση» αποσκοπούσε και στην ευκολότερη χειραγώγηση της τουρκικής κοινωνίας από τον στρατό. Ωστόσο, η –αναπόφευκτη μετά αυτές τις εξελίξεις– άνοδος του τουρκικού πολιτικού Ισλάμ αποδείχθηκε ανεξέλεγκτη.
Θεμελιώδη παρακαταθήκη του εκλιπόντος αποτελεί και το τουρκικό σύνταγμα του 1982. Γραμμένο με σαφείς προτεραιότητες την προστασία του κρατικού συμφέροντος εις βάρος των ατομικών δικαιωμάτων και την πάταξη κάθε είδους πλουραλισμού, το σύνταγμα αυτό παραμένει εμπόδιο στον εκδημοκρατισμό της Τουρκίας παρά τις επανειλημμένες αναθεωρήσεις του. Η εγκατάλειψη των σχεδίων εισαγωγής νέου συντάγματος από τις κυβερνήσεις του ΑΚΡ και η σύμπλευση με τις κατευθυντήριες αρχές του αποτέλεσαν ίσως το ασφαλέστερο τεκμήριο της στροφής του κόμματος προς τον αυταρχισμό. Στο πλαίσιο αυτής της κληρονομιάς εντάσσεται και το εκλογικό όριο 10% για την είσοδο των τουρκικών κομμάτων στο Κοινοβούλιο, το οποίο και εξακολουθεί να ταλανίζει το τουρκικό πολιτικό σύστημα.
Aπό την άλλη πλευρά, ο εκλιπών συνδέεται και με την επιτυχή εφαρμογή του προγράμματος οικονομικών μεταρρυθμίσεων που εισηγήθηκε ο Τουργκούτ Οζάλ κατά τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Τούτο συνέβαλε στη μετατροπή του χαρακτήρα της τουρκικής οικονομίας από εσωστρεφή κρατικιστική σε εξωστρεφή ιδιωτική. Θα ήταν πολύ αμφίβολη η πολιτική βιωσιμότητα των μεταρρυθμίσεων Οζάλ χωρίς την αυταρχική συνδρομή του καθεστώτος Εβρέν.
Το πραξικόπημα της 12ης Σεπτεμβρίου 1980 υπήρξε καταλυτικό για την τύχη της τουρκικής αριστεράς, αλλά και την πορεία της τουρκικής δημοκρατίας:
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΚΟΣΜΟΣ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: Η πολιτικά ριψοκίνδυνη αποφάση των Κούρδων ενόψει των βουλευτικών εκλογών
Γράφει ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης
Επίκουρος καθηγητής του Τμήματος
Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ
και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Καθώς η Τουρκία εισέρχεται σιγά σιγά σε προεκλογική περίοδο ενόψει των
βουλευτικών εκλογών που θα διεξαχθούν στις 7 Ιουνίου, ήδη συζητείται
έντονα μια απόφαση με δυνητικά καθοριστικό αντίκτυπο στις μετεκλογικές
πολιτικές εξελίξεις: η κάθοδος του φιλοκουρδικού Κόμματος Δημοκρατίας
των Λαών (Halklarn Demokrasi Partisi - HDP) στις βουλευτικές εκλογές με
συνδυασμούς σε όλες τις περιφέρειες της χώρας.
Βάσει του τουρκικού εκλογικού νόμου, για να εκπροσωπηθεί ένα πολιτικό κόμμα στη Βουλή, απαιτείται να συγκεντρώσει τουλάχιστον 10% των ψήφων του εκλογικού σώματος. Η δικλίδα αυτή, η οποία αποτελεί κληρονομιά του δικτατορικού καθεστώτος Εβρέν, αποσκοπούσε στο να τεθεί εμπόδιο στην ανάδυση κομμάτων από τις τάξεις του πολιτικού Ισλάμ και του κουρδικού εθνικισμού.
Βάσει του τουρκικού εκλογικού νόμου, για να εκπροσωπηθεί ένα πολιτικό κόμμα στη Βουλή, απαιτείται να συγκεντρώσει τουλάχιστον 10% των ψήφων του εκλογικού σώματος. Η δικλίδα αυτή, η οποία αποτελεί κληρονομιά του δικτατορικού καθεστώτος Εβρέν, αποσκοπούσε στο να τεθεί εμπόδιο στην ανάδυση κομμάτων από τις τάξεις του πολιτικού Ισλάμ και του κουρδικού εθνικισμού.
Ενώ τα τουρκικά ισλαμιστικά κόμματα κατόρθωσαν να ξεπεράσουν
νωρίς τον σκόπελο και να κυριαρχήσουν στο πολιτικό στερέωμα, τα
κουρδικά κόμματα δεν κατόρθωσαν να υπερβούν το όριο του 10%.
Η λύση που
δόθηκε ήταν η μη επίσημη συμμετοχή τους στις εκλογές, αλλά η υποστήριξη
ανεξάρτητων υποψηφίων στις εκλογικές περιφέρειες με ισχυρή παρουσία της
κουρδικής μειονότητας. Καθώς οι ανεξάρτητοι υποστηριζόμενοι υποψήφιοι
συγκέντρωναν ποσοστά άνω του εκλογικού μέτρου της περιφέρειας,
κατόρθωναν να εκλεγούν βουλευτές. Εν συνεχεία συγκροτούσαν εντός του
τουρκικού Κοινοβουλίου την κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος. Με αυτήν
τη μεθόδευση τα φιλοκουρδικά κόμματα κατόρθωναν να εκλέγουν περί τους 25
βουλευτές κατά τις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, αν και τα
εκλογικά τους ποσοστά δεν υπερέβαιναν το 6%-7%.
Οι υποστηρικτές της αποφάσεως σημειώνουν το σχετικά καλό ποσοστό του 9,76% που συγκέντρωσε ο υποψήφιος του HDP Σελαχατίν Ντεμιρτάς και τονίζουν ότι ήλθε η ώρα της ενηλικιώσεως του κουρδικού πολιτικού κινήματος και της δυναμικής του εισόδου στο προσκήνιο της τουρκικής πολιτικής σκηνής.
Οι υποστηρικτές της αποφάσεως σημειώνουν το σχετικά καλό ποσοστό του 9,76% που συγκέντρωσε ο υποψήφιος του HDP Σελαχατίν Ντεμιρτάς και τονίζουν ότι ήλθε η ώρα της ενηλικιώσεως του κουρδικού πολιτικού κινήματος και της δυναμικής του εισόδου στο προσκήνιο της τουρκικής πολιτικής σκηνής.
Αν υποθέσουμε ότι το HDP ξεπεράσει το όριο του 10%, θα
μπορούσε να εκλέξει περί τους 50 βουλευτές, να διπλασιάσει δηλαδή τη
δύναμή του στο τουρκικό Κοινοβούλιο.
Οι μέχρι στιγμής δημοσκοπήσεις
υπογραμμίζουν το ριψοκίνδυνο της αποφάσεως του HDP. Σύμφωνα με τις μέχρι
τώρα μετρήσεις:
Tο κόμμα κινείται οριακά στο 10%.
Υπάρχει λοιπόν ο
κίνδυνος να εκμηδενίσει το HDP τη δύναμή του στο τουρκικό Κοινοβούλιο,
αντί να τη διπλασιάσει.
Μέγας ωφελημένος σε αυτήν την περίπτωση θα είναι
το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάνπτυξης (Adalet ve Kalknma Partisi
- ΑΚΡ) στο οποίο θα μεταβιβασθεί η συντριπτική πλειονότητα των εδρών
που θα απολέσει το HDP.
Αυτή ακριβώς η προοπτική έχει δώσει τροφή σε εικασίες περί μυστικής συμφωνίας του ΑΚΡ με το HDP σχετικά με την αυτόνομη κάθοδο του τελευταίου στις εκλογές και την αναθεώρηση του Συντάγματος. Σύμφωνα με τα σενάρια αυτά:
Αυτή ακριβώς η προοπτική έχει δώσει τροφή σε εικασίες περί μυστικής συμφωνίας του ΑΚΡ με το HDP σχετικά με την αυτόνομη κάθοδο του τελευταίου στις εκλογές και την αναθεώρηση του Συντάγματος. Σύμφωνα με τα σενάρια αυτά:
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΚΟΥΡΔΙΚΟ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: Ο απόηχος της επίσκεψης του Πάπα
Γράφει ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης
Επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής
Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και
επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Αν και ο ταχύς ρυθμός μεταβολής της πολιτικής επικαιρότητος σε Ελλάδα
και Τουρκία τείνει να επισκιάζει σημαντικά γεγονότα εντός ολίγων μόλις
ημερών, αξίζει να επισημανθούν κάποιες σημαντικές πτυχές της επισκέψεως
του Πάπα Φραγκίσκου στην Τουρκία. Αυτές ανάγονται τόσο στην τουρκική
εξωτερική πολιτική, όσο και στις σχέσεις καθολικισμού και ορθοδοξίας.
Η επίσκεψη του Πάπα υπενθύμισε πόσο έχουν μεταβληθεί οι συνθήκες από την τελευταία φορά που προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας επισκέφθηκε τη χώρα. Οταν ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄ μετέβη στην Αγκυρα αλλά και στο Φανάρι το 2006, η είδηση συνοδεύθηκε από έντονες διαμαρτυρίες και αντεγκλήσεις. Αυτήν τη φορά ο αντίκτυπος στον ισλαμιστικό και εθνικιστικό Τύπο ήταν μικρότερος. Τούτο πιθανόν να συνδέεται και με τη μετριοπάθεια και την ταπεινοφροσύνη που χαρακτηρίζουν τη δημόσια εικόνα του νυν Πάπα. Η απόφασή του να αρνηθεί τις λιμουζίνες της τουρκικής κυβερνήσεως και να χρησιμοποιήσει ένα απλό αυτοκίνητο κατά τις μετακινήσεις του υπογραμμίσθηκε με νόημα από τον τουρκικό Τύπο και ήλθε σε απόλυτη αντίθεση με τις εικόνες χλιδής, σπατάλης και αλαζονείας που έχουν κατακλύσει τον τουρκικό δημόσιο βίο τα τελευταία χρόνια.
Ο μικρός αντίκτυπος, ωστόσο, ασφαλώς συνδέεται και με την ουσιαστική περιθωριοποίηση της συζητήσεως περί ευρωπαϊκής ταυτότητος της Τουρκίας και εντάξεως στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Εν αντιθέσει με το 2006, το 2014 οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ενώσεως-Τουρκίας δεν αποτελούν προτεραιότητα στην ατζέντα κανενός, οπότε και η εκμαίευση μιας δηλώσεως του Πάπα υποστηρικτικής της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας δεν απασχόλησε ιδιαιτέρως την τουρκική κυβέρνηση. Παράλληλα, η βαθμιαία άμβλυνση των φιλοδοξιών της Τουρκίας να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στα ζητήματα διαπολιτισμικού και διαθρησκειακού διαλόγου σε παγκόσμιο επίπεδο συνέβαλε στη μείωση του πολιτικού ενδιαφέροντος της επισκέψεως. Το 2006 η κοινή ισπανοτουρκική πρωτοβουλία για τη «Συμμαχία των Πολιτισμών» τελούσε υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και εντασσόταν στις κύριες δράσεις του. Στο πλαίσιο αυτό, μια δήλωση της Τουρκίας για την προστασία των χειμαζομένων υπό την απειλή του πολέμου και του τζιχαντισμού χριστιανικών μειονοτήτων της Μέσης Ανατολής θα ενδιέφερε σαφώς το Βατικανό, αν η διεθνής αξιοπιστία της Τουρκίας δεν είχε διαρραγεί λόγω της στάσεώς της κατά τις εξεγέρσεις στη Μέση Ανατολή. Πλέον η Τουρκία αναφέρεται στα διεθνή μέσα όχι τόσο για τις διαθρησκειακές και διαπολιτισμικές πρωτοβουλίες της, αλλά μάλλον για την αμφιλεγόμενη στάση της έναντι των τζιχαντιστών στη φλεγομένη Συρία και το Ιράκ.
Αν ο πολιτικός αντίκτυπος της επισκέψεως λοιπόν ήταν μάλλον μικρός, δεν συμβαίνει το ίδιο με το θρησκευτικό της σκέλος:
Η επίσκεψη του Πάπα υπενθύμισε πόσο έχουν μεταβληθεί οι συνθήκες από την τελευταία φορά που προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας επισκέφθηκε τη χώρα. Οταν ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄ μετέβη στην Αγκυρα αλλά και στο Φανάρι το 2006, η είδηση συνοδεύθηκε από έντονες διαμαρτυρίες και αντεγκλήσεις. Αυτήν τη φορά ο αντίκτυπος στον ισλαμιστικό και εθνικιστικό Τύπο ήταν μικρότερος. Τούτο πιθανόν να συνδέεται και με τη μετριοπάθεια και την ταπεινοφροσύνη που χαρακτηρίζουν τη δημόσια εικόνα του νυν Πάπα. Η απόφασή του να αρνηθεί τις λιμουζίνες της τουρκικής κυβερνήσεως και να χρησιμοποιήσει ένα απλό αυτοκίνητο κατά τις μετακινήσεις του υπογραμμίσθηκε με νόημα από τον τουρκικό Τύπο και ήλθε σε απόλυτη αντίθεση με τις εικόνες χλιδής, σπατάλης και αλαζονείας που έχουν κατακλύσει τον τουρκικό δημόσιο βίο τα τελευταία χρόνια.
Ο μικρός αντίκτυπος, ωστόσο, ασφαλώς συνδέεται και με την ουσιαστική περιθωριοποίηση της συζητήσεως περί ευρωπαϊκής ταυτότητος της Τουρκίας και εντάξεως στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Εν αντιθέσει με το 2006, το 2014 οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ενώσεως-Τουρκίας δεν αποτελούν προτεραιότητα στην ατζέντα κανενός, οπότε και η εκμαίευση μιας δηλώσεως του Πάπα υποστηρικτικής της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας δεν απασχόλησε ιδιαιτέρως την τουρκική κυβέρνηση. Παράλληλα, η βαθμιαία άμβλυνση των φιλοδοξιών της Τουρκίας να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στα ζητήματα διαπολιτισμικού και διαθρησκειακού διαλόγου σε παγκόσμιο επίπεδο συνέβαλε στη μείωση του πολιτικού ενδιαφέροντος της επισκέψεως. Το 2006 η κοινή ισπανοτουρκική πρωτοβουλία για τη «Συμμαχία των Πολιτισμών» τελούσε υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και εντασσόταν στις κύριες δράσεις του. Στο πλαίσιο αυτό, μια δήλωση της Τουρκίας για την προστασία των χειμαζομένων υπό την απειλή του πολέμου και του τζιχαντισμού χριστιανικών μειονοτήτων της Μέσης Ανατολής θα ενδιέφερε σαφώς το Βατικανό, αν η διεθνής αξιοπιστία της Τουρκίας δεν είχε διαρραγεί λόγω της στάσεώς της κατά τις εξεγέρσεις στη Μέση Ανατολή. Πλέον η Τουρκία αναφέρεται στα διεθνή μέσα όχι τόσο για τις διαθρησκειακές και διαπολιτισμικές πρωτοβουλίες της, αλλά μάλλον για την αμφιλεγόμενη στάση της έναντι των τζιχαντιστών στη φλεγομένη Συρία και το Ιράκ.
Αν ο πολιτικός αντίκτυπος της επισκέψεως λοιπόν ήταν μάλλον μικρός, δεν συμβαίνει το ίδιο με το θρησκευτικό της σκέλος:
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΒΑΤΙΚΑΝΟ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΘΡΗΣΚΕΙΑ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: Επίσκεψη Μπάιντεν και αμερικανοτουρκικές σχέσεις
Γράφει ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης
Επίκουρος καθηγητής του Τμήματος
Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ
και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Η επίσκεψη του αντιπροέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζόζεφ Μπάιντεν,
στην Τουρκία θα λάβει χώρα σήμερα Παρασκευή σε μια περίοδο δυστοκίας στις
αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Αυτή ήταν ήδη προφανής κατά τους πρόσφατους
διαξιφισμούς μεταξύ των κ. Μπάιντεν και Ερντογάν λόγω της αποκαλύψεως
από τον Αμερικανό αντιπρόεδρο των υποτιθεμένων εκμυστηρεύσεων του
Τούρκου προέδρου αναφορικά με την τουρκική πολιτική στη Συρία. Χάσμα,
ωστόσο, εξακολουθεί να χωρίζει τις δύο πλευρές όσον αφορά τον τρόπο με
τον οποίο τα δύο μέρη αναλύουν και ερμηνεύουν τις εξελίξεις στη Μέση
Ανατολή και τον ρόλο του «Ισλαμικού Κράτους».
Είναι βέβαιο ότι η αμερικανική πλευρά θα επιδιώξει την άμεση εμπλοκή της Τουρκίας στις πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον του «Ισλαμικού Κράτους», όσο και τη σφράγιση των τουρκικών συνόρων στις περιοχές όπου αυτά εφάπτονται με τα εδάφη της Συρίας τα οποία ελέγχονται από το «Ισλαμικό Κράτος» και το Μέτωπο Αλ Νούσρα. Η προμήθεια πολεμοφοδίων, η λαθρεμπορία πετρελαιοειδών και η μεταφορά μαχητών μέσω του τουρκικού εδάφους παραμένουν ζωτικής σημασίας για τις δύο κύριες τζιχαντιστικές οργανώσεις που επιχειρούν στη Συρία. Η αποφασιστική εμπλοκή της Τουρκίας θεωρείται αναγκαία συνθήκη για την επιτυχία οποιασδήποτε πολιτικής εναντίον των τζιχαντιστών.
Είναι βέβαιο ότι η αμερικανική πλευρά θα επιδιώξει την άμεση εμπλοκή της Τουρκίας στις πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον του «Ισλαμικού Κράτους», όσο και τη σφράγιση των τουρκικών συνόρων στις περιοχές όπου αυτά εφάπτονται με τα εδάφη της Συρίας τα οποία ελέγχονται από το «Ισλαμικό Κράτος» και το Μέτωπο Αλ Νούσρα. Η προμήθεια πολεμοφοδίων, η λαθρεμπορία πετρελαιοειδών και η μεταφορά μαχητών μέσω του τουρκικού εδάφους παραμένουν ζωτικής σημασίας για τις δύο κύριες τζιχαντιστικές οργανώσεις που επιχειρούν στη Συρία. Η αποφασιστική εμπλοκή της Τουρκίας θεωρείται αναγκαία συνθήκη για την επιτυχία οποιασδήποτε πολιτικής εναντίον των τζιχαντιστών.
Κρίσιμο για τους Αμερικανούς είναι και το ζήτημα των σχέσεων της Τουρκίας με την Κουρδική Αυτόνομη Κυβέρνηση του βορείου Ιράκ. Οι στενές οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Αγκυρας και Ερμπίλ δέχθηκαν βαρύ πλήγμα το περασμένο καλοκαίρι κατά την προέλαση των δυνάμεων του «Ισλαμικού Κράτους» στο βόρειο Ιράκ. Η αιδήμων σιωπή της Τουρκίας στις εκκλήσεις της κουρδικής διοικήσεως για στρατιωτική βοήθεια, όταν μετά την κατάληψη της Μοσούλης οι τζιχαντιστές απείλησαν και την πρωτεύουσα των Κούρδων, Ερμπίλ, τραυμάτισε βαριά τις διμερείς σχέσεις. Αν και τελικώς χάρη στις αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές το Ερμπίλ διέφυγε τον κίνδυνο, η πολιορκία του Κομπάνι συνέβαλε στο να εμπεδωθεί διεθνώς η εντύπωση πως η Τουρκία θεωρεί οποιαδήποτε κουρδική πολιτική οντότητα σοβαρότερη απειλή για την εθνική της ασφάλεια παρά τους τζιχαντιστές.
Από την πλευρά της, η τουρκική κυβέρνηση αναμένεται να θέσει μετ’ επιτάσεως το ζήτημα της επεκτάσεως των πολεμικών επιχειρήσεων και κατά των δυνάμεων του καθεστώτος Ασαντ, αλλά και τη δημιουργία «ζώνης ασφαλείας» εντός του συριακού εδάφους.
Η τουρκική άποψη ότι η παραμονή του καθεστώτος Ασαντ στην εξουσία εξωθεί τους Σύρους σουνίτες στην υποστήριξη των τζιχαντιστών βρίσκει λίγους υποστηρικτές στην αμερικανική πλευρά. Αντιθέτως, πολλοί Αμερικανοί αναλυτές θεωρούν ότι η ανατροπή του καθεστώτος Ασαντ υπό τις παρούσες συνθήκες θα προσφέρει το σύνολο της Συρίας στους τζιχαντιστές με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Η δε τουρκική πρόταση για δημιουργία «ζώνης ασφαλείας» στα βόρεια της Συρίας, με σκοπό την επανεγκατάσταση μέρους των εκατοντάδων χιλιάδων Σύρων προσφύγων που έχουν καταφύγει στην Τουρκία αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό. Το σύνολο σχεδόν της μεθορίου της Συρίας με την Τουρκία, όπου θα μπορούσε να αναπτυχθεί η εν λόγω ζώνη, κατοικείται από Κούρδους, οι οποίοι δεν διάκεινται φιλικώς ούτε προς την παρουσία τουρκικών στρατευμάτων ούτε προς την εγκατάσταση στις εστίες τους μη Κούρδων προσφύγων από άλλα μέρη της Συρίας.
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΗΠΑ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: H «Νέα Χώρα» του Σουλτάνου
Γράφει ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης
Επίκουρος καθηγητής του Τμήματος
Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ
και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Μέχρι σήμερα η λέξη «Ακσαράι» αναφερόταν σε μια συνοικία της παλιάς
Κωνσταντινούπολης, γνωστή για τα πολλά και χαμηλού κόστους ξενοδοχεία
της, καθώς και σε μια ήσυχη πόλη της Κεντρικής Ανατολίας. Τις τελευταίες
ημέρες αναφέρεται πλέον και στο νεόδμητο προεδρικό ανάκτορο της χώρας.
Το «Λευκό Ανάκτορο», όπως μεταφράζεται η λέξη «Ακσαράι», ή το «Ανάκτορο
του ΑΚ-Parti», του κυβερνώντος κόμματος της Τουρκίας, αποτελεί
αντικείμενο εκτεταμένου σχολιασμού από τον τουρκικό και διεθνή Τύπο.
Σύμφωνα με δηλώσεις του αρμόδιου υπουργού Μεχμέτ Σιμσέκ, το συνολικό
κόστος του θα ανέλθει σε 1.370.000.000 λίρες Τουρκίας, περί τα 500 εκατ.
ευρώ. Ανεξάρτητες πηγές τοποθετούν το κόστος αυτό αρκετά υψηλότερα.
Μπορεί το πένθος για ακόμη ένα εργατικό δυστύχημα σε ανθρακωρυχείο στην
κωμόπολη Ερμενέκ της επαρχίας Καραμάν να απέτρεψε τα φαντασμαγορικά
εγκαίνια του κτιρίου την 29η Οκτωβρίου, ανήμερα την εθνική εορτή της
Τουρκίας· θεωρείται, ωστόσο, βέβαιο ότι θα βρεθεί σύντομα κατάλληλη
ευκαιρία.
Η κατασκευή του «Ακσαραί» υπόκειται σε πολλαπλές ερμηνείες και περικλείει συμβολισμούς που φωτίζουν καίριες πτυχές του τουρκικού πολιτικού βίου.
Η κατασκευή του «Ακσαραί» υπόκειται σε πολλαπλές ερμηνείες και περικλείει συμβολισμούς που φωτίζουν καίριες πτυχές του τουρκικού πολιτικού βίου.
Η ανέγερση του ανακτόρου, που αρχικά είχε σχεδιασθεί ως
«πρωθυπουργικό μέγαρο», δεν έγινε σε κάποιο τυχαίο οικόπεδο, αλλά εντός
του «δασικού αγροκτήματος Ατατούρκ». Το «δασικό αγρόκτημα Ατατούρκ»
αποτελούσε προσωπική περιουσία του ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας, η
οποία δωρίσθηκε στο τουρκικό Δημόσιο λίγο πριν από τον θάνατό του, υπό
τον όρο να χρησιμοποιηθεί ως πρότυπο αγρόκτημα για την προαγωγή των
γεωργικών σπουδών. Ηδη από το 1991 θεωρήθηκε προστατευόμενος χώρος
πρασίνου, καθώς η αλματώδης οικιστική επέκταση της Αγκυρας μετέφερε το
αγρόκτημα από τις δυτικές εσχατιές στο κέντρο της πόλης. Η ανοικοδόμηση
του «Ακσαράι» αντέκειτο τόσο στη βούληση του δωρητή Ατατούρκ όσο και στη
νομοθεσία περί προστασίας του περιβάλλοντος.
Διαδοχικές δικαστικές αποφάσεις εναντίον της κατασκευής δεν πτόησαν τον τότε πρωθυπουργό Ερντογάν. Αντίθετα προς κάθε αντίληψη κράτους δικαίου, οι οικοδομικές εργασίες συνεχίσθηκαν και το ανάκτορο αποπερατώθηκε. Με την αλλαγή στις πολιτικές φιλοδοξίες του κ. Ερντογάν, άλλαξε και ο προορισμός του νεοανεγειρόμενου μεγάρου. Από πρωθυπουργικό μέγαρο μετετράπη σε προεδρικό. Ανακοινώθηκε απλώς ότι ο νέος πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου θα μετακόμιζε στο μέχρι σήμερα προεδρικό ανάκτορο της συνοικίας Τσάνκαγια.
Ενδιαφέρον προκαλεί και ο αρχιτεκτονικός χαρακτήρας του μεγάρου. Αλλοι διακρίνουν στο κτίριο κακοχωνεμένες επιρροές σελτζουκικών και οθωμανικών αρχιτεκτονικών στοιχείων, ανάλογες αυτών των νεόδμητων ξενοδοχείων πέντε αστέρων που έχουν κατακλύσει την τουρκική ακτογραμμή του Αιγαίου και της Μεσογείου. Αλλοι συγκρίνουν την αισθητική του «Ακσαράι» με αυτήν των ανακτόρων που ανήγειραν απολυταρχικοί ηγέτες στην πρόσφατη ιστορία, το πάλαι ποτέ «Ανάκτορο του Λαού» στη Ρουμανία και τα διάφορα μέγαρα ηγετών μετασοβιετικών κεντροασιατικών Δημοκρατιών.
Διαδοχικές δικαστικές αποφάσεις εναντίον της κατασκευής δεν πτόησαν τον τότε πρωθυπουργό Ερντογάν. Αντίθετα προς κάθε αντίληψη κράτους δικαίου, οι οικοδομικές εργασίες συνεχίσθηκαν και το ανάκτορο αποπερατώθηκε. Με την αλλαγή στις πολιτικές φιλοδοξίες του κ. Ερντογάν, άλλαξε και ο προορισμός του νεοανεγειρόμενου μεγάρου. Από πρωθυπουργικό μέγαρο μετετράπη σε προεδρικό. Ανακοινώθηκε απλώς ότι ο νέος πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου θα μετακόμιζε στο μέχρι σήμερα προεδρικό ανάκτορο της συνοικίας Τσάνκαγια.
Ενδιαφέρον προκαλεί και ο αρχιτεκτονικός χαρακτήρας του μεγάρου. Αλλοι διακρίνουν στο κτίριο κακοχωνεμένες επιρροές σελτζουκικών και οθωμανικών αρχιτεκτονικών στοιχείων, ανάλογες αυτών των νεόδμητων ξενοδοχείων πέντε αστέρων που έχουν κατακλύσει την τουρκική ακτογραμμή του Αιγαίου και της Μεσογείου. Αλλοι συγκρίνουν την αισθητική του «Ακσαράι» με αυτήν των ανακτόρων που ανήγειραν απολυταρχικοί ηγέτες στην πρόσφατη ιστορία, το πάλαι ποτέ «Ανάκτορο του Λαού» στη Ρουμανία και τα διάφορα μέγαρα ηγετών μετασοβιετικών κεντροασιατικών Δημοκρατιών.
Η απόφαση
εγκαταλείψεως του προεδρικού μεγάρου Τσάνκαγια, στο οποίο κατοικούσαν
όλοι οι πρόεδροι της Τουρκίας από τον Κεμάλ Ατατούρκ μέχρι τον
Αμπντουλάχ Γκιουλ, έχει έναν σαφή πολιτικό συμβολισμό:
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: Η επαπειλούμενη ανάφλεξη του Κουρδικού
Επίκουρου καθηγητή του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Παν. Μπίλκεντ και ερευνητή του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Οι δραματικές εξελίξεις των τελευταίων ημερών περί την πόλη Κομπανί της
Β. Συρίας οδήγησαν, όπως ήταν αναμενόμενο, σε ανάφλεξη και εντός των
τουρκικών συνόρων. Στις συγκρούσεις μεταξύ των τουρκικών δυνάμεων
ασφαλείας και διαδηλωτών κουρδικής καταγωγής, τουλάχιστον 19 πολίτες
έχασαν τη ζωή τους, ενώ απαγόρευση κυκλοφορίας επιβλήθηκε σε έξι
επαρχίες. Η ειρηνευτική διαδικασία μεταξύ της τουρκικής κυβερνήσεως και
του ΡΚΚ δείχνει πλέον «κλινικώς νεκρή». Παρά την απουσία των
προσδοκωμένων βημάτων προόδου κατά τα τελευταία χρόνια, η διαδικασία
παρέμενε ζωντανή, καθώς και η εκεχειρία που είχε κηρύξει το ΡΚΚ. Αν και
υπήρχαν ενδείξεις ότι το ενδιαφέρον της τουρκικής κυβερνήσεως δεν
συνίστατο στην πρόοδο των διαπραγματεύσεων αλλά στην επ’ αόριστον
παράτασή τους χωρίς ορίζοντα λύσεως, η κουρδική πλευρά προτιμούσε να
παρέχει χρόνο στην τουρκική κυβέρνηση. Ενδεικτικές των καλών προθέσεων
προς την κυβέρνηση, η τήρηση αποστάσεων του κουρδικού πολιτικού
κινήματος από τις διαδηλώσεις για το πάρκο Γκεζί και η φιλοκυβερνητική
στάση στη σύγκρουση με την οργάνωση Γκιουλέν.
Η πολιορκία του Κομπανί ήρε τις ψευδαισθήσεις. Με το υλικό πλεονέκτημα που τους εξασφάλισε ο λεηλατηθείς βαρύς οπλισμός του ιρακινού στρατού, αλλά και ο εφοδιασμός μέσω Τουρκίας, οι δυνάμεις του «Ισλαμικού Κράτους» διαθέτουν πλεονέκτημα έναντι των ελαφρώς οπλισμένων κουρδικών δυνάμεων των «Μονάδων Λαϊκής Προστασίας» (YPG), οι οποίες συναντούσαν δυσκολίες στον εφοδιασμό τους μέσω Τουρκίας. Η πιθανή πτώση του Κομπανί μπορεί να οδηγήσει σε εκτεταμένες σφαγές αμάχων και νέο κύμα προσφύγων προς την Τουρκία. Κινδυνεύει επίσης να φέρει την Τουρκία σε ευθεία αντιπαράθεση όχι μόνον με το ΡΚΚ και το κουρδικό πολιτικό κίνημα στην Τουρκία, αλλά με τους απανταχού Κούρδους και τη διεθνή κοινότητα.
Η τουρκική προτροπή προς τους Κούρδους της Συρίας για τη σύμπραξή τους με τους «μετριοπαθείς» αντικαθεστωτικούς του συριακού εμφυλίου ήταν μάλλον προσχηματική, καθώς οι Σύροι αντικαθεστωτικοί ούτε σε θέση ήσαν να υπερασπισθούν τα κουρδικά εδάφη της Β. Συρίας έναντι του «Ισλαμικού Κράτους» ούτε είχαν την πρόθεση να υποσχεθούν πλήρη μειονοτικά δικαιώματα στους Κούρδους.
Η πολιορκία του Κομπανί ήρε τις ψευδαισθήσεις. Με το υλικό πλεονέκτημα που τους εξασφάλισε ο λεηλατηθείς βαρύς οπλισμός του ιρακινού στρατού, αλλά και ο εφοδιασμός μέσω Τουρκίας, οι δυνάμεις του «Ισλαμικού Κράτους» διαθέτουν πλεονέκτημα έναντι των ελαφρώς οπλισμένων κουρδικών δυνάμεων των «Μονάδων Λαϊκής Προστασίας» (YPG), οι οποίες συναντούσαν δυσκολίες στον εφοδιασμό τους μέσω Τουρκίας. Η πιθανή πτώση του Κομπανί μπορεί να οδηγήσει σε εκτεταμένες σφαγές αμάχων και νέο κύμα προσφύγων προς την Τουρκία. Κινδυνεύει επίσης να φέρει την Τουρκία σε ευθεία αντιπαράθεση όχι μόνον με το ΡΚΚ και το κουρδικό πολιτικό κίνημα στην Τουρκία, αλλά με τους απανταχού Κούρδους και τη διεθνή κοινότητα.
Η τουρκική προτροπή προς τους Κούρδους της Συρίας για τη σύμπραξή τους με τους «μετριοπαθείς» αντικαθεστωτικούς του συριακού εμφυλίου ήταν μάλλον προσχηματική, καθώς οι Σύροι αντικαθεστωτικοί ούτε σε θέση ήσαν να υπερασπισθούν τα κουρδικά εδάφη της Β. Συρίας έναντι του «Ισλαμικού Κράτους» ούτε είχαν την πρόθεση να υποσχεθούν πλήρη μειονοτικά δικαιώματα στους Κούρδους.
Επιπλέον, η συζήτηση για δημιουργία «ζώνης
ασφαλείας» από τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις εντός συριακού εδάφους για
την προστασία των αμάχων όξυνε το κλίμα. Τούτο, λόγω της αδιαφορίας που
επέδειξε η Τουρκία να αποτρέψει την προέλαση των δυνάμεων του
«Ισλαμικού Κράτους» που προκάλεσε τις συνθήκες επικείμενης ανθρωπιστικής
καταστροφής.
Παράλληλα, γίνεται σαφές ότι η ανακοινωθείσα σύμπραξη της
Τουρκίας με τη διεθνή συμμαχία εναντίον του «Ισλαμικού Κράτους» δεν έχει
απομακρύνει τη διάσταση απόψεων Τουρκίας - Δύσεως αναφορικά με την
κρίση στη Συρία.
Η ταύτιση ΡΚΚ και «Ισλαμικού Κράτους» σε δηλώσεις του
κ. Ερντογάν σχετικά με την αντιμετώπιση του προβλήματος της τρομοκρατίας
φανερώνει πόσο διαφορετικά εξακολουθεί να προσεγγίζει η Τουρκία το
πρόβλημα του τζιχαντισμού.
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΚΟΥΡΔΙΚΟ,
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ,
ISIS
ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Προς έναν νέο χάρτη στη Μέση Ανατολή
Επίκουρου καθηγητή του τμήματος Πολιτικής
Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και
επιστημονικού συνεργάτη του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Οι πρόσφατες στρατιωτικές επιτυχίες του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ
και της Συρίας (Islamic State of Iraq and Sham-ISIS), η κατάληψη της
Μοσούλης και η ανακήρυξη ισλαμικού κράτους στα ελεγχόμενα από το ίδιο
εδάφη του Ιράκ και της Συρίας ανεκίνησαν μια συζήτηση που είχε ξεκινήσει
ήδη από την έναρξη των αραβικών εξεγέρσεων το 2011. Η νομιμοποίηση των
κρατών της Μέσης Ανατολής καθώς και των συνόρων τους ήταν συνδεδεμένη με
αποικιακού τύπου διευθετήσεις των τελών του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Η
Συμφωνία Σάικς-Πικό (Sykes-Picot Agreement), που έλαβε το όνομά της από
τα ονόματα του Βρετανού και του Γάλλου διαπραγματευτή, προέβλεπε το
1916 τη διαίρεση των μεσανατολικών εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
σε ζώνες βρετανικής και γαλλικής επιρροής. Η εφαρμογή αυτής της
συμφωνίας μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου συνέβαλε τα
μέγιστα στη χάραξη των συνόρων και την ανάδυση των συγχρόνων κρατών της
Μέσης Ανατολής, του Ιράκ, της Συρίας, του Λιβάνου, της Ιορδανίας αλλά
και του Ισραήλ. Τα σύνορα μεταξύ της βρετανικής και της γαλλικής ζώνης
επιρροής απετέλεσαν εν πολλοίς τα σύνορα μεταξύ Ιράκ και Συρίας.
Παρά τις περί του αντιθέτου υποσχέσεις, η αποτυχία του παναραβισμού να ενώσει κατά τον Ψυχρό Πόλεμο όλα τα κράτη της Μέσης Ανατολής και η ανάδυση ισχυρών απολυταρχικών κρατών στη Συρία και το Ιράκ οδήγησε στην εντύπωση της σταθερότητος των αποικιακών συνοριακών διευθετήσεων.
Τούτο άλλαξε με την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003 που οδήγησε στην κατάλυση του καθεστώτος Χουσεΐν. Η μετατροπή του Ιράκ σε ομοσπονδιακό κράτος, η αύξηση της επιρροής του κουρδικού στοιχείου αλλά και η αποξένωση του σουνιτικού στοιχείου του Ιράκ λόγω της πολιτικής της κυβερνήσεως Μαλίκι συνέτειναν στην αποδυνάμωση της κρατικής υποστάσεως του Ιράκ. Η συριακή εξέγερση του 2011 μπορεί να μην οδήγησε στην κατάλυση του καθεστώτος Ασαντ, συνέβαλε ωστόσο στη συρρίκνωση της ισχύος του και την αμφισβήτηση των συνόρων της χώρας.
Ελέγχοντας δύο μεγάλες πόλεις σε Ιράκ και Συρία, τη Μοσούλη και τη Ράκκα, συνοριακές διαβάσεις μεταξύ των δύο κρατών και σημαντικές εκτάσεις στις κοιλάδες των ποταμών Τίγρη και Ευφράτη, το ISIS φιλοδοξεί να αποτελέσει πόλο έλξεως των απανταχού της γης σουνιτών φονταμενταλιστών.
Απευθυνόμενος στα αντιαποικιακά ένστικτα της αραβικής κοινής γνώμης ο ηγέτης του Αμπουμπάκρ αλ-Μπαγντάντι ανακήρυξε μαζί με την ίδρυση ισλαμικού κράτους και την ακύρωση των συνοριακών ρυθμίσεων της Συμφωνίας Σάικς-Πικό.
Οι πληροφορίες για την έκδοση φετβά που επιβάλλει την κλειτοριδεκτομή στον γυναικείο πληθυσμό της υπό τον έλεγχό του περιοχών της Συρίας και του Ιράκ προκάλεσαν αποτροπιασμό στη διεθνή κοινή γνώμη, υπενθύμισαν ωστόσο πόσο έωλες ήταν οι προσδοκίες ότι η ανατροπή των απολυταρχικών καθεστώτων στη Μέση Ανατολή θα οδηγούσε κατ’ ανάγκην σε καθεστώτα πιο φιλελεύθερα και δημοκρατικά.
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
TOYΡΚΙΑ: Η υποψηφιότητα Ερντογάν
Γράφει ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης
Επίκουρος καθηγητής του τμήματος
Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ
και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Αυτό που αναμενόταν με βεβαιότητα εδώ και μερικές εβδομάδες έγινε πράξη
την πρώτη ημέρα του Ιουλίου, και ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ
Ερντογάν ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του για το ύπατο αξίωμα της
Τουρκίας. Είχε προηγηθεί η δήλωση του νυν προέδρου Αμπντουλάχ Γκιουλ ότι
δεν θα διεκδικήσει την επανεκλογή του.
Ο κ. Ερντογάν είχε εδώ και πολλά
χρόνια εκφράσει την επιθυμία μεταπηδήσεώς του στην προεδρία της
Δημοκρατίας, υπό πολύ διαφορετικούς ωστόσο όρους. Φιλοδοξία του ήταν να
συνδυασθεί η προεδρική του θητεία με αναθεώρηση του συντάγματος και
μετατροπή της Τουρκίας από προεδρευομένη σε προεδρική δημοκρατία. Τούτο
όμως δεν το επέτρεψαν οι πολιτικές ισορροπίες εντός και εκτός του
κόμματός του, ενώ η πόλωση που προκάλεσαν τα γεγονότα του Γκεζί, η
αποκάλυψη των υποθέσεων διαφθοράς και η σύγκρουση με την οργάνωση
Γκιουλέν δυσκολεύει και την άνετη επικράτησή του.
Παρά ταύτα, το επιτελείο του κ. Ερντογάν θεωρεί εφικτή την εκλογή του από τον πρώτο γύρο, παρά την απόφαση-έκπληξη των δύο μειζόνων κομμάτων της αντιπολιτεύσεως, του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος και του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσεως, να προτείνουν ως κοινό υποψήφιο τον τέως γενικό γραμματέα του Οργανισμού της Ισλαμικής Συνεργασίας κ. Εκμελετίν Ιχσάνογλου.
Παρά ταύτα, το επιτελείο του κ. Ερντογάν θεωρεί εφικτή την εκλογή του από τον πρώτο γύρο, παρά την απόφαση-έκπληξη των δύο μειζόνων κομμάτων της αντιπολιτεύσεως, του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος και του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσεως, να προτείνουν ως κοινό υποψήφιο τον τέως γενικό γραμματέα του Οργανισμού της Ισλαμικής Συνεργασίας κ. Εκμελετίν Ιχσάνογλου.
Η απόφαση των δύο κομμάτων να στηρίξουν έναν συντηρητικό
αλλά ενωτικό και με διεθνή ακτινοβολία υποψήφιο που είχε διαχωρίσει τη
θέση του από την κυβέρνηση Ερντογάν κατά τα τελευταία χρόνια ξένισε
πολλούς εντός των κοσμικών κύκλων της αντιπολιτεύσεως.
Αποτέλεσε,
ωστόσο, ένδειξη ότι η τουρκική αντιπολίτευση κάνει τα πρώτα βήματα προς
την αμφισβήτηση του μονοπωλίου που απολαμβάνει το κυβερνών κόμμα της
Τουρκίας στην εκπροσώπηση του θρησκευομένου τμήματος της τουρκικής
κοινωνίας.
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση του κουρδικού πολιτικού κινήματος:
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση του κουρδικού πολιτικού κινήματος:
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: Το «δράμα» της λίρας
Επίκουρου καθηγητή του Τμήματος Πολιτικής
Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και
επιστημονικού συνεργάτη του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Η απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας να παρέμβει στην αγορά
χρήματος εκτοξεύοντας τα επιτόκια διατραπεζικού δανεισμού ήταν
αναπόφευκτη και καθυστερημένη.
Αυτή ακριβώς η καθυστέρηση συνέβαλε
καθοριστικά στο μέγεθος της αυξήσεως. Η διολίσθηση της ισοτιμίας της
τουρκικής λίρας επιταχύνθηκε ραγδαία τις τελευταίες εβδομάδες, συνεπεία
της πολιτικής κρίσεως, αλλά και της διαπιστώσεως ότι η τύποις ανεξάρτητη
κεντρική τράπεζα αντιμετωπίζει πολιτικά εμπόδια στην άσκηση της
νομισματικής της πολιτικής. Επανειλημμένες δηλώσεις του Τούρκου
πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχαν εδραιώσει την πεποίθηση ότι δεν
επρόκειτο να υπάρξει απόκλιση από μια ιδιόρρυθμη άσκηση νομισματικής
πολιτικής χωρίς προσφυγή στο εργαλείο των επιτοκίων.
Η υπόθεση των επιτοκίων είχε ήδη πολιτικοποιηθεί από τον ίδιο τον Τούρκο πρωθυπουργό, ο οποίος, από τα γεγονότα του πάρκου Γκεζί και εξής, δεν παραλείπει να συμπεριλαμβάνει μεταξύ των «συνωμοτούντων εναντίον της Τουρκίας και της κυβερνήσεώς του» και το «λόμπι των επιτοκίων». Κατά την γνώμη του Τούρκου πρωθυπουργού, η πολιτική των χαμηλών επιτοκίων είχε συσπειρώσει εναντίον του ντόπιους και ξένους «ραντιέρηδες», οι οποίοι είχαν πλουτίσει κατά τις προηγούμενες δεκαετίες και δυσανασχετούσαν με τη νέα τάξη πραγμάτων. Ο αντίλογος ήταν ότι η νομισματική πολιτική του κ. Ερντογάν υπαγορευόταν όχι από τις ανάγκες της οικονομίας αλλά τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις: το Ισλάμ, ως γνωστόν, απαγορεύει τον τόκο.
Τελικά, το απόγευμα της Τρίτης ο Τούρκος πρωθυπουργός, υπό την πίεση των εξελίξεων, ανέκρουσε πρύμναν. Δήλωσε ότι «η διαφωνία του με την πολιτική αυξήσεως των επιτοκίων εξακολουθεί», αλλά και ότι «η αρμοδιότητα και η ευθύνη των αποφάσεων ανήκουν στην κεντρική τράπεζα».
Η υπόθεση των επιτοκίων είχε ήδη πολιτικοποιηθεί από τον ίδιο τον Τούρκο πρωθυπουργό, ο οποίος, από τα γεγονότα του πάρκου Γκεζί και εξής, δεν παραλείπει να συμπεριλαμβάνει μεταξύ των «συνωμοτούντων εναντίον της Τουρκίας και της κυβερνήσεώς του» και το «λόμπι των επιτοκίων». Κατά την γνώμη του Τούρκου πρωθυπουργού, η πολιτική των χαμηλών επιτοκίων είχε συσπειρώσει εναντίον του ντόπιους και ξένους «ραντιέρηδες», οι οποίοι είχαν πλουτίσει κατά τις προηγούμενες δεκαετίες και δυσανασχετούσαν με τη νέα τάξη πραγμάτων. Ο αντίλογος ήταν ότι η νομισματική πολιτική του κ. Ερντογάν υπαγορευόταν όχι από τις ανάγκες της οικονομίας αλλά τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις: το Ισλάμ, ως γνωστόν, απαγορεύει τον τόκο.
Τελικά, το απόγευμα της Τρίτης ο Τούρκος πρωθυπουργός, υπό την πίεση των εξελίξεων, ανέκρουσε πρύμναν. Δήλωσε ότι «η διαφωνία του με την πολιτική αυξήσεως των επιτοκίων εξακολουθεί», αλλά και ότι «η αρμοδιότητα και η ευθύνη των αποφάσεων ανήκουν στην κεντρική τράπεζα».
Η
απόφαση της τουρκικής κεντρικής τράπεζας αποτελεί δραματική ανατροπή
μιας πολιτικής ετών. Η άνοδος των επιτοκίων θα πλήξει ασφαλώς την
κατανάλωση και θα περιορίσει δραστικά τον ρυθμό αναπτύξεως της τουρκικής
οικονομίας. Αναπόφευκτα θα υπάρξει πολιτικό κόστος σε μια κρίσιμη
χρονιά πολλαπλών εκλογικών αναμετρήσεων. Αυτό όμως αποδεικνύεται το
μικρότερο κακό για την κυβέρνηση Ερντογάν, καθώς ο κίνδυνος καταρρεύσεως
της ισοτιμίας της τουρκικής λίρας ήταν ακόμη μεγαλύτερος.
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: Η κρίση , η πολιτική ηγεμονία του ΑΚΡ και η μετάλλαξή του σε «Κόμμα των Κουτιών Παπουτσιών»
Eπίκουρου καθηγητή του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας
Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επιστημονικού συνεργάτη του
ΕΛΙΑΜΕΠ.
Αν και η πολιτική ζωή της Τουρκίας ουδέποτε χαρακτηρίστηκε από
μονοτονία, αυτά που διημείφθησαν το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Δεκεμβρίου
αιφνιδίασαν και τους πιο ευφάνταστους. Ο καταιγισμός αποκαλύψεων και η
κυβερνητική προσπάθεια παρεμποδίσεως της δικαστικής έρευνας έφεραν στο
προσκήνιο τόσο το ζήτημα της κυβερνητικής διαφθοράς, όσο και τις
αδυναμίες των τουρκικών δημοκρατικών θεσμών. Μεταξύ των πολλών
ανακυπτόντων ζητημάτων, αξίζει να γίνουν δύο παρατηρήσεις σχετικές με
τις πολιτικές προεκτάσεις της κρίσεως:
1. Η άνοδος του Κόμματος Δικαιοσύνης και Αναπτύξεως (Adalet ve Kalknma
Partisi-ΑΚΡ) στην εξουσία είχε διευκολυνθεί από την απαξίωση του
τουρκικού πολιτικού συστήματος εν μέσω διαδοχικών οικονομικών κρίσεων
και ενός κυκεώνος υποθέσεων πολιτικής διαφθοράς. Εκμεταλλευόμενος τη
λαϊκή αγανάκτηση, ο κ. Ερντογάν προτιμούσε να ονομάζει το κόμμα του όχι
με το αρκτικόλεξο «ΑΚΡ» (Α-Κε-Πε) αλλά ως «ΑΚ Parti» (Ακ-Παρτί). Η
διαφορά είχε τη σημειολογική της αξία. «Ακ» στην τουρκική σημαίνει
«λευκός» και «άσπιλος». Το ΑΚΡ εμφανίσθηκε σαν το «λευκό» και «αδέκαστο»
κόμμα που θα έθετε τέλος στην ενδημικού χαρακτήρος διαφθορά που
ταλάνιζε το πολιτικό σύστημα της γείτονος.
Ο τουρκικός λαός πρόσφερε την εμπιστοσύνη του στο κόμμα, το οποίο, όμως,
μετά ένδεκα χρόνια παραμονής στην εξουσία, αποδεικνύεται αντάξιο των
χειρότερων τουρκικών παραδόσεων. Στοιχεία όπως οι φωτογραφίες των επτά
χρηματοκιβωτίων και της αυτόματης μηχανής μετρητών που βρέθηκαν στην
κατοικία του γιου του τέως υπουργού Εσωτερικών και η πρωτοφανής
κυβερνητική παρέμβαση στο ανακριτικό έργο της Δικαιοσύνης κηλίδωσαν
ανεπανόρθωτα την «ηθική ανωτερότητα» του κυβερνώντος κόμματος.
Μετά τις αποκαλύψεις της 17ης Δεκεμβρίου, το πάλαι ποτέ «λευκό» κόμμα
χαρακτηρίζεται σκωπτικώς ως «Ayakkab Kutusu Partisi», το «Κόμμα των
Κουτιών Παπουτσιών» (βλ. φωτο). Αυτό αποτελεί ευθεία αναφορά στην εύρεση μετρητών
αξίας 4,5 εκατομμυρίων δολαρίων σε κουτί παπουτσιών στο σπίτι του
κατηγορούμενου διοικητή της κρατικής τράπεζας Halkbank.
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: Αγία Σοφία και πολιτικοί συμβολισμοί
Επίκουρου καθηγητή του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας
Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επιστημονικού συνεργάτη του
ΕΛΙΑΜΕΠ.
Μπορεί η πολιτική επικαιρότητα της Τουρκίας να άλλαξε με δραματικό
τρόπο την τελευταία εβδομάδα, η υπόθεση, ωστόσο, της Αγίας Σοφίας είναι
πολύ σημαντική για να τεθεί στο περιθώριο.
Το ζήτημα είχε επανέλθει στην
επικαιρότητα προ μερικών εβδομάδων, έπειτα από δηλώσεις του
αντιπροέδρου της τουρκικής κυβερνήσεως, Μπουλέντ Αρίντς, ο οποίος,
ταυτιζόμενος με ένα πάγιο αίτημα της ακραίας ισλαμιστικής πτέρυγας του
κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Αναπτύξεως (ΑΚΡ), δήλωσε την
υποστήριξή του στο αίτημα μετατροπής της Αγίας Σοφίας από μουσείο σε
τέμενος.
Στόχος των δηλώσεων Αρίντς ήταν στην πραγματικότητα ο πρωθυπουργός της
Τουρκίας. Πριν από περίπου έξι μήνες, ο κ. Ερντογάν είχε πάρει σαφείς
αποστάσεις από όσους υποστήριζαν τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε
τέμενος. Ο Τούρκος πρωθυπουργός, σε κομματική συνάντηση, είχε δηλώσει
ότι όσοι διεκδικούν τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος καλά θα
κάνουν να γεμίσουν πρώτα το παρακείμενο τέμενος Σουλταναχμέτ (γνωστό και
ως Μπλε Τζαμί), που παραμένει άδειο, και έπειτα να επαναθέσουν το
αίτημά τους. Η θέση αυτή προφανώς δεν ικανοποίησε τους φανατικούς εντός
του κυβερνώντος κόμματος. Σε αυτούς ακριβώς απευθύνεται ο κ. Αρίντς,
επιχειρώντας να τους προσεγγίσει εν όψει των επικειμένων εσωκομματικών
αναμετρήσεων.
Οι δηλώσεις Αρίντς βρήκαν και διακομματική στήριξη. Ο τέως
πρόεδρος του Τουρκικού Ιδρύματος Ιστορίας και βουλευτής του ακροδεξιού
Κόμματος Εθνικιστικής Δράσεως (ΜΗΡ) Γιουσούφ Χαλάτσογλου υπερθεμάτισε
υπέρ της αλλαγής χρήσεως, υποστηρίζοντας μάλιστα παραδόξως ότι η
υπογραφή του Ατατούρκ στο διάταγμα μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε
μουσείο ήταν πλαστή.
Η λειτουργία της Αγίας Σοφίας ως μουσείου από το 1935 και εξής αποτέλεσε
σε συμβολικό επίπεδο μία από τις σημαντικότερες νίκες της κεμαλιστικής
μεταρρυθμίσεως. Το τουρκικό Ισλάμ στερήθηκε το πολυτιμότερο μνημείο και
λάφυρο ταυτοχρόνως της Αλώσεως. Δεν είναι έκπληξη ότι η μετατροπή της
Αγίας Σοφίας σε τέμενος αποτέλεσε διαχρονικό αίτημα του τουρκικού
πολιτικού Ισλάμ. Αν και ο πολιτικός πραγματισμός που χαρακτήρισε τα
πρώτα χρόνια της διακυβερνήσεως του ΑΚΡ δεν επέτρεπε την ανακίνηση του
ζητήματος της Αγίας Σοφίας, είναι ευδιάκριτη μια προσπάθεια συμβολικής
αποκαθηλώσεως του κεμαλισμού στον δημόσιο χώρο και αποκαταστάσεως των
ισλαμικών και οθωμανικών συμβόλων.
Η καθιέρωση επισήμων εορτασμών στην
επέτειο της Αλώσεως, η ίδρυση Μουσείου Αλώσεως «Istanbul 1453»
συνοδεύθηκαν από βιαστικές, κακότεχνες και συνήθως βλαπτικές παρεμβάσεις
σε ιστορικά μνημεία, με σκοπό την αποκατάσταση της υποτιθεμένης
οθωμανικής τους ταυτότητος. Στο επίκεντρο αυτών των πρωτοβουλιών της
«οθωμανικής παλινορθώσεως» βρέθηκαν βυζαντινές εκκλησίες που
μετατράπηκαν σε τεμένη κατά την οθωμανική περίοδο και εγκαταλείφθηκαν ή
μετατράπηκαν σε μουσεία κατά τους ύστερους οθωμανικούς χρόνους ή και
μετά το 1923. Ηδη, τρεις ναοί της Αγίας Σοφίας ανά την Τουρκία έχουν
μετατραπεί σε τεμένη. Προηγήθηκε ο ναός στη Βιζύη της ανατολικής Θράκης
το 2008, ακολούθησε ο ναός στη Νίκαια της Βιθυνίας το 2011 και, πριν απο
μερικούς μήνες, ο ναός στην Τραπεζούντα, ο οποίος είχε αναστηλωθεί και
λειτουργούσε ως μουσείο από τη δεκαετία του 1960. Ηδη, έχει δρομολογηθεί
και η αναστήλωση των ερειπίων της ιστορικής Μονής Στουδίου στην
Κωνσταντινούπολη, ώστε να λειτουργήσει ως τέμενος.
Σημαίνουν τα παραπάνω ότι επίκειται η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε
τέμενος;
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΙΣΛΑΜ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΜΝΗΜΕΙΑ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: Το πρώτο ρήγμα στο εσωτερικό του ΑΚΡ;
Eπίκουρου καθηγητή του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας
Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επιστημονικού συνεργάτη του
ΕΛΙΑΜΕΠ.
Δεν περνά πλέον εβδομάδα στην Τουρκία χωρίς δηλώσεις του πρωθυπουργού
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σχετικά με θέματα που διχάζουν την τουρκική
κοινωνία. Οι νέες δηλώσεις Ερντογάν σχετικά με την πρόθεση της τουρκικής
κυβερνήσεως να λάβει νομοθετικές πρωτοβουλίες, για να αποτρέψει τη
συγκατοίκηση φοιτητών και φοιτητριών, όχι μόνο στις πανεπιστημιακές
εστίες, αλλά και σε ιδιωτικές κατοικίες, προκάλεσαν -όπως ήταν
αναμενόμενο- αναστάτωση στο κοσμικό τμήμα της τουρκικής κοινωνίας.
Αυτό που δεν ήταν αναμενόμενο ήταν μια κυβερνητική κρίση με πρωταγωνιστή
τον αντιπρόεδρο της τουρκικής κυβερνήσεως, κυβερνητικό εκπρόσωπο και εκ
των ιδρυτικών στελεχών του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και
Αναπτύξεως (ΑΚΡ) Μπουλέντ Αρίντς.
Αφορμή υπήρξαν οι δηλώσεις του Τούρκου πρωθυπουργού, ο οποίος, αφού
άκουσε τον κ. Αρίντς να διαψεύδει κατηγορηματικώς τις πληροφορίες ότι σε
κλειστή κομματική σύσκεψη ο κ. Ερντογάν είχε υποστηρίξει τη νομοθετική
απαγόρευση συγκατοικήσεως φοιτητών και φοιτητριών, επιβεβαίωσε την
επομένη τους ισχυρισμούς υπερθεματίζοντας υπέρ της απαγορεύσεως. Με μια
ασυνήθιστη δήλωση στο τουρκικό κρατικό κανάλι TRT, ο κ. Αρίντς δήλωσε
ότι δεν προτίθεται να μετατραπεί σε «σάκο του μποξ», υπογράμμισε δε ότι
«διαθέτει ειδικό βάρος στην κυβέρνηση» και ότι «ο πρωθυπουργός είναι
υπεύθυνος να άρει την παρεξήγηση».
Αυτή δεν ήταν η πρώτη δημόσια
διάσταση δηλώσεων μεταξύ Ερντογάν και Αρίντς.
Κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διαδηλώσεων στο πάρκο Γκεζί, ο κ.
Αρίντς είχε υπαινιχθεί ότι ο κ. Ερντογάν θα μπορούσε να ζητήσει συγγνώμη
από τους διαδηλωτές για τη δυσανάλογη χρήση βίας από την αστυνομία.
Επιστρέφοντας από το εξωτερικό ο κ. Ερντογάν, αντί συγγνώμης, κάλυψε
πλήρως την αστυνομία και κατηγόρησε τους διαδηλωτές ως υποκινουμένους
από ξένα κέντρα.
Η σύγκρουση Ερντογάν - Αρίντς αναδεικνύει τα όρια ανοχής των ιστορικών
στελεχών του ΑΚΡ στην απόπειρα Ερντογάν να ελέγξει πλήρως τον κομματικό
μηχανισμό, να υπαγορεύσει τις εσωκομματικές εξελίξεις αλλά και την
πολιτική ατζέντα ενόψει των κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων του 2014.
Η πολιτική κοινωνικής πολώσεως που συστηματικώς προωθεί ο Τούρκος
πρωθυπουργός δεν τυγχάνει της εγκρίσεως πολλών στελεχών της ιστορικής
ηγετικής ομάδος του ΑΚΡ, η οποία συμπεριλαμβάνει και τον πρόεδρο κ.
Αμπντουλάχ Γκιουλ.
Θεωρούν ότι ο κ. Ερντογάν διακινδυνεύει την κοινωνική συνοχή και
οικονομική σταθερότητα της Τουρκίας στον βωμό της προσωπικής του
εκλογικής στρατηγικής και απόλυτης κατισχύσεως στο εσωτερικό του
κόμματος.
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: Ριψοκίνδυνοι στρατηγικοί ελιγμοί της Αγκυρας
Eπίκουρου καθηγητή του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας
Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επιστημονικoύ συνεργάτη του
ΕΛΙΑΜΕΠ.
Πριν από μερικούς μήνες ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ
Ερντογάν, ξένισε πολλούς με την αποκάλυψη ότι είχε ζητήσει από τον
πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, την ένταξη της Τουρκίας στον
Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης (Shanghai Cooperation
Organization-SCO), με αντάλλαγμα τη διακοπή των ενταξιακών
διαπραγματεύσεων της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ενωση.
Ενώ το τελευταίο
δεν συνέβη, μια σειρά από τουρκικές κινήσεις αναδεικνύουν τη διεκδίκηση
αυτόνομου στρατηγικού ρόλου, ακόμη και αν αυτό διακινδυνεύει την
απομόνωση της Τουρκίας στους δυτικούς μηχανισμούς ασφαλείας.
Η πρόσφατη ανακοίνωση της τουρκικής κυβερνήσεως, ότι προκρίνει την αγορά
του κινεζικής κατασκευής συστήματος αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής
προστασίας FD-2000 έναντι των αμερικανικών και ευρωπαϊκών αντιστοίχων,
υπογράμμισε την πρόθεση της Τουρκίας να οικοδομήσει σχέσεις στρατιωτικής
και στρατηγικής συνεργασίας πέραν των ορίων του ΝΑΤΟ. Η ανακοίνωση αυτή
έλαβε χώρα τη στιγμή που συστοιχίες πυραύλων του ΝΑΤΟ εξασφαλίζουν την
αντιπυραυλική και αντιαεροπορική άμυνα της Τουρκίας στα ανατολικά και
νότια σύνορά της έναντι απειλών προερχομένων από τη Συρία και το Ιράν
και ενώ είναι τουλάχιστον αβέβαιη η συμβατότητα των κινεζικών συστημάτων
με αυτά του ΝΑΤΟ. Ο Τούρκος πρωθυπουργός επικαλέσθηκε τους καλύτερους
οικονομικούς όρους και τη μεταφορά τεχνολογίας που εξασφάλιζε η κινεζική
πρόταση, ωστόσο, η πολιτική πτυχή της αποφάσεως επισκιάζει τις άλλες.
Υπό αυτό το πρίσμα πρέπει να εκτιμηθούν και δύο πρόσφατα δημοσιεύματα
στον αμερικανικό Τύπο, ένα ρεπορτάζ στη Wall Street Journal και μια
επιφυλλίδα του David Ignatius στη Washington Post.:
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ και ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η αμοιβαιότητα και η Χάλκη
Επίκουρου καθηγητή του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας
Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επιστημονικου συνεργάτη του
ΕΛΙΑΜΕΠ.
Η νέα άρνηση των τουρκικών αρχών να επιτρέψουν την επαναλειτουργία
της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης προκάλεσε αντιδράσεις και συζητήσεις
εντός και εκτός Τουρκίας. Αυτές οδήγησαν σε επανειλημμένες δημόσιες
παρεμβάσεις του Τούρκου πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για το θέμα. Ο
Τούρκος πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η μη συμπερίληψη της
επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης στο «πακέτο
εκδημοκρατισμού» οφείλεται στην «απουσία προόδου» στα ζητήματα
ανθρωπίνων δικαιωμάτων της μειονότητος στη Δυτική Θράκη, καθώς και στην
κωλυσιεργία των ελληνικών αρχών στο ζήτημα λειτουργίας μουσουλμανικού
τεμένους στην Αθήνα. Αναφέρθηκε επίσης στη διεξαγωγή λειτουργιών στη
Μονή Σουμελά και τον ναό του Τιμίου Σταυρού στη νήσο Αχταμάρ της λίμνης
Βαν ως δείγματα καλής θελήσεως της τουρκικής πλευράς, ενώ, κατά δήλωσή
του, η ελληνική κυβέρνηση εκώφευσε στα τουρκικά αιτήματα για την
αναστήλωση και επαναλειτουργία των δύο οθωμανικών τεμενών στην Αθήνα.
Επανεισήγαγε, λοιπόν, ο κ. Ερντογάν πανηγυρικώς την αρχή της
αμοιβαιότητος αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα των μειονοτήτων σε
Ελλάδα και Τουρκία. Η αντίληψη αυτή, που στερείται κάθε νομικής βάσεως
και προϋποθέτει ότι οι μειονοτικοί ουσιαστικά έχουν στάτους όχι πολιτών
της χώρας τους αλλά «εντοπίων αλλοδαπών» κατά την προσφιλή διατύπωση
παλαιών τουρκικών δικαστικών αποφάσεων, αποτελεί τη ρίζα των διακρίσεων
εναντίον των μειονοτήτων σε Ελλάδα και Τουρκία. Επιπλέον, εμφανίσθηκε ο
κ. Ερντογάν και ως προστάτης των θρησκευτικών ελευθεριών, όχι μόνο της
μειονότητος στη Δυτική Θράκη, αλλά και όλων των μουσουλμάνων που
κατοικούν στην Ελλάδα.
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ,
ΘΡΑΚΗ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
TOYΡΚΙΑ: Ωδινεν όρος και έτεκεν μυν
Υπάρχει μια παροιμία, κοινή στην ελληνική και την τουρκική γλώσσα,
που αποτελεί και το πλέον ευσύνοπτο σχόλιο στο «πακέτο εκδημοκρατισμού»
που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Τ. Ερντογάν: «Ωδινεν όρος και
έτεκεν μυν» ή «Dag fare dogurdu».
Τα εδώ και εβδομάδες αναμενόμενα και
πολυδιαφημισμένα μέτρα περιλαμβάνουν πολλά θετικά σημεία, υπολείπονται
ωστόσο σαφώς των προσδοκιών που είχαν καλλιεργηθεί. Η άρση κάθε
διοικητικού περιορισμού στη χρήση της ισλαμικής μαντίλας στον δημόσιο
χώρο αποτυπώνει μια κατάκτηση του τουρκικού πολιτικού Ισλάμ, αναφέρεται
όμως σε ένα πρόβλημα ντε φάκτο ήδη λυμένο. Αντιθέτως, κρίσιμα ζητήματα
για τις μειονότητες της χώρας, όπως η εισαγωγή της κουρδικής γλώσσας στο
πρόγραμμα διδασκαλίας των δημόσιων σχολείων, η αναγνώριση των
θρησκευτικών δικαιωμάτων των Αλεβιτών και η επαναλειτουργία της
Θεολογικής Σχολής της Χάλκης παρεπέμφθησαν για άλλη μία φορά στις
ελληνικές καλένδες.
Ενδεικτική των κυβερνητικών προθέσεων είναι και η αντιμετώπιση του
ζητήματος της μεταβολής του τουρκικού εκλογικού νόμου και της
καταργήσεως του ορίου 10% για την εκπροσώπηση ενός κόμματος στην
τουρκική Βουλή. Ο κ. Ερντογάν προσκάλεσε τα πολιτικά κόμματα σε διάλογο
για τη μείωση ή και κατάργηση του ορίου, υπό τον όρο ωστόσο της
επαναχαράξεως του εκλογικού χάρτη της Τουρκίας και την εισαγωγή
ολιγοεδρικών ή μονοεδρικών εκλογικών περιφερειών. Μια τέτοια
μεταρρύθμιση-πακέτο θα ωφελούσε εκλογικώς το φιλοκουρδικό Κόμμα Ειρήνης
και Δημοκρατίας (ΒDP) στις ανατολικές και νοτιοανατολικές επαρχίες της
χώρας, αλλά ακόμη περισσότερο το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και
Αναπτύξεως (ΑΚΡ) στην υπόλοιπη Τουρκία. Το μεγάλο θύμα μιας τέτοιας
μεταρρυθμίσεως θα ήταν το ακροδεξιό Κόμμα Εθνικιστικής Δράσεως (ΜΗΡ),
μεγάλο μέρος των εδρών του οποίου θα περιερχόταν στο ΑΚΡ. Τα παραπάνω
συνηγορούν στην αντιμετώπιση του προτεινομένου «πακέτου μεταρρυθμίσεων»
όχι με κριτήρια εκδημοκρατισμού, αλλά αμιγώς εκλογικά.
Ενόψει των κρισίμων πολιτικών αναμετρήσεων του 2014, ο κ. Ερντογάν
προσανατολίζεται στη διατήρηση εν ζωή της «διαδικασίας επιλύσεως του
Κουρδικού», χωρίς όμως την πρόθεση θαρραλέων βημάτων προς την κατεύθυνση
ενός ιστορικού συμβιβασμού. Κάτι τέτοιο -όπως άλλωστε και η
επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης- θα έθετε σε κίνδυνο
την προσπάθεια μονοπωλήσεως του χώρου της τουρκικής Δεξιάς και την
πολιτική περιθωριοποίηση του ακροδεξιού ΜΗΡ. Η προσέλκυση ικανού
τμήματος της ψήφου των Κούρδων παράλληλα με αυτήν των συντηρητικών
εθνικιστών Τούρκων προϋποθέτει λεπτές κινήσεις τακτικών ισορροπιών οι
οποίες και αναμένεται να συνεχισθούν. Αποτελεί ερώτημα ωστόσο αν το
κουρδικό πολιτικό κίνημα της Τουρκίας προτίθεται να συνεχίσει τις
διαπραγματεύσεις με την τουρκική κυβέρνηση υπό αυτούς τους όρους και να
αρκεσθεί στη θέση του ελάσσονος εταίρου σε μια «λεόντειο εταιρεία» με το
ΑΚΡ ή θα απειλήσει με αποχώρηση από τη διαδικασία ειρηνεύσεως.
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ: Ανεκπλήρωτα «όνειρα» και ουσιώδεις προσδοκίες
Η πρόσφατη απόφαση της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής να αναθέσει στο
Τόκιο τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2020 σήμανε και την πέμπτη
κατά σειράν αποτυχία της Κωνσταντινούπολης να λάβει το χρίσμα της
διοργανώσεως.
Προς τι όμως η επιμονή αυτή;
Η ανάληψη των Ολυμπιακών
Αγώνων θα παρουσιαζόταν ως συμβολικό επιστέγασμα και αναγνώριση της
οικονομικής και κοινωνικής προόδου που έχει σημειώσει η Τουρκία. Ακριβώς
όπως η Κίνα και η Βραζιλία επιδίωξαν διά των Ολυμπιακών Αγώνων να
προβάλουν την εικόνα μιας ανερχόμενης παγκόσμιας δυνάμεως, η Τουρκία
φιλοδοξούσε να προβληθεί ως ηγέτιδα δύναμη της Μέσης Ανατολής και του
ισλαμικού κόσμου. Δεν ήταν τυχαία η προβολή της θέσεως ότι η διεξαγωγή
των Ολυμπιακών Αγώνων για πρώτη φορά στην Κωνσταντινούπολη, σε χώρα
κατοικούμενη κατά πλειοψηφία από μουσουλμάνους, θα αποτελούσε μήνυμα
φιλίας και ειρήνης προς τον ισλαμικό κόσμο.
Ωστόσο, οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών κάθε άλλο παρά συνέβαλαν στην
ενίσχυση των τουρκικών επιχειρημάτων. Η προσπάθεια να παρουσιασθεί η
ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων από την Κωνσταντινούπολη ως μήνυμα ειρήνης
στη Μέση Ανατολή υπονομεύθηκε από τη μεσανατολική πολιτική της
τουρκικής κυβερνήσεως. Στο εσωτερικό, η εικόνα της Τουρκίας ως
δημοκρατικού μοντέλου για τον αναπτυσσόμενο κόσμο δέχθηκε ισχυρά
πλήγματα.
Οι διώξεις εκπροσώπων του Τύπου και ο τρόπος καταστολής των διαδηλώσεων
του Ιουνίου μείωσαν την αξιοπιστία των τουρκικών επιχειρημάτων. Σε
αμιγώς αθλητικό επίπεδο, η εικόνα ήταν μάλλον αρνητική. Η ένδεια
αθλητικού πνεύματος, η ταύτιση του αθλητισμού με τον πρωταθλητισμό και
τον εθνικισμό, τα επαναλαμβανόμενα και εκτεταμένα σκάνδαλα αναβολικών
έπληξαν την υποψηφιότητα της Κωνσταντινούπολης. Οι προηγούμενες
διοργανώσεις μειζόνων διεθνών αθλητικών γεγονότων άφησαν μάλλον
δυσάρεστες εντυπώσεις, και λόγω του μειωμένου λαϊκού ενδιαφέροντος.
Υπάρχει όμως και η περιβαλλοντική διάσταση:
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ,
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ,
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,
ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ,
ΤΟΥΡΚΙΑ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)













