"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟ-ΑΓΡΑΜΜΑΤΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Εμείς είμαστε με τον άνθρωπο, όχι με τον αριθμό – (Η PISA στην Ελλάδα «γέρνει»)

 

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ 

Γράφει ο Διονύσης Δερβής Μπουρνιάς

Μαέστρος και καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ Μαθηματικών και Μουσικής Festum 

 

«Από τη λογοτεχνία εγώ δεν καταλαβαίνω λέξη». Σε μια συνάντηση διανοουμένων, μια τέτοια δήλωση δύσκολα θα ακουγόταν αλλιώς απ’ ό,τι προάγγελος ενός χιουμοριστικού μονολόγου.

Αντιθέτως, η ομολογία «τα μαθηματικά ήταν ανέκαθεν ιερογλυφικά για μένα», μπορεί να εκφραστεί εντελώς σοβαρά, προσδίδοντας επιπλέον στον εκφραστή της και μια ιδιότυπη γοητεία.

Υπάρχει άλλωστε ένα ολόκληρο λεξικό αυτής της νεοελληνικής υπερηφάνειας. «Δεν είχα ποτέ μαθηματικό μυαλό». «Εγώ ήμουν πάντοτε θεωρητικός τύπος». «Μόλις δω αριθμούς, μπλοκάρω». «Τα μαθηματικά ή τα έχεις ή δεν τα έχεις». Και, βεβαίως το περίφημο: «Εμείς είμαστε με τον άνθρωπο, όχι με τον αριθμό».

Η τελευταία φράση, σήμα κατατεθέν της ελληνικής Αριστεράς, είναι, εκτός των άλλων, αποκαλυπτική της αδυναμίας μας να χτίσουμε μία σοβαρή Αριστερά στην Ελλάδα. Κατασκευάζει μια αντίθεση: από τη μία ο άνθρωπισμός, από την άλλη ο αριθμός – συνώνυμο εκμετάλλευσης. Η άγνοια του αριθμού σαν απόδειξη κοινωνικής δικαιοσύνης.

Στην τελευταία αξιολόγηση PISA, του 2025, οι 15χρονοι στην Ελλάδα συγκέντρωσαν κατά μέσο όρο 424 μονάδες στα μαθηματικά, έναντι 463 στον ΟΟΣΑ. Μόλις το 50% περίπου έφθασε τουλάχιστον στο επίπεδο 2, το βασικό επίπεδο μαθηματικής επάρκειας, κατά τον ΟΟΣΑ, έναντι περίπου 65%, κατά μέσο όρο στις χώρες του οργανισμού. Περίπου ένας στους δύο Έλληνες 15χρονους, δηλαδή, δεν έφθασε ούτε εκεί. Στα δύο υψηλότερα επίπεδα επίδοσης βρέθηκε μόλις το 2%, έναντι 8% στον ΟΟΣΑ.

Πρόκειται για έναν μαθηματικό αναλφαβητισμό (η λέξη innumeracy δεν υπάρχει καν στα ελληνικά!), που γίνεται ακόμη πιο κραυγαλέος στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, μιας τεχνολογικής επανάστασης της οποίας η υποκείμενη γλώσσα είναι, σε μεγάλο βαθμό, μαθηματική.

 

 

Οι αριθμοί του PISA φωτογραφίζουν μια κατάσταση. Δεν εξηγούν τις αιτίες της.

Ίσως, λοιπόν, αξίζει να μετακινήσουμε για λίγο τη συζήτηση από τα αναλυτικά προγράμματα, τις εξετάσεις και τις ώρες διδασκαλίας, σε κάτι λιγότερο χειροπιαστό: στην πολιτισμική εικόνα που έχουμε κατασκευάσει για τα μαθηματικά.

Γιατί ένα παιδί μπορεί να δηλώνει με τόση άνεση «δεν είμαι μαθηματικός τύπος», με την αυτοπεποίθηση ενός ατόμου που δηλώνει μία ταυτότητα και όχι με την ενοχή κάποιου που ομολογεί ένα έλλειμμα;

Και εδώ η ιστορία των ιδεών προσφέρει μια ενδιαφέρουσα αντίστιξη.

Στην πυθαγόρεια παράδοση, ο αριθμός κατείχε κεντρική θέση στην κατανόηση του κόσμου. «Τα πάντα εστί αριθμός», ακόμη κι αν δεν είναι αυτούσιο απόφθεγμα του Πυθαγόρα, αποδίδει αυτή την κεντρικότητα του αριθμού στην πυθαγόρεια θεώρηση του κόσμου.

Αιώνες αργότερα, ο χριστιανισμός πρότεινε μια διαφορετική οδό προς την ύψιστη Αλήθεια. Στο κατά Ματθαίον, ο Ιησούς ευχαριστεί τον Πατέρα επειδή «έκρυψας ταύτα από σοφών και συνετών και απεκάλυψας αυτά νηπίοις» (Ματθ. 11,25).

Η αντίθεση είναι ισχυρή. Η Αλήθεια στον χριστιανισμό μπορεί να αποκαλυφθεί και στον απλό, στον απαίδευτο, στον αγράμματο πιστό. Δε χρειάζεται να γνωρίζει γεωμετρία. Χρειάζεται να … πιστεύει. Και η γνώση όχι μόνο δε διευκολύνει την πίστη, αλλά πολλές φορές αποτελεί εμπόδιο σε αυτήν.

Ιστορικά και πολιτισμικά, αλλάζει η ιεράρχηση των οδών προς την ύψιστη Αλήθεια. Η διανοητική καλλιέργεια παύει να αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση της σωτηριώδους γνώσης. Ο αγράμματος βρίσκεται πλησιέστερα στην Αλήθεια από τον σοφό.

Το σημερινό ελληνικό σχολείο, βεβαίως, δεν είναι ούτε πυθαγόρεια αδελφότητα ούτε θεολογικό σεμινάριο. Το πρόβλημά του είναι πολύ πιο πεζό.

Το ίδιο το PISA, όταν περιγράφει το βασικό επίπεδο μαθηματικής επάρκειας, δε ζητεί από τον 15χρονο να ανακαλύψει την αριθμητική αρμονία του σύμπαντος, αλλά να μπορεί να αναγνωρίσει τη μαθηματική διάσταση της καθημερινότητας και να χρησιμοποιήσει στοιχειώδεις ποσοτικές σχέσεις για να την εκφράσει.

 

Εδώ λοιπόν η φράση «εμείς είμαστε με τον άνθρωπο, όχι με τον αριθμό», αποκαλύπτει ολόκληρη τη γελοιότητά της.

Διότι ο άνθρωπος είναι αριθμός.

Είναι το επιτόκιο ενός στεγαστικού δανείου.

Η πιθανότητα μιας ασθένειας και η αποτελεσματικότητα μιας θεραπείας.

Ο πληθωρισμός που διαβρώνει έναν μισθό.

Η δημοσκόπηση που επιχειρεί να επηρεάσει μια ψήφο.

Ο αλγόριθμος που αποφασίζει, τι θα εμφανιστεί στην οθόνη μας.

Το δημόσιο χρέος που θα μεταβιβαστεί στην επόμενη γενιά.

Οι δείκτες μέσα από τους οποίους μια κοινωνία κατανέμει πόρους, κινδύνους και ευκαιρίες.

Η μαθηματική αγραμματοσύνη δε μας κάνει περισσότερο ανθρωπιστές. Μας κάνει περισσότερο εξαρτημένους από εκείνους που μπορούν να διαβάζουν τους αριθμούς για λογαριασμό μας.

Ο μαθηματικός αναλφαβητισμός είναι …

 

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ: To έτος 2025 από μαθηματικής πλευράς!

 

ΠΡΟΣΩΠΑ: Μια εικασία, ένας Ελληνας και ένας μύθος 78 ετών Ο Δημήτρης Κουκουλόπουλος μαζί με τον James Maynard κατάφεραν να αποδείξουν την εικασία Duffin - Schaeffer, που ήταν πονοκέφαλος για οκτώ δεκαετίες

Επί 78 ολόκληρα χρόνια ταλάνιζε τους μαθηματικούς του πλανήτη. 


Ηταν ένας άλυτος γρίφος που έμελλε τελικά να αποδειχθεί το έτος 2019 από έναν 35χρονο έλληνα μαθηματικό, ένα τέκνο του ελληνικού δημόσιου σχολείου, που ακολούθησε μια λαμπρή επιστημονική πορεία στο εξωτερικό. Ο Δημήτρης Κουκουλόπουλος απόφοιτος του 2ου Γενικού Λυκείου Κοζάνης και πτυχιούχος του Τμήματος Μαθηματικών του ΑΠΘ, διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόι και στο Πρίνστον των ΗΠΑ και τα τελευταία χρόνια αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ, έγινε γνωστός διεθνώς πριν από λίγες ημέρες όταν μαζί με τον συνεργάτη του James Maynard από την Οξφόρδη, έλυσαν την Εικασία των «RJ Duffin και AC Schaeffer» που είχε διατυπωθεί το 1941 και που κανείς μέχρι σήμερα δεν είχε καταφέρει να αποδείξει. Και έκανε έτσι αρκετούς να μιλούν για τον «διάδοχο» του σπουδαίου έλληνα μαθηματικού Καραθεοδωρή.

 
Ποτέ δεν τον πτόησε το γεγονός ότι η Αναλυτική Θεωρία των Αριθμών, ο κλάδος με τον οποίο ασχολείται, δεν έχει άμεση εφαρμογή στην πραγματικότητα. Η αγάπη του για τα μαθηματικά υπερβαίνει τέτοιου είδους αναζητήσεις. «Το αιώνιο ερώτημα…», λέει γελώντας όταν τον ρωτούν σχετικά. «Δεν ξέρω εάν θα υπάρξει κάποια συγκεκριμένη εφαρμογή της λύσης της εικασίας Duffin-Schaeffer. Στα θεωρητικά μαθηματικά θα ήταν ωραίο να βλέπεις τη δουλειά σου να εφαρμόζεται στην πραγματική ζωή αλλά η φύση τους είναι τέτοια, που η εφαρμογή των ιδεών μπορεί να πάρει πολλά χρόνια μέχρι να γίνει κάτι ή να υπάρξει έστω μια έμμεση συμβολή», είπε ο Δημήτρης Κουκουλόπουλος μιλώντας στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι στα θεωρητικά μαθηματικά όπως και στις περισσότερες θεωρητικές επιστήμες, μπορεί να εργάζεσαι εντατικά ακόμη και για ολόκληρη τη ζωή σου, μέχρι να καταλάβεις και να λύσεις ένα ερώτημα χωρίς να γνωρίζεις εάν αυτό θα έχει προεκτάσεις στον πραγματικό κόσμο.  


«Παρ' όλα αυτά», συνέχισε μιλώντας στο ΑΠΕ «η χρηματοδότηση της έρευνας στα θεωρητικά μαθηματικά είναι θεμελιώδης γιατί με τρόπους που δεν μπορούμε να καταλάβουμε επηρεάζει και την έρευνα στα Εφαρμοσμένα μαθηματικά, στη Μηχανική και στη Φυσική».

 
Οι μαθηματικοί Duffin και Schaeffer δημοσίευσαν το 1941 ένα άρθρο στο οποίο διατύπωσαν την εικασία τους αναφέροντας τα κριτήρια που μπορούμε να θέσουμε ώστε να προσεγγίσουμε αριθμούς εάν απαγορεύσουμε κάποιους παρονομαστές. Οι δύο μαθηματικοί εισήγαγαν επίσης μια λεπτομέρεια σύμφωνα με την οποία εάν απαγορεύσουμε κάποιους παρονομαστές ακόμη και ένα αραιό υποσύνολο αυτών, μπορεί κάποιοι αριθμοί να μην προσεγγιστούν ποτέ.  


Η εικασία τους έμεινε αναπόδεικτη ενώ τη δεκαετία του '90 έγιναν κάποια μικρά βήματα προς την επίλυση της χωρίς όμως αποτέλεσμα. 


Τελικά, η εικασία αποδείχτηκε πλήρως από τους Δημήτρη Κουκουλόπουλο και James Maynard.
 

Μιλώντας για τον μαθηματικό γρίφο ο 35χρονος μαθηματικός ανέφερε στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι επρόκειτο για ένα από τα κεντρικά προβλήματα στον τομέα της Θεωρίας των Αριθμών. «Στην εικασία των «Duffin - Schaeffer» υπάρχει μια δυικότητα ένας πολύ οξύς διαχωρισμός που δηλώνει από τη μια ότι έχεις αφήσει ένα μεγάλο περιθώριο, ώστε με τους παρονομαστές που έχεις να μπορείς να προσεγγίσεις όλους τους αριθμούς, και από την άλλη, εάν ήσουν υπερβολικά φιλόδοξος και με τους περιορισμούς που έχεις θέσει, δεν μπορείς να προσεγγίσεις κανέναν αριθμό. Οπότε υπάρχουν αυτοί οι δύο κόσμοι που στον ένα μπορούμε να προσεγγίσουμε σχεδόν όλους τους αριθμούς και στον άλλον σχεδόν κανένα αριθμό, αλλά υπάρχει ένα απλό κριτήριο που αποφασίζει το πότε πέφτουμε σε κάθε περίπτωση», είπε ο 35χρονος στην συνέντευξή του.

 
Πώς, όμως,...

ΕΠΙΦΑΝΕΙΣ ΕΛΛΗΝΕΣ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΥΡΙΖΟΑΡΙΣΤΕΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Φιλελεύθερο vs αριστερού πρότυπου και ιδού τα αποτελέσματα.



Ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης (αριστερά) τιμήθηκε με μια ακόμη διεθνή διάκριση, το βραβείο Nevanlinna. 


Ο Δασκαλάκης, καθηγητής στο ΜΙΤ με ειδίκευση τις μαθηματικές εφαρμογές στους Η/Υ, εγκιβωτίζει αυτό που θα αποκαλούσα «φιλελεύθερο πρότυπο»: Κοσμοπολίτης, άνοιξε νωρίς τα φτερά του στο εξωτερικό, σπούδασε στα καλύτερα κρατικά και ιδιωτικά πανεπιστήμια Ελλάδος και Αμερικής, διακρίθηκε σε ένα κατεξοχήν ανταγωνιστικό περιβάλλον, προϊόν καθαρόαιμης καπιταλιστικής νοοτροπίας, και προσελήφθη από το κορυφαίο ιδιωτικό πανεπιστήμιο στον κόσμο, που διείδε τις δεξιότητές του και έσπευσε να τις εξασφαλίσει.
 

Τι από όλα αυτά θα πετύχαινε ο Δασκαλάκης αν έμενε Ελλάδα; 


Μάλλον τίποτα γιατί στην Ελλάδα, στη συνείδηση του μέσου Έλληνα έχει επικρατήσει εδώ και 4 δεκαετίες το «αριστερό πρότυπο», το οποίο εκπροσωπεί ιδανικά ο κύριος δεξιά:

ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ: Γιώργο Κοτσοβόλη, πώς πήρες το χρυσό στον παγκόσμιο διαγωνισμό Μαθηματικών;



Ούτε σε ένα ούτε σε δύο αλλά σε 10 προβλήματα κλιμακούμενης δυσκολίας απάντησε ο Γιώργος Κοτσοβόλης, κερδίζοντας το χρυσό μετάλλιο στον Διεθνή διαγωνισμό Μαθηματικών που διεξήχθη από τις 22 έως τις 28 Ιουλίου στο Μπλαγκόεβγκραντ της Βουλγαρίας. Έναν διαγωνισμό που παραλίγο να χάσει λόγω οικονομικών δυσκολιών καθώς το Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) για πρώτη φορά αρνήθηκε να χρηματοδοτήσει την αποστολή στην γείτονα χώρα. Ευτυχώς ο Δήμος Ιωνίας κάλυψε τα έξοδα συμμετοχής του Γιώργου, που μάλιστα κατέκτησε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά το χρυσό μετάλλιο στον συγκεκριμένο διαγωνισμό, γεγονός μοναδικό στην ιστορία του ΕΚΠΑ.


Αλλά πως τα καταφέρνει κάθε φορά; 


 Όπως μας λέει, ρόλο σε τέτοιους διαγωνισμούς παίζουν εξίσου τόσο οι δυνατότητες του μυαλού όσο και η πολύωρη εξάσκηση. Ο ίδιος έχει μελετήσει αμέτρητα βιβλία μαθηματικών, ωστόσο στον IMC ποτέ δεν μπορείς να είσαι αρκετά προετοιμασμένος. Οι φοιτητές διαγωνίζονται επί δύο ημέρες σε 10 συνολικά προβλήματα, κλιμακούμενης δυσκολίας τα οποία δεν εμπεριέχονται ίδια σε κάποια γενικότερη ασκησιολογία. «Υπάρχει ένα γενικό πλαίσιο ύλης με θέματα ανάλυσης, γραμμικής άλγεβρας, θεωρίας αριθμών, συνδυαστικής, γεωμετρίας και απειροστικού λογισμού αλλά και πάλι δεν είναι εύκολο να πέσει κάτι που έχεις συναντήσει ξανά», μας εξηγεί.


Ο Γιώργος δεν περίμενε να πάρει το χρυσό για δεύτερη φορά αλλά το ονειρευόταν και όπως λένε, αν μπορείς να το ονειρευτείς μπορείς και να το κάνεις.  


Τι είναι αυτό όμως που του αρέσει στα μαθηματικά; 


Σύμφωνα με τον ίδιο, «ποτέ δεν μπορείς να έχεις μια πλήρη εικόνα των πραγμάτων ή να καταλάβεις κάτι πλήρως γι’ αυτό και πρέπει να συνεχίζεις να διαβάζεις. Όσο συνεχίζεις να το ψάχνεις όμως δημιουργούνται όλο και νέα ανοίγματα. Το δικό μου αγαπημένο κομμάτι στα μαθηματικά είναι τα θεωρητικά μαθηματικά, δηλαδή έρευνα και αφηρημένες δομές, που μου προσφέρουν μια ηρεμία και εσωτερική ισορροπία» και συμπληρώνει: «δεν χρειάζεται να ξέρουν όλοι μαθηματικά στην κοινωνία. Ίσως όμως έκανε καλό στους ανθρώπους η νοοτροπία που διδάσκουν τα μαθηματικά».


Ο ίδιος μαθηματικός έγινε χάρη...


ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΗ: Στους επαναστατικούς αλγόριθμους «κυματίων» το μεγαλύτερο βραβείο Μαθηματικών

Το φετινό βραβείο «Άμπελ», το οποίο θεωρείται το «Νόμπελ των Μαθηματικών», απονέμεται στον γάλλο μαθηματικό Ιβ Μεγιέ (Yves Meyer) για την καθοριστική συμβολή του στη «θεωρία των κυματίων» -ένα μαθηματικό εργαλείο με ευρείες εφαρμογές, από τη συμπίεση των ψηφιακών αρχείων μέχρι την ιατρική και την κοσμολογία.
 
Το βραβείο απονέμεται από τη Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών και συνοδεύεται από το ποσό των έξι εκατομμυρίων νορβηγικών κορωνών (περίπου 710.000 δολάρια).
 
«Δεν υπάρχουν πολλά παραδείγματα μαθηματικών ανακαλύψεων που έχουν επηρεάσει τόσο άμεσα την κοινωνία» δήλωσε ο μαθηματικός Ζαν-Μισέλ Μορέλ, συνάδελφος του Μεγιέ στην Ecole Normale Superieure του Παρισιού, σύμφωνα με τον δικτυακό τόπο του Nature.
 
Οι αλγόριθμοι που βασίζονται στη θεωρία των κυματίων χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια ευρέως για την επεξεργασία, ανάλυση και αποθήκευση των πληροφοριών, στην ιατρική διαγνωστική, στον τομέα του κινηματογράφου, της ψηφιακής ψυχαγωγίας, ή ακόμα στην ανίχνευση των βαρυτικών κυμάτων του Αϊνστάιν.
 
Με τις πρωτοποριακές εργασίες του Μεγιέ...

ΕΠΙΣΤΗΜΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Τα κίνητρα του μαθηματικού

Tου μαθηματικού και συγγραφεα Τευκρου Μιχαηλιδη



«Ευχαρίστως θα δεχόμουν να καώ ζωντανός σαν τον Φαέθωνα, αν αυτό είναι το τίμημα για να φτάσω μέχρι τον Ηλιο και να γνωρίσω το σχήμα, το μέγεθος και τη σύνθεσή του», φέρεται να έχει πει ο Εύδοξος ο Κνίδιος, ένας από τους σημαντικότερους μαθηματικούς της κλασικής ελληνικής περιόδου. 


Η φράση του συνοψίζει το μοναδικό πραγματικό κίνητρο της μαθηματικής δραστηριότητας: τη γνώση. 


Βέβαια, η κοινωνία εκμεταλλεύεται το προϊόν της μαθηματικής ενασχόλησης. Συχνά, επ’ αγαθώ: πίσω από τις αλματώδεις εξελίξεις στην ιατρική, την επικοινωνία, την ποιότητα ζωής κρύβονται τα Μαθηματικά.  


Αλλοτε πάλι, η χρήση τους έχει καταστροφικές συνέπειες: Πίσω από τις έξυπνες βόμβες, το φακέλωμα του πολίτη και τις οικονομικές κρίσεις κρύβονται πάλι τα Μαθηματικά (Μαθηματικά πουλημένα στους χρηματιστές τα χαρακτήριζε ο αείμνηστος Ντενί Γκετζ). 


Ωστόσο οι συνέπειες, ευνοϊκές ή ολέθριες, σπάνια απασχολούν τον μαθηματικό ερευνητή. Το δικό του μέλημα είναι να μάθει: 

ΠΑΙΔΕΙΑ στην ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Η σοσιαλιστική άλγεβρα και η καπιταλιστική γεωμετρία

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Του Σάκη Μουμτζή

Νομίζω πως έχει γίνει ευρέως γνωστό το κείμενο συνδικαλίστριας-μαθηματικού, μέλους του ΣΥΡΙΖΑ, που ζητούσε τη σύνδεση της μαθηματικής επιστήμης με το κοινωνικό πλαίσιο, καυτηριάζοντας εμμέσως την «καθαρότητα των μαθηματικών».

 
Είναι γνωστή η τάση των μαρξιστών επιστημόνων να ορίζουν τα πάντα με κοινωνικούς άξονες. Κάθε πτυχή της ανθρώπινης δραστηριότητας έχει -σύμφωνα με τη θεωρία τους- κοινωνικές αναφορές, και όταν δυσκολεύονται να τις ανακαλύψουν, εξοβελίζουν τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, οποιαδήποτε μορφή και αν έχει λάβει.

 
Έτσι, η Σοβιετική Ακαδημία Επιστημών απέρριψε ως « μπουρζουάδικη» τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας και την κβαντική θεωρία με τις αρχές της αβεβαιότητας και της απροσδιοριστίας. Οι Χάιζενμπεργκ, Μπορ, Πάουλι, Αϊνστάιν, Έντιγκτον κ.α. χαρακτηρίστηκαν «σκοταδιστές και εχθροί της μαθήσεως» και οι μεταφράσεις τους απαγορεύτηκαν.

 
Πολύ χειρότερη τύχη είχαν, το 1949, οι σοβιετικοί επιστήμονες που συμφωνούσαν με τη θεωρία των δυτικών συναδέλφων τους πως το Σύμπαν είναι πεπερασμένο και διαστελλόμενο. Συνελήφθησαν και εξορίσθηκαν.

 
Ο δε γεωπόνος Λυσένκο, με τη θεωρία του, πως στη διαμόρφωση των χαρακτηριστικών των οργανισμών πρωτεύοντα ρόλο διαδραματίζει το περιβάλλον και όχι τα γονίδια, εισήγαγε τον «βιολογικό βολονταρισμό» στη γεωργία, δηλαδή την απεριόριστη ανάπτυξη της παραγωγής, με ό,τι σήμαινε αυτό για τη σοβιετική οικονομία. Επειδή αυτή η θεωρία εδραζόταν στον σταλινικό βολονταρισμό τής από τα «πάνω επανάστασης», έγινε δεκτή το 1948 από την Ακαδημία Λένιν για τις αγροτικές επιστήμες. Τα αποτελέσματα της εφαρμογής της θεωρίας του Λυσένκο απέβησαν καταστροφικά για τη σοβιετική γεωργική παραγωγή.
 

Η Θεωρία των συνόλων, η μαθηματική λογική, η μη ευκλείδειος γεωμετρία, η τοπολογία, η φιλοσοφία των μαθηματικών, οι διάφορες θεωρίες για τους αριθμούς κλπ έχουν την αυθυπαρξία τους, την κομψότητα και την επάρκεια τους, μακριά από τις κοινωνικές ορίζουσες. 

  
Όταν στη δεκαετία του '30 έγινε απόπειρα από τον χυδαίο μαρξισμό να αντικατασταθεί η αριστοτέλειος λογική από τη σοσιαλιστική λογική, το εγχείρημα εγκαταλείφθηκε εν τη γενέσει του.

 
Νόμιζα πως σήμερα, μετά από την απίστευτη συλλογική αποβλάκωση που επέφερε η απόπειρα ιδεολογικοποίησης ολόκληρων γνωστικών πεδίων από τους μαρξιστές, το θέμα της επιστημονικής καθαρότητας αυτών των πεδίων ήταν λυμένο κατά τρόπο αδιαμφισβήτητο. Κι όμως ήρθε αυτό το αφελές κείμενο της συνδικαλίστριας-μαθηματικού, που φανέρωσε πως οι ιδεολογικές αγκυλώσεις επιβιώνουν, γιατί οι ρίζες τους είναι βαθιές. Και το πιο ανησυχητικό είναι...  

ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ-ΕΠΙΦΑΝΕΙΣ ΕΛΛΗΝΕΣ: Κορυφαία διάκριση για λαμπρό Έλληνα μαθηματικό

Με την κορυφαία μαθηματική διάκριση πρόκειται να τιμηθεί στις 7 Ιανουαρίου ο Ελληνας μαθηματικός Κωνσταντίνος Δαφέρμος.


Στον Ελληνα μαθηματικό, σύμφωνα με τον γνωστό Αμερικανικό οργανισμό «American Mathematical Society», απονέμεται το βραβείο Norbert Wiener Prize για το 2016. Η τεράστια αυτή διάκριση, αποτελεί αναγνώριση της μεγάλης συμβολής του στις Διαφορικές Εξισώσεις και στη Φυσική του Συνεχούς.


Σύμφωνα με το AMS, o Κωνσταντίνος Δαφέρμος διακρίνεται για τον τρόπο με τον οποίο συνδυάζει τη βαθιά γνώση στα ζητήματα που ερευνά, με την πολύ μεγάλη μαθηματική ακρίβεια. H αμερικανική μαθηματική κοινότητα χαρακτηρίζει τον Ελληνα καθηγητή ως «έναν από τους κορυφαίους παγκοσμίως, πάνω στη θεωρία των Νόμων Διατήρησης».

Ανάμεσα στο έργο του, ξεχωρίζει η συνεισφορά του στην ανάπτυξη της θεωρίας των «Μη Γραμμικών Νόμων Διατήρησης», η εισαγωγή νέων, πρωτοποριακών μεθόδων και η χρήση τους πάνω σε τομείς όπως η Μηχανική του Συνεχούς, η Δυναμική Αερίων και η Μη Γραμμική Ελαστικότητα.


Ο Κωνσταντίνος Δαφέρμος έχει διατελέσει διευθυντής στο Lefschetz Center for Dynamical Systems, βοηθός καθηγητής στο τμήμα Θεωρητικής και Εφαρμοσμένης Μηχανικής του Πανεπιστημίου Cornell, ενώ ήταν μεταδιδακτορικός συνεργάτης στο Τμήμα Μηχανικής του Πανεπιστημίου John Hopkins.


Είναι απόφοιτος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και πιο συγκεκριμένα της σχολής Πολιτικών Μηχανικών, ενώ έχει λάβει το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο John Hopkins.  Η συνεισφορά του στη βιβλιογραφία γύρω από τον τομέα της Μηχανικής και των Διαφορικών Εξισώσεων είναι σημαντική, με αρκετές δημοσιεύσεις και επιστημονικά βιβλία.  Εχει ανακηρυχθεί Επίτιμος Διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.

ΚΟΣΜΟΣ - ΞΕΧΩΡΙΣΤΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ: Νεκρός σε τροχαίο ο μαθηματικός Τζον Νας

O βραβευμένος με Νόμπελ Αμερικανός μαθηματικός του Πρίνστον και οικονομολόγος Τζον Νας και η σύζυγός του, Αλίσια, έχασαν τη ζωή τους σε τροχαίο δυστύχημα στο Νιου Τζέρζι, σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.
Η οσκαρική κινηματογραφική ταινία ένας Ένας Υπέροχος Άνθρωπος αναφέρεται στη ζωή του χαρισματικού μαθηματικού, διακεκριμένου για τη συμβολή του στη θεωρία παιγνίων, και στην πάλη του με την σχιζοφρένεια.

Ο 86χρονος Τζον Νας και η 82χρονη σύζυγός του Αλίσια σκοτώθηκαν το Σάββατο όταν το ταξί στο οποίο επέβαιναν ενεπλάκη σε τροχαίο, σύμφωνα με τις Αρχές του Νιου Τζέρζι.

Ο Νας τιμήθηκε το 1994 με το Νόμπελ Οικονομικών για τη συμβολή του στη θεωρία παιγνίων.
 
Στο κινηματογραφικό δράμα του 2001 Ένας Υπέροχος Άνθρωπος, βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο της Σύλβια Νασάρ, τον χαρακτήρα του Τζον Νας υποδύεται ο Ράσελ Κρόου, ο οποίος έστειλε συλλυπητήρια με μήνυμά του στο Twitter. Η ταινία απέσπασε τέσσερα Όσκαρ, περιλαμβανομένου του Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.

ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ : Υπερδύναμη στις Διεθνείς Μαθηματικές Ολυμπιάδες


Η Διεθνής Μαθηματική Ολυμπιάδα (ΔΜΟ) είναι ένας μαθηματικός διαγωνισμός μεταξύ μαθητών που δεν έχουν αρχίσει σπουδές σε πανεπιστήμιο, από όλες τις χώρες του κόσμου. 

Η πρώτη ΔΜΟ έγινε στη Ρουμανία με συμμετοχή επτά χωρών. Σήμερα οι συμμετέχουσες χώρες έχουν ξεπεράσει τις εκατό.
 
 Η ΔΜΟ διεξάγεται κάθε χρόνο. Τα βασικά κίνητρα για την οργάνωση των μαθηματικών διαγωνισμών είναι η ενδυνάμωση της αγάπης των μαθητών προς τα Μαθηματικά, η σύσφιγξη των σχέσεων των μαθητών από διαφορετικά μέρη του κόσμου, η ανακάλυψη και επιβράβευση των μαθητών με εξαιρετικό ταλέντο στα μαθηματικά. 

Μιλάμε με τον Ανάργυρο Φελλούρη, αναπληρωτή καθηγητή Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, με ειδικότητα στην Αλγεβρα και τη Γεωμετρία. Από το 1999 μέχρι σήμερα, με εξαίρεση τα έτη 2005 και 2006, είναι αρχηγός των ελληνικών ομάδων που λαμβάνουν μέρος στη Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα. Τις συνοδεύει μαζί με τον μαθηματικό Ευάγγελο Ζώτο. 

- Η επιλογή των μαθητών;
«Για να συμμετάσχει μία χώρα πρέπει στο εσωτερικό της να έχει οργάνωση ανοικτών προκριματικών διαγωνισμών σε διάφορες φάσεις μέσω των οποίων πρέπει να γίνεται η επιλογή των μαθητών που θα αποτελέσουν την ομάδα της χώρας αυτής. Η Ελλάδα έχει τέσσερις τέτοιους διαγωνισμούς: Θαλής (έγινε την 1η Νοεμβρίου), Ευκλείδης (17-1-2015), Αρχιμήδης (28-2-2015) και Προκριματικούς διαγωνισμούς (4-4-2015)». 
- Πώς προετοιμάζονται;
«Η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία (ΕΜΕ) οργανώνει και πραγματοποιεί την προετοιμασία των μαθητών που λαμβάνουν μέρος στις ΔΜΟ. Η ΕΜΕ έχει εκδώσει τουλάχιστον 6 βιβλία σχετικά με τις μαθηματικές Ολυμπιάδες. Γράφονται από μέλη της Επιτροπής διαγωνισμών της ΕΜΕ συστηματικά σημειώσεις σε θέματα ολυμπιάδων για χρήση από τους μαθητές. Οργανώνονται καλοκαιρινά σχολεία με χαμηλό κόστος που απευθύνονται σε μαθητές που αγαπούν τα μαθηματικά και στα οποία γίνεται καλλιέργεια των μαθηματικών σε βάθος. Πέραν αυτών, η ΕΜΕ οργανώνει κάθε Σάββατο πρωί από Σεπτέμβρη μέχρι και Ιανουάριο μαθήματα στα γραφεία της με ανοικτή συμμετοχή. Το ίδιο ακριβώς γίνεται και σε πολλά παραρτήματα της ΕΜΕ σε όλη την Ελλάδα».

- Τι επιτυχίες έχουμε;
«Η Ελλάδα συμμετείχε για πρώτη φορά σε ΔΜΟ το 1975 και είχε την τύχη να κατακτήσει το πρώτο ασημένιο μετάλλιο με τον μαθητή Αδωνη Μπερή που τώρα είναι καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Ντελαγουέρ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Στη συνέχεια σποραδικά υπήρχαν κάποιες επιτυχίες με κατακτήσεις αργυρών και χάλκινων μεταλλίων. Τα τελευταία χρόνια καταφέραμε να κερδίσουμε και δύο χρυσά μετάλλια με τον Γιώργο Βλάχο και τον Παναγιώτη Λώλα. Σημειώνω ότι και οι δύο σήμερα είναι φοιτητές σε ένα από τα κορυφαία Πανεπιστήμια του κόσμου, το Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης (ΜΙΤ). Συνολικά η χώρα μας έχει λάβει μέρος σε 36 ΔΜΟ και έχει κερδίσει 2 χρυσά μετάλλια (Γεώργιος Βλάχος, 2011 στην Ολλανδία και Παναγιώτης Λώλας, 2012 στην Αργεντινή), 22 αργυρά μετάλλια, 60 χάλκινα και 48 εύφημες μνείες. Η εύφημη μνεία απονέμεται σε όποιον λύσει πλήρως ένα από τα προβλήματα και δεν έχει κερδίσει κάποιο από τα μετάλλια. Επιπλέον, σχεδόν κάθε χρόνο οι μαθητές μας κερδίζουν ένα μεγάλο αριθμό μεταλλίων, στη Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα και στις δύο Βαλκανικές Μαθηματικές Ολυμπιάδες».

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Απειλούμαστε με διαγραφή από την Διεθνή Μαθηματική Ενωση για 2.790 !!! - Πόσο μπουρδέλο είμαστε???

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΝΑ ΦΡΙΞΕΤΕ

Στις 13 Αυγούστου η Διεθνής Μαθηματική Ενωση, κατά την έναρξη του συνεδρίου της στη Σεούλ, ανακοίνωσε τα καθιερωμένα βραβεία της. Το παλαιότερο και πιο διάσημο, το Μετάλλιο Fields, απονεμήθηκε σε τέσσερις επιστήμονες ηλικίας έως σαράντα ετών: στον Βραζιλιάνο Artur Avila, στον Ινδοκαναδό Μanjul Bhargava, στον Αυστριακό Martin Hairer και στην Ιρανή Maryam Mirzakhani. Το βραβείο, ανάλογο σε σημασία με το βραβείο Νομπέλ για άλλες επιστήμες, συζητήθηκε εντονότερα φέτος, επειδή για πρώτη φορά απονεμήθηκε σε γυναίκα.

Η Ελλάδα είναι παλαιό και ενεργό μέλος στη Διεθνή Μαθηματική Ενωση (IMU). Λέγεται, μάλιστα, ότι ανάμεσα στους φετινούς εκλέκτορες για το Μετάλλιο Fields ήταν ο σπουδαίος μαθηματικός Δημήτρης Χριστοδούλου, πολυβραβευμένος ο ίδιος, άτυπος, πλην λαμπρός, εκπρόσωπος της πολυπρόσωπης Διασποράς των Ελλήνων επιστημόνων.

Δυστυχώς, η συμμετοχή της Ελλάδας στην IMU απειλείται. Οχι για λόγους επιστημονικούς, αλλά για λόγους οικονομικούς. Η Ακαδημία Αθηνών, εκπρόσωπος της χώρας στην Ενωση, δεν πληρώνει τη συνδρομή της από το 2012, επικαλούμενη αδυναμία. Ως εκ τούτου, η χώρα απειλείται με διαγραφή, μάλλον ταπεινωτική.

Πόσο βαριά είναι η οφειλή;  

Το ποσόν της συνδρομής για τα έτη 2012-2013 είναι 3.373 ελβετικά φράγκα, ήτοι 2.790 ευρώ περίπου. Γι’ αυτό το μάλλον γλίσχρο ποσόν, η Ελλάδα με ζώσα παράδοση σπουδαίων μαθηματικών σε όλα τα πανεπιστήμια του κόσμου, κινδυνεύει να βρεθεί εκτός του σημαντικότερου διεθνούς μαθηματικού οργανισμού. 

Αναρωτιόμαστε ευλόγως: 

ΠΡΟΣΩΠΑ - ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ: Για πρώτη φορά σε γυναίκα το κορυφαίο (Iσοδύναμο με τα Νόμπελ) βραβείο Μαθηματικών Fields - Το κέρδισε η ιρανή Mαριάμ Μιρζακχανί (Οι ισλαμομουλάδες της πατρίδας της δεν ρωτήθηκαν...)

Η ιρανικής καταγωγής μαθηματικός Mαριάμ Μιρζακχανί έγινε η πρώτη γυναίκα στην οποία απονεμήθηκε το βραβείο Fields, που ισοδυναμεί με το βραβείο Νόμπελ στον τομέα των μαθηματικών.


Η καθηγήτρια του πανεπιστημίου του Στάνφορντ στην Καλιφόρνια, ήταν μεταξύ των τεσσάρων τιμηθέντων με το βραβείο Fields στο Διεθνές Συνέδριο των Μαθηματικών που πραγματοποιήθηκε στη Σεούλ και ταυτόχρονα έγινε η πρώτη γυναίκα ανάμεσα στους 56 νικητές από τότε που θεσπίστηκε το βραβείο το 1936.

«Αυτή είναι μια μεγάλη τιμή. Θα είμαι ευτυχής εάν ενθαρρύνει νέες γυναίκες επιστήμονες και μαθηματικούς» είπε η Μιρζακχανί σε δηλώσεις της που φιλοξενούνται στην ιστοσελίδα του πανεπιστημίου του Στάνφορντ. «Είμαι βέβαιη ότι θα υπάρξουν πολλές περισσότερες γυναίκες που θα κατακτήσουν αυτό το βραβείο τα επόμενα χρόνια», συμπλήρωσε.

Η 37χρονη Μαριάμ Μιρζακχανί γεννήθηκε στην Τεχεράνη και έζησε εκεί μέχρι που ξεκίνησε το διδακτορικό της στο περίφημο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Είπε ότι ονειρευόταν να γίνει συγγραφέας όταν ήταν νέα, αλλά ένιωθε και νιώθει μεγάλο ενθουσιασμό για την επίλυση μαθηματικών προβλημάτων. «Είναι διασκεδαστικό. Είναι σαν να λύνεις ένα παζλ ή σαν να συνδέεις τις τελείες σε μια αστυνομική περιπέτεια ένιωσα ότι αυτό ήταν κάτι που μπορούσα να το κάνω», είπε.

Η Μιρζακχανί αναγνωρίστηκε για το έργο της στην κατανόηση της συμμετρίας των καμπύλων επιφανειών, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του πανεπιστημίου του Στάνφορντ. 

ΕΠΙΣΤΗΜΗ: Πώς τα μαθηματικά βοήθησαν να βρεθεί αεροπλάνο της Air France

Η στατιστική βοήθησε στον εντοπισμό του αεροπλάνου της Air France το οποίο είχε παραμείνει «εξαφανισμένο» για δυο χρόνια μετά την πτώση του στον Ατλαντικό Ωκεανό το 2009. Θα μπορούσαν οι ίδιες μαθηματικές τεχνικές να χρησιμοποιηθούν για να εντοπιστεί και η πτήση 370 της Malaysia Airlines που αγνοείται από τις 8 Μαρτίου;



Τον Ιούνιο του 2009, αεροπλάνο της Air France που πετούσε από το Ρίο στο Παρίσι με περισσότερους από 200 επιβάτες εξαφανίστηκε μυστηριωδώς από τα ραντάρ. Υπολείμματα από το Airbus A330 βρέθηκαν να επιπλέουν στον Ατλαντικό πέντε ημέρες αργότερα αλλά τα αίτια του δυστυχήματος δεν μπορούσαν να γίνουν γνωστά αν δεν εντοπιζόταν η άτρακτος και το μαύρο κουτί.



Επειδή η θαλάσσια αυτή περιοχή έχει δυνατά και απρόβλεπτα ρεύματα _ ιδίως την συγκεκριμένη περίοδο του χρόνου_, το σημείο όπου βρέθηκαν τα υπολείμματα μπορούσε να απέχει πολύ από την βυθισμένη άτρακτο. Αμερικανικά, βραζιλιάνικα και γαλλικά πλοία, αεροπλάνα και υποβρύχια χτένιζαν αδιάκοπα την περιοχή αλλά χωρίς αποτέλεσμα.  



Η γαλλική υπηρεσία διερεύνησης αεροπορικών δυστυχημάτων (ΒΕΑ) ζήτησε τη βοήθεια μιας ομάδας αμερικανών στατιστικολόγων ειδικών στον εντοπισμό αντικειμένων χαμένων στη θάλασσα. Η αναλύτρια Κολίν Κέλερ πήγε στη Γαλλία και με τους συναδέλφους της από την Metron Inc, που εδρεύει στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ, και μετέτρεψε σε αριθμούς και πιθανότητες όλες τις θεωρίες για την πρόκληση του δυστυχήματος, τα στοιχεία από προηγούμενα δυστυχήματα και τα αποτελέσματα των ερευνών στην περιοχή.



Για να μετατρέψει όλα αυτά τα στοιχεία σε αριθμούς, η Κέλερ και οι συνεργάτες της βασίστηκαν στο θεώρημα του Μπέυζ, ένα στατιστικό μοντέλο που ανέπτυξε ο βρετανός κληρικός Τόμας Μπέυζ τον 18ο αιώνα. Το μοντέλο αυτό επιτρέπει την παράλληλη εξέταση πολλών σεναρίων, ακόμη και αλληλοαντικρουόμενων, και υπολογίζει την πιθανότητα του καθενός.



«Για παράδειγμα, στην περίπτωση του αεροπλάνου της Malaysia Airlines, υπάρχει ο άξονας προς τα βόρεια και ο άξονας προς τα νότια. Ισχύει είτε ο ένας είτε ο άλλος, το αεροπλάνο δεν μπορεί να πέταξε και προς τις δυο κατευθύνσεις, αλλά το θεώρημα του Μπέυζ σου επιτρέπει να διατηρήσεις όλες τις θεωρίες και να τις ζυγίσεις», είπε η Κέλερ στο BBC.



Το δεύτερο πλεονέκτημα της μεθόδου αυτής είναι η ευελιξία: 

ΕΠΙΣΤΗΜΗ και ΠΑΙΔΙ: Γιατί τα παιδιά τρέμουν τα μαθηματικά - ΤΟ ΔΕΟΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΘΕΙ

Το αναρτώ με την ελπίδα να βοηθήσει καθηγητές και γονείς να κάνουν τα παιδιά να αγαπήσουν κι αυτά  τον αγιάτρευτο έρωτά μου. Τους αριθμούς και την επιστήμη τους ...

Γιατί οι μαθητές φοβούνται τα μαθηματικά; Και πώς θα ξεπεράσουν τους φόβους τους μπροστά σε ένα μάθημα το οποίο είναι άκρως απαραίτητο για μια επιτυχημένη επαγγελματική ζωή; 

Η μαθηματικοφοβία είναι το άγχος, ο φόβος, η ανασφάλεια που αισθάνονται οι μαθητές για το μάθημα των μαθηματικών και βέβαια δεν πρόκειται για μια παθολογική κατάσταση. Προξενείται από τις αρνητικές εμπειρίες των μαθητών στο μάθημα των μαθηματικών και επηρεάζει άμεσα τη μαθηματική τους επίδοση, μειώνοντάς τη στο ελάχιστο.

Το φαινόμενο όπως υποστηρίζουν οι ειδικοί επιστήμονες οφείλεται κατά κύριο λόγο στους εκπαιδευτικούς, στον τρόπο που διδάσκεται το μάθημα, στα «άχαρα» βιβλία των μαθηματικών αλλά και στο οικογενειακό περιβάλλον. Και στην Ελλάδα το πρόβλημα αυτό είναι διαδεδομένο ανάμεσα στον μαθητικό πληθυσμό, ενώ ταυτόχρονα από την άλλη πλευρά οι Ελληνες μαθητές που επιλέγονται από την Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία μέσα από διαγωνισμούς για μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου έχουν πολύ μεγάλες επιτυχίες στις Μαθηματικές Ολυμπιάδες.

Οπως λένε οι εκπαιδευτικοί όταν τα παιδιά «μάθουν» από μικρά, δηλαδή από δημοτικό σχολείο να φοβούνται τα μαθηματικά, το πιθανότερο είναι ότι δεν θα πάψουν ποτέ να τα φοβούνται, θα έχουν χαμηλές επιδόσεις και πάντα θα νιώθουν δέος μπροστά από ένα πρόβλημα μαθηματικών, κάτι που θα έχει συνέπειες και στο επαγγελματικό τους μέλλον.

Η μαθηματικοφοβία αποτελεί ένα ευρέως διαδεδομένο φαινόμενο. Την ίδια στιγμή όμως τα μαθηματικά γίνονται όλο και πιο απαραίτητα στη ζωή μας, καθώς η τεχνολογική επανάσταση έχει δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποι που έχουν δυσκολίες με τις μαθηματικές έννοιες θα αποκλείονται σταδιακά από όλο και περισσότερες σημαντικές θέσεις στην αγορά εργασίας.

Οι μαθηματικοί πιστεύουν ότι το πρόβλημα προέρχεται κυρίως από τον τρόπο που διδάσκονται τα μαθηματικά, χωρίς βέβαια να αποκλείουν και άλλους παράγοντες όπως:

Ο Διαφορικός (ΠΑΡΑ)λογισμός του Αντώνη Σαμαρά

Της Χριστίνας Ταχιάου 

Διαβάστε, σας παρακαλώ, την παρακάτω δήλωση που έκανε ο πρωθυπουργός της χώρας, Αντώνης Σαμαράς, προκειμένου να εκφράσει τα συγχαρητήριά του στους Έλληνες μαθητές που αρίστευσαν στην 53η Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα.

Απομονώνω το παρακάτω απόσπασμα: «Για μένα τα μαθηματικά είναι ακρίβεια, είναι πληρότητα, είναι και αρμονία. Και πιστεύω πραγματικά ότι αυτά συνδέονται και με το απαύγασμα της Ελληνικής σκέψης. Γιατί θα πρέπει να ξέρετε ότι το δεύτερο πιο διαβασμένο βιβλίο στην Ιστορία, μετά βέβαια τη Βίβλο, είναι τα Στοιχεία του Ευκλείδη. 

Όπως επίσης, μυστήριο για μένα να παραμένει πώς ο Αρχιμήδης έφτασε τόσο κοντά στο διαφορικό λογισμό και χρειάστηκαν μετά 19 αιώνες για να κάνει μικρά βήματα- όπως οι ίδιοι παραδέχτηκαν- τόσο ο Νεύτωνας όσο και ο Leibniz, και τρεις αιώνες μετά να αποδείξει το βασικό θεώρημα ο Riemann. Ο Αρχιμήδης είχε φτάσει τόσους αιώνες πριν, τόσο πιο μπροστά.»

Προφανώς κάποιος σύμβουλος του πρωθυπουργού κάπου κάτι διάβασε σχετικά με τη Βίβλο και τα Στοιχεία και απέδωσε στους τόμους του Ευκλείδη την ιδιότητα του «δεύτερου πιο διαβασμένου βιβλίου στην ιστορία». Δεν μπόρεσα να διασταυρώσω την ακρίβεια μιας τόσο σημαντικής πληροφορίας παρά μόνο να τη συνδέσω με την πρωθυπουργική δήλωση διαβάζοντας αυτό:

«Τα στοιχεία του Ευκλείδη διεκδικούν αναμφισβήτητα μια θέση ανάμεσα στις μεγάλες στιγμές των μαθηματικών. Η εργασία αυτή εκτόπισε γρήγορα και ολοκληρωτικά όλες τις προηγούμενες εργασίες ανάλογου περιεχομένου, που σήμερα δεν υπάρχουν αντίγραφα προηγούμενων προσπαθειών και απλά γνωρίζουμε την ύπαρξή τους από σχόλια μεταγενέστερων συγγραφέων. Τα Στοιχεία του Ευκλείδη από την πρώτη τους εμφάνιση γνώρισαν τεράστια εκτίμηση. Με μοναδική εξαίρεση τη Βίβλο, καμιά άλλη εργασία δεν χρησιμοποιήθηκε, μελετήθηκε ή εκδόθηκε τόσο πολύ. Για πάνω από δυο χιλιετίες κυριάρχησε στο χώρο της διδασκαλίας της γεωμετρίας. Από την πρώτη έκδοσή της στο 1472 έχει γνωρίσει πάνω από χίλιες εκδόσεις. Το περιεχόμενο και η μορφή της επέδρασαν εντυπωσιακά στην ανάπτυξη του αντικειμένου της και της λογικής θεμελίωσης των μαθηματικών»
στον διαδικτυακό τόπο του κ. Θάνου Τάσου, καθηγητή μαθηματικών. 

Όσο και να πεις, μια απόσταση των γεγονότων από την πρωθυπουργική δήλωση στην οποία γίνεται και λόγος περί ακρίβειας, υπάρχει.

Ρώτησα κάποιο φίλο που έχει γνώσεις μαθηματικών σχετικά με τον Διαφορικό  Λογισμό, τον Αρχιμήδη και το Θεώρημα του Ρίμαν. Βλέπετε, ήθελα να προσφέρω στον πρωθυπουργό μια εξήγηση, διότι καταλαβαίνω ότι τις νύχτες δεν κοιμάται, αναρωτώμενος: «Πως στο καλό αυτός ο Αρχιμήδης τόσους αιώνες έμεινε μόνος του στη γνώση;»

Ο φίλος απάντησε εξοργισμένος.
«Πρόκειται για εξαπάτηση το να βρίσκουμε ένα στοιχείο που σχετίζεται ξώφαλτσα με τον Διαφορικό ή τον Απειροστικό Λογισμό (όπως είναι π.χ. η προσέγγιση του εμβαδού του κύκλου με πολύγωνα, που έκανε ο Αρχιμήδης) και να λέμε ότι εκείνος τα είχε δει όλα και οι άλλοι έβαλαν απλώς τις τελίτσες πάνω από τα i.»

Κι επανήλθε δριμύτερος:
«Τι να σου πω, ότι ο Αρχιμήδης εφηύρε τον Διαφορικό Λογισμό ενώ δεν υπήρχε ακόμα η Άλγεβρα πρώτη φορά το ακούω. Αλλά κι αυτός ο γελοίος ελληνοκεντρισμός που διαπερνά μια δήλωση για τα Μαθηματικά -- μια καθαρά διεθνική πνευματική δραστηριότητα -- με κάνει έξω φρενών. Φτηνό στυλ επαρχιώτη δάσκαλου που εκφωνεί τον πανηγυρικό. Άθλια εισχώρηση της πληροφορίας ότι, ασφαλώς, η Βίβλος είναι το πιο πολυδιαβασμένο βιβλίο και στο καπάκι απορία γιατί άραγε κράτησε τόσους αιώνες μέχρι να ξαναρχίσει πρόοδος στα Μαθηματικά. Σου πέρασε απ' το μυαλό, Αντωνάκη, μήπως φταίει το πολυδιαβασμένο βιβλίο γι' αυτό;» Και κατέληξε: «Αναμένω σύντομα δηλώσεις του ότι το Μποζόνιο του Χιγκς το είχε ήδη προβλέψει ο Ηρόδοτος.»

Κι ο επίλογος, δικός μου:

ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ - ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ: Νάτοι οι ΠΡΩΤΟΙ σε όλη την Ευρώπη


Της ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ ΤΡΙΓΚΑ

Τα καλύτερα μαθηματικά μυαλά ανάμεσα στις χώρες της Ευρωζώνης έχει η χώρα μας, η οποία ήρθε πρώτη στη Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα, που έγινε στην Αργεντινή από 4 έως 16 Ιουλίου.

Οι Ελληνες μαθητές άφησαν πολλά... χιλιόμετρα πίσω τους Γερμανούς, Γάλλους, Ισπανούς, Ιταλούς, Ολλανδούς και άλλους μαθητές απ΄ όλες τις χώρες της Ευρωζώνης, που πήραν μέρος στον διαγωνισμό και κατέκτησαν ένα χρυσό μετάλλιο, ένα αργυρό, τρία χάλκινα μετάλλια και μια εύφημη μνεία. Εξι μαθητές της Α' και Β' λυκείου πήραν μέρος από τη χώρα μας στον διαγωνισμό και οι έξι επέστρεψαν με ένα βραβείο στις αποσκευές τους.

Το χρυσό μετάλλιο κατέκτησε ο μαθητής της Β΄λυκείου από τα Τρίκαλα Παναγιώτης Λώλας, ο οποίος έχει διακριθεί πολλές φορές σε ανάλογους διαγωνισμούς, ενώ ξεκίνησε την... καριέρα του στα μαθηματικά από το δημοτικό με τη βοήθεια του πατέρα του. Σήμερα διαβάζει πολλές ώρες μόνος του καθώς τα μαθηματικά δεν απαιτούν μόνο ταλέντο αλλά και πολλές ώρες δουλειάς.
 
Η Ελλάδα κατακτά Χρυσό μετάλλιο σε Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Τους μαθητές συνόδεψαν στην Αργεντινή ο αναπληρωτής καθηγητής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου κ. Ανάργυρος Φελλούρης και ο μαθηματικός κ. Ευάγγελος Ζώτος. Οι διαγωνισμοί, καθώς και άλλες δραστηριότητες της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας χρηματοδοτούνται από το 2010 από το Κοινωφελές Ιδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση.

Οπως μάλιστα τόνισε ο γραμματέας του Εκτελεστικού Συμβουλίου του ιδρύματος κ. Δημήτρης Αφεντούλης, «η μεγάλη επιτυχία των μαθητών δεν πρέπει και δεν μπορεί ν΄ αντιμετωπίζεται ως ένα μεμονωμένο γεγονός. Απλά είναι η προβολή της ελληνικής μαθητιώσας νεολαίας που κρύβει τεράστιες δυνατότητες και προοπτικές προόδου όταν δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες. Η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία είναι ένας φορέας που καλλιεργεί διαχρονικά και συστηματικά αυτή την προοπτική προόδου μέσα από την αγάπη για τη μαθηματική επιστήμη και σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο το ίδρυμα Λάτση έχει αποφασίσει τη χρηματοδότηση και στήριξη των δράσεων».

ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ: Ενα χρυσό μαθηματικό μυαλό

 Της ΜΑΡΙΑΣ ΡΙΤΖΑΛΕΟΥ

Με ένα ακόμα μετάλλιο επέστρεψε από την Αττάλεια της Τουρκίας ο Παναγιώτης Λώλας, ο οποίος κατέκτησε την πρώτη θέση στην 29η Βαλκανική Μαθηματική Ολυμπιάδα.

Λύνει με καταπληκτική ταχύτητα ασκήσεις άλγεβρας, παίζει στα... δάχτυλα πολυώνυμα και συναρτήσεις με τύπους, παιδεύεται με διχοτόμους τριγώνων, τεμνόμενους κύκλους και διαγώνιους τετραγώνων και είναι σίγουρα ο μοναδικός Ελληνας μαθητής που έχει πάρει μέρος σε περισσότερους από 30 διαγωνισμούς μαθηματικών -ελληνικούς, ευρωπαϊκούς και διεθνείς- αποσπώντας από τους περισσότερους χρυσά μετάλλια.

Ο Παναγιώτης Λώλας είναι μόλις 17 χρόνων, φοιτά στη Β' Λυκείου ιδιωτικού εκπαιδευτηρίου στα Τρίκαλα και -φυσικά- θέλει να σπουδάσει μαθηματικά στην Αγγλία ή στην Αμερική.

Αυτές τις μέρες επέστρεψε από την Αττάλεια της Τουρκίας με ένα ακόμη χρυσό μετάλλιο στο στήθος του. Το κέρδισε στην 29η Βαλκανική Μαθηματική Ολυμπιάδα, όπου η ελληνική αποστολή με 6 μαθητές απέσπασε συνολικά 2 χρυσά, 1 αργυρό και 1 χάλκινο μετάλλιο.

«Χρυσός» Ελληνας στα Μαθηματικά

Ενα χρυσό και τρία χάλκινα μετάλλια κέρδισαν Ελληνες μαθητές στην 52η Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα, η οποία έγινε στο Αμστερνταμ στο διάστημα από 13 έως 24 Ιουλίου. Οπως υπογραμμίζει η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία, "νιώθουμε ιδιαίτερη υπερηφάνεια για την κατάκτηση για πρώτη φορά ενός χρυσού μεταλλίου στη Μαθηματική Ολυμπιάδα.

Η μεγάλη επιτυχία της ελληνικής αποστολής συμπληρώνεται ακόμη με τρία χάλκινα μετάλλια και μία εύφημη μνεία.

Οι διεθνείς μαθηματικές ολυμπιάδες είναι ένας θεσμός υψηλοτάτου επιστημονικού επιπέδου, όπου συμμετέχουν τα μεγαλύτερα ταλέντα στον χώρο των Μαθηματικών από όλο σχεδόν τον κόσμο".

Αυτοί οι μαθητές συνέχισαν τη μεγάλη παράδοση των επιτυχιών των ελληνικών ομάδων στις διεθνείς μαθηματικές ολυμπιάδες, δικαιώνοντας τις προσπάθειες της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας που γίνονται σε εθελοντική βάση.

Η Ελλάδα συμμετείχε με ομάδα έξι μαθητών και οι μαθητές που διακρίθηκαν είναι: Βλάχος Γιώργος (χρυσό μετάλλιο), Καλαντζής Γιώργος (χάλκινο), Λώλας Παναγιώτης (χάλκινο), Μουσάτωβ Αλέξανδρος (χάλκινο) και Κακαρούμπας Σπύρος (εύφημη μνεία).

Ο "χρυσός Ολυμπιονίκης" στα Μαθηματικά Γιώργος Βλάχος είχε πάρει τη χαρά της νίκης και πέρυσι στην αντίστοιχη Βαλκανική Ολυμπιάδα Μαθηματικών, όπου είχε κατακτήσει χάλκινο μετάλλιο. Φέτος, όμως, έκανε τεράστιο άλμα στη Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα και κατέκτησε χρυσό μετάλλιο.

Χθες ήταν πολύ χαρούμενος για τη νίκη του και πώς να μην είναι όταν κατάφερε να διακριθεί ανάμεσα από 560 "μαθηματικά μυαλά" από 101 χώρες που συμμετείχαν στον διαγωνισμό.

Πριν από λίγες μέρες τελείωσε το Λύκειο στο Αρσάκειο, αλλά ήδη από πέρυσι είχε κατακτήσει μία θέση στο ΕΜΠ της Αθήνας χωρίς εξετάσεις, αφού ο νόμος του δίνει αυτήν τη δυνατότητα λόγω της διάκρισης σε Ολυμπιάδα.

"Διάλεξα να σπουδάσω στη Σχολή Ηλεκτρολόγων του ΕΜΠ, γιατί πιστεύω ότι από εκεί θα έχω πολλές προοπτικές για το μέλλον", τονίζει  ο Γιώργος και συμπληρώνει: "Ταυτόχρονα, όμως, σκέφτομαι του χρόνου να κάνω αίτηση και σε κάποιο καλό ΑΕΙ του εξωτερικού και βλέπουμε...".

Ο πατέρας του είναι πολιτικός μηχανικός και η μητέρα του δημόσιος υπάλληλος, αλλά κανείς από τους δύο δεν του μετάδωσε την αγάπη για τα Μαθηματικά.

Οπως λέει ο ίδιος, "και εγώ αργά το κατάλαβα ότι έχω έφεση στα Μαθηματικά. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, δεν διάβασα πολύ Μαθηματικά ούτε και κάτι άλλο. Περισσότερο μέσω του Ιντερνετ έλυνα διάφορες ασκήσεις, αλλά ταυτόχρονα έβλεπα ταινίες και άκουγα μουσική".

Πέρυσι στη Βαλκανική Ολυμπιάδα έβαλε τα θεμέλια για τη μεγάλη νίκη και φέτος τα κατάφερε να πάρει το χρυσό μετάλλιο, αν και όπως λέει "νόμιζα ότι είχα λίγες πιθανότητες, αλλά ταυτόχρονα πίστευα ότι αν προσπαθούσα λίγο παραπάνω μπορεί και να τα κατάφερνα".

Οσο για τα μελλοντικά του σχέδια; O ίδιος λέει: "Για την ώρα δεν σκέφτομαι κάτι. Είμαι λίγο κουρασμένος και θα δω τι μπορώ να κάνω με τις διακοπές μου".

ΕΘΝΟΣ

Ανάμεσα σε νότες και... εξισώσεις


Ενας εξαιρετικός τρόπος για να καταστρέψετε μια συζήτηση είναι να πείτε στον άνθρωπο με τον οποίο μιλάτε ότι είστε μαθηματικός. Η συζήτηση μπορεί να συνεχιστεί για ένα - δυο λεπτά και σχεδόν πάντα θα καταλήξει άδοξα. 

Υπάρχει μια θαυματουργή θεραπεία: πείτε στον συνομιλητή σας ότι εκτός από μαθηματικός είστε και μουσικός. Ακόμη και άνθρωποι που δεν έχουν ιδέα από μαθηματικά, έχουν ακούσει ότι το ταλέντο στα μαθηματικά συνδέεται με κάποιον τρόπο με το ταλέντο στη μουσική. Ιδού ένα θέμα για συζήτηση.

Ο άνθρωπος που καταθέτει αυτήν την άποψη λέγεται Τιμ Γκάουερς. Είναι καθηγητής μαθηματικών στο Κέμπριτζ και μεγάλωσε σε μια οικογένεια μουσικών. Και όπως γράφει στον «Ιντιπέντεντ», έχει ρωτηθεί πολλές φορές και από πολλούς για τη σύνδεση ανάμεσα στην επιστήμη των μαθηματικών και την τέχνη της μουσικής. Τα νέα, όμως, που έχει να μας μεταφέρει δεν είναι καλά: παρά το γεγονός ότι υπάρχουν αναμφισβήτητες ομοιότητες ανάμεσα στην κλίση προς τις εξισώσεις και την κλίση προς τις νότες και παρά το γεγονός ότι πολλά μουσικά μοτίβα μπορούν να αναλυθούν μαθηματικά, δεν υπάρχουν πειστικά στοιχεία για το είδος της μυστηριώδους, σχεδόν μαγικής σχέσης, στην οποία φαίνεται να πιστεύει πολύς κόσμος.

Σύμφωνα με τον Τιμ Γκάουερς, υπάρχουν ορισμένα ερωτήματα που είναι πολύ πιο ενδιαφέροντα από το γενικό ερώτημα της σχέσης μουσικής και μαθηματικών. 

Οι μαθηματικοί έχουν ιδιαίτερη κλίση προς κάποιο όργανο σε σχέση με τα υπόλοιπα; (το πιάνο φαίνεται να θέτει σοβαρή υποψηφιότητα). 

Προτιμούν κάποιους συνθέτες έναντι άλλων (τον Μπαχ μήπως); 

Οι μουσικοί που γνωρίζουν μαθηματικά εμφανίζουν ιδιαίτερη έφεση προς κάποια πεδία της επιστήμης; 

Οι μαθηματικοί τείνουν να ακούν μουσική με έναν πιο αναλυτικό τρόπο ή την απολαμβάνουν όπως και οι υπόλοιποι κοινοί θνητοί; 

Κάθε ερώτημα θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολύ ενδιαφέρουσες έρευνες. Εως τώρα όμως αυτή είναι μια αχαρτογράφητη περιοχή που αφήνει χώρο μόνο σε υποθέσεις.

Ο βρετανός καθηγητής κάνει αυτές τις σκέψεις με βάση τη λεγόμενη «επίδραση του Μότσαρτ». Σύμφωνα με μελέτες, τα παιδιά που ακούνε Μότσαρτ στη βρεφική ηλικία γίνονται πιο έξυπνα (άρα τα πηγαίνουν καλύτερα και στα μαθηματικά) σε σχέση με τα παιδιά που δεν είχαν αυτή την τύχη. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί αυτή η θεωρία έχει γίνει τόσο δημοφιλής: σε όλους θα άρεσε να είναι καλύτεροι στα μαθηματικά χωρίς να καταβάλουν την παραμικρή προσπάθεια. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι τα συμπεράσματα από τις σχετικές μελέτες που έχουν γίνει δεν έχουν και πολύ σχέση με τον τρόπο που έχουν παρουσιαστεί από τα μέσα ενημέρωσης. Τα CD του Μότσαρτ για βρέφη που κυκλοφορούν στο εμπόριο και παιχνίδια που συνδυάζουν τη μουσική και τα μαθηματικά μπορεί να βοηθήσουν - αλλά όχι για πολύ. Ο μοναδικός τρόπος για να λειτουργήσει καλύτερα ο εγκέφαλος είναι να εξασκείται.