"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

INTERNET και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η προδομένη επανάσταση



Το μεγάλο σκάνδαλο της Cambridge Analytica με την υφαρπαγή προσωπικών δεδομένων εκατομμυρίων χρηστών του facebook δείχνει ότι το Διαδίκτυο είναι πλέον και ένας τόπος του κακού. Αλλωστε η βρετανική εταιρεία έγινε γνωστή από τη δουλειά της να αλλάζει κατά παραγγελία τις τάσεις του κοινού. Το Διαδίκτυο είναι βεβαίως η πραγματικότητά μας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να επανεκτιμήσουμε τη σχέση μας μαζί του ή να είμαστε κριτικοί έως πολύ κριτικοί και οργισμένοι με τις «κακές πρακτικές» του. Πολλοί πιστεύουν κιόλας, ανάμεσά τους αρκετοί οραματιστές του Διαδικτύου, ότι το «Internet είναι η προδομένη επανάσταση».



Οταν ξεκίνησε, πριν από μερικές δεκαετίες στην Καλιφόρνια, με εμπνευστές νέους ανθρώπους που είχαν την κουλτούρα των «παιδιών των λουλουδιών», η νέα τεχνολογία εμφανιζόταν σαν μια υπόσχεση για την απελευθέρωση της γνώσης, τον εμπλουτισμό της δημοκρατίας, την αποκέντρωση της εξουσίας. Αντ' αυτού βλέπουμε σήμερα το Internet να κυριαρχείται από τρoλς, να χρησιμοποιείται από αυταρχικά καθεστώτα ή από εταιρείες που αξιοποιούν τα δεδομένα χωρίς καμία δεοντολογία, πολλές φορές για χειραγώγηση κοινού, κομμάτων, πολιτικών κ.λπ. Ποτέ άλλοτε δεν είχαμε τόσο πολλές - εκατομμύρια - ψεύτικες και κατασκευασμένες ιστορίες και ποτέ άλλοτε δεν είχαμε τόσο εκτεταμένη προπαγάνδα.



Δεν είναι τυχαίο ότι ένας από τους πρωτοπόρους του Internet (όπως και άλλοι πρωτοπόροι), ο Τζάρον Λάνιερ, από τους οραματιστές της Σίλικον Βάλεϊ, ο θεωρούμενος και πατέρας του virtual reality, της εικονικής πραγματικότητας, είναι σήμερα πολύ κριτικός και ζητάει με επιμονή την επανεκτίμηση της σχέσης μας με το ψηφιακό περιβάλλον. Τα λέει όλα αυτά στο καινούργιο βιβλίο του «Dawn of the New Everything. Encounters with Reality and Virtual Reality» («Η αυγή του νέου όλα. Συναντήσεις με την πραγματικότητα και την εικονική πραγματικότητα») που κυκλοφόρησε στο τέλος του 2017.


Από τα μεγάλα θύματα είναι...

Σπουδές για πλούσιους

Γράφει ο Νίκος Μπακουνάκης

Η αναγκαστική στροφή των βρετανικών πανεπιστημίων στην αγορά, δηλαδή σε επιστημονικούς τομείς που θεωρούνται «strategically important» και είναι ελκυστικοί για εξωτερικές χρηματοδοτήσεις μέσα από βραχυπρόθεσμα ερευνητικά προγράμματα- το πολύ τρία χρόνια-, οδηγεί στην αριστοκρατικοποίηση τις ανθρωπιστικές σπουδές. 

Τέχνες, φιλοσοφία, λογοτεχνία θα τις σπουδάζουν τελικά οι πλούσιοι και θα τις διδάσκουν πλούσιοι καθηγητές σε σχολές των μεγάλων, παραδοσιακών πανεπιστημίων, που θα διατηρούν αυτές τις σπουδές μόνο για το πρεστίζ. Η τέχνη, στη στενή και στην ευρεία έννοιά της, θα είναι τελικά- για τον αγγλοσαξονικό κόσμο- υπόθεση μιας ελίτ, όλων αυτών που έχουν λυμένα τα οικονομικά τους προβλήματα και δεν αναζητούν ένα πτυχίο για άμεση εξαργύρωση στην αγορά.

Αυτές οι ανησυχητικές διαπιστώσεις- ανησυχητικές σε σχέση με την εγκαθίδρυση νέων ταξικών διακρίσεων σε μια εποχή που, υποτίθεται, πως η πρόσληψη της γνώσης έχει δημοκρατικοποιηθεί- στηρίζονται στα αποτελέσματα στατιστικών μετρήσεων της Sutton Τrust, του βρετανικού μη κερδοσκοπικού εκπαιδευτικού οργανισμού με μεγάλη επιρροή στα εκπαιδευτικά πράγματα του Ηνωμένου Βασιλείου. 

Σύμφωνα με τη στατιστική της Sutton το 31% των αποφοίτων του 2008 με πτυχία Ιστορίας και Φιλοσοφίας ήταν παιδιά τοπ μάνατζερ. Αντίθετα μόνο το 15% των αποφοίτων με τα ίδια πτυχία προέρχεται από κοινωνικά στρώματα χαμηλού εισοδήματος. Δεν είναι τυχαίο ότι το 17% των αποφοίτων στις παιδαγωγικές επιστήμες, το 22% στις επιστήμες των υπολογιστών και το 23% στις επιχειρηματικές σπουδές (business studies) ήταν παιδιά του ανώτερου εισοδηματικά στρώματος. (Οπως δεν είναι τυχαίο ότι μια σειρά τοπ μάνατζερ και χρηματιστών, και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, έχουν βασικό πτυχίο στη λογοτεχνία ή στην ιστορία). 

Αντίθετα στις επιστήμες των υπολογιστών για παράδειγμα- των οποίων το πτυχίο οδηγεί πιο εύκολα στην αγορά εργασίας- οι πτυχιούχοι από χαμηλά εισοδηματικά στρώματα μετρήθηκαν στο ποσοστό του 28%. Αυτή η τάση συνδυάζεται με την αναμενόμενη να εξαγγελθεί, ίσως και αυτόν τον μήνα, μείωση των κρατικών πιστώσεων για την ανώτατη εκπαίδευση και με τη σχεδιαζόμενη αύξηση των διδάκτρων στα βρετανικά πανεπιστήμια, από 3.290 λίρες στερλίνες τον χρόνο, που είναι τώρα, στις 5.000 ή ακόμη και στις 7.000 από το 2013.

Αυτές οι μετρήσεις και οι τάσεις είναι χρήσιμο να γίνουν γνωστές και να μελετηθούν και στην Ελλάδα τώρα που επιχειρείται μεταρρύθμιση στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Η περίφημη αγορά δεν είναι πανάκεια. Και μάλιστα σε μια χώρα σαν τη δική μας που ούτε το κράτος λειτουργεί σωστά ούτε φυσικά και η αγορά.