ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΑΓΓΛΙΚΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ - Ε.Ε.: Μια κρίσιμη, αλλά αμφίρροπη μάχη

Γράφει ο Ανδρέας Κούτρας 

Αναλυτής του ευρωπαϊκού χρέους και τραπεζικών προϊόντων στην ITC Markets.

Σήμερα η Βρετανία ψηφίζει για δεύτερη φορά για το αν θα παραμείνει μέλος της Ε.Ε. ή όχι. 

Οι σχέσεις της Βρετανίας με την Ευρώπη ήταν πάντοτε πολύπλοκες. Θα περάσουν αρκετά χρόνια από την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα, το 1951, όταν ο συντηρητικός υπουργός Χιθ θα εισπράξει το βέτο της Γαλλίας και του Ντε Γκωλ (1965). Τελικά, ως πρωθυπουργός θα κάμψει τις αντιδράσεις της Γαλλίας το 1972. Ομως τα προβλήματα δεν είχαν τελειώσει. Το Εργατικό Κόμμα και ειδικότερα η ακροαριστερή πτέρυγά του ήταν κατά. Ετσι το προεκλογικό μανιφέστο του 1974 υποσχέθηκε δημοψήφισμα που έγινε το 1975.

Υπέρ της ΕΟΚ ήταν οι περισσότεροι Συντηρητικοί με αρχηγό τη νεοεκλεχθείσα Θάτσερ και από την άλλη πλευρά υπήρξε μια ανίερη συμμαχία, ετερόκλητων χαρακτήρων. Ενα μείγμα ακροδεξιών εθνικιστών και εκκεντρικών αριστερών όπως o Τόνι Μπεν και ο Μάικλ Φουτ. Τελικά επικράτησε το «Μέσα» με 65% και πολλοί αναλυτές απέδωσαν την ήττα του «Εξω» στις ακραίες προσωπικότητες που το στήριζαν.  

Πέρασαν 41 χρόνια και τώρα είναι η σειρά των Συντηρητικών να διχαστούν. Τα θέματα είναι πάλι τα ίδια: Οικονομία και θέσεις εργασίας, εθνική κυριαρχία και ταυτότητα, και μετανάστευση.

Η κύρια μάχη είναι η οικονομία και η εκστρατεία του «Μέσα» την έχει κερδίσει. 

Η πλευρά του «Εξω» δεν έχει αξιόπιστο οικονομικό πρόγραμμα εξόδου και στηρίζεται σε αόριστες υποσχέσεις που δεν βασίζονται σε δεδομένα αλλά σε συνθήματα. 

Η ευημερία των τελευταίων 30 ετών οφείλεται αποκλειστικά στη φιλελεύθερη οικονομική πολιτική που εγκαινίασε η Θάτσερ και συνέχισε το Εργατικό Κόμμα, και στο άνοιγμα των αγορών.  

Ο χρηματοοικονομικός τομέας ενδέχεται να υποστεί μεγάλο πλήγμα εάν η Βρετανία φύγει αφού η επιτυχία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πρόσβαση στις αγορές της Ε.Ε. μέσω του ευρωπαϊκού διαβατηρίου. Το Σίτι ελέγχει το 41% της παγκόσμιας αγοράς συναλλάγματος, 1 τρισ. σε ευρωπαϊκά αμοιβαία κεφάλαια, και έχει 71 δισ. πλεόνασμα.

Το δεύτερο πεδίο μάχης είναι η εθνική κυριαρχία. Εδώ φαίνεται... 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Οι επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης αποχώρησης από το Ευρώ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ...

Toυ ΑΝΔΡΕΑ ΚΟΥΤΡΑ

Aναλυτή στην ITC Markets.

Οσο και να θέλουμε να το ξορκίσουμε, το ερώτημα της ανάκτησης της νομισματικής κυριαρχίας από την Ελλάδα εντείνεται όλο και περισσότερο. Πολλοί, δε, έγκριτοι οικονομολόγοι πιστεύουν πως το σημείο του μη γυρισμού έχει ξεπεραστεί προ πολλού και η πορεία προς τη δραχμή είναι μη αναστρέψιμη. 

Η δραχμή θα έχει κερδισμένους και χαμένους. Ο τρόπος θα καθορίσει αν οι κερδισμένοι είναι περισσότεροι ή όχι και από ποια κοινωνικά στρώματα θα προέρχονται. 

Στο παρόν δεν εξετάζονται τα οικονομικά υπέρ ή κατά της εξόδου αλλά το πώς.
 

Είναι γεγονός πως οι συνθήκες δεν προβλέπουν την εκδίωξη μιας χώρας- μέλους. Μοναδική περίπτωση είναι η παραβίαση του άρθρου 2, που ορίζει τις βασικές αξίες της Ενωσης και προϋποθέτει την κατάλυση της δημοκρατίας στη χώρα μας κι ένα φασιστικό καθεστώς. Το άρθρο 50 προβλέπει την έξοδο μιας χώρας-μέλους μόνο από την Ε.Ε. Δεν προνοεί για απλή έξοδο από την Ευρωζώνη.  

Αν η Ελλάδα θελήσει ή αναγκαστεί να εγκαταλείψει το ευρώ, υπάρχουν τρεις δρόμοι:


1. Να ζητήσει να φύγει από την Ε.Ε. και να υποβάλει ξανά αίτηση για ένταξη στην Ε.Ε. αλλά όχι στην Ευρωζώνη. Δύσκολος δρόμος που προϋποθέτει χρόνο, ισχυρή κοινωνική συνοχή, συναίνεση και οικονομική σταθερότητα.

 
2. Να παραβιάσει τις συνθήκες και να αποκοπεί από την Ε.Ε. χωρίς προσυνεννόηση. Αυτός είναι ο δρόμος που οδηγεί σε κράτος παρία με τραγικές συνέπειες για την Ελλάδα και τη θέση της στην Ευρώπη.

 
3. Να ακολουθηθεί η διαδικασία του άρθρου 352, που προβλέπει τη θέσπιση διατάξεων, όπου αυτές δεν υπάρχουν, από το Συμβούλιο της Ευρώπης. Το Συμβούλιο θα ορίσει το πλαίσιο εξόδου, ίσως και μέσα σε μια νύχτα.



Η διατήρηση της μυστικότητας ενός τέτοιου σχεδίου είναι σχεδόν ανέφικτη για μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω πολλών τεχνικών δυσκολιών. 

Η εκτύπωση των χαρτονομισμάτων θα πάρει αρκετές εβδομάδες, ακόμα και αν χρησιμοποιηθούν πολλά νομισματοκοπεία. Εφόσον η έξοδος θα γίνει για λόγους ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, το αναγκαιότερο μέτρο είναι η επιβολή περιορισμών στην ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων και στην ανάληψη. Θα συνοδευτεί με περιορισμούς στις εισαγωγές, όπως και ελέγχους στις εξόδους της χώρας.


Το ευρώ θα εξακολουθεί να είναι νομίμως αποδεκτό στις υπόλοιπες χώρες, ιδιαιτερότητα που κάνει το εγχείρημα δυσκολότερο. Ιστορικά, η εισαγωγή ενός νέου νομίσματος συνοδευόταν με την κατάργηση του παλαιού. Το ευρώ δεν μπορεί να απαγορευτεί, γιατί θα δημιουργήσουμε τη μεγαλύτερη «μαύρη αγορά» χρήματος στον κόσμο. Οι τράπεζες θα κλείσουν για μερικές ημέρες για να επαναπρογραμματιστούν τα μηχανήματα και τα λογισμικά, όπως και τα συστήματα πληρωμών.


Ολες οι συμβάσεις σε ελληνικό δίκαιο που κρίνονται σε ελληνικά δικαστήρια θα μετατραπούν. 

Συμβάσεις σε ξένο δίκαιο που κρίνονται σε ξένα δικαστήρια δεν θα επηρεαστούν. 

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, οι δικηγορικές εταιρείες ανά την Ευρώπη θα είναι από τους κερδισμένους της εξόδου. Το ελληνικό χρέος που στην πλειονότητά του (πάνω από 80%) είναι σε αγγλικό δίκαιο δεν θα αλλάξει. Μόνο τα ομόλογα που διακρατεί η ΕΚΤ θα μετατραπούν, αν το θελήσουμε. Σ’ ένα συναινετικό διαζύγιο θα μπορούσαμε να αναδιαρθρώσουμε το χρέος διαπραγματευόμενοι περίοδο χάριτος 15 ετών και επιμήκυνσή του.

 Με την υποτίμηση του νέου νομίσματος, το χρέος προς το ΑΕΠ θα εκτιναχθεί, αλλά δεν θα είναι άμεσα πληρωτέο. Αν συνεχίσουμε να εξυπηρετούμε το ΔΝΤ και τα λιγοστά ομόλογα, ενδέχεται να μην υπάρξει πιστωτικό γεγονός. Ομως, στον ιδιωτικό τομέα θα είναι δύσκολο να αποφευχθεί η χρεοκοπία εταιρειών. Και, φυσικά, θα πρέπει να ανακεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες.


Η νέα αρχική ισοτιμία δεν παίζει κανένα ρόλο, όμως είναι σημαντικό η ΤτΕ να ελέγξει την υποτίμηση. Αυτό, ουσιαστικά, σημαίνει πως: 

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Αναδιάρθρωση, μετακύλιση, στάση πληρωμών

Του Ανδρεα Κουτρα

(PhD, χρηματοοικονομικός αναλυτής, στέλεχος της ITC Markets στο Λονδίνο. )

Τις επόμενες εβδομάδες θα παρουσιαστεί από την τρόικα η έκθεση προόδου της ελληνικής οικονομίας στην Κομισιόν και βάσει αυτής θα κριθεί η εκταμίευση ή όχι της επόμενης δόσης των 31,5 δισ. 

Η ελληνική κυβέρνηση επιθυμεί, με βάση μια καλή έκθεση, να αποσπάσει ελαφρύνσεις στο πρόγραμμα προσαρμογής για τα έτη 2013-14 και έτσι να αυξήσει τις πιθανότητες επιβίωσής της.  

Ας δούμε τι θα μπορούσε να κάνει με βάση το σημερινά δεδομένα του χρέους. Μετά το PSI το ελληνικό χρέος έχει σπάσει σε τρεις διαφορετικές κλάσεις.

1) Ομόλογα PSI. Εχουμε πρώτα τα 65 δισ. των ομολόγων που είναι απόρροια του PSI. Η εξυπηρέτηση αυτών των ομολόγων είναι σχετικά μικρή. Με 2% κουπόνι στοιχίζει μόνο 1,3 δισ. τον χρόνο. Η Ελλάδα δεν έχει πλέον τη δυνατότητα της μονομερούς αναδιάρθρωσης, καθώς τα ομόλογα διέπονται από το αγγλικό δίκαιο. Το μόνο που θα μπορούσε να κάνει είναι στάση πληρωμών. Η λύση όμως αυτή έχει περισσότερους κινδύνους παρά οφέλη. Τα ομόλογα αυτά διαπραγματεύονται στο 24% της ονομαστικής τους αξίας και άρα η απειλή της στάσης πληρωμών δεν είναι σοβαρή.

2) Ομόλογα ΕΚΤ. Η παράλογη άρνηση της ΕΚΤ να λάβει μέρος στο PSI είχε ως συνέπεια τη διατήρηση 54 δισ. του ελληνικού χρέους. Το 2013 και το 2014 λήγουν 8 και 10 δισ. αντιστοίχως. Αναμφίβολα, μια επιμήκυνση θα ελάφρυνε κατά πολύ τη σκληρή προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης όπως και τη βαρβαρότητα κάποιων μέτρων. Πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό; Ενας τρόπος θα ήταν η μετακύλισή τους κατά τη λήξη τους. Δηλαδή όπως λήγουν να αντικαθιστώνται με νέα. Η λύση αυτή όμως προσκρούει στη Συνθήκη του Μάαστριχτ καθώς δύναται να θεωρηθεί ως απευθείας χρηματοδότηση χώρας-μέλους. Θα μπορούσε όμως να γίνει με έναν έμμεσο τρόπο. Για παράδειγμα, η ελληνική κυβέρνηση εκδίδει βραχυπρόθεσμα έντοκα γραμμάτια τα οποία τα αγοράζουν ελληνικές ή άλλες τράπεζες. Εν συνεχεία τα έντοκα αυτά γραμμάτια χρησιμοποιούνται ως εγγυήσεις στην ΕΚΤ. Με τον τρόπο αυτό τα 18 δισ. μπορούν να αναχρηματοδοτούνται αυτόματα ανά εξάμηνο. Η λύση όμως αυτή προσκρούει σε δύο σημεία. 

Πρώτον η ΕΚΤ δεν δέχεται ακόμα ελληνικά ομόλογα διότι περιμένει την έκθεση της τρόικας και δεύτερον οι ελληνικές τράπεζες είναι αφερέγγυες εφόσον δεν έχουν πάρει τα χρήματα της ανακεφαλαιοποίησης που προβλέπονται από την επόμενη δόση. Με λίγα λόγια, η επόμενη δόση θα είναι καθοριστική όχι μόνο για να πληρώσουμε μισθούς και συντάξεις αλλά και για να μπορέσουμε να αιτηθούμε ελάφρυνση του προγράμματος, με αξιώσεις και πιθανότητες επιτυχίας.