ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΒΑΝΤΙΚΟ-ΣΑΜΑΝΙΚΑ ΚΟΜΠΟΓΙΑΝΝΙΤΟ-ΚΑΘΑΡΜΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: "Το νερό του Καματερού" το 2026

Δλδ βλέπεις αυτούς τους δύο και λες δύο τίμιοι γιατροί; pic.twitter.com/FuPgHZfeWL

— 𝒲𝒾𝓃𝓈𝓉𝑜𝓃 𝒞𝒽𝓊𝓇𝒸𝒽𝒾𝓁𝓁 ⨯ (@prwinND) September 14, 2026

Πώς να πάρεις στα σοβαρά Ιατρικούς Συλλόγους που έχουν μέλη τους "κβαντικούς", "σαμανικούς" και λοιπούς "εναλλακτικούς";

— Manos Voularinos (@ManosVoularinos) September 12, 2026

 

Του Άγη Βερούτη

agissilaos@gmail.com

 

Το νερό του Καματερού δεν εξαφανίστηκε ποτέ. Απλώς σήμερα δεν μοιράζεται δωρεάν από βυτιοφόρα. Σερβίρεται σε κρυστάλλινα μπουκαλάκια, συνοδεύεται από μηχανήματα με φωτάκια, επιστημονικοφανείς λέξεις και έναν τιμοκατάλογο που επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για σοβαρή θεραπεία.

Υπάρχει και το λάπτοπ που, με ένα μανταλάκι στο δάχτυλο, σου λέει μέσα σε 30 δευτερόλεπτα τι αλλεργίες έχεις για 100 ευρώ! Διότι, ως γνωστόν, ένα θαύμα των 100 ή των 500 ευρώ, είναι πολύ πιο αξιόπιστο από ένα δωρεάν θαύμα.

Το θέμα της αδειοδότησης και του ελέγχου "εναλλακτικών" θεραπειών που υπόσχονται όσα η ιατρική επιστήμη αδυνατεί να υποστηρίξει παιδεύει τη χώρα μας από την εποχή που το περίφημο "Νερό του Καματερού" μοιραζόταν δωρεάν για τη θεραπεία πάσας νόσου και πάσας μαλακίας, με τη βιβλική έννοια. Το 1976 ο δικηγόρος Γιώργος Καματερός δήλωσε ότι είχε ανακαλύψει θεραπεία για τον καρκίνο και χιλιάδες άνθρωποι έτρεξαν να προμηθευτούν το θαυματουργό νερό του. Κάποιοι μάλιστα διέκοψαν την ιατρική θεραπεία τους για να γίνουν καλά μόνο με το "νερό". Η δίψα τους ήταν κυρίως για ελπίδα.

Το εμπόριο της ελπίδας είναι πολύ παλαιότερο. Στην Άγρια Δύση του 19ου αιώνα περιφέρονταν οι περιβόητοι snake-oil salesmen, που πουλούσαν ελιξίρια για κάθε ανθρώπινο βάσανο. Στις αρχές του 20ού αιώνα εμφανίστηκε ακόμη και το Radithor, ραδιενεργό νερό που διαφημιζόταν ως πηγή υγείας και ευεξίας. Το έπιναν άνθρωποι με χρήματα, μόρφωση και κοινωνική θέση. Το γεγονός ότι μπορούσαν να πληρώσουν το δηλητήριο δεν το μετέτρεπε σε φάρμακο.

Σήμερα το περιτύλιγμα έγινε κομψότερο. Υπάρχουν "ιατρεία ευεξίας", "κέντρα αντιγήρανσης" και "ολιστικές μονάδες" που προσφέρουν "πρωτοποριακές" θεραπείες.

Η λέξη είναι εξαιρετικά βολική: ακούγεται επιστημονική, χωρίς να υποχρεώνει κανέναν να αποδείξει ότι η πράξη θεραπεύει κάτι.

Η πραγματική πρόοδος περνά από έρευνα, πρωτόκολλο, καταγραφή παρενεργειών και έλεγχο. Ο πωλητής θαυμάτων αρχίζει κατευθείαν από το ταμείο. Αν ο ασθενής νιώσει καλύτερα, η θεραπεία πέτυχε. Αν δεν νιώσει, χρειάζεται περισσότερες συνεδρίες. Αν χειροτερέψει, "αποτοξινώνεται". Το προϊόν δεν αποτυγχάνει ποτέ. Αποτυγχάνει πάντοτε ο πελάτης.

Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη έσπασε τη βιτρίνα. Ο τραγουδιστής υπέστη ανακοπή κατά τη διάρκεια πλασμαφαίρεσης σε ιδιωτικό ιατρείο της Καρνεάδου. Το σκεπτικό της προσωρινής κράτησης των δύο κατηγορούμενων γιατρών περιγράφει σοβαρές ιατρικές πράξεις σε χώρο χωρίς την απαιτούμενη άδεια και τον κατάλληλο εξοπλισμό. Οι ίδιοι αρνούνται τις κατηγορίες.

Η πλασμαφαίρεση είναι απαιτητική ιατρική πράξη, με συγκεκριμένες ενδείξεις και κινδύνους. Ο πρόεδρος του ΕΟΦ δήλωσε κατηγορηματικά ότι δεν γίνεται εκτός νοσοκομειακού περιβάλλοντος. Σίγουρα πάντως όχι σε διαμέρισμα του Κολωνακίου. Η δικογραφία εξετάζει τι συνέβη όταν το μηχάνημα άρχισε να βαράει συναγερμό και γιατί άργησε να κληθεί το ΕΚΑΒ.

Αποκαλυπτική είναι και η διαδρομή του εξοπλισμού. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, τα μηχανήματα πλασμαφαίρεσης εισάγονταν από εταιρεία στο όνομα της 18χρονης κόρης τους. Η εταιρεία ελέγχεται πλέον από τις Αρχές. Το μηχάνημα είχε τιμολόγιο, εισαγωγέα, παραλήπτη και διεύθυνση. Ο έλεγχος, από την άλλη, είχε ραντεβού.

Στην Αθήνα λειτουργούν ακόμη και σήμερα "εναλλακτικά ιατρεία" που δεν περιορίζονται σε αρχαίες πρακτικές, όπως ο κινεζικός βελονισμός, ή σε προσεκτικές συμβουλές διατροφής. Μια φίλη γιατρός μού ανέφερε ότι μια γνωστή της, την οποία γνωρίζω κι εγώ, τη ρώτησε αν έπρεπε να κάνει σε έναν τέτοιον "εναλλακτικό" ενέσεις οξυγόνου για τη θεραπεία της "αμυλίωσης". Η κάθε ένεση κόστιζε 500 ευρώ και χρειάζονταν πέντε ή έξι για να γίνει καλά. Η φίλη μου έπεσε κάτω από τα γέλια με την υποτιθέμενη θεραπεία και την προειδοποίησε ότι πιθανότατα συνομιλούσε με απατεώνα. Η σιγή ιχθύος που ακολούθησε πιθανόν δηλώνει ότι η "θεραπεία" τελικά έγινε και πληρώθηκε.

Πέντε ενέσεις, δυόμισι χιλιάρικα. Έξι ενέσεις, τρία χιλιάρικα. Η επιστημονική τεκμηρίωση μπορεί να λείπει, ο πολλαπλασιασμός λειτουργεί άψογα.

Αν πίσω από τη φιλικότερη ονομασία "οξυγόνο" κρύβεται όζον, τα πράγματα γίνονται σοβαρότερα. Ο αμερικανικός FDA χαρακτηρίζει το όζον τοξικό αέριο χωρίς γνωστή χρήσιμη ιατρική εφαρμογή σε συγκεκριμένη θεραπεία ή πρόληψη. Το οικονομικό ξεπουπούλιασμα είναι η ηπιότερη πιθανή ζημιά. Ύστερα έρχονται η καθυστέρηση της πραγματικής θεραπείας, οι λοιμώξεις και οι κίνδυνοι μιας επεμβατικής πράξης σε χώρο ανίκανο να αντιμετωπίσει μια επιπλοκή.

 

 

Το γεγονός ότι σε τέτοια ιατρεία πηγαίνουν πολιτικοί και νεόπλουτοι δεν τα καθιστά νόμιμα ούτε τις θεραπείες αποτελεσματικές. Δείχνει την πενία μιας κοινωνίας που μπερδεύει την υψηλή τιμή με την υψηλή ποιότητα και το ακριβό σαλόνι με την επιστημονική εγκυρότητα. Η ανοησία δεν κάνει ταξικές διακρίσεις. Στους πλουσιότερους απλώς προσφέρεται με καλύτερο φωτισμό.

Ο μηχανισμός βολεύει τους πάντες εκτός από τον ασθενή. Ο πωλητής εισπράττει, ο επώνυμος πελάτης γίνεται διαφήμιση, η αρμόδια αρχή περιμένει μια κάποια έγγραφη καταγγελία και ο εξαπατημένος σωπαίνει για να μην παραδεχτεί ότι πιάστηκε κορόιδο. Κάπως έτσι, κανείς δεν αναλαμβάνει ευθύνη μέχρι να εμφανιστεί το ΕΚΑΒ.

Το υπουργείο Υγείας και οι Ιατρικοί Σύλλογοι μπορούν να μοιράζουν μεταξύ τους αρμοδιότητες και ευθύνες όσο θέλουν. Ο κίνδυνος όμως μένει ολόκληρος στον ασθενή.

Το ΠΔ 84/2001 προβλέπει άδεια λειτουργίας, τεχνικές προδιαγραφές και ελέγχους για τους ιδιωτικούς φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας. Η άδεια του χώρου δεν είναι συγχωροχάρτι για οτιδήποτε αποφασίσει κάποιος να πουλήσει μέσα σε αυτόν, είτε έχει άδεια άσκησης ιατρικού επαγγέλματος είτε όχι. Ούτε αρκούν έλεγχοι κατόπιν ραντεβού.

Μετά τις αποκαλύψεις ανακοινώθηκε εφαρμογή με QR code για κάθε ιατρείο. Χρήσιμη, αρκεί να μη βαφτίσουμε τον κωδικό έλεγχο. Το κινητό μπορεί να επιβεβαιώσει ποιος είναι ο γιατρός και τι άδεια διαθέτει ο χώρος. Δεν μπορεί να δει τι μπαίνει στη φλέβα του ασθενούς ούτε αν πίσω από την πόρτα υπάρχει η υποδομή για να σωθεί όταν κάτι πάει στραβά.

Πρόθυμοι θα υπάρχουν πάντα. Άλλος θα πιει μια γουλιά από το τάδε ελιξίριο για να ζήσει μέχρι τα 150. Άλλη θα καταπιεί το δείνα θαυματουργό χάπι για να τεντωθεί το δέρμα της σαν εικοσάχρονης. Κάποιος θα ανακατέψει την ειδική σκόνη από πέος ρινόκερου για να του ξαναγεννηθεί η λίμπιντο. Η απελπισία, ο φόβος του θανάτου και η ματαιοδοξία αποτελούν ανεξάντλητη αγορά.

Το ερώτημα είναι …

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΟΜΠΟΓΙΑΝΝΙΤΟ-ΚΑΘΑΡΜΑΤΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ιατρική ηθική και δεοντολογία

 

Γράφει ο Διονύσης Βενιεράτος

(Με αφορμή τον αδόκητο θάνατο ενός ταλαντούχου καλλιτέχνη)

Θα ξεκινήσουμε με αυτά που λέω κάθε χρόνο στους (δευτεροετείς) φοιτητές της ομάδας, της οποίας έχω την ευθύνη της άσκησης στο εργαστήριο Ανατομίας της Ιατρικής Αθηνών.

Αν τα θεωρείτε βαρετά και τετριμμένα, μπορείτε να πάτε στο επόμενο «θέμα των ημερών», που μας απασχολεί σε κάθε δελτίο ειδήσεων και κάθε συζήτηση.

« Η Ιατρική είναι μια δύσκολη επιστήμη, γιατί συνδυάζει σχεδόν όλες τις θετικές επιστήμες και επιπλέον είναι αυτή που εξελίσσεται με τον ταχύτερο ρυθμό από όλες. Έχει υπολογισθεί ότι κάθε 20 χρόνια διπλασιάζεται ο όγκος πληροφοριών που αφορούν την ιατρική τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο.

» Αυτό σημαίνει ότι για να είσαστε καλοί επιστήμονες και επιτυχημένοι γιατροί, πρέπει να σας αρέσει όχι μόνο το αντικείμενο, αλλά και η συνεχής ενημέρωση για τις νέες επιστημονικές γνώσεις και εξελίξεις της ιατρικής.

» Από τη φύση της, η Ιατρική είναι η κατεξοχήν πρακτική επιστήμη που αποσκοπεί στο να βοηθάει τον συνάνθρωπο και αυτό θα πρέπει να είναι ο κύριος σκοπός καθενός που υπηρετεί αυτό το καθήκον, που δικαίως θεωρείται λειτούργημα.

» Η Ιατρική δεν είναι πάντα ευχάριστη, υπό την έννοια ότι ο γιατρός έρχεται σε επαφή με άτομα κάθε κατηγορίας και είδους (συμπαθείς, αντιπαθείς, έξυπνους, χαζούς κλπ) τους οποίους οφείλει να εξυπηρετήσει χωρίς διακρίσεις, ενώ συνήθως αντιμετωπίζει δυσάρεστες καταστάσεις, από συνήθεις παθήσεις μέχρι και βαριές ασθένειες ή και θανάτους.

» Η Ιατρική είναι κουραστική και σε κάποιες περιπτώσεις μπορούμε να πούμε ότι δεν έχει ωράριο. Ο γιατρός θα πρέπει να είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμος να δώσει την βοήθειά του στον ασθενή, ακόμη και τηλεφωνικά. Αυτό, μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι δεν είναι ιδιαίτερα ευχάριστο.

 

Επιπλέον, όσο πιο καλός είναι ο γιατρός, τόσο περισσότερο κουράζεται, γιατί οι ασθενείς του εμπιστεύονται συνήθως μόνο αυτόν τον ίδιο.

» Και όλα τα παραπάνω γίνονται με αμοιβές, οι οποίες, μολονότι συνήθως του εξασφαλίζουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα, θα μπορούσαν να θεωρηθούν δυσανάλογα μικρές σε σχέση με την προσφορά του. Καμία σχέση με τις αμοιβές κάποιων επιτυχημένων αθλητών ή καλλιτεχνών ή ακόμη και επιχειρηματιών.

» Ωστόσο, ο καλός γιατρός θα πρέπει να εργάζεται έχοντας ως οδηγούς την Ιατρική Ηθική (δηλαδή ότι δεν πρέπει να εκμεταλλευόμαστε οικονομικά τους ασθενείς μας και να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς μαζί τους)…

… και την Ιατρική Δεοντολογία (όπου πρέπει να εφαρμόζουμε αυτά, στα οποία έχουν καταλήξει οι επιστήμονες παγκοσμίως και να μην κάνουμε ό,τι μας κατέβει στο κεφάλι).

» Αν κάτι από όλα αυτά σας προβληματίζει ιδιαίτερα ή/και σας ενοχλεί καθοριστικά, έχετε όλο τον καιρό να αλλάξετε αντικείμενο σπουδών. Άλλωστε οι βαθμοί που πήρατε για να περάσετε στην Ιατρική Σχολή Αθηνών φθάνουν και περισσεύουν για να πάτε σε ένα άλλο Τμήμα και να σπουδάσετε μια άλλη επιστήμη που σας ταιριάζει καλύτερα. (Αυτά έλεγα από τότε που ξεκίνησε να υπάρχει αυτή η δυνατότητα).

» Αν όμως παραμείνετε στην ιατρική, να ξέρετε ότι θα πρέπει να είστε πιστοί στην Ιατρική Ηθική, διότι διαφορετικά θα είστε παρόμοιοι με τους κοινούς απατεώνες.

Και αν κάποιος έχει ροπή προς την απάτη για να κερδίζει περισσότερα χρήματα, είναι τουλάχιστον ανόητο να καθυστερήσει την «δραστηριότητα» αυτή μετά από 6-7 χρόνια σπουδών και μελέτης και 4-8 χρόνια «αγροτικό», αναμονή και ειδικότητα.

Και αυτό γιατί θα έχει δαπανήσει χρόνο άσκοπα, δεδομένου ότι οι κοινοί απατεώνες θα έχουν ξεκινήσει πολύ νωρίτερα και θα έχουν κερδίσει πολύ περισσότερα χρήματα και με πολύ λιγότερο κόπο.»

…

Όταν ήμουν ακόμα κανονικός καθηγητής και όχι «ομότιμος», είχα κάνει (μεταξύ πολλών άλλων προτάσεων για αλλαγή του προγράμματος σπουδών) την πρόταση να υπάρχει ένα «εισαγωγικό» μάθημα από το πρώτο κιόλας εξάμηνο που να περιλαμβάνει τα αντικείμενα: «Εισαγωγή στην Ιατρική – στοιχειώδεις γνώσεις,  ιστορία της ιατρικής, ιατρική ηθική και δεοντολογία».

Η πρότασή μου αυτή δεν είχε αποτέλεσμα (για διάφορους λόγους που δεν είναι του παρόντος) και φυσικά δεν πρόκειται να την επαναλάβω τώρα που έχουν περάσει ήδη 9 χρόνια από την «αφυπηρέτησή» μου.

 

Σε σχέση τώρα με τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη σε ιδιωτική «κλινική» (τα εισαγωγικά μπαίνουν για λόγους ευνοήτους), που επιδιδόταν (μεταξύ άλλων) και σε πλασμαφαιρέσεις, έχουν ήδη λεχθεί και δημοσιευτεί πολλά και έτσι θα είμαι όσο γίνεται συντομότερος:

1) Οι ενδείξεις της πλασμαφαίρεσης κατηγοριοποιούνται διεθνώς και στις πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες (2023) καταγράφονται 166 ενδείξεις, ταξινομημένες σε τέσσερις κατηγορίες:

Κατηγορία I (θεραπεία πρώτης γραμμής),

Κατηγορία II (δεύτερης γραμμής/υποστηρικτική),

Κατηγορία III (βέλτιστος ρόλος μη καθορισμένος, απόφαση εξατομικευμένη) και

Κατηγορία IV (αντενδείκνυται ή αναποτελεσματική).

 

2) Η «θεραπεία αντιγήρανσης» με πλασμαφαίρεση φαίνεται ότι ανήκει είτε στην κατηγορία ΙΙΙ ή ΙV, γιατί παραμένει εντόνως αμφισβητούμενη.

 

3) Η χρήση της πλασμαφαίρεσης ως μεθόδου αποτοξίνωσης από εξαρτησιογόνες ουσίες (όπως η κοκαΐνη ή τα οπιοειδή) ανήκει στην κατηγορία IV χωρίς καμιά αμφιβολία (βλ. Σχόλιο 3)

4) Η πλασμαφαίρεση πρέπει να διενεργείται υπό σαφώς καθορισμένες συνθήκες, που αφορούν το εξειδικευμένο προσωπικό και τον κατάλληλο εξοπλισμό ώστε να  αντιμετωπισθούν τυχόν ανεπιθύμητες και δυνητικώς επικίνδυνες αντιδράσεις, όπως είναι (μεταξύ αρκετών άλλων) οι ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ.

5) Αρρυθμίες υπάρχουν πολλών κατηγοριών, που δεν είναι του παρόντος να αναφέρουμε. Μεταξύ αυτών όμως περιλαμβάνεται και η «κοιλιακή μαρμαρυγή» (ventricular fibrillation), στην οποία η καρδιά λειτουργεί εντελώς τυχαία και αναποτελεσματικά αδυνατώντας να επιτελέσει τον ρόλο της, ώστε να εφοδιάσει με οξυγονωμένο αίμα τον εγκέφαλο και τα λοιπά όργανα του σώματος. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται «καρδιακή ανακοπή» και έχει θανατηφόρο έκβαση εκτός εάν γίνει «ανάταξη» μέσα στα πρώτα λεπτά.

5) Η αποτελεσματικότερη μέθοδος ανάταξης είναι με τη βοήθεια «απινιδωτή – καρδιομετατροπέα», ο οποίος διοχετεύει ηλεκτρικό ρεύμα υψηλής τάσεως για βραχύτατο χρονικό διάστημα και έτσι μπορεί να επαναφέρει τον φυσιολογικό καρδιακό ρυθμό και την αποτελεσματική καρδιακή λειτουργία με ποσοστό επιτυχίας περίπου 90% αν εφαρμοστεί μέσα στο πρώτο λεπτό μετά την ανακοπή, το οποίο όμως πέφτει κατά 7–10% για κάθε επόμενο λεπτό.

6) Υπάρχουν στην αγορά πλήθος απινιδωτών (defibrillators) με τιμές που κυμαίνονται από 840 έως 1800 Ευρώ (συνήθως γύρω στα 1200 Ευρώ).

Προκαλεί εύλογη απορία και αλγεινή εντύπωση, πώς μια «κλινική» που εφαρμόζει μεθόδους που μπορεί να προκαλέσουν αρρυθμίες, δεν ήταν εφοδιασμένη με ένα τέτοιο μηχάνημα…

… ενώ διέθετε δύο (!) μηχανήματα πλασμαφαίρεσης που στοιχίζουν περίπου 3300 Ευρώ έκαστο…

Προφανώς λόγω «φόρτου εργασίας»…

Εδώ να μου επιτρέψετε να σταματήσω.

Ό,τι απορίες και όσα ερωτήματα μπορεί να δημιουργούνται από την εξαιρετικά θλιβερή αυτή ιστορία, μπορεί να τα έχει ο καθένας από μόνος του.

Αρκούμαι λοιπόν σε μια μόνο λέξη, με…

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΑΝΑΞΙΟΚΡΑΤΙΚΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Να θεσπιστούν εξετάσεις για την έναρξη ιατρικής ειδικότητας

 

Γράφει ο Αχιλλέας Γραβάνης

Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, μέλος Δ.Σ. του Ινστιτούτου Επιστημονικών Ερευνών του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου.

Η χώρα μας διαθέτει πτυχιούχους Ιατρικής που εισέρχονται στη διαδικασία λήψης ιατρικής ειδικότητας από διάφορες πηγές: τους πτυχιούχους των επτά δημόσιων ιατρικών σχολών, τους πτυχιούχους από ιατρικές σχολές χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, από χώρες εκτός Ε.Ε. και βέβαια στο άμεσο μέλλον από τις πρόσφατα αδειοδοτηθείσες ιατρικές σχολές που είναι παραρτήματα ιατρικών σχολών της αλλοδαπής στη χώρα μας (μη κρατικές ιατρικές σχολές).

Ολοι οι πτυχιούχοι Ιατρικής από άλλες χώρες πρέπει πριν μπουν στην ειδικότητα στη χώρα μας να αναγνωρίσουν το πτυχίο τους από τη δημόσια αρχή του Διεπιστημονικού Οργανισμού Αναγνώρισης Ακαδημαϊκών Τίτλων (ΔΟΑΤΑΠ).

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει εισαγωγική εξέταση για να ξεκινήσει ένας πτυχιούχος Ιατρικής την ειδικότητα. Η διαδικασία βασίζεται στην αίτηση για θέση ειδικευόμενου και, όπου υπάρχει, στη σειρά αναμονής για συγκεκριμένη ειδικότητα και νοσοκομείο.

Η διαδικασία συνοπτικά είναι η εξής:

Ο νέος γιατρός επιλέγει ειδικότητα και νοσοκομείο/νοσοκομεία όπου επιθυμεί να ειδικευθεί.

Υποβάλλει αίτηση τοποθέτησης για ειδίκευση στην αρμόδια Περιφέρεια/Υγειονομική Υπηρεσία.

Εγγράφεται στη λίστα αναμονής της συγκεκριμένης θέσης, εφόσον υπάρχει αναμονή.

Οταν έρθει η σειρά του, εκδίδεται η απόφαση τοποθέτησης και ο γιατρός ξεκινά ως έμμισθος ειδικευόμενος.

Η ανωτέρω διαδικασία δεν περιλαμβάνει κανένα αξιολογικό στοιχείο προτεραιότητας, όπως ο βαθμός πτυχίου, οι τυχόν ερευνητικές ή εν γένει επιστημονικές δραστηριότητες του νέου γιατρού στα φοιτητικά του χρόνια ή πριν από την ειδικότητα. Οι εξετάσεις για τους ειδικευόμενους έρχονται μόνο στο τέλος της ειδίκευσης, για την απόκτηση του τίτλου της ιατρικής ειδικότητας.

Η διαδικασία στηρίζεται μόνο σε λίστα αναμονής και χρονικής επετηρίδας κατάθεσης της αίτησης για ειδικότητα. Ετσι, πολλοί άριστοι φοιτητές, ανεξαρτήτως προέλευσης του πτυχίου τους, δεν δέχονται να περιμένουν και φεύγουν για ειδικότητα στο εξωτερικό, με πολύ καλύτερες επίσης αποδοχές.

Ενα σημαντικό μέρος αυτών των άριστων νέων γιατρών διαπρέπει διεθνώς και χάνεται για πάντα για το ελληνικό υγειονομικό οικοσύστημα, μένοντας στο εξωτερικό. Επίσης, οι κλινικές και το έμπειρο εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό δεν έχουν λόγο στην επιλογή των ειδικευομένων τους.

Σε αντίθεση με τη χώρα μας, οι επιστημονικά και ιατρικά προηγμένες χώρες επιλέγουν τους νέους γιατρούς για ειδικότητα ύστερα από διαδικασίες εξετάσεων και προσωπικής αξιολόγησης με συνέντευξη. Σε πολλές ευρωπαϊκές προηγούνται της ειδικότητας αυστηρές εξετάσεις σε εθνικό επίπεδο, κατάταξη των υποψηφίων και μετά έναρξη της ειδικότητας.

Για παράδειγμα, στη Γαλλία, η είσοδος στο σύστημα ειδικότητας γίνεται μέσω του τρίτου κύκλου σπουδών (troisième cycle des études médicales – TCEM). Οι Γάλλοι νέοι γιατροί περνούν από τις εθνικές διαδικασίες EDN και ECOS και η κατάταξή τους σε αυτές καθορίζει την πρόσβαση στις ειδικότητες και στις θέσεις.

Στην Ιταλία, η πρόσβαση στις ιατρικές ειδικότητες γίνεται με εθνικό διαγωνισμό, ο οποίος προκηρύσσεται κάθε χρόνο από το υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης και Ερευνας. Μετά την εξέταση δημιουργείται η εθνική κατάταξη και ο υποψήφιος, ανάλογα με τη θέση του στην κατάταξη και τις διαθέσιμες θέσεις, επιλέγει ειδικότητα και νοσοκομείο. Αντίστοιχη διαδικασία υπάρχει και στην Ισπανία.

Για έναν απόφοιτο αμερικανικής ιατρικής σχολής που ξεκινά ειδικότητα στις ΗΠΑ, η διαδικασία περιλαμβάνει τις εξετάσεις βασικών και κλινικών επιστημονικών ιατρικών γνώσεων USMLE, την αίτηση για ειδικότητα σε διάφορα νοσοκομεία, την προσωπική συνέντευξη σε κάθε νοσοκομείο, την είσοδο όλων των αξιολογικών στοιχείων του υποψηφίου στο εθνικό πρόγραμμα NRMP (National Resident Matching Program). Η απόφαση αποδοχής του εκάστοτε νοσοκομείου στηρίζεται στη βαθμολογία της εξέτασης USMLE, στο βιογραφικό του υποψηφίου, στην προϋπάρχουσα ερευνητική εμπειρία, στις συστατικές επιστολές, στην ποιότητα της ιατρικής σχολής αποφοίτησης.

Το σύστημα ιατρικής ειδικότητας στη χώρα μας διώχνει τους περισσότερους άριστους νέους γιατρούς μας και χρειάζεται άμεσα αλλαγές που θα στηρίζουν την αξιοκρατία, την προτεραιοποίηση της αριστείας και την ουσιαστική επιστημονική αξιολόγηση των γνώσεων αλλά και της προσωπικότητας των ειδικευομένων.

Είναι απαραίτητη, λοιπόν, η οργάνωση ετήσιων εθνικών εξετάσεων για την έναρξη ειδικότητας από τις ιατρικές σχολές της χώρας και τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο.

Τα νοσοκομεία και ειδικά τα τριτοβάθμια και πανεπιστημιακά νοσοκομεία πρέπει …

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΣΑΜΑΝΟ-ΞΕΦΤΙΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Τι κάνει η χώρα για τους γιατρούς που δεν πουλάνε μούσι;

 

Γράφει η Βίβιαν Στεργίου

Εδώ και μέρες ο Ελληνας έχει ξυπνήσει ειδικός αιματολόγος. Ξέρει να αναλύσει περίπλοκες ιατρικές διαδικασίες, πλασμο-τέτοια. Τα πλάνα από το ιατρείο του Κολωνακίου θυμίζουν τα πιο γαργαλιστικά επεισόδια της σειράς Δέκατη Εντολή. Ανακαλύπτουμε ξαφνικά πως υπάρχουν κακοί τύποι με λευκές ποδιές, δρες Φρανκενστάιν.

Ο υπουργός υποσχέθηκε να τους βρει – ο ίδιος που έφερε ευθύνη για την εποπτεία τους. Ας μην ξεχνάμε, εν τω μεταξύ, ότι η Ακροδεξιά φταίει που το έτος 2026 συζητάμε εάν τα εμβόλια είναι καλά (είναι) και εάν η εγκυμοσύνη είναι ταλαίπα (είναι).

Τώρα, η τιμώρηση των γιατρών του Κολωνακίου θυμίζει μεσαιωνικά τελετουργικά εκτόνωσης συναισθημάτων του όχλου. Δεν έχουν τεκμήριο αθωότητας οι συλληφθέντες; Δεν έχουν δικαίωμα να μην φαίνονται τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους στα ρεπορτάζ; Ψιλά γράμματα. Σημασία έχει η επιτελεστική «αποτελεσματικότητα». Το κράτος δείχνει το σκληρό του πρόσωπο, γιατί υπάρχει και αυτό, δεν φανερώνει, όμως, κάποιο ολιστικό, πειστικό πλάνο για την Υγεία. Μετά την τελετουργική σκληρότητα, τι;

Μία απλή βόλτα στο ΤικΤοκ φανερώνει το μέγεθος της σήψης. Νευροεπιστήμονες, διατροφολόγοι, ψυχοθεραπευτές/ψυχοβγάλτες υπόσχονται με φωνή μυοχαλαρωτική να σας βοηθήσουν με την άνοια της γιαγιάς σας, με τον καρκίνο της ξαδέλφης σας και με την κατάθλιψή σας. Εχετε διάσπαση της προσοχής, το ξέρατε; Τραύμα. Τοξικότητα. Ο καλός νευροεπιστήμονας είναι εδώ, θα κάνει πέρα το κακό. Εχει κοιλιακούς. Χαλαρωτική φωνή. Αυτό αρκεί.

Κι από την άλλη. Δεν ξέρω πόσες φορές έχω δει στο Διαδίκτυο κριτικές (reviews) για εξαιρετικούς γιατρούς από ασθενείς που δεν είναι επιστήμονες οι ίδιοι και νιώθουν ότι μπορούν να αξιολογήσουν χειρουργό οφθαλμίατρο σαν να είναι γαστρομπιστρό (ευχάριστος χώρος, αλλά ο γιατρός ήταν λίγο απότομος). «Με πίεσε να κάνω κι άλλες εξετάσεις που τελικά δεν χρειάζονταν», έγραφε ασθενής-πελάτισσα στο google-review για… μαστολόγο.

Διαθέτουμε εξαιρετικούς γιατρούς. Μόλις σήμερα ανακοινώθηκαν θετικές επιστημονικές εξελίξεις στην έρευνα για το μυέλωμα. Πριν από λίγες εβδομάδες, θετικά νέα για τον καρκίνο του δέρματος. Υπάρχουν γυναίκες και άνδρες πίσω από αυτές τις εξελίξεις (στην έρευνα για το μυέλωμα συμμετείχαν και Ελληνίδες από το ΕΚΠΑ). Επενδύονται τεράστια ποσά. Δουλεύουν ολόκληρες ομάδες πανέξυπνων ατόμων. Νύχτα μέρα η χώρα θα έπρεπε να στηρίζει τον κόσμο της ιατρικής έρευνας. Τα δημόσια νοσοκομεία θα έπρεπε να είναι το καμάρι μας και η βασική μας έγνοια, γιατί αυτά καθορίζουν την ποιότητα και τη διάρκεια της ζωής μας και όχι οι φούρνοι και τα γαστρομπιστρό.

Εχουμε εκτεθεί σε τεράστιες ποσότητες διαφήμισης για γιατροσόφια, αλοιφές, γουέλνες και υπηρεσίες ψυχοθεραπείας από ανθρώπους που εμφανέστατα έχουν οι ίδιοι πρόβλημα. Ενα μέρος του πληθυσμού, ειδικά τις δύσκολες στιγμές, ασκεί κάτι σαν χριστιανικοφανή παγανισμό με προσκυνήματα σε θαυματουργά λείψανα, φυλαχτά κ.λπ.

Από πού κι ως πού οι πολίτες έχουν αφεθεί μόνοι τους με όλ’ αυτά;

Από πού κι ως πού καλούνται, τάχα, αυτοί να ξέρουν εάν το ΕΚΠΑ έβγαλε καλούς γιατρούς εκείνη τη χρονιά ή εάν μία πιστοποίηση από πανεπιστήμιο του εξωτερικού είναι αξιόπιστη;

Αυτά δεν γίνονται.

Οι συνθήκες δουλειάς των γιατρών στα νοσοκομεία μας και των ερευνητριών στις Ιατρικές μας δεν συγκρίνονται με τις συνθήκες σε άλλες δυτικές χώρες. Παρά ταύτα, τα δημόσια νοσοκομεία λειτουργούν. Οι ερευνήτριες φέρνουν αποτέλεσμα. Για πόσο ακόμη;

Νοσοκομεία σε όλη τη Βόρεια Ευρώπη στελεχώνονται με κορυφαίες Ελληνίδες γιατρούς.

Η πιο πρόσφατη πράξη του ελληνικού δράματος ήταν το φετινό φιάσκο με τα χαμένα ερευνητικά κονδύλια.

Αφήσαμε εκατομμύρια που προορίζονταν για τη χρηματοδότηση ερευνητικών εργαστηρίων να χαθούν (βλ. Φτωχός Συγγενής η Ερευνα, Η Καθημερινή) απογοητεύοντας νέους ανθρώπους με όρεξη για δουλειά.

Oι θεραπείες, τα θαύματα της σύγχρονης Ιατρικής δεν προκύπτουν μαγικά.

Είναι αποτέλεσμα συγκροτημένης, πολύχρονης εργασίας ήσυχων «φυτών», που μπορεί να μην είναι τα πιο ευγενικά και κοινωνικά πλάσματα, ούτε καλοντυμένα ούτε με ακίνητα στο Κολωνάκι.

Ξέρουν, όμως...

 

Ελληνόφωνου ξεφτιλαρο-συντεχνειόπληκτου κβαντικο-σαμανικού κωλοχανείου κωμωδία

 

 

 

pic.twitter.com/zsIQcFQwPC

— Ανδρέας Πετρουλάκης (@anpetroulakis) September 18, 2026

Τελικά με ότι έχει καταπιαστεί ο Πατουλης τα έχει κάνει πουτανα. pic.twitter.com/hgQOj3QQV7

— 𝒲𝒾𝓃𝓈𝓉𝑜𝓃 𝒞𝒽𝓊𝓇𝒸𝒽𝒾𝓁𝓁 ⨯ (@prwinND) September 16, 2026

Η περίπτωση ΙΣΑ - Έλεγχος Ιατρείων είναι το κλασσικό παράδειγμα γιατί το self-regulation δεν δούλεψε και δεν πρόκειται να δουλέψει ποτέ. Πόσο μάλλον σε μια κατεξοχήν διεφθαρμένη χώρα σαν την Ελλάδα.

— MALACOPHOBIC aka @amantomatimou.bsky.social (@amantomatimou) September 16, 2026

Δλδ σ'αυτή τη χώρα γλυτώνει τον έλεγχο, όποιος δεν ανοίγει την πόρτα σε ελεγκτές;
Έχω συγκινηθεί απ'την προστασία που μας παρέχει το ελληνικό κράτος. https://t.co/PqBC1ayxAd

— Ελεύθερος Πολιορκημένος 🇬🇷 (@AleaJactaEst101) September 16, 2026

Να λέγατε ότι είστε από τη ΔΕΗ.
(Η ατάκα που ανοίγει όλες τις πόρτες.) pic.twitter.com/bQoBpOhjwi

— Αλήτμπιρό (@Local_Bureau) September 17, 2026

Δηλαδή κατά τα τα πρότυπα των ιατρικών συλλόγων θα θεσπίσουμε ...«Όρκο του Παϊτέρη" θα κάνουμε κι ένα επιμελητήριο γύφτων, και θα πιστεύουμε πως ελέγχει την νομιμοφροσύνη των γύφτων;😄

— Thanos Dimou (@AthanDim) September 17, 2026

Μου αρέσει που περιμένουμε από έναν ιατρικό σύλλογο τον ρόλο του άτεγκτου ελεγκτικού μηχανισμού.
Επί του πρακτέου δεν είναι κάτι διαφορετικό από έναν επιμελητηριακό - επαγγελματικό φορέα που όπως και εκείνοι άλλων κλάδων κινείται καθαρά συντεχνιακά.

— Thanos Dimou (@AthanDim) September 17, 2026

pic.twitter.com/zIPd1ElKZC

— Ανδρέας Πετρουλάκης (@anpetroulakis) September 17, 2026

2024: Οι σημαντικότερες ιατρικές ανακαλύψεις της χρονιάς που φεύγει

From a robot that could more accurately diagnosis lung cancer to prosthetics that help amputees feel the warmth of human touch, here are some unique health innovations from 2024 pic.twitter.com/6LikITDx4N

— Reuters (@Reuters) December 25, 2024

 

Γράφει ο Γεράσιμος Σιάσος

Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Καρδιολογίας, Γ’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο «Η Σωτηρία».

 

Tο 2024 υπήρξε ένα έτος γεμάτο σημαντικές ιατρικές ανακαλύψεις και εξελίξεις που ανοίγουν νέους δρόμους για τη διάγνωση, τη θεραπεία και την πρόληψη πολλών ασθενειών. Από την εφαρμογή της γονιδιακής θεραπείας στην καταπολέμηση γενετικών νοσημάτων, μέχρι τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην ιατρική διάγνωση, οι καινοτομίες του 2024 θα έχουν μακροχρόνιες συνέπειες για την ιατρική επιστήμη και τη θεραπεία ασθενών.

Ας δούμε τις πιο σημαντικές ανακαλύψεις του έτους.

 

1 Γονιδιακή θεραπεία για γενετικές παθήσεις

Η γονιδιακή θεραπεία συνέχισε να πρωτοπορεί το 2024, με ιδιαίτερη έμφαση στη θεραπεία γενετικών νοσημάτων που προκαλούν σοβαρές αναπηρίες και υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η πιο εντυπωσιακή πρόοδος αφορά τη δρεπανοκυτταρική αναιμία, μια πάθηση που προκαλεί τη δημιουργία ανώμαλων ερυθρών αιμοσφαιρίων, προκαλώντας πόνο, εγκεφαλικά επεισόδια και βλάβες στα όργανα. Η χρήση της τεχνολογίας CRISPR-Cas9, που επιτρέπει την ακριβή διόρθωση του ελαττωματικού γονιδίου, έφερε επαναστατικά αποτελέσματα. Οι κλινικές δοκιμές έδειξαν ότι ασθενείς που υπεβλήθησαν σε γονιδιακή θεραπεία παρουσίασαν σημαντική βελτίωση, με 80% των ασθενών να παρουσιάζουν ουσιαστική ανακούφιση από τα συμπτώματα της πάθησης.

Το 2024, το βραβείο Νομπέλ Ιατρικής απονεμήθηκε στους Βίκτορ Αμπρος και Γκάρι Ρούβκουν για την ανακάλυψη των microRNA και τον ρόλο τους στη γονιδιακή ρύθμιση. Αυτή η ανακάλυψη έχει θεμελιώδη σημασία για την κατανόηση της ανάπτυξης και της λειτουργίας των πολυκύτταρων οργανισμών, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου. Τα microRNA είναι κρίσιμα για τη ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης και η απορρύθμισή τους μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές ασθένειες όπως ο καρκίνος και ο διαβήτης.

Αναμένονται περαιτέρω εξελίξεις και στη θεραπεία άλλων κληρονομικών παθήσεων, όπως η κυστική ίνωση και η μυϊκή δυστροφία Duchenne, οι οποίες έως σήμερα ήταν ιδιαίτερα δύσκολες στην αντιμετώπισή τους.

 

2 Νέες θεραπείες για την άνοια και τη νόσο Αλτσχάιμερ

Η νόσος Αλτσχάιμερ, μία από τις πιο κοινές μορφές άνοιας, συνεχίζει να αποτελεί αίνιγμα για τους επιστήμονες, αλλά το 2024 σημειώθηκαν σημαντικά βήματα στην ανάπτυξη νέων θεραπειών. Τα νέα φάρμακα επικεντρώνονται στην αποδόμηση των β-αμυλοειδών πλακών, οι οποίες πιστεύεται ότι προκαλούν βλάβες στον εγκέφαλο. Η έγκριση του φαρμάκου Lecanemab, το οποίο στοχεύει αυτές τις πλάκες, έφερε σημαντικά αποτελέσματα σε κλινικές δοκιμές, όπου οι ασθενείς παρουσίασαν επιβράδυνση στην εξέλιξη των συμπτωμάτων της νόσου. Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει νέες προοπτικές για τη θεραπεία της Αλτσχάιμερ, καθώς οι κλινικές έρευνες συνεχίζουν να εστιάζουν στην αναχαίτιση της νόσου στα πρώιμα στάδια.

Επιπλέον, οι επιστήμονες έχουν αρχίσει να εστιάζουν σε νέες προσεγγίσεις, όπως η γονιδιακή θεραπεία για άνοια και η χρήση οξυγονοθεραπείας για την αποκατάσταση εγκεφαλικών κυττάρων, προσφέροντας ελπίδες για μελλοντική θεραπεία και πρόληψη της ασθένειας.

 

3 Ανοσοθεραπεία για τον καρκίνο

Η ανοσοθεραπεία για τον καρκίνο είναι μία από τις πιο καινοτόμες ιατρικές εξελίξεις των τελευταίων ετών και το 2024 είδαμε σημαντικά βήματα στη βελτίωση αυτής της τεχνικής. Η ανοσοθεραπεία CAR-T για τη θεραπεία του λεμφώματος και άλλων καρκίνων του αίματος έχει δείξει εντυπωσιακά αποτελέσματα, όπου τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος του ασθενούς απομονώνονται, ενισχύονται στο εργαστήριο και στη συνέχεια επανενσωματώνονται στον οργανισμό για να επιτεθούν στους καρκινικούς όγκους. Η θεραπεία αυτή, αν και έχει υψηλό κόστος και απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό, έχει καταφέρει να βελτιώσει σημαντικά την επιβίωση πολλών ασθενών με καρκίνο του αίματος.

Στο πεδίο των στοχευμένων θεραπειών, το 2024 είδαμε την ανάπτυξη νέων φαρμάκων που στοχεύουν συγκεκριμένα γονίδια ή πρωτεΐνες που σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων, προσφέροντας μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση στη θεραπεία του καρκίνου.

 

4 Τεχνητή νοημοσύνη στην ιατρική διάγνωση

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) έχει εξελιχθεί ραγδαία το 2024 και ενσωματώνεται όλο και περισσότερο στη διάγνωση και στην παρακολούθηση ασθενειών. Νέες εφαρμογές AI, όπως η μηχανική μάθηση και οι αλγόριθμοι ανάλυσης εικόνας, χρησιμοποιούνται για την ανάλυση ιατρικών δεδομένων, όπως ακτινογραφίες, αξονικές τομογραφίες και μαγνητικές τομογραφίες. Οι αλγόριθμοι αυτοί μπορούν να εντοπίσουν ανωμαλίες που είναι δύσκολο να ανιχνευθούν από τον άνθρωπο, επιτρέποντας την πρώιμη διάγνωση και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας.

Επιπλέον, οι εξελίξεις στην ανάλυση γενετικών δεδομένων μέσω AI έχουν καταστήσει δυνατή την εξατομίκευση των θεραπειών για τους ασθενείς. Η γονιδιακή αλληλουχία σε συνδυασμό με την AI επιτρέπει την πρόβλεψη της απόκρισης του ασθενούς σε συγκεκριμένα φάρμακα, γεγονός που βελτιώνει την ποιότητα των θεραπειών και μειώνει τις ανεπιθύμητες παρενέργειες.

 

5 Νέα εμβόλια και θεραπείες για ιούς

Το 2024 υπήρξε επίσης χρονιά σημαντικών εξελίξεων στον τομέα των εμβολίων και των αντι-ιικών θεραπειών. Η ανάπτυξη νέου εμβολίου για τον HIV είναι ιδιαίτερα σημαντική, με πειραματικά εμβόλια που δείχνουν θετικά αποτελέσματα σε κλινικές δοκιμές, προσφέροντας ελπίδες για τη μελλοντική εξάλειψη του ιού. Επίσης, νέα εμβόλια για την ηπατίτιδα C και τη γρίπη παρουσιάζουν εξαιρετική αποτελεσματικότητα, ενώ η χρήση νανοτεχνολογίας για την παράδοση εμβολίων και φαρμάκων κερδίζει έδαφος, με τεχνολογίες που επιτρέπουν τη στοχευμένη δράση στα κύτταρα και την αύξηση της αποτελεσματικότητας των θεραπειών.

 

6 Βλαστοκύτταρα και...

 

10/12/ΧΧΧΧ - ΗΜΕΡΑ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΒΡΑΒΕΙΩΝ ΝΟΜΠΕΛ: Νομπελ Ιατρικής 2023 παίρνουν οι Katalin Kariko και ο Drew Weissman για την ανάπτυξη εμβολίων mRNA κατά της ασθένειας COVID-19

 Το Νομπέλ Ιατρικής για το 2023 απονεμήθηκε στους Καταλίν Καρικό και Ντριού Βάισμαν. Οι ανακαλύψεις τους για την ανάπτυξη εμβολίων mRNA κατά της ασθένειας COVID-19 είναι όμως σημαντικές και για τον καρκίνο και άλλες ασθένειες.

Η Ουγγαρέζα βιοχημικός Καταλίν Καρικό και ο Αμερικανός λοιμωξιολόγος Ντριου Βάισμαν άνοιξαν έναν σημαντικό δρόμο. Οι δυο τους διέκριναν νωρίς τις δυνατότητες της τεχνολογίας mRNA για την ιατρική, όμως λίγοι τους πίστεψαν τότε και ακόμα λιγότεροι θέλησαν να τους χρηματοδοτήσουν.

Οι δυο επιστήμονες μέσω των πρωτοποριακών ευρημάτων τους άλλαξαν ριζικά την κατανόηση του τρόπου, με τον οποίο το mRNA αλληλεπιδρά με το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Πρωτοπόρες εταιρείες όπως η Biontech από το Μάιντς, η Curevac από το Τύμπιγκεν και Moderna από το Κέιμπριτζ των ΗΠΑ θεωρούν πως αυτές οι μελέτες και η νέα τεχνολογία που χρησιμοποιήθηκε στα εμβόλια κατά του κορωνοϊού, μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά του καρκίνου αλλά και μολυσματικών ασθενειών. «Η τεχνολογία έχει τεράστιες δυνατότητες», δήλωσε το 2021, ο Ουγκούρ Σαχίν, συνιδρυτής της Biontech, μιλώντας στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων. «Οι διαδικασίες mRNA άνοιξαν την πόρτα σε μια νέα κατηγορία φαρμάκων που μέχρι στιγμής αντιμετώπισαν μεγάλες προκλήσεις στην ιατρική».

Η Biontech δοκιμάζει τώρα το εμβόλιο της γρίπης BNT161 και βρίσκεται στη δοκιμαστική φάση 3. Η ανταγωνίστρια Moderna δηλώνει στον ιστότοπό της ότι δοκιμάζει διάφορα εμβόλια, μεταξύ των οποίων και κατά των ιών RS και CMV. Η νέα τεχνολογία δοκιμάζεται επίσης και κατά της φυματίωσης, της ελονοσίας και του ιου HIV. Παράλληλα μεγάλες είναι οι ελπίδες για τη θεραπεία του καρκίνου. Με τη συγκεκριμένη διαδικασία μπορούν να δημιουργηθούν εξατομικευμένα εμβόλια για διαφορετικούς ασθενείς, λέει ο Νιλς Χαλάμα  από το Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο.

Δεκάδες μελέτες εστιάζουν στα οφέλη του mRNA έναντι διαφόρων όγκων, από μελάνωμα έως καρκίνο του πνεύμονα, του προστάτη, του μαστού αλλά και καρκίνο στο πάγκρεας. Κυρίως για τον δύσκολο καρκίνο στο πάγκρεας, οι μελέτες είναι πολύ ενθαρρυντικές, λέει ο Νιλς Χαλάμα και συμπληρώνει ότι «ο εμβολιασμός μαζί με άλλα μέτρα, όπως πχ η χημειοθεραπεία και η χειρουργική επέμβαση, μπορούν να έχουν αποτελέσματα».

Στο πλαίσιο της έρευνας, γιατροί αφαίρεσαν τους όγκους από 16 ασθενείς και τους έστειλαν στην Biontech, όπου αναπτύχθηκε ένα εξειδικευμένο εμβόλιο mRNA. Οι μισοί από τους ασθενείς δεν παρουσίασαν κάποια υποτροπή κατά τη διάρκεια της 18μηνης περιόδου παρατήρησης. Ιδιαίτερα θετικό, δεδομένου του πόσο κακή είναι η πρόγνωση για τέτοιους όγκους. «Δεν ξέρουμε ακόμη αν ο καρκίνος δεν εμφανιστεί ποτέ ξανά ή εμφανιστεί με μεγάλη καθυστέρηση», λέει ο Νιλς Χαλάμα.

Ο Σαχίν είχε αναφέρει μάλιστα το 2021 στο περιοδικό Science ότι η διαδικασία  mRNA μπορεί να είχε θετικά αποτελέσματα σε...

 

ΑΝΘΡΩΠΟΣ - ΥΓΕΙΑ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Πού τραβιέται η γραμμή;

Η Λινού λέει ΑΚΡΙΒΩΣ τα ίδια με τον #Πνευματικος και χειρότερα.
Η ΝΔ δεν ξέπεσε βέβαια στον λαϊκισμό του @atsipras
Ο Κυριάκος ΔΕΣΜΕΥΤΗΚΕ ΑΜΕΣΑ κ ΞΕΚΑΘΑΡΑ στην αρχή της "ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ ΚΟΣΤΟΥΣ" διώχνοντας τον #Πνευματικο
Ο Αλέξης θα διώξει τη Λινού;#συριζα_σουργελα pic.twitter.com/7x24f6Y4zN

— Eleni Akiri (@AkiriEleni) June 9, 2023

 Του ΚΩΣΤΑ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗ

H μητέρα μου, παραδομένη στον μεταστατικό καρκίνο, έσβησε στο σπίτι, μέσα στις αγκαλιές μας. Βασανίστηκε. Πόνεσε. Ωστόσο οι γιατροί μας είπαν ότι δεν υπάρχει λόγος να μεταφερθεί στο νοσοκομείο, η ταλαιπωρία θα ήταν μεγαλύτερη. Χορηγήθηκε υποστηρικτική αγωγή από το Ιατρείο Πόνου.  

Αυτό συμβαίνει με πάρα πολλούς ανθρώπους στο τελικό στάδιο. Το νοσοκομείο δεν τους δέχεται ή, αν νοσηλεύονται, τους στέλνει να πεθάνουν στο σπίτι, αρκεί, βέβαια, να διατηρούν επαφή με το περιβάλλον. Από την άλλη, έχω ζήσει καταστάσεις με ανθρώπους που απείχαν μόλις λίγες ώρες από τον θάνατο και στο νοσοκομείο τους έπαιρναν την πίεση, μετρούσαν το σάκχαρο και τους άλλαζαν τον ορό. Οταν ρώτησα για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό, μου απάντησαν ότι έτσι προβλέπεται από το πρωτόκολλο. Ο γιατρός οφείλει να κάνει τα πάντα για να σε κρατήσει στη ζωή ακόμα και αν εσύ δεν το αντέχεις.  

Υπάρχουν άνθρωποι που αναζητούν τη λύτρωση, αλλά οι γιατροί αρνούνται να τη προσφέρουν καθώς δεν το επιτρέπουν οι νόμοι και η δεοντολογία. 

Ο γιατρός Σπύρος Πνευματικός υποχρεώθηκε να αποσυρθεί από την προεκλογική κούρσα της ΝΔ, παρά τη συγγνώμη που έσπευσε να ζητήσει. Ο λόγος είναι μία κυνική δήλωση για τα έξοδα που απαιτεί η διατήρηση στη ζωή καρκινοπαθών σε τελικό στάδιο. «Ενας καρκινοπαθής τελικού σταδίου δεν θα τα καταφέρει, δεν έχει καλή πρόγνωση, πρέπει κάποια στιγμή να τραβήξουμε μία γραμμή. Γιατί είναι πάρα πολύ δύσκολο να αντεπεξέλθουμε στα έξοδα για την αντιμετώπιση ορισμένων ανθρώπων».  

Ας πούμε ότι το συζητάμε. Πού ακριβώς θα τραβηχτεί αυτή η γραμμή; 

Διότι, όπως όλοι ξέρουμε, υπάρχουν μορφές καρκίνου που αντιστοιχούν σε αμετάκλητη θανατική καταδίκη. Οι γιατροί γνωρίζουν, με τη διάγνωση, πόσος χρόνος σου μένει. Και συνήθως πέφτουν μέσα με ακρίβεια. Τραβιέται εδώ καμιά γραμμή; 

 Οχι βέβαια. Διότι ακόμα και μερικές εβδομάδες ποιοτικής ζωής, όταν είναι και οι τελευταίες σου, δεν αποτιμώνται οικονομικά. Ας κοστίζουν όλα τα λεφτά του κόσμου. 

Ενας από τους λόγους που έχουμε κοινωνικό κράτος είναι αυτός. Να κερδίσεις λίγη ζωή στον προθάλαμο του θανάτου. 

Οπως μου εξηγεί ένας πολύ γνωστός νοσοκομειακός γιατρός, τη γραμμή τη θέτει ή ίδια η ζωή ή ο θάνατος. Και τότε, πράγματι, οι γιατροί κρίνουν αν θα χορηγήσουν ή όχι μία ακριβή θεραπεία που δεν θα προσφέρει απολύτως τίποτα, ούτε μία μέρα ζωής. Και πολύ συχνά, σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, επιλέγουν να μην τη χορηγήσουν. Οχι πάντα. Οπως μου αφηγείται ο γιατρός: «Είχα έναν ασθενή σε τελικό στάδιο καρκίνου. Η λογική έδειχνε ότι η θεραπεία θα ήταν μάταιη, δεν θα του προσέφερε τίποτα. Ομως πήρα την απόφαση να του τη χορηγήσω. Κέρδισε τρεις μήνες ζωής που τους πέρασε στο εξοχικό του παρέα με τα εγγόνια του…» Οσο και αν κόστισε η θεραπεία, το αποτέλεσμά της ήταν ανεκτίμητης αξίας.  

Το ερώτημα είναι...

 

ΑΝΘΡΩΠΟΣ - ΥΓΕΙΑ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ : Η κόκκινη γραμμή του κ. Πνευματικού

Toυ ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Ο κ. Πνευµατικός έκανε μια άστοχη δήλωση, διότι ενέπλεξε ένα ζήτημα ιατρικής ηθικής στο πολιτικό Circus Maximus.  

Είπε την άποψή του ως πολιτικός, με αποτέλεσμα να επιτρέψει στην κ. Λινού να αποκαλύψει την «κρυφή ατζέντα» της Ν.Δ. για την υγεία. Ναι, είναι η ίδια κ. Λινού η οποία υποστήριζε, όταν η πανδημία θέριζε τον πληθυσμό, ότι ο ιός δεν μεταδίδεται με τη θεία κοινωνία. 

 Κάποιος άλλος συνάδελφός τους είπε ότι ο Ιπποκράτης αναφέρει ρητώς στον όρκο του ότι ο ιατρός οφείλει να κάνει ό,τι μπορεί για να παρατείνει τη ζωή του ασθενούς. Ναι, όντως το λέει ο Ιπποκράτης. Οπως απαγορεύει και τις αμβλώσεις. Απ’ ό,τι ξέρω, οι αμβλώσεις είναι νόμιμες στη χώρα μας, και ευτυχώς.  

Συμπέρασμα: Η επίκληση του όρκου του Ιπποκράτη, που γράφτηκε τον 5ο π.Χ. αιώνα, δεν μπορεί να κατευθύνει την άσκηση της σύγχρονης ιατρικής. Απλώς εντυπωσιάζει.  

Η αστοχία, όμως, της δήλωσης του κ. Πνευματικού δεν περιορίζεται στη σύγχυση των δύο ιδιοτήτων του. Είναι η αναγωγή ενός ζητήματος με πολλαπλές ηθικές διαστάσεις στην οικονομική του πτυχή. Ηθικές διαστάσεις που αγγίζουν την ίδια την ουσία της ιατρικής τέχνης. 

 Είναι στόχος της η παράταση της ζωής με όποιο κόστος και αν αυτό συνεπάγεται; 

Και μιλάω για το ηθικό κόστος, την κατάρρευση του σώματος που αγγίζει όχι μόνον τον ίδιο αλλά και τους οικείους του, για το κόστος σε πόνο, αφού ο ογκολογικός ασθενής στο τελευταίο στάδιο υποφέρει κατ’ ανάγκην. Ο ιατρός το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να προσπαθεί να τον ανακουφίσει, περιμένοντας πότε θα έρθει ο θάνατος για να τον λυτρώσει. Τελευταίο, και όχι αμελητέο, είναι και το οικονομικό κόστος.

Η ιατρική δεν μπορεί να νικήσει τον θάνατο. Ας το αφήσουμε αυτό για τη θρησκευτική πίστη. 

Η ιατρική είναι τέχνη της ζωής. Ο ιατρός παλεύει για να την κάνει βιώσιμη, να σώσει την αξιοπρέπειά της και να λυτρώσει τον ασθενή από τον πόνο. Εξ ου και το άτοπον της δήλωσης του κ. Πνευματικού. Περιόρισε το ηθικό μέγεθος του ζητήματος στην οικονομική του διάσταση.  

Το ερώτημα δεν είναι αν «συμφέρει» οικονομικά η παράταση ζωής ενός ασθενούς που είναι καταδικασμένος να υποφέρει πριν πεθάνει. Επειδή το έχω ζήσει προσωπικά, μπορώ να μπω στη θέση όσων έχουν βρεθεί στη θέση να πάρουν την απόφαση. Δεν μπορώ να μπω στη θέση του γιατρού που θα την υλοποιήσει.  

Ναι, υπάρχει μια κόκκινη γραμμή για την ιατρική τέχνη. Είναι η στιγμή που ο ιατρός αντιλαμβάνεται ότι τα μέσα που διαθέτει δεν μπορούν να αποτρέψουν το μοιραίο. Εκεί που ο ιατρός αντιλαμβάνεται τα όριά του. Είναι άτοπο να περιορίζεις το ηθικό κόστος σε λογιστικό. 

Πάντως, είναι...

 

ΑΝΘΡΩΠΟΣ - ΥΓΕΙΑ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ο Μητσοτάκης, ο Πνευματικός και το κοινό αίσθημα

 

Της ΜΑΤΙΝΑΣ ΔΕΛΗ

Το έχω ζήσει πρόσφατα με τον πατέρα μου. Σε δημόσιο νοσοκομείο. Το ξέρω ότι δυστυχώς δεν είναι πρωτοτυπία αυτό που λέω. Ο καρκίνος είναι μια σκληρή πραγματικότητα για πολλές οικογένειες. Οταν οι ρόλοι αντιστρέφονται και το παιδί φροντίζει τον γονιό για τις πρωταρχικές του ανάγκες, εσύ, το παιδί, νιώθεις να περνάς σε μια άλλη διάσταση. Γίνεσαι κάτι σαν πληγωμένο σκυλί που προστατεύει και δαγκώνει, οργισμένο για την κοινή μας μοίρα.  

Ξεκάθαρες κουβέντες: Οι οικογένειες της μεσαίας τάξης και των λαϊκών στρωμάτων δεν μπορούν να αντέξουν το κόστος ενός σοβαρού καρκίνου σε ιδιωτικό νοσοκομείο. Το μόνο αποκούμπι τους είναι το ΕΣΥ.  

Υπάρχουν γονείς που λένε στον ογκολόγο τους «μη με βάλεις ιδιωτικό, θέλω να αφήσω κάτι στα παιδιά μου». Ετσι ήταν και ο δικός μου πατέρας. Εφυγε με όλους μας δίπλα του, με γιατρούς και νοσηλευτές που τον φρόντισαν με τρυφερότητα και σεβασμό μέχρι την τελευταία στιγμή. Σε δίκλινα και τρίκλινα δωμάτια με φθαρμένα καθίσματα και καμιά φορά με διπλωμένες κουβέρτες για μαξιλάρι, γιατί είχαν τελειώσει. Αλλά με τα πιο σύγχρονα φάρμακα και με την ασφάλεια που σου εμπνέει η σοβαρότητα και η υπευθυνότητα: των γιατρών αλλά και των νοσηλευτών που θα κάνουν τη δουλειά τους όλη τη νύχτα. 

Ακουσα στο αυτοκίνητο τη δήλωση του γιατρού και υποψήφιου βουλευτή Σπύρου Πνευματικού. Είπε: «Ενας καρκινοπαθής τελικού σταδίου δεν είναι υποχρεωτικό… δεν θα τα καταφέρει, δεν έχει καλή πρόγνωση, πρέπει κάποια στιγμή να τραβήξουμε μια γραμμή. Γιατί; Γιατί είναι πάρα πολύ δύσκολο να μπορέσουμε να αντεπεξέλθουμε στα έξοδα που χρειάζονται για την αντιμετώπιση των συνανθρώπων».  

Κάποιες στιγμές νιώθεις έναν κόμπο να ανεβαίνει και να σου πνίγει τον λαιμό. Ναι, είναι ένας ορθοπεδικός γιατρός που κατέβηκε στην πολιτική. Εχει σπουδάσει και έχει δουλέψει επί χρόνια στη Αμερική. Δεν το πετυχαίνεις αυτό αν δεν είσαι άξιος. Γνωρίζει καλά την καθημερινότητα των δημόσιων νοσοκομείων. Ακόμα κι εμείς, οι απέξω, ξέρουμε ότι στον «πόλεμο» μιας εφημερίας οι γιατροί καλούνται να λάβουν δύσκολες αποφάσεις. Οχι μόνο στην Ελλάδα. Αλλο όμως αυτό, κι άλλο να λες ότι θα τραβήξουμε μια γραμμή για εκείνον που πεθαίνει για… οικονομικούς λόγους! Ως πρόταση πολιτικής! Για εκείνον που δεν μπορεί να στραφεί πουθενά αλλού παρά μόνο στη δημόσια Υγεία. Και να το λες όταν ο αρχηγός του κόμματος που σε φιλοξενεί επισκέπτεται τον Αγιο Σάββα και τις προηγούμενες μέρες έχουν χάσει τη ζωή τους άνθρωποι πριν εμφανιστούν οι ήρωες -ναι, ήρωες- του ΕΚΑΒ. 

Δεν νοείται να λες τέτοια πράγματα τη στιγμή που η προτεραιότητα (της κοινωνίας, όχι μόνο του κόμματός σου) είναι να βελτιωθεί ένα «σπασμένο» σύστημα με άξιους όμως ανθρώπους.  

Εψαξα στα γρήγορα: Εχει ξανασυμβεί. 

Στη Γαλλία ο σύμβουλος του Μιτεράν, Ζακ Αταλί, δεν μίλησε προφανώς για ευθανασία των ηλικιωμένων (αυτό είναι ένα διάσημο fake news) είχε πει όμως πως «το κύριο πρόβλημα στο μέλλον θα είναι ό υπερπληθυσμός (…) Θα μπορούσε να μας βολέψει μία πανδημία πού θα σκοτώσει τους γέρους και τους αρρώστους». 

Στην Ελλάδα ο Τσίπρας (στη ΔΕΘ του 2018) και ο Τσακαλώτος μας είπαν –εμμέσως πλην πολύ σαφώς– ότι δεν κινδυνεύει το Ασφαλιστικό γιατί οι μεγάλοι σε ηλικία συνταξιούχοι θα πεθάνουν. Ως υπουργός Οικονομικών ο κ. Τσακαλώτος δήλωσε αμέσως μετά τη ΔΕΘ -σε Roadshow στο Λονδίνο (εδώ)- για μια συγκεκριμένη κατηγορία συνταξιούχων: «Δεν υπάρχει λεπτός τρόπος για να το πω, αλλά αυτοί οι άνθρωποι θα εγκαταλείψουν με φυσικό τρόπο το σύστημα γιατί είναι οι μεγάλοι (σε ηλικία) συνταξιούχοι. Εχω προσπαθήσει να σκεφτώ έναν ευφημισμό για να το πω αλλά βασικά θα βγουν από το σύστημα. Μέχρι το 2030, το 2040 δεν θα είναι εκεί».  

Κάποιες συμπεριφορές –γιατί η δημόσια δήλωση είναι συμπεριφορά– παρότι επιφανειακά μπορεί να δείχνουν ορθολογικές χτυπούν μια χορδή. Και ο ήχος από το χτύπημα...

ΥΓΕΙΑ και ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: Τι είναι ασθένεια;

Γράφει ο Δημήτρης Λινός 

Καθηγητής της Χειρουργικής και εθελοντής ιερέας.

 Οσο και αν φαίνεται εύκολη η απάντηση στο ερώτημα «τι είναι ασθένεια;», στην πραγματικότητα είναι πολύ δύσκολη. 

Η απάντηση ότι η ασθένεια είναι το αντίθετο της υγείας είναι λαθεμένη. Ηδη από το 1946 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε ξεκαθαρίσει ότι «υγεία δεν είναι απλά η απουσία ασθένειας ή αναπηρίας» αλλά «η καλή φυσική, διανοητική και κοινωνική κατάσταση και ευεξία».

Στο ερώτημα «τι είναι ασθένεια;» και ποιες καταστάσεις θεωρούνται «ασθένεια», 1.500 γιατροί, 1.500 νοσηλευτές, 3.000 πολίτες και 200 μέλη του Κοινοβουλίου της Φινλανδίας έδωσαν διαφορετικές απαντήσεις όταν ρωτήθηκαν για 60 πιθανές διαγνώσεις ασθενειών. Παράδειγμα, τη διάγνωση «προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο», «σαρκοπενία», «στειρότητα», κ.λπ. μόνο το 20% θεώρησε ως «ασθένεια» και τουλάχιστον ένα άλλο 20% ως «μη ασθένεια».

Η ασθένεια αλλάζει με τον χρόνο, όπως αλλάζουν όλες σχεδόν οι ιατρικές μας γνώσεις. Η οστεοπόρωση, π.χ., εθεωρείτο μέχρι το 1994 φυσιολογικό αποτέλεσμα της προϊούσας ηλικίας, ενώ σήμερα κατατάσσεται στις ασθένειες. Αντίθετα, η ομοφυλοφιλία είχε καταγραφεί ως οργανική ψυχιατρική διαταραχή που εθεραπεύετο με ηλεκτροσόκ και ενίοτε νευροχειρουργικές επεμβάσεις. Το 1973, η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΑΡΑ) με πλειοψηφία 58% των μελών αποφάσισε να την απαλείψει από το διαγνωστικό τους εγχειρίδιο. Ομως, μόλις το 1991 αφαιρέθηκε από το ICD-10 (10η έκδοση της International Classification of Diseases), και δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως «ασθένεια».

Νέες «ασθένειες» δημιουργούνται συχνά από κλινικές μελέτες που συνοδεύονται από νέες θεραπείες, συνήθως με νέα φάρμακα (ή παλαιότερα με νέες ενδείξεις). Παράδειγμα, η αρτηριακή πίεση που εδώ και πολλά χρόνια εθεωρείτο «ασθένεια» όταν ήταν πάνω από 140/90mm/Hg. Ομως από το 2017 το όριο έπεσε στο 120/80mm/Hg δημιουργώντας εκατομμύρια νέων ασθενών που χρειάζονται θεραπεία.

Ας επανέλθουμε όμως στο αρχικό μας ερώτημα. Ο καθηγητής Eric J. Cassell τόσο σε άρθρο στο NEJM όσο και στο σύγγραμμά του με τίτλο «The Nature of Suffering and the Goals of Medicine» αναδεικνύει το suffering (ταλαιπωρία, δυστυχία) ως τον ορισμό της ασθένειας. 

Στο suffering περιλαμβάνεται ο σωματικός πόνος, αλλά δεν περιορίζεται σε αυτόν. Μάλιστα, τονίζει ότι «η αποτυχία των γιατρών να καταλάβουν τη φύση του suffering, μπορεί να οδηγήσει σε ιατρική παρέμβαση που αν και τεχνικά επαρκής, όχι μόνο αποτυγχάνει στην εξάλειψη αλλά πολλές φορές γίνεται η ίδια η αιτία του suffering του πάσχοντος ανθρώπου».

Βασιζόμενος σε αυτόν τον ορισμό της ασθένειας, ο καθηγητής και Ακαδημαϊκός Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας αναφέρει ότι «το suffering αντιπροσωπεύει το ηδονοκρατικό πνεύμα του δυτικού πολιτισμού, το οποίο έχει τις ρίζες του στη χρηστική προσέγγιση: καθετί το οποίο προσφέρει ικανοποίηση και ευχαρίστηση είναι καλό. Κακό είναι καθετί που γεννά οδύνη και δυστυχία».

Από τον ίδιο μαθαίνουμε ότι στην Ορθόδοξη αντίληψη το γενεσιουργό αίτιο της ασθένειας είναι η «φιλαυτία» που αντικατέστησε την αγάπη προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο. Γι’ αυτό και ο ορισμός της ασθένειας είναι...

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΨΕΚΑΣΜΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Tα εμβόλια και ο εξυπνότερος λαός του κόσμου...

 

Toυ Strange Attractor

Οι Έλληνες ανέκαθεν αρέσκονταν στο να μαλώνουν μεταξύ τους.

Η διχόνοια και ο διχασμός μας χαρακτηρίζουν από την εποχή των αρχαίων προγόνων μας.

Στη νεότερη ιστορία τίποτα δεν άλλαξε.

Δείτε τι γίνονταν στη διάρκεια της επανάστασης του 1821. Και όχι μόνο.

Φερ’ ειπείν, παλιά είχαμε την κόντρα βασιλικών και δημοκρατικών.

Αργότερα αριστερών και δεξιών.

Πιο πρόσφατα εκείνη μεταξύ πασόκων και νεοδημοκρατών.

Λίγο μετά είχαμε μνημονιακούς εναντίον αντιμνημονιακών.

Και τώρα τελευταία ζούμε τη μεγάλη κόντρα μεταξύ εμβολιαστών και αντιεμβολιαστών… με τους δεύτερους να περνάνε σε άλλα επίπεδα, ιδρύοντας σώματα «Θεματοφυλάκων του Συντάγματος», στήνοντας υπουργεία που δεν «υπάγονται σε καμία αρχή» και άλλα τρελά.

Και στη μέση ο απλός πολίτης που δεν ξέρει ποιον να ακούσει και τι να πιστέψει.

Μέσα σε έναν καταιγισμό πληροφόρησης από ειδικούς και μη.

Με τις θεωρίες συνωμοσίας να μας «πλακώνουν» από παντού.

Και με διάφορους «γνώστες», που αρνούνται με έμφαση να εμβολιαστούν για τον κορονοϊό, να επιμένουν στην απόφασή τους ακόμη κι αν αυτή τους κοστίζει χρήματα, οι οποίοι όταν ήταν παιδάκια ή και φαντάροι έκαναν το ένα εμβόλιο πάνω από το άλλο χωρίς να ξέρουν καν το γιατί.

Τέλος πάντων…

Η μάχη συνεχίζεται (στα σόσιαλ μύδια μάλιστα είναι καταιγιστική), και ο νικητής θα φανεί σε μερικά χρόνια από σήμερα, μένοντας ζωντανός μέσα στην αλληλουχία μεταλλάξεων του ιού που μας βομβαρδίζουν καθημερινά κι από παντού.

Πόσοι όμως από εμάς, άσχετα με το ποια πλευρά στηρίζουμε, γνωρίζουμε έστω και τα βασικά περί των εμβολίων;

Ιδού λοιπόν μια σύντομη και όσο το δυνατόν πιο εκλαϊκευμένη εξιστόρηση της εξέλιξής τους, προκειμένου τουλάχιστον να ξέρουμε γιατί μαλώνουμε.

Τα εμβόλια λοιπόν έχουν μια ιστορία μόλις μερικών εκατοντάδων χρόνων.

Και ως είθισται σε πολλά ζητήματα της ιατρικής, οι Κινέζοι ήταν οι πρώτοι που άρχισαν να πίνουν δηλητήριο φιδιών για να αποκτήσουν ανοσία στις επιπτώσεις του, ενώ μόλυναν τους εαυτούς τους με πύον από δαμαλίτιδα για να αντιμετωπίσουν την ευλογιά, που τότε θέριζε την ανθρωπότητα.

Στη Δύση ο πρώτος που ασχολήθηκε με το θέμα ήταν ο Βρετανός Edward Jenner, που αντιλήφθηκε πως εκείνοι που σπάνια κολλούσαν ευλογιά ήταν κυρίως αγελαδοτρόφοι, ή άτομα που άρμεγαν αγελάδες, άρα συμπέρανε πως η μόλυνσή τους από τη δαμαλίτιδα τους προκαλούσε ανοσία στην ευλογιά, η οποία να θυμίσουμε ήταν κατά 60% θανατηφόρα στους ενήλικες, και ως 90% στα παιδιά.

Το 1798 δημιούργησε το πρώτο εμβόλιο για την ευλογιά (από μικρόβια δαμαλίτιδας), η παγκόσμια καθιέρωση του οποίου στα επόμενα χρόνια συντέλεσε στο να εξαλειφθεί εντελώς η συγκεκριμένη αρρώστια το 1979, διακόσια χρόνια αργότερα.

Στη συνέχεια είχαμε τον Louis Pasteur, τα πειράματα του οποίου πρωτοστάτησαν στην ανάπτυξη του ζωντανού εμβολίου εξασθενημένης χολέρας και του εμβολίου αδρανοποιημένου άνθρακα σε ανθρώπους (1897 και 1904, αντίστοιχα).

Το εμβόλιο κατά της πανώλης εφευρέθηκε επίσης στα τέλη του 19ου αιώνα.

Μεταξύ 1890 και 1950, η ανάπτυξη βακτηριακών εμβολίων πολλαπλασιάστηκε, συμπεριλαμβανομένου του εμβολιασμού Bacillus-Calmette-Guerin (BCG), ο οποίος χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα.

Το 1923 ο Alexander Glenny τελειοποίησε μια μέθοδο με την οποία μπορούσε να αδρανοποιήσει την τοξίνη του τέτανου με την ουσία formaldehyde (μεθανάλη).

Η ίδια μέθοδος εξελίχθηκε λίγο αργότερα, το 1926, για να δημιουργηθεί εμβόλιο κατά της διφθερίτιδας.

Η ανάπτυξη του εμβολίου για τον κοκκύτη χρειάστηκε περισσότερο χρόνο με το εμβόλιο αυτό να αδειοδοτείται για πρώτη φορά το 1948 στην Αμερική.

Στη συνέχεια αναπτύχθηκαν μέθοδοι καλλιέργειας ιστού από ιούς, οι οποίες συντέλεσαν με τη σειρά τους στην εμφάνιση του (αδρανοποιημένου) εμβολίου Salk, αλλά και του Sabin (πόσιμο) κατά της πολιομυελίτιδας.

Οι μαζικοί εμβολιασμοί που ακολούθησαν σε παγκόσμιο επίπεδο βοήθησαν στην πλήρη εξαφάνιση της συγκεκριμένης νόσου από πολλές περιοχές του πλανήτη.

Αργότερα η επιστήμη βρήκε τρόπο να συμπεριλάβει σε εμβόλια εξασθενημένα στελέχη ιλαράς, παρωτίτιδας και ερυθράς, με αποτέλεσμα και αυτές οι ασθένειες να είναι σήμερα σχεδόν ακίνδυνες, ενώ προβλέπεται και η ολική εξάλειψη της πρώτης σε μερικά χρόνια από σήμερα.

Και όλα αυτά χάρη στα εμβόλια...

Πάντως, παρά τις επιστημονικές και απτές αποδείξεις για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας από τα εμβόλια, πάντα υπήρχαν και ακόμη υπάρχουν αντιδράσεις.

Τις δεκαετίες του 1970 και 1980, στην Αμερική και στη Δυτική Ευρώπη είχε ξεσπάσει ένας «πόλεμος» από πλευράς των τότε αντιεμβολιαστών, με συνεχείς δικαστικές διαμάχες, που οδήγησαν τις περισσότερες εταιρίες παρασκευής των εμβολίων να μειώσουν τις έρευνες λόγω αυξημένου κόστους, ενώ παράλληλα μειώθηκε και ο αριθμός των εταιριών που τα παρασκεύαζαν.

Τις τελευταίες δυο περίπου δεκαετίες έχει σημειωθεί μια ραγδαία ανάπτυξη της μοριακής γενετικής, ενώ άρχισαν να εφαρμόζονται στην ανάπτυξη των εμβολίων και οι νέες γνώσεις γύρω από την ανοσολογία, τη μικροβιολογία και τη γονιδιακή βιολογία.

Οι τελευταίες επιτυχίες έχουν να κάνουν με την ανάπτυξη ανασυνδυασμένων εμβολίων κατά της ηπατίτιδας Β, του κοκκύτη, αλλά και της εποχικής γρίπης.

Η μοριακή γενετική λοιπόν, που βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη, θέτει τις βάσεις για ένα αισιόδοξο μέλλον όσον αφορά στα εμβόλια τα οποία πλέον αποτελούν το βασικό όπλο κατά των νόσων που μάστιζαν και συνεχίζουν κατά καιρούς να μαστίζουν την ανθρωπότητα.

Μάλιστα, κάποιοι προβλέπουν πως..