"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ Α.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ Α.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΚΟΡΩΝΟΪΟΠΛΗΚΤΟΣ ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Όσοι απογοήτευσαν στην καραντίνα (Ένας απολογισμός για όσους έκαναν μια δύσκολη κατάσταση ακόμα δυσκολότερη)

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Λίγο μετά την έναρξη της μακράς διαδικασίας άρσης των περιοριστικών μέτρων για την προστασία από τον κορωνοϊό, και με επίγνωση ότι η καραντίνα είναι μια συνθήκη στην οποία μπορεί κάλλιστα να επανέλθουμε, έγραψα για όλα αυτά που την έκαναν πιο δύσκολη απ’ ό,τι θα μπορούσε να είναι. Γιατί αυτά είναι που, αν δεν διορθωθούν, θα την κάνουν ανυπόφορη αν επιβληθεί εκ νέου.
 
Οι ψεκασμένοι

Η συνωμοσιολογία δεν είναι καινούργιο φαινόμενο, όμως η δυνατότητα που της παρέχουν τα social media να ξεδιπλωθεί και να επηρεάσει, είναι ακόμα σχετικά νεοπαγής. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ήδη αρκετά δείγματα του πώς η παραπληροφόρηση δηλητηριάζει τον δημόσιο λόγο και τις κοινωνικές εξελίξεις, με αντιπροσωπευτικότερο και πιο πειστικό τις ΗΠΑ του Trump.  


Στην Ελλάδα, οι συνωμοσιολόγοι αρχικά διέδιδαν ότι ο κορωνοϊός είναι κατασκευασμένος ως σχέδιο εξόντωσης πληθυσμών. Μετά έδειξαν να τον αποδέχονται ως πραγματικότητα κι άρχισαν να προτείνουν αντιεπιστημονικά γιατροσόφια και θεραπείες. Ανώνυμα τρολ, “πνευματικοί ταγοί”, βουλευτές, ένα ετερόκλητο πλήθος που αποδεικνύει ότι η κουλτούρα του ψεκασμένου διαπερνά στρώματα και ιδιότητες, μοίραζαν επικίνδυνες συμβουλές -από πρόπολη και ανοιχτά παράθυρα μέχρι κηραλοιφές- για την αντιμετώπιση του ιού. Ακολούθως, αμφισβήτησαν τη χρησιμότητα της καραντίνας καταγγέλλοντάς την ως παραβίαση των δικαιωμάτων μας και δόλιο μέσο καταστροφής της οικονομίας.  


Παράλληλα, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση δημοφιλούς καλλιτέχνη του λεγόμενου εντέχνου, που μέσα στην παραζάλη των likes και της απυρόβλητης φαντασιοπληξίας του, διέκρινε στον εγκλεισμό ένα πείραμα κοινωνικού ελέγχου πλανητικών διαστάσεων. 


Έπειτα, οι συνωμοσιολόγοι αμφισβήτησαν τη χρησιμότητα της άρσης της καραντίνας, βλέποντας την ενέργεια αυτή ως πρόθεση υπονόμευσης της δημόσιας υγείας για χάρη της οικονομίας.  


Εσχάτως διαδίδουν ότι η χρήση μάσκας είναι κόλπο για να πλουτίσουν οι εταιρείες που τις κατασκευάζουν. 


Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο παρανοϊκής αντιδραστικότητας κι αχαλίνωτης ψευδολογίας γίνεται σαφές ότι το πραγματικό πρόβλημα των ψεκασμένων συμπολιτών μας δεν είναι ο ιός, αλλά η παθολογική ανάγκη τους να χτίζουν νέα προβλήματα πάνω στα υπάρχοντα για να αποσπάσουν ηδονή και συμπάθεια μέσα από το χάος.
 
Οι εκπρόσωποι των εθνικών μας δογμάτων

Οι εκκλησίες έκλεισαν και η συγκέντρωση του ΠΑΜΕ την Πρωτομαγιά έγινε με την τήρηση εύλογων αποστάσεων μεταξύ των διαδηλωτών. Αυτή είναι η επίσημη εκδοχή των πραγμάτων.  


Ουσιαστικά όμως, οι εκκλησίες έκλεισαν αφού πρώτα τραβήχτηκαν αφτάκια και χάθηκε πολύτιμος χρόνος, οι εκπρόσωποί της προέτρεπαν τους πιστούς τους από την αρχή της πανδημίας να συνεχίσουν να κοινωνούν, διαδίδοντας αντιεπιστημονικές απόψεις καθ’ όλη τη διάρκεια της καραντίνας, ενώ κάποιοι ανταρτοπαπάδες συνέχισαν να προσφέρουν Θεία Μετάληψη στα κρυφά ενώ όλοι μετρούσαμε κρούσματα και νεκρούς. 

Από την άλλη, το ΠΑΜΕ μπορεί να εκμεταλλεύτηκε επιτυχημένα ένα photo opportunity πλάθοντας μία viral αγωνιστική επικοινωνία ειρωνικής συμμόρφωσης στους νόμους, στην πραγματικότητα όμως όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι οι διαδηλωτές δεν προσγειώθηκαν στις θέσεις τους κατά μόνας, ούτε αποχώρησαν με διακτινισμό. 


Με λίγα λόγια, τόσο η Εκκλησία όσο και το ΠΑΜΕ συμπεριφέρθηκαν με τρόπο συνεπή στον υπαρξιακό τους πυρήνα: ως κατ’ εξοχήν φορείς συντηρητισμού και θεσμοθετημένης αλαζονείας, που υπεράνω πραγματικότητας και ειδικών περιστάσεων, διαλέγουν την αλήθεια της τελετουργίας τους εις βάρος του κοινού οφέλους.
 
Οι απανταχού διάσημοι

Το σύστημα και η κουλτούρα των celebrities βρίσκονται σε ολοένα επιδεινούμενη παρακμή την τελευταία δεκαετία, με τη μανιώδη αυτοπροβολή των τελευταίων στα social media να έχει αντικαταστήσει το ενδιαφέρον που κάποτε προέκυπτε γι’ αυτούς χωρίς να το εκβιάζουν με προσωπικές αναρτήσεις ανά τέταρτο. Αυτό το γνωρίζαμε ήδη. Η κρίση του covid-19 όμως, απέδειξε πως δεν πρόκειται απλώς περί παρακμής, αφού ακόμα και η παρακμή μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς. Αντίθετα, πρόκειται για ένα φαινόμενο οξείας ανεπικαιρότητας, για παντελή δηλαδή έλλειψη επαφής με την πραγματικότητα.  


Από το γνωστό ανυπόφορο ζεύγος που δεν άφησε εκπομπή για εκπομπή που να μη μιλήσει για την προσωπική του εμπειρία με τον κορωνοϊό κι από τους κακόμοιρους μαϊντανούς που μας αφιέρωσαν το Imagine από το instagram (γιατί αλήθεια;), μέχρι τη Madonna και την Ellen που επιδόθηκαν σε ψευδοφιλοσοφικές αναλύσεις και άτοπο χιουμοράκι αντίστοιχα από την ασφάλεια της πολυτελούς καραντίνας τους ενώ ο κόσμος πεθαίνει, οι celebrities σε παγκόσμιο επίπεδο και κατά πλειοψηφία αποδεικνύουν ότι είναι πλήρως αποσυνδεδεμένοι από το περιβάλλον. 


Αν η επ’ αγαθώ επιδραστικότητα είναι το πλεονέκτημα της δημοσιότητας, οι celebrities μάς παρουσιάσαν με τον πιο εύγλωττο κι εγωκεντρικό τρόπο την ανημπόρια τους να δουν μέχρι κι αυτό. Άγνοια, ναρκισσισμός και μια καταχρηστική, οριακά ανήθικη, ανάγκη μονοπώλησης του ενδιαφέροντος σε μία περίοδο που η προβολή τους θα έπρεπε να είναι το τελευταίο που τους ενδιαφέρει, συντείνουν στη διαπίστωση ότι η επιφάνεια της διασημότητας δεν υπήρξε ποτέ πριν τόσο αποκρουστική.
 
Ο Γιάννης Βρούτσης

Το πρόγραμμα τηλεκατάρτισης επιστημόνων υπήρξε από την αρχή εξαιρετικά προβληματικό και προσβλητικό, για δύο λόγους: 


Ο πρώτος και πιο προφανής είναι πως όταν ενσκήπτει μία πανδημία που παραλύει την αγορά και δημιουργεί την ανάγκη οικονομικής ενίσχυσης πληθυσμών, είναι άδικο να ενισχύεις τους μεν άμεσα κι ανεπιφύλακτα, αλλά να θέτεις προϋποθέσεις για να ενισχύσεις τους δε, με λιγότερα λεφτά μάλιστα και σε δεύτερο χρόνο. Πώς ακριβώς στοιχειοθετείται αυτή η ανισότητα; 


Ο δεύτερος λόγος αφορά τις προϋποθέσεις αυτές, οι οποίες δεν είναι για παράδειγμα εισοδηματικές (προφανώς ο Λυκουρέζος δεν χρειάζεται επίδομα ας πούμε), αλλά εισάγονται ως καθολική αμφισβήτηση της γνωστικής επάρκειας των επιστημόνων – λες και τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να τους επιμορφώσεις! Το ότι η τηλεκατάρτιση αποδείχτηκε κι επί της ουσίας το φιάσκο που αποδείχτηκε, είναι απλώς το κερασάκι στην τούρτα, και για όσους δεν γεννήθηκαν χθες είναι απολύτως ενδεικτικό της απροκάλυπτης λαμογιάς και προχειρότητας με τις οποίες είναι εμποτισμένες αναρίθμητες δραστηριότητες μεταξύ δημοσίου και ιδιωτών στην Ελλάδα, ειδικά όταν αυτές γίνονται στη ζούλα. Από την κατάληξη της υπόθεσης δε, την απόφαση δηλαδή να δοθεί το επίδομα στους επιστήμονες χωρίς τη μεσολάβηση διαδικασίας, αποδεικνύεται ότι αυτό μπορούσε να γίνει εξαρχής, πράγμα που εκθέτει Βρούτση και Μητσοτάκη τουλάχιστον για αβλεψία και ερασιτεχνισμό, αν όχι για κάτι βαρύτερο.
 
Η εταιρική φιλαργυρία

Η πανδημία και τα παρεπόμενά της έδωσαν την αναπόφευκτη αφορμή στην αγορά να δείξει το ανάστημά της και να δοκιμάσει τις αντοχές αλλά και τα ηθικά αντανακλαστικά της μπροστά σε μία πρωτοφανή κρίση. 


Κι ενώ, αναμφίβολα, υπήρξαν παραδείγματα επιχειρήσεων που στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων, από σουπερμάρκετ που έμεναν ανοιχτά όλη μέρα και λειτουργούσαν άψογα παρά τις πρακτικές δυσχέρειες, μέχρι ευάλωτα και niche καταστήματα όπως η Πολιτεία που συνέχισε τη λειτουργία της αξιόπιστα με άλλη μορφή, υπήρξαν και οικτρές απογοητεύσεις.

Εντύπωση μου έκαναν κυρίως δύο περιπτώσεις: 


Οι μεταφορικές εταιρείες από τη μία, που αντί να συνειδητοποιήσουν τον κοινωνικό χαρακτήρα που προσέλαβε η δραστηριότητά τους και την ιδιαίτερη βαρύτητα της ευθύνης τους εν μέσω καραντίνας, προέβησαν σε αυξήσεις τιμών και σε διάλυση του ήδη προβληματικού δικτύου εξυπηρέτησης. Δεν κατάλαβαν ότι αυτή ήταν η στιγμή τους; Δεν ήταν προφανές πως αυτή ήταν η ευκαιρία τους να αποδείξουν επιτέλους ότι μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους καλά (αντί να κρεμάνε τους πελάτες τους ως συνήθως) κι ότι το κοινωνικό συμφέρον -για το οποίο η λειτουργία τους ήταν τώρα ζωτικής σημασίας- τους αφορά και τους νοιάζει;

Η περίπτωση όμως της Aegean ξεπερνά κάθε άλλη περίπτωση απληστίας, αναιδούς αναλγησίας και προβληματικής εταιρικής κουλτούρας. Η άρνησή της να επιστρέψει στους πελάτες της τα χρήματα που κατέβαλαν για πτήσεις που μόνη της ακύρωσε, οι ανεπαρκείς επιλογές που τους έδωσε αντί επιστροφής (voucher και επαναπρογραμματισμό πτήσης, λες και κάτι τέτοιο είναι ρεαλιστικό στην παρούσα φάση), και το ανύπαρκτο επικοινωνιακό πλάνο της που θύμισε απαρχαιωμένη δημόσια υπηρεσία με τις απασχολημένες γραμμές επί ένα μήνα και τους αναρμόδιους υπαλλήλους να παίζουν πινγκ πονγκ, ήταν ψηφίδες ενός μωσαϊκού κακότητας και ανοργανωσιάς που προφανώς ήταν πάντα εκεί, αλλά οι συνθήκες (και το πολυδάπανο μάρκετινγκ) επιμελώς απέκρυπταν. 


Η αποθέωση του θράσους και της τσιφουτιάς δε, ήταν...

ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΟΥΡΓΕΛΟΨΩΝΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Όχι, αγαπητοί celebrities ψωνισμένοι νάρκισσοι ,ο κορωνοϊός δεν είναι μία ακόμη πλατφόρμα αυτοπροβολής - Αφήστε και μία περίσταση δημόσιου ενδιαφέροντος να σας προσπεράσει

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Υπάρχει μία κατηγορία celebrities εκεί έξω, χωρίς αντικείμενο, όπως το ζεύγος Τανιμανίδη που είναι διάσημο ως instagram friendly προϊοντικό δίδυμο ή ο Σάκης Ρουβάς που είχε μια σημαντική ποπ καριέρα μέχρι και πριν από καμιά δεκαετία, κι έκτοτε φυτοζωεί απούλητος ως μαριονέτα πιο πλούσιων από αυτόν, φίλων του. 


Για κάποιον λόγο, τα άτομα αυτά και άτομα σαν αυτά, είτε επειδή κάποιος τα έπεισε είτε επειδή έπεισαν μόνα τους τον εαυτό τους, έχουν πιστέψει στα σοβαρά ότι επιτελούν ή πρέπει να επιτελέσουν κάποιον σημαντικό κοινωνικό ρόλο, μεταξύ άλλων προωθώντας “σκοπούς” και ωθώντας τον κόσμο στο “καλό”. Ένα σύνδρομο Μεσσία στο πιο υποκριτικό και glamorous, δηλαδή.

Σ’ αυτό το θλιβερά και άβολα ναρκισσιστικό πλαίσιο, celebrities παρελαύνουν αυτές τις μέρες σε τηλεοπτικές εκπομπές και δελτία ειδήσεων(!), γιατί προφανώς το instagram τους δεν τους έφτανε, για να μας μιλήσουν για τον κορωνοϊό, την αναγκαιότητα τού να μείνουμε μέσα, αλλά και για το πώς τα περνάνε οι ίδιοι στην πολυτελή τους καραντίνα, τι γυμναστική κάνουν και τι επιτραπέζια παίζουν με τα παιδιά τους.  


Αστειότητες. Πανάκριβος τηλεοπτικός χρόνος ξοδεμένος στον μύλο της ματαιοδοξίας, ενώ γύρω γύρω κόσμος πεθαίνει. Και τα υπόλοιπα media ακολουθούν κι αναπαράγουν αφειδώς, βέβαια.

Συνήθως λέμε ότι τα social media και η πλασματική δημοτικότητα των follow και των likes φουσκώνουν τα μυαλά των άσημων ανθρώπων, δημιουργώντας ψευδαίσθηση σπουδαιότητας κι επιρροής εκ του μηδενός. Αυτό ισχύει πράγματι, ωστόσο οι άσημοι άνθρωποι και οι ψευδαισθήσεις τους απλώς υπάρχουν κι αυτολιβανίζονται, δεν μας επιβάλλονται από τον mediaκό και διαφημιστικό μηχανισμό ιδιαίτερα. Αντιθέτως, το διογκωμένο Εγώ των celebrities είναι αυτό που εν μέσω πανδημίας διεκδικεί και κερδίζει χώρο σε ένα πεδίο δημοσιότητας που δεν του ανήκει, ένα πεδίο όπου σ’ αυτή τη φάση θα έπρεπε να δεσπόζουν η επιστημονική ανάλυση και η σοβαρή ενημέρωση.  


Είναι τόσο δύσκολο να καταλάβουν ότι τη δεδομένη στιγμή το φλύαρο ψώνιο τους πρέπει να αυτοπεριοριστεί; Έχουν όλες τις υπόλοιπες μέρες του χρόνου δικές τους!

Υιοθετώ το ευνοϊκότερο σενάριο και υποθέτω ότι δεν υπάρχει δόλος εκ μέρους των εθισμένων εραστών της δημοσιότητας. 


Έστω ότι οι ζωντανές συνδέσεις με τις πιτζαμούλες τους από το σαλονάκι τους δεν γίνονται για την αυτοπροβολή τους, αλλά από ενδιαφέρον για τον κόσμο που ακόμα δεν έχει πειστεί ότι πρέπει να μείνει σπίτι του. Ακόμα και σ’ αυτή την περίπτωση όμως, σφάλλουν. Δεν λειτουργεί αυτό που επιχειρούν. Λυπάμαι που τους το λέω, αν και δεν υπάρχει περίπτωση να το πιστέψουν, αλλά δεν είναι όσο επιδραστικοί νομίζουν. Δεν κρέμεται ο κόσμος από τα χείλη τους, δεν έχουν το έρεισμα που φαντάζονται. 


Τα likes στα οποία στηρίζουν την αυτοπεποίθηση και τη βεβαιότητά τους πως “ο κόσμος θα τους ακούσει γιατί τους ξέρει” δεν είναι ψήφοι εμπιστοσύνης και θεία ευλογία. Αντανακλαστικά κλικ είναι, την ώρα που ο οι άνθρωποι βαριούνται στη δουλειά τους ή κάθονται στην τουαλέτα τους.  


Κάποτε όταν μιλούσαμε για επιδραστικότητα, εννοούσαμε γεμάτα στάδια και χιλιάδες πραγματικές πωλήσεις. Και τότε την εννοούσαμε κυριολεκτικά.
 

Αλλά ακόμη κι αν ο λόγος των celebrities έχει το αντίκρισμα που φέρεται να έχει, ακόμη κι αν η πλειοψηφία άκουσε με προσοχή την αποκάλυψη της Χριστίνας Μπόμπα στον Νίκο Χατζηνικολάου ότι νοσεί από τον κορωνοϊό ή συγκινήθηκε από τα τρυφερά λόγια του Σάκη Ρουβά στη Σία Κοσιώνη για την οικογενειακή θαλπωρή της καραντίνας του, καλό είναι να θυμόμαστε ότι η υπερπροώθηση μίας ατζέντας δεν σε κάνει κύριο της ατζέντας ούτε κάνει απαραίτητα καλό στην ατζέντα. Αφενός, οι νοήμονες άνθρωποι δεν περιμένουν celebrities να τους πουν πώς να διαχειριστούν την υγεία τους, αφετέρου οι αντιρρησίες της καραντίνας δεν θα ευαισθητοποιηθούν ξαφνικά από τα μαγικά λόγια του λαϊκού ειδώλου. Ίσα ίσα, τα πολλά λόγια από αναρμόδια άτομα και το έντονο, προσωποπαγές marketing απευαισθητοποιούν, πυροδοτούν αγανάκτηση και αντιδραστικότητα, κι επιφέρουν αντίθετα αποτελέσματα από τα προσδοκώμενα.

Είναι κατανοητό ότι το επίκεντρο ασκεί ακαταμάχητη έλξη σ’ αυτούς που έχουν κάνει επάγγελμα τη θέση τους σε αυτό. 


Δεν περιμένει κανείς από τους celebrities να καλογερέψουν ή να σταματήσουν τη δραστηριότητα που τους θρέφει οικονομικά και συναισθηματικά. Όμως...

ΔΙΕΘΝΗ ΝΕΟΤΑΞΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ - ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ Μ@Λ@ΚΙ@ - Project Greta: Η Greta δεν είναι η Greta

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Του ΑΡΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΗ

Η περίπτωση της Greta Thunberg έχει πολλά προβληματικά σημεία, αλλά το γεγονός της κλιματικής αλλαγής δεν είναι ένα από αυτά. Η Γη στ’ αλήθεια υπερθερμαίνεται, οικοσυστήματα όντως καταστρέφονται και η επιστήμη δείχνει πως, πράγματι, το οικολογικό μέλλον διαγράφεται εξαιρετικά δυσοίωνο. Ο πλανήτης κινδυνεύει, όχι απαραίτητα να καταστραφεί ολοσχερώς, αλλά σίγουρα να περιέλθει σε κατάσταση διαρκώς επιδεινούμενη, που σταδιακά θα υποβιβάζει το βιοτικό επίπεδο πολλών εκ των κατοίκων του. Όποιος το αρνείται αυτό, σφάλλει αποδεδειγμένα. Το ότι βαδίζουμε στραβά είναι δεδομένο – αυτό που δεν ξέρουμε είναι πόσο στραβά και τι ακριβώς μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό.  


Καμία ένσταση λοιπόν προς τις περιβαλλοντικές ευαισθησίες της νεαρής ακτιβίστριας – αυτές τις συμμερίζονται πολλοί ακόμη, και μάλιστα γεννημένοι αρκετές δεκαετίες πριν το 2003.

Το πρόβλημα με την Greta είναι η πεποίθησή της (καθρέφτης της πεποίθησης των ανεύθυνων ενηλίκων που την έχουν βάλει στο τρομακτικό και ακατάλληλο τριπάκι του υστερικού ιεροκήρυκα) πως είναι αρμόδια να μας μιλήσει για τα ζητήματα αυτά, χωρίς να έχει ούτε το γνωστικό επίπεδο, ούτε την επιστημονική νομιμοποίηση, ούτε βέβαια την ηθική και ψυχική συγκρότηση να το κάνει. 


Και πώς θα μπορούσε άλλωστε;  


Είναι 16 ετών. Σ’ αυτή την ηλικία ο ρόλος της δεν είναι να διδάσκει, αλλά να διδάσκεται. Και δεν είναι μόνο θέμα ρόλου από κοινωνικής άποψης. Είναι θέμα εμπειρίας κι εγκεφαλικής φυσιολογίας.
 

Όσοι σχηματίζουν κι εκφράζουν απόλυτη άποψη για το πρόσωπο της Greta, παραγνωρίζουν κάτι σημαντικό: η Greta δεν είναι η Greta. Αυτό που εμείς αντιλαμβανόμαστε ως ενοχλητικό μικρομέγαλο ή εμπνευσμένη ανθρωπίστρια, είναι στην πραγματικότητα ένα κατασκεύασμα ενηλίκων, που από τη 16χρονη Greta κρατάει μόνο την εμφάνιση, την ιδιότητα και τη φλογερή αλλά και εξαιρετικά ευεπίφορη φωνή. 


Δεν έχουμε να κάνουμε με την επαναστατική περίπτωση ενός παιδιού-θαύματος, αλλά με ένα δασκαλεμένο ανήλικο που λειτουργεί ως μιντιακά ελκυστικό φερέφωνο ατόμων με συγκεκριμένη σκέψη και συγκεκριμένη ατζέντα. Αυτό, φυσικά, δεν αναιρεί το ενδεχόμενο η σκέψη και η ατζέντα να είναι ως ένα βαθμό σωστές και δικαιολογημένες. Δεν είναι όμως προϊόντα σύλληψης της Greta.

Όποιες κι αν είναι οι προθέσεις της Greta ή εκείνων που κρύβονται πίσω από την εκστρατεία μιας έφηβης που με έναν (καθόλου μαγικό) τρόπο εξελίχθηκε στο πιο προβεβλημένο πρόσωπο του πλανήτη, όλα εκείνα για τα οποία θέλει να μας προειδοποιήσει κουνώντας μας απειλητικά το δάχτυλο ως προφήτης της καταστροφής και άγγελος Κυρίου παράλληλα (βλ. εξώφυλλο GQ), άπτονται της αρμοδιότητας εκατοντάδων ειδικών που καταπιάνονται με το θέμα σε επιστημονικό επίπεδο. Τα περιβαλλοντικά ζητήματα δεν είναι εκθέσεις ιδεών και συνθηματολογία, ακόμα κι όταν τα τελευταία διατυπώνονται στην εμβριθή μορφή τους. Είναι φυσική, μαθηματικά, χημεία κι ένα σωρό άλλοι ακαδημαϊκοί κλάδοι που καθημερινά καλλιεργούνται με κόπο, αναπτύσσονται και ανοίγουν παράθυρα πιθανοτήτων και προοπτικών, σε εργαστήρια και πειράματα. Πολύ πριν γίνει πολιτική κι ακτιβισμός, αλλά και αφότου γίνει ακόμη, το ζήτημα ανήκει σε μια σφαίρα που μπορούν να επεξεργαστούν μόνο καταρτισμένα μυαλά. Που κι αυτά, δεν το κάνουν με βεβαιότητα. Σίγουρα πάντως, όχι με την αλαζονεία της Greta.

 
Η αλήθεια είναι πως ακόμα κι αν το σύστημα επικοινωνίας του πρότζεκτ ‘Greta’, γιατί περί πρότζεκτ πρόκειται, ξενίζει μερικούς, έχει μεγάλη αξία η επικαιροποίηση του περιβαλλοντικού ζητήματος που αυτό επιτυγχάνει. Εκατομμύρια άτομα έχουν θορυβηθεί, τα media καλύπτουν το θέμα περισσότερο απ’ ό,τι προηγουμένως (από φυλλάδες μέχρι τον New Yorker) και όλα δείχνουν πως η κλιματική αλλαγή αποτελεί επιτέλους mainstream θεματική.

Όμως ευαισθητοποίηση βασισμένη σε μελό, επιθετικές υστερίες (“μου κλέβετε τα όνειρα και την παιδική μου ηλικία!”) δεν είναι ακριβώς ευαισθητοποίηση. Είναι show με μεγάλες δόσεις υποκρισίας (αν ένα προνομιούχο κορίτσι ελεεινολογεί έτσι τη ζωή του, προφανώς αγνοεί το προνόμιό του) που δεν προσφέρει ενημέρωση, παρά μόνο φανατισμό και πανικό. Και τα εξημμένα πνεύματα δεν οδηγούν σε λύσεις, αλλά σε διχασμό, στείρες συγκρούσεις και αντιδραστικότητα. 


Ο κόσμος δεν χρειάζεται μία ακόμη καταγγελία που του εφιστά την προσοχή στον αβέβαια ολέθριο κίνδυνο, αλλά ψύχραιμες φωνές που θα του τον αναλύσουν.  

Οι Τραμπ της οικουμένης δεν επιμορφώνονται ούτε αλλάζουν διαθέσεις όταν τους αντιμετωπίζεις ως βλάκες που θα τους βάλει στη θέση τους ένα 16χρονο, γιατί τότε ταμπουρώνονται πίσω από τον προσβεβλημένο δογματισμό τους και συμπαρασύρουν σ’ αυτόν κι άλλους εν δυνάμει αρνητές της κλιματικής αλλαγής, που μπορεί και να μην εξελίσσονταν σε τέτοιους αν κάποιος τους εκπαίδευε αντί να τους κάνει κήρυγμα. 


Όλοι μαζί, συνειδητοποιημένοι και μη, μπροστά στον περιβαλλοντικό κίνδυνο αξίζουμε κάτι ωριμότερο από ένα παθιασμένο παιδάκι – έστω κι αν αυτό έχει την καλύτερη προαίρεση. Κι αυτός είναι ο λόγος που οι κοινωνικές αλλαγές δεν προκαλούνται από υπερπροωθημένους influencers, αλλά από κοινωνικά κινήματα, υπεύθυνη πολιτική, τεχνολογική πρόοδο και επιστημονικό πνεύμα.

Σε κάποια από τις πομπώδεις ομιλίες της, από τις πολλές εκείνες που επιχειρούν να μας βάλουν μυαλό, πρόσεξα πως είπε “Μην ακούτε εμένα. Ακούστε τους επιστήμονες”. Αυτό ηχεί αρκετά ειρωνικό, γιατί όσο η Greta μονοπωλεί τον δημόσιο λόγο, όσο μετατρέπει την κλιματική αλλαγή σε trending topic και άρα αναλώσιμο, οι επιστήμονες έχουν ολοένα πιο περιορισμένη δυνατότητα να ακουστούν. Γιατί στο επίκεντρο βρίσκεται η Greta, με έναν αγαθό (;) σκοπό που επισκιάζεται από το Εγώ και την ειδωλοποίησή της.  


Πού να χωρέσει ο επιστημονικός λόγος -ο οποίος παρεμπιπτόντως δεν είναι τόσο εύπεπτος όσο είναι το διαπρύσιο κατηγορώ της ευπώλητης Greta- σε ένα πλαίσιο lifestyle ακτιβισμού που τον υποκαθιστά;
 

Η τακτική του hard selling, το να πουλάς δηλαδή μία ιδέα, ένα προϊόν, με υπερβάλλοντα ζήλο και με σχεδόν εκβιαστικά μέσα, είναι αρχικά πολύ αποδοτική. Η επίκληση στο συναίσθημα του δέκτη, ο βομβαρδισμός του με μηνύματα εντόνως παραμετροποιημένα ώστε να αρχίσει να αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα όπως τη συνθέτεις – μαζί με ένα αίσθημα κατεπείγοντος, δημιουργούν ένα συνειδησιακό πεδίο ιδανικό για να χωνευτεί το προϊόν ως μοναδικό φάρμακο για μία πολύ απειλητική ασθένεια. Ό,τι κι αν φωνάζεις, αν το φωνάζεις δυνατά και διαρκώς, θα ακουστείς από πολλούς.

Όμως το hard selling μετά από λίγο καίγεται στις φλόγες που η ίδια του η ορμή προκάλεσε.  


Γιατί...