ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Του ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ
Στην μακροχρόνια ιστορία των αραβοϊσραηλινών συγκρούσεων ο «πόλεμος των έξη ημερών» (1967) και ο πόλεμος του «Yom Kippur» (1973) αποτελούν τις γνωστότερες κορυφώσεις του θερμού μακρόχρονου ανταγωνισμού των δύο πλευρών.
Στην μακροχρόνια ιστορία των αραβοϊσραηλινών συγκρούσεων ο «πόλεμος των έξη ημερών» (1967) και ο πόλεμος του «Yom Kippur» (1973) αποτελούν τις γνωστότερες κορυφώσεις του θερμού μακρόχρονου ανταγωνισμού των δύο πλευρών.
Μεταξύ των δύο αυτών δραματικών κορυφώσεων υπήρξε μια ειρηνική (κατ’ επίφαση) περίοδος που συνοδεύθηκε με δεκάδες αιματηρές συγκρούσεις με σημαντικές απώλειες αμφοτέρων και στις τρεις διαστάσεις (γη, θάλασσα, αέρα). Η περίοδος αυτή ονομάστηκε «πόλεμος φθοράς» και διήρκησε τρία χρόνια (1967-1970). Την άγνωστη για πολλούς αυτή περίοδο, η Αίγυπτος εφήρμοσε μια συνεχόμενη στρατηγική δημιουργίας θερμών επεισοδίων σε βάρος του Ισραήλ.
Η στρατηγική αυτή αποσκοπούσε να διατηρήσει ζωηρό το διεθνές ενδιαφέρον για τα τεκταινόμενα στην περιοχή, να αποπροσανατολίσει τον αιγυπτιακό λαό από εσωτερικά προβλήματα, να καταστήσει δαπανηρή (στρατιωτικά, οικονομικά, ψυχολογικά) τη συνέχιση της ισραηλινής κατοχής της χερσονήσου του Σινά προετοιμάζοντας παράλληλα μια δυναμική επιχείρηση ανακατάληψης της.
Η στρατηγική αυτή αποσκοπούσε να διατηρήσει ζωηρό το διεθνές ενδιαφέρον για τα τεκταινόμενα στην περιοχή, να αποπροσανατολίσει τον αιγυπτιακό λαό από εσωτερικά προβλήματα, να καταστήσει δαπανηρή (στρατιωτικά, οικονομικά, ψυχολογικά) τη συνέχιση της ισραηλινής κατοχής της χερσονήσου του Σινά προετοιμάζοντας παράλληλα μια δυναμική επιχείρηση ανακατάληψης της.
Καίτοι η ελληνοτουρκική περίπτωση είναι τελείως διαφορετική, εντούτοις διακρίνουμε σχετική συνάφεια των επιδιώξεων της Άγκυρας στο στρατηγικό επίπεδο. Επιπλέον η τελευταία επιδιώκει και την επιβολή τετελεσμένων σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας. Ευτυχώς η Άγκυρα δεν έχει ακόμη καταφύγει στη χρήση θερμών επεισοδίων αλλά η συνεχόμενη προκλητικότητα δείχνει ότι «φλερτάρει» ανοικτά πλέον με αυτήν την πιθανότητα.
Βέβαια η Ελλάδα δεν είναι ο μοναδικός στόχος της τουρκικής επεκτατικότητας. Η Τουρκία έχει προχωρήσει σε μια πρωτόγνωρη αναθεωρητική και διεκδικητική πολιτική σε βάρος γειτόνων, συμμάχων και ουδέτερων. Σε ορισμένα μέτωπα (Συρία κυρίως) οι τουρκικές διεκδικήσεις υποστηρίζονται από στρατιωτικές επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις, ανεξάρτητα της επιτυχίας του επιδιωκόμενου πολιτικού σκοπού, επιφέρουν απώλειες και κόστος αλλά παρέχουν πολύτιμες πολεμικές εμπειρίες στα εμπλεκόμενα τουρκικά στρατεύματα.
Φυσικά η Ελλάδα, εκ του μακρόθεν, προσπαθεί να καταλήξει σε χρήσιμα συμπεράσματα για τις ικανότητες των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων και τα βασικά χαρακτηριστικά των επιχειρησιακών τακτικών που χρησιμοποιεί.
Βέβαια η Ελλάδα δεν είναι ο μοναδικός στόχος της τουρκικής επεκτατικότητας. Η Τουρκία έχει προχωρήσει σε μια πρωτόγνωρη αναθεωρητική και διεκδικητική πολιτική σε βάρος γειτόνων, συμμάχων και ουδέτερων. Σε ορισμένα μέτωπα (Συρία κυρίως) οι τουρκικές διεκδικήσεις υποστηρίζονται από στρατιωτικές επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις, ανεξάρτητα της επιτυχίας του επιδιωκόμενου πολιτικού σκοπού, επιφέρουν απώλειες και κόστος αλλά παρέχουν πολύτιμες πολεμικές εμπειρίες στα εμπλεκόμενα τουρκικά στρατεύματα.
Φυσικά η Ελλάδα, εκ του μακρόθεν, προσπαθεί να καταλήξει σε χρήσιμα συμπεράσματα για τις ικανότητες των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων και τα βασικά χαρακτηριστικά των επιχειρησιακών τακτικών που χρησιμοποιεί.
Αυτό που θα πρέπει να προσελκύσει την προσοχή μας, πέραν της πολυπροβαλλόμενης χρήσης μη επανδρωμένων συστημάτων, είναι η υψηλή κατανάλωση πυρομαχικών ακριβείας. Οι ρυθμοί της κατανάλωσης, καίτοι δεν μιλάμε για μια σύγκρουση μεγάλης κλίμακος, αποδεικνύονται σημαντικοί και έχουν μειώσει τα αποθέματα των κρίσιμων αυτών πυρομαχικών.
Συνέπεια της μείωσης των αποθεμάτων ήταν η στροφή της Άγκυρας προς την Ουάσιγκτον -παρά τις μεταξύ τους τριβές- για αναπλήρωση των πολύτιμων πυρομαχικών. Οι υψηλές καταναλώσεις πυρομαχικών ακριβείας σε μια σύγχρονη σύγκρουση υψηλής έντασης πρέπει να προβληματίσουν την Ελλάδα η οποία μετά από αρκετά χρόνια μηδενικών πολεμικών προμηθειών καλείται να αναπληρώσει τα κενά που δημιουργούνται από τη λήξη ζωής τους και τη φυσιολογική αντικατάσταση τους με πλέον εξελιγμένα. Ενδεχομένως, τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο η συμπλήρωση-ανανέωση εξειδικευμένων πυρομαχικών να έχει μεγαλύτερη προτεραιότητα από την παραγγελία πανάκριβων (αλλά αναγκαίων) κυριών οπλικών συστημάτων.
Αντίστοιχα και τα πρόσφατα γεγονότα στην περιοχή του Έβρου καταδεικνύουν τη αναγκαιότητα ύπαρξης εφεδρικών δυνάμεων (κατάλληλα εκπαιδευμένων και εξοπλισμένων) για την αντικατάσταση-αναπλήρωση των δυνάμεων της πρώτης γραμμής. Οι πρωτόγνωρες επιχειρήσεις αναχαίτισης των παρανόμως εισερχομένων είναι απαιτητικές σε ανθρώπινο προσωπικό (των σωμάτων ασφαλείας και των ενόπλων δυνάμεων) ενώ η ιδιόμορφη αυτή (ασύμμετρη) απειλή ενδέχεται να μονιμοποιηθεί προσθέτοντας και την χερσαία διάσταση στην μέχρι τώρα αεροναυτική φύση της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.
Κατά συνέπεια προβάλει αναγκαία η διατήρηση επαρκών δυνάμεων (προσωπικού). Ειδικά στον Στρατό Ξηράς απαιτείται η πρόληψη επαγγελματιών οπλιτών για αναπλήρωση των κενών και αντιμετώπισης του προβλήματος του «γηράσκοντος» προσωπικού. Εκτιμάται αναγκαία και η αύξηση της θητείας στους 12 μήνες, μέτρο που όχι μόνο θα βελτιώσει την χαμηλή στελέχωση των μονάδων αλλά θα επιτρέψει και την ικανοποιητική εκπαίδευση των κληρωτών εξασφαλίζοντας την ύπαρξη ενός καλύτερα εκπαιδευμένου στρατεύματος και εφεδρείας.
Δαπανηρά αμφότερα τα μέτρα αλλά πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι έχουμε εισέλθει σε μια παρατεταμένη περίοδο «μη θερμών επιχειρήσεων φθοράς».
Συνέπεια της μείωσης των αποθεμάτων ήταν η στροφή της Άγκυρας προς την Ουάσιγκτον -παρά τις μεταξύ τους τριβές- για αναπλήρωση των πολύτιμων πυρομαχικών. Οι υψηλές καταναλώσεις πυρομαχικών ακριβείας σε μια σύγχρονη σύγκρουση υψηλής έντασης πρέπει να προβληματίσουν την Ελλάδα η οποία μετά από αρκετά χρόνια μηδενικών πολεμικών προμηθειών καλείται να αναπληρώσει τα κενά που δημιουργούνται από τη λήξη ζωής τους και τη φυσιολογική αντικατάσταση τους με πλέον εξελιγμένα. Ενδεχομένως, τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο η συμπλήρωση-ανανέωση εξειδικευμένων πυρομαχικών να έχει μεγαλύτερη προτεραιότητα από την παραγγελία πανάκριβων (αλλά αναγκαίων) κυριών οπλικών συστημάτων.
Αντίστοιχα και τα πρόσφατα γεγονότα στην περιοχή του Έβρου καταδεικνύουν τη αναγκαιότητα ύπαρξης εφεδρικών δυνάμεων (κατάλληλα εκπαιδευμένων και εξοπλισμένων) για την αντικατάσταση-αναπλήρωση των δυνάμεων της πρώτης γραμμής. Οι πρωτόγνωρες επιχειρήσεις αναχαίτισης των παρανόμως εισερχομένων είναι απαιτητικές σε ανθρώπινο προσωπικό (των σωμάτων ασφαλείας και των ενόπλων δυνάμεων) ενώ η ιδιόμορφη αυτή (ασύμμετρη) απειλή ενδέχεται να μονιμοποιηθεί προσθέτοντας και την χερσαία διάσταση στην μέχρι τώρα αεροναυτική φύση της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.
Κατά συνέπεια προβάλει αναγκαία η διατήρηση επαρκών δυνάμεων (προσωπικού). Ειδικά στον Στρατό Ξηράς απαιτείται η πρόληψη επαγγελματιών οπλιτών για αναπλήρωση των κενών και αντιμετώπισης του προβλήματος του «γηράσκοντος» προσωπικού. Εκτιμάται αναγκαία και η αύξηση της θητείας στους 12 μήνες, μέτρο που όχι μόνο θα βελτιώσει την χαμηλή στελέχωση των μονάδων αλλά θα επιτρέψει και την ικανοποιητική εκπαίδευση των κληρωτών εξασφαλίζοντας την ύπαρξη ενός καλύτερα εκπαιδευμένου στρατεύματος και εφεδρείας.
Δαπανηρά αμφότερα τα μέτρα αλλά πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι έχουμε εισέλθει σε μια παρατεταμένη περίοδο «μη θερμών επιχειρήσεων φθοράς».
Η μετάβαση στο επόμενο στάδιο (θερμής αναμέτρησης) θα αποτελέσει επιλογή του αντιπάλου και η απόφαση του θα εξαρτηθεί...
