ΚΟΙΝΩΝΙΑ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: «Δε μου περισσεύουνε...»

Της ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

«Θέλω να κάνω διακοπές, αλλά η τσέπη μου δεν με ακολουθεί...» Έτσι έλεγε κάποτε (προ κρίσης) ένας οικογενειάρχης βιοπαλαιστής. Ήρθαν τα μνημόνια και η τσέπη κήρυξε απεργία διαρκείας.

Τι συμβαίνει όμως όταν όχι μόνο οι καλοκαιρινές διακοπές, αλλά και η ανοιξιάτικη ψήφος γίνεται όνειρο απατηλό; 

 

«Δε μου περισσεύουνε να πάω να ψηφίσω», έλεγε αυτές τις μέρες ένας άλλος βιοπαλαιστής, ετεροδημότης. Δεν υπάρχουν χρήματα για βενζίνη. Άλλες ανάγκες, πιο επιτακτικές (π.χ., φάρμακα, ΔΕΗ, χαράτσια) πρέπει να καλυφθούν. Το έλεγε με ύφος σχεδόν εχθρικό προς το συνομιλητή του, που πήγε και ψήφισε.

 

 Μια ανάσα χωρίζει το «δεν ψηφίζω γιατί δε μου περισσεύουνε», από το «δεν ασχολούμαι γιατί δε μου περισσεύει». Δε μου περισσεύει χρόνος, χρήμα, διάθεση, ελπίδα.

 

 Φέτος η αποχή από τους δύο γύρους των εκλογών δεν ήταν ιδιαίτερα υψηλή. Όμως τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της δεν έχουν μελετηθεί. Η παλαιού τύπου αποχή της αφασίας, της βαρεμάρας έχει παραχωρήσει τη θέση της στην αποχή της αφραγκίας: δεν ψηφίζω γιατί δε μου περισσεύουνε. 

 

Το «κόμμα της παραλίας» δεν υπάρχει πια, όμως το «κόμμα της παραλιακής», το κόμμα του χουλιγκανισμού, του σκυλάδικου και των νονών της νύχτας, βασιλεύει και θεριεύει.

 

Εύκολα μπορούμε να δούμε το ποτήρι των εκλογικών αποτελεσμάτων μισογεμάτο, αφού η αριστερά αναντίρρητα σημείωσε μια σοβαρή επιτυχία. 

 

Με την ίδια ευκολία όμως μπορούμε να το δούμε και μισοάδειο αφού, ιδίως στο δεύτερο γύρο, εκατομμύρια συμπατριώτες μας ψήφισαν τους διαχειριστές της δυστυχίας τους ή πέταξαν την ψήφο τους στα σκυλιά (και όχι μόνο στα φασιστικά). 

 

Η πολυσυζητημένη «πόλωση» δεν αφορά απλώς τους κομματικούς σχηματισμούς, αλλά διαποτίζει τη συνείδηση των ανθρώπων.

 

Παμφάγο, βαμπιρικό ζώο η επιβίωση. Πού να περισσέψει χρόνος για την πολιτική, την ιστορία, την ποίηση, τη μάθηση, το ταξίδι. Όλα αυτά γίνονται εξαιρέσεις, είτε για τους γραφικούς είτε για όσους «τους παίρνει, τους περισσεύουνε». 

 

Η αξιοπρέπεια είναι ακριβή, ακριβή γίνεται και η ιδιότητα του πολίτη, όπως ακριβό φαίνεται να είναι ό,τι καθιστά τον άνθρωπο άνθρωπο.  

 

Την αλλοτρίωση δεν τη φέρνει μόνο η κατανάλωση: 

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Δαυλοί, κοριοί, βατράχια

Tης ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

«[Εγώ και ο Αντώνης Σαμαράς] δεν είμαστε τίποτε άλλο παρά δαυλοί αναμμένοι στο βωμό της πατρίδα μας. Oύτε πολιτικοί ούτε κάτι άλλο. Δαυλοί αναμμένοι στο βωμό της πατρίδας μας. Αυτό είμαστε». Αυτό δήλωσε ο Μπαλτάκος στο ραδιόφωνο μετά την παραίτησή του. Με περισσή σεμνότητα, εννοώντας ίσως δαυλοί φλεγόμενοι αλλά μη καιόμενοι, όπως η γνωστή βάτος της Παλαιάς Διαθήκης. (Προς το παρόν αυτός που καίγεται είναι ο λαός, ο εργαζόμενος και μη, ενώ παρανάλωμα του πυρός της ανεργίας γίνεται η νεολαία.)

Σετάκι, λοιπόν, οι δύο δαυλοί. Ο ένας απομακρύνθηκε προσωρινά από το κομματικό προσκήνιο, καθώς τον έσβησε μια κρυφή κάμερα. Αντί να τον σαρώσει η λαϊκή οργή, τον έφαγε ένας κοριός στο πέτο του Κασιδιάρη.

      

Μου είπε ο Αντώνης, του είπα, το ήξερε, όχι δεν το ήξερε... Η αθλιότητα της αστικής πολιτικής κοντά σας με ένα χτύπημα στο YouTube. Πίτουρα και κότες, όμως αυτές οι κότες ορίζουν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. 

Ο Μπαλτάκος ή αλλιώς ο «Εδώ η καλή η ακροδεξιά!» παραιτήθηκε. Ένα ξένο σώμα που το απέβαλε ένας υγιής  κομματικός οργανισμός; Ο Μπαλτάκος φεύγει από το θίασο, όμως πολλοί άλλοι δαυλοί έχουν ήδη πάρει τη θέση του.

      Πολλοί ενοχλήθηκαν από την κραυγαλέα «σημειολογία» του επίμαχου βίντεο. «Αχ, πόσο χαμηλά έπεσα», είναι σαν να λέει η Βουλή. Χριστοπαναγίες στον τοίχο και στα χείλη του Δαυλού. Πού πήγαν οι ευπατρίδηδες της πολιτικής; Πού πήγε η ευγένεια;  

 Όμως πιο χυδαία και από τα λόγια του Μπαλτάκου είναι τα έργα της κυβέρνησης, είναι οι πράξεις της που φέρουν τη σφραγίδα της κοινοβουλευτικής νομιμότητας. Το νέο πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε μόλις την προηγούμενη Κυριακή,    είναι χαστούκι για τη δημοκρατία και τη χώρα, είναι ένα έγκλημα πρώτου βαθμού για το οποίο όμως γνωρίζουμε πολύ λιγότερα απ’ ό,τι για τη στιχομυθία Μπαλτάκου και Κασιδιάρη ή για τις κλοτσιές του βατραχάνθρωπου υιού. Η χυδαιότητα των πράξεων της κυβέρνησης (όπως ο κατώτατος μισθός των 586 ευρώ -μεικτά- και των 511 για τους νέους) υπερβαίνει τη χυδαιότητα των λόγων της.

      Η «Ζούγκλα» του Μάκη Τριανταφυλλόπουλου τώρα ενσαρκώνεται, τώρα δικαιώνεται:  

ΚΟΙΝΩΝΙΑ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Οι φτωχές ζωές των άλλων

Tης ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

Στη δεκαετία του ΄90 σπάνια κάποιος παραδεχόταν ανοιχτά ότι είναι φτωχός. Οι περισσότεροι πόζαραν σαν πλούσιοι ή σχεδόν πλούσιοι ή άφηναν να εννοηθεί ότι είχαν κάποια άκρη, κάποια γνωριμία ή συγγένεια με κάποιον πραγματικά πλούσιο. 

Σήμερα πολλοί μιλάνε για τη φτώχεια, αν όχι τη δική τους, έστω κάποιου άλλου που είναι πιο φτωχός, πιο απελπισμένος από αυτούς.

Άνθρωποι που τα φέρνουν δύσκολα βόλτα, που είδαν το εισόδημά τους να κόβεται στη μέση ή και ακόμα πιο κάτω, που ο τρόπος ζωής τους άλλαξε προς το χειρότερο, πάντα έχουν κάτι να πουν όχι μόνο για τα δικά τους προβλήματα, αλλά για τη δυστυχία των άλλων, του γνωστού, του συγγενή, του φίλου. 

Για το γείτονα που του έχουν κόψει το ρεύμα και του έχουμε παραχωρήσει μια θέση στο ράφι του δικού μας ηλεκτρικού ψυγείο ώστε να μην αλλοιώνεται το γάλα των παιδιών του. Για τον καλοντυμένο γείτονα που είδαμε να ψάχνει στον κάδο των σκουπιδιών. Για τον δάσκαλο που κάθε μέρα παραλαμβάνει τέσσερα κεσεδάκια φαγητό από το συσσίτιο της εκκλησίας. Για το συμμαθητή του παιδιού μας που τον καλούμε στο σπίτι για παιχνίδι, αλλά στην πραγματικότητα για να του προσφέρουμε ένα γεύμα χωρίς να τον προσβάλουμε. Για την ηλικιωμένη γυναίκα που, κολλημένη σε έναν τοίχο στο σταθμό του Ηλεκτρικού, μας ψιθυρίζει δειλά «εισιτήριο, μου δίνετε το εισιτήριό σας;». Φαίνεται ότι είναι παρηγορητική η διαπίστωση ότι υπάρχουν και χειρότερα.

 

Η φτώχεια μάς περικυκλώνει, μας πολιορκεί, μας αφορά. Αδύνατο να την αγνοήσουμε, αδύνατο να την εξαλείψουμε με ατομικές ή συλλογικές πράξεις φιλανθρωπίας και ας αναγνωρίζουμε ότι η αλληλεγγύη μετράει, ότι συχνά αποτρέπει το χειρότερο, την πλήρη εξαθλίωση ή την αυτοκτονία. Αδύνατο και να μη νιώσουμε την πιο βαθιά οργή για τις κυβερνήσεις που μάς έφεραν ώς εδώ.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Το παστίτσιο και η δημοκρατία

Tης ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

 

Ένας 27χρονος νέος καταδικάστηκε από το τριμελές πρωτοδικείο σε φυλάκιση δέκα μηνών αναστολή επειδή στην ιστοσελίδα του τόλμησε να αστειευτεί με τη βιομηχανία προφητειών και θαυμάτων που έχει στηθεί γύρω από το Γέροντα Παϊσιο.

 

Πιο εξωφρενική και από την καταδίκη του δημιουργού του «Γέροντα Παστίτσιου» είναι η ίδια η δίωξη που ασκήθηκε σε βάρος του, δηλαδή και μόνο το γεγονός ότι ένα ιντερνετικό αστείο, μια «τρολιά» έφτασε στα δικαστήρια θα έπρεπε να μας είχε ανησυχήσει. 

 

 

Όλα ξεκίνησαν με αφορμή μια ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή, πέρυσι το Σεπτέμβριο, ο Χρήστος Παππάς που σήμερα βρίσκεται προφυλακισμένος στον Κορυδαλλό κατηγορούμενος για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση και ο οποίος είχε υποστηρίξει ότι στην ιστοσελίδα του 27χρονου υβρίζεται μια «ιερή μορφή της Ελληνορθοδοξίας».

 

 

Φαίνεται ότι ο δικαστικός πέλεκυς δρα προειδοποιητικά. Στη θέση του «ενόχου» μπορεί να βρεθεί όποιος τολμήσει να σηκώσει κεφάλι με οποιοδήποτε τρόπο: είτε συμμετέχοντας σε μια πορεία, μια απεργία ή μια κατάληψη είτε γελοιοποιώντας πρόσωπα και καταστάσεις που από μόνες τους ξεχειλίζουν από γελοιότητα.

 

 

Πάντα η σάτιρα, το γέλιο ήταν ένα αντίδοτο στον αυταρχισμό και το σκοταδισμό. Η σάτιρα δεν ταυτίζεται με την αντίσταση, όμως συχνά δείχνει πόσο κούφιες είναι οι επίσημες ιδεολογικές κατασκευές, πόσο γελοίοι είναι οι κυβερνώντες και το ιερατείο τους.

 

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ: Γεύμα στον παράδεισο (Χριστουγεννιάτικη ιστορία 1)

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Tης ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

Ας ξεχάσουμε το ερώτημα «τι θα γίνει αύριο;» και -εορταστική αδεία- ας ταξιδέψουμε σ’ έναν υποθετικό παράδεισο με πρώτη και δεύτερη θέση, γιατί χιλιάδες χρόνια επίγειας ιστορίας δείχνουν ότι ακόμα και στο θάνατο ή και μετά το θάνατο δεν είμαστε ίσα κι όμοια.

Οι καλοί πλούσιοι πηγαίνουν στον παράδεισο των σεφ, ενώ οι καλοί φτωχοί στον παράδεισο των λαϊκών μαγειρείων. Τη μέρα των Χριστουγέννων οι καλοί πλούσιοι γκουρμεδιάζουν και ρεύονται κρύβοντας το στόμα τους με δαντελένια μαντιλάκια. Οι καλοί φτωχοί τρώνε ψητό με πατάτες, πίνουν και ακούν τραγούδια που έγραψαν οι επί της γης φτωχοί και άγιοι, όπως ο Γούντι Γκάθρι, ο Βαμβακάρης, ο Άλκης Αλκαίος.

«Εσύ, φίλε μου, ήσουν καλός και πλούσιος. Γιατί βρίσκεσαι εδώ;» ίσως ρωτούσαν τον παππού του Μάρκες που πάντα ταξίδευε δεύτερη θέση με το τρένο κι έτσι, καθώς του έμεινε το συνήθειο, βρέθηκε στην ίδια θέση κι εκεί ψηλά. Και ίσως εκείνος να έδινε την ίδια απάντηση: «Γιατί δεν υπάρχει τρίτη», όπως γράφει ο εγγονός του.

Στο μεγάλο τραπέζι της δεύτερης θέσης κάθεται ο  Παπαδιαμάντης με το τριμμένο του παλτό, τιμώντας τον πιο εκλεκτό ουράνιο ρητινίτη, κάθονται όλη της γης οι αδικοχαμένοι. 

Τόσοι πολλοί είναι αυτοί, που από το βάρος τους το σανίδωμα θα υποχωρήσει και κάποιοι θα κατρακυλήσουνε στη γη, να κάνουνε μαζί μας πάρτι.

Στα γόνατα του κυρ-Αλέξανδρου κάθεται ένα κοριτσάκι από τη Σερβία, η Σάρα που πήγε από ελληνικό μαγκάλι, όμως δεν θα κάθονται οι 58 που είναι ολοφάνερο το ποιον παράδεισο έχουν διαλέξει. 

Στην πρώτη θέση κάποτε θα βρεθεί ο κύριος Μπουτάρης, δήμαρχος πασών των Κορδελιών, που χαρακτήρισε «παράνομη» τη Σάρα. Και οι παράνομοι, όπως εξηγεί ο καλός δήμαρχος, «φοβούνται να ζητήσουν βοήθεια». Πώς να βοηθήσεις όποιον δεν απλώνει το χέρι για βοήθεια;

 

Χρονιάρα μέρα, στην κόλαση μένουν νηστικοί; 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Το έπος του απο-ηλεκτρισμού

Tης ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

«Πήρε φωτιά το Κορδελιό, καίγονται τα μορτάκια, γλεντάνε στο καφέ αμάν, ρωμιοί και χανουμάκια», τραγουδούσε το 1971 η Χαρούλα Αλεξίου, στη Μικρά Ασία των Καλδάρα-Πυθαγόρα.

 

Σήμερα το άλλο Κορδελιό, της Θεσσαλονίκης και όχι της Σμύρνης, παίρνει φωτιά, αλλά όχι πάνω στο γλέντι. Νοικοκυριά λαμπαδιάζουν επειδή φωτίζονται με κεριά ή θερμαίνονται με πρωτόγονα μέσα. Σε λίγο οι οικιακές πυρκαγιές θα πάψουν να είναι είδηση, όπως σιγά-σιγά παύουν να είναι είδηση οι αυτοκτονίες λόγω φτώχειας ή οι δηλητηριάσεις λόγω διατροφής από κάδους ή οι θάνατοι από μαγκάλι, ενώ το ίδιο ενδέχεται να συμβεί και με τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας, ένα θέμα που η κυβέρνηση μας το φυλάει για πρωτοχρονιάτικο μπουναμά.

  

Τώρα πια δε θα λέμε «ο θάνατός σου η ζωή μου», αλλά «ο θάνατός μας το σαξές στόρι τους».

 

Μέχρι και σύσκεψη πραγματοποίησαν αυτή την εβδομάδα Σαμαράς και Βενιζέλος για να ασχοληθούν με τα νοικοκυριά με το κομμένο ρεύμα. Εκεί αποφάσισαν να ρίξουν το μπαλάκι στην τοπική αυτοδιοίκηση: ο δήμος θα απογράφει τους ορίτζιναλ φτωχούς, αυτούς που πραγματικά δεν έχουν να πληρώσουν τη ΔΕΗ, και θα μεσολαβεί στην εταιρεία για την ευνοϊκή τους αντιμετώπιση.

 

Σοσιαλισμός ίσον σοβιέτ συν εξηλεκτρισμός: αυτό το σύνθημα δονούσε, περίπου πριν από έναν αιώνα, τους κολασμένους όλης της γης. Σήμερα οι σύγχρονοι κολασμένοι ανακαλύπτουν τον «απο-ηλεκτρισμό», το θλιβερό παράγωγο της αποβιομηχάνισης, της ανεργίας, της μοντέρνας κακομοιριάς. Θαρρείς πως η ιστορία κύκλους κάνει, πως ακολουθεί την περίφημη σπειροειδή κίνηση αλλά προς τα πίσω και προς τα κάτω.  

Δεν βλέπουμε πια ξυπόλητους ανθρώπους στο δρόμο, όμως βλέπουμε καλοντυμένους ανθρώπους που τρέφονται από τα σκουπίδια και ζουν στο

 σκοτάδι. Τρωγλοδύτες και τροφοσυλλέκτες νέας κοπής.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Καβάφης και λαχανοκόπτης

Tης ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

 

Αν φέτος είχαμε μια στρογγυλή επέτειο του Σεφέρη και αν ήμουν Ίδρυμα κι έκανα λαχανο-στιχο-κοπτική, θα έγραφα σε όλα τα λεωφορεία τις λέξεις «δε βρίσκω τίποτε που να μην το συνηθίσατε* προσκυνώ».

 

Πριν από χρόνια μού είχαν χαρίσει μια ηλεκτρική συσκευή, λαχανοκόπτης ήταν το όνομά της. Ένα πράγμα κινέζικο, ακαλαίσθητο, ογκώδες, θορυβώδες και εξαιρετικά άβολο, αφού ο χρόνος προετοιμασίας των λαχανικών για κοπή και ο χρόνος καθαρισμού και αποθήκευσης της συσκευής μετά τη χρήση ήταν πολύ περισσότερος από αυτόν που θα ξόδευες για να ψιλοκόψεις τα λαχανικά με το χέρι. Αρχικά σκέφτηκα να χαρίσω το λαχανοκόπτη σε κάποιον εχθρό μου, εχθρός δε βρέθηκε, κι έτσι η συσκευή και η συσκευασία της κατέληξαν στον κάδο.

 

Από κινέζικο λαχανοκόπτη πέρασαν αυτή την εβδομάδα τα ποιήματα του Καβάφη που κοσμούν λεωφορεία και άλλα μέσα μαζικής μεταφοράς. Αν μη τι άλλο, η πρωτοβουλία αυτή του Ιδρύματος Ωνάση έδωσε την ευκαιρία να έρθει στο φως το αττικόν άλας ή μάλλον το ιντερνετικό άλας, αφού άφθονα (και συχνά έξυπνα) ήταν τα σχόλια και οι «πειραγμένες» φωτογραφίες με στίχους λαϊκών τραγουδιών στη θέση των καβαφικών στίχων. (Με το δίκιο του ο Νίκος Σαραντάκος μιλά για «Καβάφη ψιλοκομμένο».) 
Τα ποίηματα φαίνεται να πέρασαν από το λαχανοκόπτη της σκοπιμότητας και της κουτοπονηριάς. Όπως επισημάνθηκε, το «είν’ επικίνδυνον πράγμα η βία» δεν παραπέμπει στο κλασικό «μπαμπά, μην τρέχεις», αλλά στα «δύο άκρα» και στο «καταδικάζω τη βία απ’ όπου και αν προέρχεται».

Αν φέτος είχαμε μια στρογγυλή επέτειο του Σεφέρη και αν ήμουν Ίδρυμα κι έκανα λαχανο-στιχο-κοπτική, θα έγραφα σε όλα τα λεωφορεία τις λέξεις «δε βρίσκω τίποτε που να μην το συνηθίσατε* προσκυνώ» από το Ημερολόγιο Καταστρώματος Α΄.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Ντιτρόιτ-Αθήνα, λεηλασία παράλληλη

(photo: εγκαταλειμμένο θέατρο στο Ντιτρόιτ.)

Της ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

Tι προτιμάτε, σχολικούς φύλακες ή νοσηλευτές; Αυτό το δίλημμα έθεσε πρόσφατα στον ελληνικό λαό ο Αντώνης Σαμαράς. Ένα παρόμοια δίλημμα έχει τεθεί εδώ και καιρό και στο λαό του Ντιτρόιτ: Τι προτιμάτε, Βαν Γκογκ ή συντάξεις;

Το Ντιτρόιτ δεν έχει τρόικα, όμως έχει τον Κέβιν Ορ, τον διορισμένο από τον κυβερνήτη του Μίσιγκαν«μάνατζερ εκτάκτου ανάγκης» (emergency manager). Ο Ορ, ένας δικηγόρος ειδικευμένος στο πτωχευτικό δίκαιο, εκπροσωπούσε την Κράισλερ που κατάφερε να ανακάμψει και να παρουσιάσει κέρδη μετά την πτώχευση που είχε κηρύξει το 2009. Την Πέμπτη ο Ορ, με τις δοτές υπερεξουσίες του, κατέθεσε το αίτημα πτώχευσης της πόλης. Για να ξεπληρώσει η πόλη τα χρέη της, που ανέρχονται περίπου σε 20 δισ. δολάρια, θα πρέπει να ρευστοποιηθεί η δημοτική περιουσία και να απογυμνωθούν τα δημοτικά ασφαλιστικά ταμεία, δηλ. να περικοπούν άγρια οι συντάξεις και η υγειονομική περίθαλψη χιλιάδων οικογενειών. Στην περιουσία της πόλης συγκαταλέγεται το Ινστιτούτο Τεχνών του Ντιτρόιτ όπου εκτίθενται έργα των Βαν Γκογκ, Ντεγκά, Ματίς, Ντιέγκο Ριβέρα κ.ά., απομεινάρια της χρυσής εποχής της πρωτεύουσας της αυτοβιομηχανίας.

 

Είναι πολλές οι αναλογίες (φυσικά και οι αβυσσαλέες διαφορές) ανάμεσα στο Ντιτρόιτ και την Ελλάδα, με τη διαφορά ότι εκεί η ανεργία (16%) είναι η μισή από ό,τι εδώ. Π.χ., στις αρχές του 2013 μόνο το ένα τρίτο των ασθενοφόρων της πόλης ήταν σε λειτουργία, όμως και τα δικά μας δημόσια νοσοκομεία δεν πάνε πίσω ως προς τη διάλυση. 

Εδώ ξεπαστρέψαμε τα Μουσικά Σύνολα της ΕΡΤ, ενώ στο Ντιτρόιτ ρήμαξαν την ιστορική Συμφωνική Ορχήστρα της πόλης. 

Eδώ και χρόνια τα ενεχυροδανειστήρια έχουν γίνει το σήμα κατατεθέν του Ντιτρόιτ, ενώ εμείς έχουμε τα γνωστά κίτρινα μαγαζιά όπου απελπισμένοι άνθρωποι ξεπουλούν τα χρυσαφικά τους. 

Kάθε Έλληνας οφείλει στους δανειστές 12.500 ευρώ και κάθε Ντιτροϊτανός 25.000 δολάρια. Αυτοί έχουν τον πανίσχυρο Κέβιν Ορ, εμείς έχουμε τους Ράιχενμπαχ και Φούχτελ. 

Όπως επισημαίνουν Αμερικανοί αναλυτές, το Ντιτρόιτ γίνεται το πειραματόζωο και για άλλες αμερικανικές πόλεις, όπως η Ελλάδα έχει γίνει πεδίο οικονομικών και εργασιακών δοκιμών και γι’ άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου.

Y.Γ. Μερικές ακόμα ανατριχιαστικές ομοιότητες:

ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ: Η εκδίκηση της γραφομηχανής

Tης ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

Περίπου μισό εκατομμύρια ρούβλια θα διαθέσει η FSO, η πανίσχυρη μυστική υπηρεσία της Ρωσίας, για την αγορά... ηλεκτρικών γραφομηχανών, όπως αναφέρεται στον ιστότοπο των κρατικών προμηθειών της ρωσικής ομοσπονδίας. Η υπηρεσία αυτή, που είναι επιφορτισμένη και με την ασφάλεια του Κρεμλίνου, δεν εξηγεί τους λόγους της αγοράς αυτών των απαρχαιωμένων πλέον συσκευών, αφού όλος ο κόσμος πια, ακόμα και ο μπακάλης του χωριού, γράφει στον υπολογιστή.

Σύμφωνα με την Ιζβέστια, σκοπός της επιστροφής στη γραφομηχανή είναι η πρόληψη των διαρροών διά της ηλεκτρονικής οδού. Μετά τις αποκαλύψεις των Γουίκιλικς και του Έντουαρντ Σνόουντεν, καθώς και τις πληροφορίες για τους κοριούς στον Ντμίτρι Μεντβέντεφ κατά τη Σύνοδο της G20 στο Λονδίνο το 2009, η SFO αποφάσισε «την επέκταση της πρακτικής της δημιουργίας ντοκουμέντων μόνο στο χαρτί». Η ίδια εφημερίδα αναφέρει ότι οι υπηρεσίες άμυνας και ασφάλειας της Ρωσίας ήδη χρησιμοποιούν γραφομηχανές για προσχέδια και πρόχειρα σημειώματα.

 

Σαν να μην έχουν προηγηθεί ο πάπυρος, το χαρτί, ο Γουτεμβέργιος και να επιστρέφουμε στη γραφή με καλέμι και σφυρί πάνω στην πέτρα ή στις πήλινες πινακίδες! Η ίδια η τεχνολογία που επιτρέπει την παρακολούθηση όλων των τηλεφωνικών και ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε όλο τον κόσμο γίνεται το όπλο που επιτρέπει την αποκάλυψη των σχεδίων και των πράξεων του πανίσχυρου επιτηρητή.

Πράγματι, η ζωή μιμείται την τέχνη:

ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ - ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ - ΞΕΧΩΡΙΣΤΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟ : Κάτι "αμερικανάκια" που δεν έχασαν την ικανότητα να ξεχωρίζουν την αλήθεια από το ψέμα και να εξοργίζονται μπροστά στο άδικο

Ε-Ξ-Α-Ι-Ρ-Ε-Τ-Ι-Κ-Ο 

Της ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

1. Σε πρώτο επίπεδο, η ιστορία του Έντουαρντ Σνόουντεν θυμίζει κατασκοπευτική ταινία, όμως είναι κάτι παραπάνω. Είναι μια ιστορία που μας βοηθά να κατανοήσουμε τόσο τις μεγαλειώδεις δυνατότητες της εποχής μας, όσο και τα αμείλικτα όρια που θέτει η ατομική ιδιοκτησία στη διάδοση της γνώσης και στην απελευθέρωση του ανθρώπου. Να «κατανοήσουμε» είναι μεγάλη κουβέντα. Να υποψιαστούμε θα ήταν ίσως το πιο ακριβές, ίσως και να αναθαρρήσουμε.

Η κατασκοπευτική διάσταση είναι η πιο φαντασμαγορική, η πιο πολυσυζητημένη. Όπως ο Τζούλιαν Ασάνζ, οι ιδρυτής των Γουίκιλικς, ζει πάνω από ένα έτος έγκλειστος στην πρεσβεία του Ισημερινού στο Λονδίνο, έτσι και ο 30χρονος Σνόουντεν, ο πιο διάσημος φυγάς των ημερών μας, έχει καθηλωθεί στη ζώνη τράνζιτ του αεροδρομίου Σερεμέτιοβο στη Μόσχα. Μέχρι στιγμής δεν ξέρουμε σε ποια χώρα θα καταλήξει, ενώ δεν αποκλείεται κάποιοι να τον υποβοηθήσουν να αυτοκτονήσει. Δεν άντεξε το βάρος της προδοσίας του, θα πουν... Ανοιχτό είναι και το ενδεχόμενο να συμβιβαστεί με την αμερικανική κυβέρνηση, ίσως με αντάλλαγμα τη ζωή του.

 

Όπως όλοι πια ξέρουμε, ο Σνόουντον δημοσιοποίησε ντουκουμέντα για το Πρίσμα (Prism) ένα πρωτοφανούς κλίμακας πρόγραμμα ηλεκτρονικής παρακολούθησης που εφαρμόζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες όχι μόνο στο εσωτερικό της χώρας τους αλλά και σε όλο τον κόσμο. Τα ντοκουμένα αυτά δημοσιεύτηκαν στις 6 Ιουνίου στη βρετανική Γκάρντιαν και στην Ουάσιγκτον Ποστ προκαλώντας παγκόσμια αίσθηση. Την ίδια μέρα οι ΗΠΑ παραδέχτηκαν την ύπαρξη αυτού του προγράμματος και παρουσίασαν κάποιες ελάχιστα πειστικές δικαιολογίες για τη νομιμότητά του. Το υλικό της παρακολούθησης (τηλεφωνικές κλήσεις, επικοινωνία και αγορές μέσω Διαδικτύου, τραπεζικές συναλλαγές, αλληλογραφία επιχειρήσεων, ακόμα και η αναζήτηση μιας... συνταγής μαγειρικής) παραδίδεται από ιδιωτικές εταιρείες (κατονομάζονται οι Microsoft, Apple, Yahoo κ.ά.), στην NSA, τηνπανίσχυρη αμερικανική μυστική υπηρεσία. Όλοι οι κάτοικοι του πλανήτη μπορούν να φακελωθούν ενώ το υλικό της παρακολούθησης μένει αποθηκευμένο για αόριστο χρόνο -θεωρητικά για πάντα.

 

Όπως έχει επισημανθεί, «τους δύο περασμένους αιώνες ο έλεγχος του άνθρακα, του χάλυβα και του πετρελαίου αποτέλεσε το διακύβευμα σκληρών διεθνών συγκρούσεων». Σήμερα το διακύβευμα είναι οι πληροφορίες που η κατοχή και ο έλεγχός τους εξασφαλίζουν δύναμη, εξουσία, χρήμα. Πληροφορίες που δεν αφορούν μόνο την πνευματική ιδιοκτησία αλλά και τη ζωή και τη δράση μεμονωμένων ανθρώπων. Και όποιος κατέχει αυτές τις πληροφορίες ελέγχει τον πόλεμο και την ειρήνη, τη ζωή και το θάνατο, την παγκόσμια κατανομή του πλούτου.

2. Οι «whistleblowers» απελευθερώνουν πληροφορίες, όχι εδάφη ή λαούς

Ο Έντουαρντ Σνόουντεν μοιάζει να ενσαρκώνει την παράδοση του μοναχικού αμερικανού ήρωα. Ένας εναντίον όλων. Ένας προδότης, ένας «υπερκατάσκοπος», για τις διωκτικές αρχές, ένας απελευθερωτής για τους λαούς. Όπως έχει ειπωθεί, οι σύγχρονοι «γουιστλμπλόουερς» (whistleblowers, αυτοί που φυσάνε τη σφυρίχτρα) δεν απελευθερώνουν λαούς και σκλαβωμένες χώρες, αλλά πληροφορίες ή καταγγέλλουν αυτούς που συλλέγουν και ελέγχουν τις πληροφορίες για να κρατούν υποδουλωμένους τους λαούς. Ο Σνόουντεν έκανε ό,τι έκανε ξέροντας το τίμημα που θα έπρεπε να πληρώσει. Όμως δεν είναι ο πρώτος, ούτε ο τελευταίος κρίκος σε μια αλυσίδα ταλαντούχων και τολμηρών ανθρώπων που έκλεψαν το μυστικό της φωτιάς από τους σύγχρονους θεούς ή που αποκάλυψαν πόσο δόλιοι, δολοφόνοι και ψεύτες είναι αυτοί οι θεοί.  

 

Ο Σνόουντεν, όπως και ο Άαρον Σβαρτς, ο Μπράντλεϊ Μάνινγκ, ο Τζέρεμι Χάμοντ -για να αναφέρουμε μόνο αυτούς που απασχόλησαν πρόσφατα την επικαιρότητα- όλοι βρέθηκαν απέναντι στην επιχειρηματική και την κρατική εξουσία και κανείς δεν είχε υλικό όφελος. Ο πρώτος αυτοκτόνησε, ο δεύτερος δικάζεται τώρα σε στρατοδικείο ενώ ο τρίτος βρίσκεται εδώ και 16 μήνες προφυλακισμένος με κατηγορίες που επισείουν ποινή φυλάκισης από 35 χρόνια μέχρι ισόβια.

 

Όλοι τους νέοι, και όλοι άοπλοι ή μάλλον τα όπλα τους ήταν ψηφιακά. 

 

Ο Μάνινγκ, ένας στρατιώτης 22 χρονών, δημοσιοποίησε το βίντεο με τους άνδρες του αμερικανικού ελικοπτέρου Απάτσι να δολοφονούν αθώους πολίτες και δύο άνδρες του Ασοσιέιτεντ Πρες -ένα δημοσιογράφο και τον οδηγό του) σε ένα δρόμο της Βαγδάτης- (και επιπλέον να το γλεντάνε!) ενώ ο 28ρονος Χάμοντ, μια μεγάλη μορφή των Anonymous, ένας χάκερ με IQ 168 και ο οποίος αυτοπροσδιορίζεται ως αναρχοκομμουνιστής, παρέδωσε στο Γουίκιλικς ντοκουμέντα για μια ιδιωτική εταιρεία, τη Στράτφορ, που χαφιέδιζε για λογαριασμό της CIA.

 

Mε εξαίρεση τον Χάμοντ, έναν ακτιβιστή από κούνια που μεγάλωσε σε ένα προοδευτικό οικογενειακό περιβάλλον, οι περισσότεροι ήταν αυτό που υποτιμητικά λέμε «αμερικανάκια». Όμως αυτά τα αμερικανάκια δεν έχασαν την ικανότητα να ξεχωρίζουν την αλήθεια από το ψέμα και να εξοργίζονται μπροστά στο άδικο. 

 

Σημείο καμπής για τον 20χρονο τότε στρατιώτη Μάνινγκ ήταν η επίγνωση ότι η χώρα του δεν τον έστειλε στο Ιράκ για να απελευθερώσει αλλά για να σφάξει. Σε ηλικία 23 χρονών, όταν υπηρετούσε με διπλωματική κάλυψη ως τεχνικός της CIA στην Ελβετία, ο Σνόουντεν γνώρισε από πρώτο χέρι το απεχθές πρόσωπο της «εταιρείας». Ο ίδιος περιγράφει ένα περιστατικό που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη συνείδησή του. Όταν ήταν στη Γενεύη, οι άνδρες της CIA προσπάθησαν να στρατολογήσουν έναν ελβετό τραπεζίτη για να εξασφαλίσουν απόρρητες τραπεζικές πληροφορίες. Έτσι, τον μέθυσαν επίτηδες και τον έπεισαν να επιστρέψει σπίτι του οδηγώντας το αυτοκίνητό του. Όταν τον συνέλαβαν επειδή οδηγούσε μεθυσμένος, ο κρυφός πράκτορας της CIA προσφέρθηκε να τον βοηθήσει και κατάφερε να κερδίσει την εμπιστοσύνη του, γεγονός που κατέληξε στην πετυχημένη στρατολόγησή του. «Όσα είδα στη Γενεύη γκρέμισαν τις ψευδαισθήσεις μου για το διεθνή ρόλο της χώρας μου», λέει ο Σνόουντεν. «Συνειδητοποίησα ότι ήμουν μέρος ενός συστήματος που έκανε περισσότερο κακό παρά καλό».

 

Μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια:  

Οι περισσότεροι από τη νέα γενιά των whistleblowers δεν ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους στο πανεπιστήμιο, ενώ ο Σνόουντεν δεν τελείωσε καν το λύκειο. Άνθρωποι χαρισματικοί και ανήσυχοι, δεν άντεχαν τα καλούπια της επίσημης εκπαίδευσης. Με χιούμορ ο Σνόουντεν παραδέχεται ότι ευχαρίστως θα είχε τελειώσει το λύκειο αν εκεί διδασκόταν ένα μάθημα για το πώς κάποιος θα γίνει πολίτης σαν και αυτόν που απεχθάνεται ο Ντικ Τσένεϊ. (Πρώτος ο Τσένεϊ χαρακτήρισε τον Σνόουντεν προδότη.) Προσθέτει επίσης ότι ο χαρακτηρισμός του προδότη από τα χείλη του πρώην αντιπροέδρου είναι «η μεγαλύτερη τιμή για έναν Αμερικανό». Το Πρίσμα, εξηγεί ο Σνόουντεν, που το εισήγαγε ο Τσένεϊ επί προεδρίας Μπους, είναι ένα θηριώδες πρόγραμμα παρακολούθησης που βοήθησε την κυβέρνηση στην εξαπάτηση του λαού και στη δικαιολόγηση ενός πολέμου που τα θύματά του ήταν πάνω από 4.000 νεκροί και 32.000 ανάπηροι Αμερικανοί και πάνω από 100.000 Ιρακινοί.

 

Ακόμα και αν ο Σνόουντεν ή ο Μάνινγκ έδρασαν μόνοι τους, το δρόμο που ακολούθησαν δεν τον χάραξαν μόνοι τους. Είναι ένας δρόμος στρωμένος με αγώνες, με θυσίες, με νεκρούς, με οργάνωση και κίνημα, ενώ τα συνεχιζόμενα εγκλήματα της εξουσίας αναπόφευκτα φέρνουν κι άλλους σ’ αυτό το δρόμο.

 

Λίγο πριν βρεθεί στη Μόσχα, ο Σνόουντεν είχε απαντήσει σε ερωτήσεις που του είχαν τεθεί από αναγνώστες της Γκάρντιαν. Τότε αναφέρθηκε σε τρεις-τέσσερις διάσημους whistleblowers (ανάμεσά τους τον ελληνικής καταγωγής πρώην πράκτορα της CIA Tζον Κυριάκου) υποστηρίζοντας ότι οι διώξεις που έχουν ασκηθεί σε βάρος τους «ενισχύουν το εύρος που θα έχουν και την επιδεξιότητα που θα απαιτούν οι μελλοντικές αποκαλύψεις. Οι συνειδηποιημένοι πολίτες δεν πρόκειται αγνοήσουν το άδικο επειδή η αποκάλυψή του σημαίνει την ατομική συντριβή τους. Αντίθεται, η σκληρή αντίδραση [του κράτους] θα γεννήσει καλύτερους whistleblowers και μια εξίσου ισχυρή αντίδραση του λαού».

 

Κάθε χάκερ δεν είναι επαναστάτης και κάθε whistleblower δεν επιδιώκει να ανατρέψει το σύστημα. Πολλοί διάσημοι χάκερ κατέδωσαν τους συντρόφους τους, όπως ο διαβόητος Σαμπού, πολλοί συνεργάστηκαν και συνεργάζονται με ιδιωτικές εταιρείες και με μυστικές υπηρεσίες. 

 

Στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Ο κατάσκοπος, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Λιβάνη, ο Τζον Κυριάκου, που φέτος καταδικάστηκε σε 30 μήνες φυλάκισης  επειδή έδωσε απόρρητες πληροφορίες σε δημοσιογράφο, εκφράζει ανοιχτά την εμπιστοσύνη, τη λατρεία του προς τη CIA, αλλά και την απογοήτευσή του για κάποιες στραβοτιμονιές της, όπως το βασανιστήριο του εικονικού πνιγμού. Ακόμα και τώρα ο Σνόουντον απευθύνει έκκληση στον πρόεδρο Ομπάμα να σταθεί στο χείλος του γκρεμού και να μην κατρακυλήσει στην άβυσσο, όπου άβυσσος είναι η διαρκής παρακολούθηση των πολιτών. Υπάρχει μια καλύτερη CIA, μια καλύτερη ΝSA και την θέλουμε, είναι σαν να λέμε πολλοί whistleblowers. Όμως αυτό που γεννά το σεβασμό μας είναι η επίγνωση, η αποφασιστικότητά τους να πληρώσουν το τίμημα της επιλογής τους -ανεξάρτητα από το πόσοι και ποιοι θα σταθούν όρθιοι έως το τέλος.

 

Το σίγουρο είναι ότι η ίδια η εποχή μας γεννά μια νέα γενιά whistleblowers που από την ίδια τους την πείρα μαθαίνουν να ξεχωρίζουν την αλήθεια από το επίσημο ψέμα. Η κατηγορία της «κατασκοπίας» δεν ευσταθεί καθώς ο Σνόουντεν, όπως και άλλοι πριν απ’ αυτόν, δεν παρέδωσαν κρατικά μυστικά σε κάποια ξένη δύναμη: απλώς αποκάλυψαν τη «βρώμικη αλήθεια» σε όλους. Ο Σβαρτς, που οδηγήθηκε στην αυτοκτονία, έκανε κάτι λιγότερο θεαματικό αλλά εξίσου ίσως και περισσότερο σημαντικό: