ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Αγγλία θα υπάρχει πάντα, όχι όμως και Ηνωμένο Βασίλειο!

Του Max Hastings / Bloomberg

Η Βρετανία στον χάρτη είναι ένα μικρό νησί ακανόνιστου σχήματος το οποίο αποκολλήθηκε από την Ευρώπη και τοποθετείται στο ανατολικό όριο του Ατλαντικού Ωκεανού. Η πολιτική της πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη.

Το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, όπως είναι το πλήρες όνομα της χώρας μου, αποτελείται από ένα σύμπλεγμα εθνών και τμημάτων εθνών που δεν έχουν ζήσει ποτέ αβίαστα μαζί και πλέον βρίσκεται επικίνδυνα κοντά σε μια υπαρξιακή κρίση.

Ένα νέο βιβλίο από έναν σεβαστό πρώην ανταποκριτή του BBC, τον Gavin Esler, προβάλλει τον ισχυρισμό ότι "η βρετανικότητα είναι νεκρή". Στο "Πώς Τελειώνει η Βρετανία: ο Αγγλικός Εθνικισμός και η Αναγέννηση των Τεσσάρων Εθνών", ο Esler, Σκωτσέζος ο ίδιος, σημειώνει: "Το Brexit είναι ταυτόχρονα ένα σύμπτωμα, αλλά πλέον και μια αιτία των διευρυνόμενων ρωγμών στην Ένωση".

Οι εκλογές στη Σκωτία, οι οποίες αναμένεται να πραγματοποιηθούν τον ερχόμενο Μάιο, είναι πιθανό να οδηγήσουν σε μια περηφανή νίκη του σκωτσέζικου εθνικιστικού κόμματος. Αυτή, με τη σειρά της, θα πυροδοτήσει έντονες πιέσεις για ένα νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της χώρας.

Εν τω μεταξύ, πολλοί από τους ανθρώπους της Βόρειας Ιρλανδίας βρίσκουν τη ζωή μοναχική και απογοητευτική, παγιδευμένοι σε ένα "δάσος" γραφειοκρατίας μεταξύ μιας Ιρλανδικής Δημοκρατίας που εξακολουθεί να ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ενός Ηνωμένου Βασιλείου που πρόσφατα την εγκατέλειψε. Μερικοί εκ των Ουαλών επιχειρούν επίσης να επιβιβαστούν στο κύμα της κελτικής δυσαρέσκειας που αρχίζει να περιβάλλει το στέμμα της βασίλισσας Ελισάβετ Β'.

Υπάρχει μια πραγματική προοπτική μέσα σε μία ή δύο δεκαετίες, η χώρα την οποία ο Σαίξπηρ δεν σκέφτηκε ποτέ να καλέσει τίποτε άλλο από Αγγλία, να γίνει ξανά μια "σκέτη" Αγγλία. Έτσι, σχεδόν το 40% της έκτασης του Ηνωμένου Βασιλείου θα έχει αποσχισθεί.  

Για τους εχθρούς και τους πολιτικούς αντιπάλους μας, αυτό δεν αποτελεί κακή είδηση. Πιστεύουν ότι μια απλώς αγγλική κυβέρνηση θα είχε μικρότερη διεθνή επιρροή από τη βρετανική, παρόλο που στην Αγγλία ζει έτσι κι αλλιώς το 84% των 68 εκατομμυρίων ανθρώπων του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η διάλυση της Ένωσης θα μπορούσε να προκαλέσει αιτήματα η Αγγλία να απωλέσει την έδρα της στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, σε μια αναγνώριση της αλλαγής της κατάστασής της. Κατά πάσα πιθανότητα, η χώρα θα διατηρούσε τα πυρηνικά της όπλα, που αποτελούν την υπολειπόμενη αξίωσή της για μια θέση στο τραπέζι των "Μεγάλων". Εάν ωστόσο το ζήτημα ετίθετοσε ψηφοφορία  στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, η Βραζιλία, η Ινδία, η Νιγηρία και άλλοι διεκδικητές της θέσης στο Σ.Α. σίγουρα θα προέβαλλαν τις δικές τους αξιώσεις εναντίον εκείνων μιας συρρικνωμένης Αγγλίας.

Μερικοί Άγγλοι σαν κι εμένα έχουν ανάμεικτα συναισθήματα για τις νόμιμες "μοίρες" των διαφόρων τμημάτων του Ηνωμένου Βασιλείου.

Πρώτον, η Βόρεια Ιρλανδία ή οι Έξι Κομητείες του Όλστερ (Ulster). Οι περισσότεροι Βρετανοί δεν ενδιαφέρονται γι' αυτό που το 1904 ο Ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας Τζορτζ Μπερνάρντ Σω αποκαλούσε με σκωπτική διάθεση "John Island’s Other Island". Ο πνευματώδης και σοφός Άγγλος συγγραφέας Σίδνεϊ Σμιθ δεν υπερέβαλλε πολύ όταν έγραφε πριν από δύο αιώνες: "Τη στιγμή που αναφέρεται το ίδιο το όνομα της Ιρλανδίας, οι Άγγλοι φαίνεται να αποχωρίζονται κάθε λογικό συναίσθημα, σύνεση και κοινή λογική".

Είμαι μάλλον μειοψηφία μεταξύ των ομοεθνών μου στο γεγονός ότι σέβομαι και συμπαθώ τους Ιρλανδούς. Έζησα στο Kilkenny για μερικά χρόνια στη δεκαετία του 1970 και κάλυπτα την εποχή των Ταραχών στη Βόρεια Ιρλανδια (Troubles) για εφημερίδες, καθώς και για το BBC.

Ως ιστορικός, αναγνωρίζω την τερατώδη αδικία που διέπραξε η βρετανική κυβέρνηση το 1921, όταν διαμέλισε την Ιρλανδία πριν παραχωρήσει ανεξαρτησία στον Νότο. Αυτό έγινε επειδή μια μειοψηφία ενός εκατομμυρίου προτεστάντων, οι περισσότεροι από τους προγόνους των οποίων "φυτεύτηκαν" στο Όλστερ από τους οπαδούς του Oliver Cromwell τον 17ο αιώνα, αντιστάθηκαν έντονα στην ενσωμάτωση σε ένα ιρλανδικό κράτος όπου κυριαρχούσαν τρία εκατομμύρια ρωμαιοκαθολικοί.

Με την υποστήριξη του Συντηρητικού Κόμματος του Γουέστμινστερ, οι Ulstermen το 1912-14 είχαν εξοπλιστεί για να διεξαγάγουν έναν εμφύλιο πόλεμο αντί να υποταχθούν στο Δουβλίνο. Το 1921, οι Ιρλανδοί εθνικιστές, οι οποίοι τότε έκαναν τη δική τους αντάρτικη εκστρατεία εναντίον των Βρετανών, δέχθηκαν τη διχοτόμηση ως το οδυνηρό τίμημα της απόκτησης ελευθερίας για τα τρία τέταρτα του νησιού τους.

Από τότε, το τμήμα της Βόρειας Ιρλανδίας κυβερνάται από την πλειοψηφία των "ενωτικών" προτεσταντών, της οποίας το μόνο σκεπτικό είναι η άρνηση της ενσωμάτωσης στην Ιρλανδική Δημοκρατία, μέσω της προσκόλλησης στη Βρετανία. Ο σημερινός πληθυσμός της επαρχίας είναι 1,89 εκατομμύρια, ενώ το γειτονικό της ιρλανδικό κράτος φιλοξενεί 5 εκατομμύρια ανθρώπους.

Μέχρι πολύ πρόσφατα, όταν το Λονδίνο τούς εξανάγκασε να σταματήσουν, οι προτεστάντες ηγέτες του Όλστερ κυβερνούσαν τη δική τους καθολική μειονότητα του 42% σχεδόν τόσο σκληρά όσο οι λευκοί ρατσιστές του Νότου των ΗΠΑ τους Αφροαμερικανούς πριν τον Εμφύλιο Πόλεμο. Ο λόρδος Brookeborough, μια προτεσταντική ισχυρή φιγούρα που υπηρέτησε ως πρωθυπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας μεταξύ του 1943 και του 1963, είχε δηλώσει χωρίς ντροπή ότι, ενώ γνώριζε γαιοκτήμονες που απασχολούσαν καθολικούς στα κτήματά τους, ο ίδιος δεν θα το έκανε ποτέ.

Σε τέτοιες συμπεριφορές και στάσεις βρίσκεται η ρίζα των "Ταραχών", που ξέσπασαν στον ιρλανδικό Βορρά το 1969, ξεκινώντας με διαμαρτυρίες ενάντια στις διακρίσεις κατά των καθολικών, οι οποίες κατεστάλησαν με τη βία από τους "ενωτικούς". Στη συνέχεια, ο Ιρλανδικός Ρεπουμπλικανικός Στρατός (IRA) αναγεννήθηκε, ως καθολική τρομοκρατία ή ως κίνημα μαχητών της ελευθερίας, ανάλογα με την άποψη που έχει ο καθένας γι’ αυτόν. Τρεις δεκαετίες βίας κόστισαν πάνω από 3.500 ζωές - το 32% μέλη των βρετανικών δυνάμεων ασφαλείας, το 16% τρομοκράτες και παραστρατιωτικοί, το 52% άμαχοι που εγκλωβίστηκαν μεταξύ διασταυρούμενων πυρών.

Οι περισσότεροι από εμάς τους Άγγλους θεατές των Ταραχών εκφράζαμε τη λύπη μας για τις φρικαλεότητες του IRA, όσο και για τις θεσμοθετημένες προτεσταντικές αδικίες κατά του καθολικού πληθυσμού. Τον Αύγουστο του 1969, είδα την προτεσταντική αστυνομία να "σαρώνει" μια πολυκατοικία καθολικών στο Μπέλφαστ με βαρύ πολυβόλο, σκοτώνοντας ένα αγόρι εννέα ετών. Την επόμενη ημέρα, άκουσα υπουργούς της προτεσταντικής κυβέρνησης της Β. Ιρλανδίας να δικαιολογούν τις αστυνομικές ενέργειες, με το αιτιολογικό ότι αντιμετώπιζαν μια εξέγερση καθολικών.

Ο IRA δολοφόνησε αργότερα εκατοντάδες αθώους ανθρώπους με βόμβες και σφαίρες. Και οι δύο πλευρές προέβησαν σε πολλές πράξεις για τις οποίες θα έπρεπε να ντρέπονται, πριν επιτευχθεί μια άβολη ανακωχή με τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής του 1998.

Τη δεκαετία του 1960, ο Νότος, όπως ήταν πάντα γνωστή η Ιρλανδική Δημοκρατία στους ανθρώπους του Όλστερ, ήταν φτωχός και ο Βορράς σχετικά πλούσιος. Έτσι, ακόμη και πολλοί καθολικοί του Βορρά έβλεπαν μικρό οικονομικό όφελος στον εναγκαλισμό με το Δουβλίνο. Σήμερα, αυτό έχει αλλάξει αξιοσημείωτα. Με την κατάρρευση των παλαιών βιομηχανιών του Βορρά, ιδίως της ναυπηγικής και της κλωστοϋφαντουργικής, η οικονομία διατηρείται ζωντανή μόνο με γενναία επιδότηση από τη Βρετανία - 24 δισεκατομμύρια βρετανικές λίρες σε δημόσιες δαπάνες, έναντι 14 δισεκατομμυρίων λιρών που εισπράττονται σε φόρους. Ο Νότος, εν τω μεταξύ, έχει γίνει μια ευημερούσα κοινωνία με αυτοπεποίθηση, ενώ αποτελεί και ενθουσιώδες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δύο μειονότητες εξακολουθούν να βλέπουν την αρετή του να διατηρούν την Ιρλανδία διαχωρισμένη. 

Η πρώτη αποτελείται από έναν φθίνοντα αριθμό πεισματικών προτεσταντών ενωτικών, που κυριαρχούν μεν στη δική τους κοινότητα, αλλά θα περιθωριοποιούνταν σε μια ενωμένη Ιρλανδία. Την ίδια ώρα, ορισμένοι πολιτικοί στην Δημοκρατία της Ιρλανδίας φοβούνται - όπως αναφέρουν ιδιωτικά - τους κινδύνους να απορροφήσουν αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες "Proddies" (=προτεστάντες φιλοβρετανούς). 

Η βία, μια μακρά ιρλανδική παράδοση, παραμένει πολύ άτσαλα κρυμμένη κάτω από το "δέρμα" της χώρας και κάθε Ιρλανδός πολιτικός το γνωρίζει αυτό πολύ καλά.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια μικρή πλειοψηφία στη Βόρεια Ιρλανδία υπέρ ενός δημοψηφίσματος για την επανένωση του νησιού, δηλαδή για την ιρλανδική ενότητα. 

Εάν συμβεί κάτι τέτοιο και εάν η πλειοψηφία επιλέξει να ενταχθεί στον Νότο, λίγοι Άγγλοι θα νοιαστούν πραγματικά. Εάν η επανένωση της Ιρλανδίας πραγματοποιηθεί μέσα σε μια γενιά, όπως πιστεύω ότι θα συμβεί, μια ιστορική αδικία θα έχει διορθωθεί. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα του ιρλανδικού λαού, εκτός από ένα απόσπασμα αποξενωμένων προτεσταντών, ιστορικά εκτός τόπου και χρόνου.

Η Σκωτία είναι μια διαφορετική περίπτωση. Αν και ο πληθυσμός της είναι μόνον 5,5 εκατομμύρια, τα 80.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα της έκτασής της αποτελούν σχεδόν το ένα τρίτο της χερσαίας έκτασης του Ηνωμένου Βασιλείου. 

Είναι ένα έθνος με περήφανη ιστορία και πολιτισμό που έδωσε τον δικό του βασιλιά στην Αγγλία το 1603 - Ιάκωβος Στ’, γιος της Μαρίας Α’ της Σκωτίας, γνωστός και ως Ιάκωβος Α’ στους Άγγλους - και είχε το δικό της κοινοβούλιο μέχρι το 1707.

Οι Σκωτσέζοι ευημερούσαν ισχυρά στο πλευρό της Αγγλίας τον 19ο αιώνα, παρέχοντας μεγάλο μέρος των ανδρών -  όλοι τους ήταν άνδρες τότε - που διοικούσαν την Βρετανική Αυτοκρατορία, ενώ εκμεταλλεύονταν τότε πλούσια ανθρακωρυχεία, ναυπηγεία, χαλυβουργεία, ακόμη και κατασκευαστήρια μαρμελάδας. Η Παλιά Σκωτία και η Πενσιλβάνια είχαν πολλά κοινά.

Η κατάρρευση, ωστόσο, των παλαιών βιομηχανιών έπληξε σκληρά τη γη των χάγγις και της γκάιντας. Οι απογοητευμένοι κάτοικοί της βρίσκουν όλο και περισσότερους λόγους να αντιπαθούν τους Άγγλους - και ειδικά τους Άγγλους Συντηρητικούς, πρωτίστως - ανάμεσά τους- τον Βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον. Περιφρονούν, δε, όλο και πιο πολύ τους Άγγλους γαιοκτήμονες που, από τις ημέρες της βασίλισσας Βικτώριας, έρχονται για διακοπές στις ερημικές περιοχές των Χάιλαντς, κυνηγούν πέρδικες και ελάφια, ψαρεύουν σολομούς και πέστροφες, ενώ αντιμετωπίζουν τους ντόπιους ως άξεστους αγρότες.

Τα τελευταία 30 χρόνια, το Σκωτσέζικο Εθνικό Κόμμα (SNP) έχει αυξήσει τη δημοτικότητα του. Από τότε που στη Σκωτία παραχωρήθηκε εκ νέου τοπικό κοινοβούλιο, το 1999, τα μέλη του SNP, του οποίου ηγείται σήμερα η ευφραδής και αδίστακτη Nicola Sturgeon, εμφανίζονται στα μάτια όλο και περισσότερων ως οι φυσικοί ηγέτες της χώρας. Αυτό προκαλεί έκπληξη, διότι η συμπεριφορά τους ως κόμμα τοπικής εξουσίας είναι γενικά αλαζονική, ιδιαίτερα κακή όσον αφορά τη διαχείριση της υγείας και την εκπαίδευσης, ενώ χαρακτηρίστηκε πρόσφατα από την αποτυχία της ταχείας διάθεσης εμβολίων κατά της Covid-19.

Κατά ειρωνικό τρόπο, ο λαός της Sturgeon μπορεί και αντέχει τις οικονομικές αποτυχίες της τοπικής κυβέρνησης του SNP μόνον επειδή χρηματοδοτείται μέσω επιχορηγήσεων από το Λονδίνο. Το 2018-19, μόνο 15.000 Σκωτσέζοι πληρούσαν τις προϋποθέσεις για να πληρώσουν τον υψηλότερο συντελεστή φόρου εισοδήματος, έναντι περισσότερων από 300.000 Άγγλων. Η Σκωτία παράγει φόρους 66 δισεκατομμυρίων λιρών, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων από το πετρέλαιο της Βόρειας Θάλασσας, ωστόσο ξοδεύει επιπλέον 15 δισεκατομμύρια λίρες, που παρέχονται από το Υπουργείο Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου.

Εάν, όπως φαίνεται πολύ πιθανό, η Sturgeon χρησιμοποιήσει την επιτυχία της στις εκλογές του Μαΐου του 2021 ως αφετηρία για ένα νέο δημοψήφισμα ανεξαρτησίας, η επιδότηση των 15 δισεκατομμυρίων λιρών θα γίνει το μεγάλο ζήτημα. Η ερώτηση δεν θα είναι: "Οι Σκωτσέζοι θέλουν την ανεξαρτησία;". Θα είναι, αντιθέτως: "Μπορούν οι Σκωτσέζοι να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους;".

Ωστόσο, ο χωρισμός θα μπορούσε να συμβεί: 

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Θέμα ανεξαρτησίας της Σκωτίας θέτει η Στέρτζον

Tης Μαρίας Καστρισιανάκη / DW

Το ζήτημα της ανεξαρτησίας για τη Σκωτία ανακινεί εκ νέου η Νικόλα Στέρτζον, ηγέτης του κυβερνώντος Εθνικού Κόμματος. Ο Μπόρις Τζόνσον από την άλλη αποκλείει να συμβεί κάτι τέτοιο – τουλάχιστον επί προεδρίας του.

Μιλώντας στο τοπικό υπουργικό συμβούλιο, η ηγέτης του κυβερνώντος Εθνικού Κόμματος της Σκωτίας, Νικόλα Στέρτζον, εξέθεσε το νέο της σχέδιο που προβλέπει την εκπόνηση νομοσχεδίου για την ανεξαρτησία της χώρας έως τον Μάιο 2021, οπότε θα διεξαχθούν τοπικές εκλογές στη Σκωτία.

Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, το κυβερνών κόμμα εξασφαλίζει την απαραίτητη πλειοψηφία για την απόσχιση. Με την επικοινωνιακή πολιτική της Στέρτζον, η οποία με υπερηφάνεια διακηρύττει πως αγωνίζεται για την Ανεξαρτησία της Σκωτίας ήδη από 16 ετών, έχει πείσει τους επικριτικούς προς την αποχώρηση συμπατριώτες της, ότι διαχειρίστηκε την κρίση του κορωνοϊού καλύτερα από την κεντρική κυβέρνηση, παρόλο που στο τελικό αποτέλεσμα των κρουσμάτων η Σκωτία μετρά περισσότερα από την Αγγλία και τις άλλες δύο αυτόνομες περιοχές.

Ωστόσο, η κ. Στέρτζον γνωρίζει άριστα πως από μόνη της δεν μπορεί να προχωρήσει σε δημοψήφισμα, πόσο μάλλον σε ανεξαρτησία, αν δεν εξασφαλίσει την άδεια της κεντρικής κυβέρνησης, απαράβατος όρος για την απόδοση αυτονομίας της περιοχής. Ο δε Μπόρις Τζόνσον έχει επανειλημμένα αποκλείσει ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο όσο ο ίδιος είναι πρωθυπουργός.

Εξάλλου, όπως κατέδειξε το πρώτο δημοψήφισμα το 2014, μια Ένωση με ιστορία 300 ετών δεν μπορεί να αλλάξει με μια εξαγγελία, η οποία αποσκοπεί σε πολιτικά οφέλη.  

Παρεμβάλλονται μία σειρά ζητημάτων, τα οποία δεν είναι διόλου εύκολο να παρακαμφθούν, όπως για παράδειγμα...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: 5 μαθήματα προς τo Μπουρδέλο από το σκωτσέζικο δημοψήφισμα

Του ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ

Στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας είχαμε μία καθαρή επικράτηση του «ΟΧΙ στην ανεξαρτησία». Το δημοψήφισμα ανοίγει το δρόμο για την ενίσχυση των εξουσιών στο σκωτσέζικο κοινοβούλιο, αλλά και τη δημιουργία κοινοβουλίων σε άλλες περιοχές, όπως στην Αγγλία. Όλα δείχνουν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο οδηγείται σε μία ομοσπονδιακού τύπου διακυβέρνηση.

Επίσης, η εξέλιξη είναι πολύ θετική και για το επόμενο μεγάλο δημοψήφισμα για την παραμονή της Μεγάλης Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή ¨Ένωση. Κι αυτό γιατί 

α) οι φιλοευρωπαϊκές ψήφοι της Σκωτίας θα φανούν χρήσιμες στην κρίσιμη ψηφοφορία 

β) το σχήμα του better together που επικράτησε στο σκωτσέζικο δημοψήφισμα, προσέλκυσε άγγλους πολιτικούς που ήταν παραδοσιακά ευρωσκεπτικιστές και

γ) η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο να παραμείνει η Μεγάλη Βρετανία ως έχει.

Θα έλεγα ότι η περίπτωση της Σκωτίας στέλνει 5 μαθήματα προς την Ελλάδα.  

Πιο συγκεκριμένα:

1. το πόσο εύκολα μπορείς να δεις μία ιστορική, δημοκρατική χώρα να διαλύεται . Εάν στο δημοψήφισμα επικρατούσε το ΝΑΙ στην ανεξαρτησία, η Μεγάλη Βρετανία πιθανόν να διαλυόταν. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι τη Σκωτία θα ακολουθούσαν στην ανεξαρτησία και οι Ουαλία, Βόρεια Ιρλανδία. Και είναι εξαιρετικά πιθανό, ότι το αποτέλεσμα της απόσχισης της Σκωτίας θα προκαλούσε διασπαστικές κινήσεις και σε άλλες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έπραξε πολύ σωστά, κι όπου απαιτήθηκε να λάβει θέση, αυτή η θέση ήταν σύμφωνη με τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Κι ότι σε όλες τις φάσεις, ήταν μέρος της λύσης κι όχι μέρος του προβλήματος.

Θα έλεγα ξεκάθαρα, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βοήθησε με την ουδέτερη στάση της, στο να παραμείνει η Μεγάλη Βρετανία ως μία χώρα.

2. το πως μπορείς να δώσεις πολιτική λύση σε ένα θέμα ακολουθώντας δημοκρατικές διαδικασίες, κι αποφεύγοντας εντάσεις ή έκτροπα.

Κατά αρχήν το σκωτσέζικο δημοψήφισμα δεν ήταν κάτι το ευκαιριακό. Δεν ήταν στο πλαίσιο κάποιας οικονομικής κρίσης όπως ατυχέστατα πήγε να προκληθεί πριν λίγα χρόνια στην Ελλάδα, σε σχέση με το ευρώ. Πιο συγκεκριμένα, το σκωτσέζικο δημοψήφισμα ήταν αποτέλεσμα μίας μακροχρόνιας εξελικτικής διαδικασίας, η οποία συμπεριλάμβανε συνεχείς διαπραγματεύσεις, οι οποίες κατέληξαν στη δημιουργία του σκωτσέζικου κοινοβουλίου και στη σταδιακή παροχή εξουσιών σε αυτό. Από αύτη την άποψη, οι εντάσεις που πιθανόν να είχαν προκληθεί λόγω της πίεση χρόνου, αποφευχθήκαν

Αλλά δεν είναι μόνο το γεγονός ότι οι διαφορετικές απόψεις για όλα τα θέματα παρατέθηκαν ξεκάθαρα στους ψηφοφόρους. Δεν ήταν μόνο το γεγονός ότι οι τρεις αρχηγοί των μεγάλων κομμάτων του κοινοβουλίου υπέγραψαν πριν το δημοψήφισμα, ένα κείμενο με εγγυήσεις/υποσχέσεις, το οποίο δημοσίευσαν στο σκωτσέζικο τύπο.

Είναι το γεγονός, ότι οι οπαδοί των δυο πλευρών διαδήλωναν τις αντίθετες απόψεις τους, κρατούσαν τα πλακάτ τους δίπλα-δίπλα, ειρηνικά και χωρίς έκτροπα ή ταραχές. Και δεν αναφερόμαστε σε απλές βουλευτικές ή δημοτικές εκλογές αλλά σε εκλογική διαδικασία που αφορά την απόσχιση ή την παραμονή, δηλαδή την ανεξαρτησία της χώρας.

3. το πως μπορείς να διαπραγματεύεσαι για το καλό του τόπου σου χωρίς να εκτροχιάζεις την πολιτική διαδικασία

Με το αποτέλεσμα, οι Σκωτσέζοι όχι μόνο δεν διέλυσαν τη Μεγάλη Βρετανία αλλά κέρδισαν συγκεκριμένες εξουσίες στην κατεύθυνση της αυτονομίας, όπως σε θέματα διαχείρισης του προϋπολογισμού και της φορολογίας. Είναι σημαντικό ότι κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, οι δύο πλευρές δεν σταμάτησαν να διαπραγματεύονται με συγκεκριμένες θέσεις. Και είναι επίσης κομβικής σημασίας το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου δημοσιεύτηκαν οι νέες αλλαγές στην κατεύθυνση της αυξημένης αυτονομίας, οι οποίες συμφωνήθηκαν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.

Οι Σκωτσέζοι δεν προσήλθαν με μία "όλα ή τίποτα" διαπραγματευτική τακτική, η οποία είναι προσφιλή στα ελληνικά λαϊκιστικά κόμματα. Κι όταν είδαν ότι η διαπραγματευτική τακτική απέφερε αποτελέσματα, επέλεξαν τον αξιοπρεπή συμβιβασμό από τη διάλυση των πάντων. Σε αυτό βεβαία βοήθησε και το γεγονός ότι η πλευρά της ανεξαρτησίας δεν παρουσίασε ένα αξιόπιστο σχέδιο, ειδικά στο τμήμα που αφορούσε το νόμισμα της επόμενης ημέρας.
4. το πως μπορείς να είσαι πατριώτης, χωρίς να είσαι εθνικιστής.

ΚΟΣΜΟΣ - Ιndependent: Επτά πράγματα που δεν φανταζόσασταν ότι ήταν σκωτσέζικα Από το «χάγκις» στην έγχρωμη φωτογραφία

Η πρώτη έγχρωμη (όχι επιχρωματισμένη) φωτογραφία στην Ιστορία: απεικονίζει μια κορδέλα. Την τράβηξε το 1861 ο Σκωτσέζος Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ.

Η Σκωτία είναι διάσημη, μεταξύ άλλων, για το χάγκις [το πιάτο με το κρέας αρνιού αναμεμειγμένο με ξύγκι και  πληγούρι βρώμης], τη γκάιντα, το ουίσκι και τις παραδοσιακές ανδρικές καρό φούστες. Ωστόσο, υπάρχουν κι επτά ακόμη πράγματα τα οποία έχουν σκωτσέζικη καταγωγή και οι περισσότεροι το αγνοούν. Η βρετανική εφημερίδα Independent τα υπενθύμισε σε πρόσφατο δημοσίευμά της.

1. Η Τράπεζα της Αγγλίας

Κι όμως, ο πρώτος άνθρωπος που έριξε την ιδέα και έκανε τις πρώτες κινήσεις για την ίδρυση της Τράπεζας της Αγγλίας, δεν ήταν Άγγλος, αλλά ένας Σκωτσέζος, ο χρηματιστής σερ Γουίλιαμ Πάτερσον το 1694.

2. Το πιάτο Chicken Tikka Masala

Μπορεί το όνομα να παραπέμπει στην Ινδία, αλλά το πιάτο (λέγεται πως) δεν είναι παραδοσιακό της ινδικής κουζίνας. Την ιδέα για τη συνταγή με το κοτόπουλο τίκα μασάλα συνέλαβε επί σκωτσέζικου εδάφους τη δεκαετία του 1970 ο Αλί Αχμεντ Ασλάμ, ινδικής καταγωγής σεφ του εστιατόριου Σις Μαχάλ της Γλασκόβης.

3.Χριστουγεννιάτικα δέντρα

Ασφαλώς τα Χριστούγεννα γύρω από το στολισμένο δέντρο δεν είναι σκωτσέζικη επινόηση, είναι κυρίως κεντροευρωπαΐκή. Αλλά χιλιάδες φυσικά δέντρα που διακινούνται στην περίοδο των χριστουγεννιάτικων εορτών προέρχονται από δάση της Σκωτίας. Η συντριπτική πλειοψηφεία των χριστουγεννιάτικων δέντρων που πωλούνται στις ΗΠΑ είναι πεύκα από τα περίφημα «χάιλαντς».

4. Η υπνοθεραπεία

Ο όρος ύπνωση ή υπνοθεραπεία προήλθε από τη σύντμηση του όρου «νευρο-υπνωτισμός» τον οποίο εισήγαγε ο Σκωτσέζος χειρουργός Τζέιμς Μπρέιντ το 1843, ο οποίος ανακάλυψε μία μορφή θεραπείας που λαμβάνει χώρα ενώ ο ασθενής βρίσκεται σε ύπνωση.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Τι καθόρισε την επιλογή των Σκωτσέζων

Του Κώστα Ράπτη

Αν βασιζόταν κανείς τα προηγούμενα 24ωρα στην εντύπωση που προέκυπτε από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή από την αφισοκόλληση στους δρόμους της Γλασκώβης θα πίστευε ότι το “Ναι” στην ανεξαρτησία της Σκωτίας δεν έχει αντίπαλο. Όμως η πραγματικότητα την οποία αποτύπωσε η κάλπη ήταν πολύ διαφορετική: το “Όχι” επικράτησε με διαφορά πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις.

Όπως το “κατεστημένο του Λονδίνου” έπεσε θύμα της υπεροψίας του και βρέθηκε σε κατάσταση πανικού τις τελευταίες εβδομάδες, όταν αποδείχθηκε ότι η έκβαση της μάχης μόνο προεξοφλημένη δεν ήταν, έτσι και οι θιασώτες του “Ναι” έπεσαν θύματα της τεχνητής εικόνας μονοκρατορίας που είχαν επιβάλλει στους δρόμους της Σκωτίας.

Όμως το τελικό αποτέλεσμα απέδειξε ότι όχι μόνο υπήρχε μια “σιωπηλή πλειοψηφία” υπέρ της Ένωσης που δίσταζε να εκφρασθεί το προηγούμενο διάστημα, αλλά και ότι πολλαπλασιάσθηκαν οι διαρροές της τελευταίας στιγμής από το Ναι στο Όχι. Όπως είχε συμβεί και στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτητοποίηση του Κεμπέκ ο εθνικός ενθουσιασμός της προεκλογικής περιόδου έδωσε τη θέση του σε πολύ πιο πεζούς υπολογισμούς, όταν οι ψηφοφόροι βρέθηκαν πίσω από το παραβάν.

Οι ίδιοι παράγοντες που έδωσαν “αέρα στα πανιά” της καμπάνιας του “Ναι”, πρωτίστως η προσδοκία μιας βελτίωσης του επιπέδου διαβίωσης, σφράγισαν την τελική επικράτηση του “Όχι”, καθώς η ασάφεια ως προς τη διατήρηση της στερλίνας και την παραμονή εντός της Ε.Ε. αντιπροσώπευε στη συνείδηση των εκλογέων την απειλή σοβαρών οικονομικών κραδασμών.

Αν δώσουμε βάση σε έρευνες όπως αυτή που διεξήγαγε η Ipsos Mori για λογαριασμό της εφημερίδας Evening Standard τα δύο τελευταία προεκλογικά 24ωρα, το “Ναι” εξασφάλιζε προβάδισμα της τάξης του 73% έναντι 27% στις ηλικίες μεταξύ 25 και 34 ετών, ενώ αντιστρόφως το ποσοστό των υπερμάχων του “Όχι” ήταν διπλάσιο αυτού του αντίπαλου στρατοπέδου στις ηλικίες άνω των 55 ετών. 

Ομοίως, το 53% των ανδρών προτίμησε την προοπτική της ανεξαρτητοποίησης, ενώ το 58% των γυναικών παρέμεινε πιστό στην Ένωση. Κατά την ίδια (τηλεφωνική) έρευνα οι 6 στους 10 ψηφοφόρους του “Όχι” κινητοποιούνταν από το φόβο για τις επιπτώσεις της απόσχισης, ενώ 8 στους 10 υπερμάχους του “Ναι” από την “ελπίδα”. Γνωρίζουμε πλέον ότι ο φόβος (ή, έστω, η προτίμηση προς τη “σιγουριά”) υπερίσχυσε της ελπίδας.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Γιατί οι Σκωτσέζοι πρέπει να ψηφίσουν ΟΧΙ στιν ανεξαρτητοποίηση

Του Niall Ferguson / The New York Times

Καθηγητή Ιστορίας στο Χάρβαρντ

Για τους περισσότερους Αμερικανούς, Σκωτία σημαίνει γκολφ, ουίσκι και _ αν την επισκεφθούν _ συνεχές ψιλόβροχο. Ακόμη και για τα εκατομμύρια των Αμερικανών που έχουν σκωτσέζους προγόνους, η ιδέα ότι η Σκωτία ίσως γίνει ανεξάρτητο κράτος φαντάζει περίεργη. Το δημοψήφισμα όμως ενδέχεται να βγάλει ακριβώς αυτό. 

Γεννημένος στη Γλασκόβη αλλά έχοντας περάσει την περισσότερη ζωή μου στην Αγγλία και την Αμερική, κι εγώ είμαι απορημένος. Από το 2012, όταν αποφασίστηκε να διοργανωθεί δημοψήφισμα με το ερώτημα «Πρέπει η Σκωτία να γίνει ανεξάρτητη χώρα;» οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μονίμως άνετο προβάδισμα του «Καλύτερα Μαζί» ή «Όχι». Αλλά τις δυο τελευταίες εβδομάδες αυξήθηκε η υποστήριξη του «Ναι».  

Τι συμβαίνει;

Ας ασχοληθούμε πρώτα με τις συνηθέστερες παρεξηγήσεις.  

Δεν πρόκειται για την καθυστερημένη επανάσταση της τελευταίας αποικίας της Αγγλίας. Οι Ουαλοί υποδουλώθηκαν τον Μεσαίωνα, οι Ιρλανδοί κατακτήθηκαν από τα μέσα του 16^ου αιώνα αλλά η Σκοτία και η Αγγλία ενώθηκαν ως ίσες. 

Πρόκειται λοιπόν για μια επιλογή μεταξύ του να είναι κανείς Σκοτσέζος ή Άγγλος; 

 Όχι. Είναι μια επιλογή μεταξύ του να είναι εντός ή εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας (όπως είναι το πλήρες όνομά του). Όπως και οι Άγγλοι ή οι Ουαλοί, οι Σκωτσέζοι είναι Βρετανοί.
 

Η Σκωτία ανάκτησε το κοινοβούλιό της το 1999 στα πλαίσια της διεύρυνσης της αυτονομίας της. Από το 2007 υπάρχει μια σκοτσέζικη κυβέρνηση του Εθνικού Κόμματος της Σκωτίας (SNP). Τόση πολλή εξουσία έχει περάσει στο Εδιμβούργο που μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί γιατί οι μισοί ενήλικες Σκωτσέζοι αισθάνονται την ανάγκη για πλήρη ανεξαρτησία.  

Το οικονομικό ρίσκο είναι τόσο μεγάλο που ακόμη και ο Πολ Κρούγκμαν κι εγώ συμφωνούμε ότι είναι κάκιστη ιδέα. Ποιο νόμισμα θα χρησιμοποιεί η Σκωτία; Τη λίρα; Το ευρώ;  

Κανείς δεν γνωρίζει. 

Ποιο ποσοστό από τα έσοδα του πετρελαίου της Βόρειας Θάλασσας θα πάει στο Εδιμβούργο; Τι θα γίνει με το μερίδιο της Σκωτίας στο τεράστιο εθνικό χρέος της Βρετανίας; 

Θα είναι και αυτό ένα από εκείνα τα διαζύγια στα οποία ο ένας παίρνει όλη την περιουσία και προσφέρει στον άλλο μόνο το παθητικό; 

Ό,τι και αν λέει το SNP, αν επικρατήσει το «Ναι» την Πέμπτη θα υπάρξουν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις και όχι μόνο για τη Σκωτία. Οι επενδύσεις έχουν ήδη παγώσει. Μεγάλες εταιρείες που εδρεύουν στη Σκωτία έχουν προειδοποιήσει ότι θα μετακομίσουν στην Αγγλία. Οπωσδήποτε θα χαθούν θέσεις εργασίας. Η πρόσφατη κατακόρυφη πτώση της λίρας δείχνει ότι ο χρηματοπιστωτικός κόσμος απεχθάνεται την όλη ιδέα.

Αλλά τα οικονομικά επιχειρήματα κατά της ανεξαρτησίας δεν φαίνεται να λειτουργούν _ και μπορεί ακόμη και να γίνουν μπούμερανγκ. Νομίζω πως γνωρίζω γιατί:
  

Το να πεις σε έναν Σκωτσέζο «Δεν μπορείς να το κάνεις αυτό _ αν το κάνεις, θα σου συμβούν τρομερά πράγματα», αποτελεί διαπραγματευτική στρατηγική που οδηγεί στην ήττα.

Ποιο επιχείρημα μπορούμε λοιπόν να χρησιμοποιήσουμε για να σταματήσουμε το αγγλοσκωτσέζικο διαζύγιο; 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Το όνειρο της Σκωτσέζικής ανεξαρτησίας εξαρτάται απ το αν θα ψηφίσει η "καρδιά" ή ..."τσέπη" !!! (Όποιος ποντάρει στην "τσέπη" πάει και ταμείο...)

Της Allison Schrager / Bloomberg
Οι αναμνήσεις μου από τη Σκωτία, όπου σπούδαζα στα τέλη της δεκαετίας του 1990, είναι γεμάτες νύχτες σε παμπ που συχνά περιελάμβαναν δακρύβρεχτες ερμηνείες του Caledonia (On My Mind) από τους ντόπιους. Κάπου μεταξύ τραγουδιού και ποτού γινόταν κουβέντα- ιδιαίτερα για την «αποκέντρωση», την πολιτική του βρετανού πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ να δώσει στη Σκωτία περισσότερη αυτονομία συστήνοντας ένα σκοτσέζικο Κοινοβούλιο που θα χειριζόταν τις εσωτερικές υποθέσεις της Σκωτίας. Η ετυμηγορία ήταν ότι η «αποκέντρωση» ήταν ευπρόσδεκτη, αλλά ήταν απλώς η προθέρμανση πριν το μεγάλο άλμα στην πλήρη ανεξαρτησία.
Το πάθος που τροφοδοτεί το κίνημα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί. Αλλά πολλοί Σκωτσέζοι είναι πραγματιστές και οι δημοσκοπήσεις λένε ότι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 18ης Σεπτεμβρίου θα κριθεί τελικά από το χρήμα.
Ο καθηγητής πολιτικών επιστημών του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου Charlie Jeffery, ρώτησε πέρυσι 1.500 Σκωτσέζους τι θα ψήφιζαν εάν η ανεξαρτησία σήμαινε επιπλέον 500 στερλίνες στην τσέπη τους κάθε χρόνο και το 52% απάντησε ότι σε αυτή την περίπτωση θα τασσόταν υπέρ της ανεξαρτησίας. 

Όταν όμως ρωτήθηκαν τι θα ψήφιζαν εάν η ανεξαρτησία τους έκανε φτωχότερους κατά 500 στερλίνες ετησίως, το 72% αποκρίθηκε ότι θα ψήφιζε αρνητικά. 

Με βάση αυτό το μικρό δείγμα, φαίνεται ότι η απόφαση είναι τελικά θέμα οικονομικών. 

Τα οικονομικά μιας ανεξάρτητης Σκωτίας έχουν ρίσκο. Η ανεξαρτησία θα μπορούσε να επιφέρει σημαντικό πλήγμα στην σκωτσέζικη οικονομία.  

Η ανεξαρτησία σημαίνει ένα αβέβαιο μέλλον για δύο από τους μεγαλύτερους κλάδους της Σκωτίας, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της ενέργειας.
Η οικονομία της Σκωτίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Το 2010, ο χρηματοπιστωτικός κλάδος αντιπροσώπευε πάνω από το 8% της οικονομικής δραστηριότητας της Σκωτίας και απασχολούσε περί τα 200.000 άτομα. Η Royal Bank of Scotland και η Lloyds Bank έχουν την έδρα τους στη Σκωτία αλλά το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητάς τους εκτελείται πέρα από τα νότια σύνορα. Αν η Σκωτία ψηφίσει την ανεξαρτησία της, σύμφωνα με τον καθηγήτρια νομικής Jodie Kirshner, μπορεί το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να τις αναγκάσει να μετακομίσουν. Έχουν ήδη σχέδια να μεταφέρουν την έδρα τους εάν η Σκωτία ψηφίσει «ναι». Αυτό θα προκαλέσει σημαντικές διαταραχές και θα στοιχίσει θέσεις εργασίας. Η Kirshner  εκτιμά ότι οι τράπεζες που θα συνεχίσουν να διατηρούν έδρα στη Σκωτία δεν θα είναι ανταγωνιστικές, επειδή θα βρεθούν αντιμέτωπες με υψηλότερο κόστος δανεισμού λόγω του αβέβαιου ρυθμιστικού περιβάλλοντος, της ανησυχίας πως η Σκωτία δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά τη διάσωση των τραπεζών της και τα άλυτα νομισματικά ζητήματα.
Ο άλλος κυρίαρχος κλάδος στη Σκωτία είναι της ενέργειας. Το 2011, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αντιπροσώπευαν το 20% των φορολογικών εσόδων της Σκωτίας, σε σύγκριση με ποσοστό 17% στο σύνολο του Ηνωμένου Βασιλείου. Μια ανεξάρτητη Σκωτία είναι πολύ πιο ευάλωτη στις τιμές ενέργειας και στην ποσότητα πετρελαίου που έχει μείνει στη Βόρεια Θάλασσα. Η παραγωγή συρρικνώνεται σταθερά από το 1999 και το Γραφείο Ευθύνης του Προϋπολογισμού, μια ανεξάρτητη εποπτική αρχή, εκτιμά ότι τα έσοδα από το πετρέλαιο θα συνεχίσουν να μειώνονται έως ότου γίνουν αμελητέα το 2041. Η κυβέρνηση της Σκωτίας είναι πολύ πιο αισιόδοξη, ελπίζοντας ότι θα ανακαλυφθεί περισσότερο πετρέλαιο και οι τιμές του αργού θα αυξηθούν. Παρ ΄όλα αυτά, το μέλλον είναι αβέβαιο για το πετρέλαιο της Βόρειας Θάλασσας και η παραμονή στη Βρετανία παρέχει την καλύτερη αντιστάθμιση έναντι αυτής της αβεβαιότητας.
Αλλά το μεγαλύτερο μακροπρόθεσμο ρίσκο είναι πολιτικό: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: "Φίλοι Σκωτσέζοι να φοβάστε, να φοβάστε πολύ"

Του Paul Krugman / The New York Times

Σε λίγες ημέρεςθα διεξαχθεί στη Σκωτία δημοψήφισμα σχετικά με την απόσχισή της από τη Βρετανία. Οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν αυξημένο το ποσοστό υπέρ της ανεξαρτητοποίησής της, καθώς τα κόμματα που διεξήγαγαν την εκστρατεία, κατόρθωσαν να μειώσουν τον «παράγοντα του φόβου», την ανησυχία για τους οικονομικούς κινδύνους του εγχειρήματος.
Εχω ένα μήνυμα για τους Σκωτσέζους: Να φοβάστε, να φοβάστε πολύ. 

Οι κίνδυνοι είναι τεράστιοι. Ισως πιστεύετε πως η Σκωτία μπορεί να γίνει σαν τον Καναδά, αλλά μάλλον θα καταλήξει σαν την Ισπανία χωρίς τον λαμπερό ήλιο. Ο Καναδάς όπως και η Σκωτία είναι μια σχετικά μικρή οικονομία που συναλλάσσεται εμπορικά κυρίως με τη γειτονική πολύ μεγαλύτερή του χώρα. Οπως και η Σκωτία, άλλωστε, είναι από πολιτικής απόψεως στα αριστερά του γιγάντιου γείτονα.
Ο Καναδάς ευημερεί, έχει σταθερή οικονομία (αν και εγκυμονεί κινδύνους το υψηλό επίπεδο χρέους των νοικοκυριών του και η φούσκα της αγοράς στέγης), ενώ έχει εφαρμόσει επιτυχώς πολιτικές πολύ πιο αριστερές από του νότιου γείτονά του. 

Εχει καταβάλει ο Καναδάς κάποιο τίμημα για την ανεξαρτησία του;  

Μάλλον ναι. Η παραγωγικότητα της εργασίας ανέρχεται στα 3/4 εκείνης των ΗΠΑ και το χάσμα μπορεί να αντανακλά εν μέρει το μικρό μέγεθος της καναδικής αγοράς. Και πάλι μπορεί να υποστηρίξει κανείς πως ο Καναδάς τα πηγαίνει καλά.
Ωστόσο, ο Καναδάς έχει δικό του νόμισμα, επομένως η κυβέρνηση δεν μπορεί να μείνει χωρίς χρήματα, μπορεί να στηρίξει τις τράπεζές της αν χρειαστεί και πολλά άλλα. 

Αυτό δεν ισχύει για τη Σκωτία. Θα μπορούσε η Σκωτία να έχει δικό της νόμισμα; Ισως, αν και η οικονομία της είναι πολύ πιο άρρηκτα συνδεδεμένη με της υπόλοιπης Βρετανίας από όσο η οικονομία του Καναδά με την αμερικανική και θα ήταν δύσκολο να επιχειρήσει ένα δικό της νόμισμα. Το κίνημα ανεξαρτησίας της Σκωτίας έχει διακηρύξει με σαφήνεια πως προτίθεται να διατηρήσει τη στερλίνα ως εθνικό νόμισμα. Ομως ο συνδυασμός της πολιτικής ανεξαρτησίας με ένα κοινό νόμισμα είναι συνταγή για καταστροφή.
Αν η Ισπανία και όσες χώρες εγκατέλειψαν τα νομίσματά τους για να υιοθετήσουν το ευρώ ανήκαν σε μια αληθινή ομοσπονδία με κοινούς κρατικούς θεσμούς, η πρόσφατη οικονομική της ιστορία θα ήταν παρόμοια με αυτή της πολιτείας της Φλόριντα. Οι δύο οικονομίες γνώρισαν μια τεράστια φούσκα στην αγορά στέγης από το 2000 ώς το 2007. Τόσο η μία όσο και η άλλη είδαν να σκάει αυτή η φούσκα με θεαματικό τρόπο. Γνώρισαν, έτσι, και οι δύο μια ραγδαία ύφεση, κατά συνέπεια και οι δύο γνώρισαν κατάρρευση των φορολογικών εσόδων και εκτίναξη των δαπανών για επιδόματα ανεργίας. Στη συνέχεια, όμως, οι πορείες τους ήταν διαφορετικές. Στη Φλόριντα, οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της ύφεσης επιβαρύνουν κυρίως όχι την τοπική κυβέρνηση αλλά την Ουάσιγκτον, που εξακολούθησε να καλύπτει το κόστος της κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και των επιδομάτων ανεργίας. Η Φλόριντα δέχθηκε, άλλωστε, βοήθεια μεγάλης κλίμακας.
Η Ισπανία, αντιθέτως, ανέλαβε όλο το κόστος της φούσκας της αγοράς στέγης και το αποτέλεσμα ήταν μια δημοσιονομική κρίση που επιδεινώθηκε από τον φόβο μιας τραπεζικής κρίσης μη διαχειρίσιμης για την ισπανική κυβέρνηση που θα είχε κυριολεκτικά μείνει από ρευστό. Εκτινάχθηκε το κόστος δανεισμού της Ισπανίας και η κυβέρνηση αναγκάστηκε να καταφύγει σε βάρβαρη λιτότητα. Ακολούθησε τρομερή ύφεση με ανεργία των νέων άνω του 50%. Ακόμη και χώρες της Ευρωζώνης με συνετά οικονομικά, όπως η Φινλανδία και η Ολλανδία, επλήγησαν από μια βαθύτατη και παρατεταμένη ύφεση.
Εν ολίγοις όλα όσα συνέβησαν στην Ευρώπη από το 2009 και μετά κατέδειξαν ότι ένα κοινό νόμισμα είναι πολύ επικίνδυνο χωρίς κοινή κυβέρνηση. Με οικονομικούς όρους, η δημοσιονομική και τραπεζική ενοποίηση αποτελούν στοιχειώδη συστατικά μια σωστής νομισματικής ζώνης.  

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: To τίμημα της ηλιθιότητας του Κάμερον να αγνοήσει την προειδοποίηση πως "οι χώρες είναι δυνατόν να χαθούν κατά λάθος"

Του PATRICK WINTOUR / The Guardian

Κατά την πρόσφατη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον με τη βασίλισσα, σε μία από τις ελάχιστες πολιτικές συναντήσεις στη χώρα που είναι όντως ιδιωτική, εικάζεται πως τη διαβεβαίωσε ότι θα υποβάλει την παραίτησή του αν πραγματοποιηθεί ο χειρότερός του εφιάλτης αυτήν την εβδομάδα. 

Είναι βέβαιο ότι πολλοί θα πουν ότι ο Κάμερον δεν ήταν απλώς ο καπετάνιος του οποίου το πλοίο έπεσε στα βράχια. Θα ισχυριστούν ότι μια σειρά λαθών επέτρεψε στα ρεύματα να προκαλέσουν το ναυάγιο και συνεπώς είναι ο ίδιος προσωπικά υπόλογος για την εξέλιξη. Στο κατηγορητήριο θα γραφτεί ότι τον υποσκέλισε ο εθνικιστής πρωθυπουργός Αλεξ Σαλμοντ.
Αντιμέτωπος με την προοπτική ότι ο Σάλμοντ θα κερδίσει την πλειοψηφία στο σκωτσέζικο Κοινοβούλιο το 2011, ο Κάμερον αισθάνθηκε ότι θα έπρεπε να σεβαστεί το αποτέλεσμα και να δώσει στους Σκωτσέζους την ευκαιρία να ψηφίσουν για το μέλλον τους. Ευθύνεται για την ημερομηνία του δημοψηφίσματος και τους όρους: την έλλειψη ορίου συμμετοχής, το δικαίωμα ψήφου στους 16χρονους και τον αποκλεισμό των Σκωτσέζων που ζουν στο εξωτερικό.
Το μεγαλύτερο σφάλμα του ήταν το ρίσκο που ανέλαβε με τη συμφωνία του Εδιμβούργου το 2012, όταν απέρριψε οποιαδήποτε προσπάθεια να συμπεριληφθεί η εκχώρηση μεγαλύτερων εξουσιών ως εναλλακτική στο ψηφοδέλτιο. Δεσμεύτηκε έτσι προεκλογικά να μη συζητήσει ενδεχόμενη συνταγματική αλλαγή, επειδή αυτή απλώς θα συσκότιζε το ζήτημα της απόσχισης. Το δίλημμα ήταν «όλα ή τίποτα».

Μόλις έθεσε τους όρους της προεκλογικής αντιπαράθεσης, ο Κάμερον άφησε ελεύθερο το πεδίο στην εκστρατεία του «Καλύτερα μαζί», αρνούμενος να συζητήσει απευθείας με τον Σάλμοντ. Αν και δεν ευθύνεται γι’ αυτό ο Κάμερον, το Συντηρητικό Κόμμα έχει απολέσει από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 τα ερείσματά του στη Σκωτία, κυρίως εξαιτίας της χαμηλής δημοτικότητας της λαίδης Θάτσερ. Πράγματι, ως ηγέτης της αντιπολίτευσης το 2006 ζήτησε συγγνώμη από τη Σκωτία επειδή το κόμμα του διέπραξε σειρά ατοπημάτων στη χώρα κατά τη διάρκεια των δεκαετιών ’70 και ’80, εκ των οποίων το χειρότερο ήταν ο κεφαλικός φόρος. Αν και σε γενικές γραμμές παρέμεινε ανέγγιχτος, δέχθηκε επανειλημμένες προειδοποιήσεις από τον προκάτοχό του Γκόρντον Μπράουν ότι οι χώρες είναι δυνατόν να χαθούν κατά λάθος.
Σε ομιλία του στις 9 Ιουνίου ο Μπράουν είχε πει: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η Μεγάλη Βρετανία που κινδυνεύει να γίνει Μικρή

Γράφει ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΝΕΑΡΧΟΥ

Πρέσβυς ε.τ.

Η Μεγάλη Βρετανία πρωταγωνιστεί στο πλευρό των ΗΠΑ στην αντιπαράθεση με τη Ρωσία στην Ουκρανία και στην αναζωογόνηση του ΝΑΤΟ. Συμπεριφέρεται ως μια μεγάλη δύναμη με δύο καίριες προτεραιότητες.
 

Την περιχαράκωση της Ρωσίας του Πούτιν και την προώθηση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς και την παρακολούθηση της ανησυχητικής ανόδου της Γερμανικής ηγεμονίας στην Ευρώπη, που συναγωνίζεται τη Μ. Βρετανία ως πρώτος στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ.
Τα πράγματα όμως στο εσωτερικό μέτωπο εξελίσσονται κατά τρόπο πολύ ανησυχητικό. Το δημοψήφισμα της 19ης Σεπτεμβρίου για την ανεξαρτησία της Σκωτίας, που εθεωρείτο μέχρι λίγες εβδομάδες πριν ότι δεν παρουσίαζε κανένα κίνδυνο και ότι το όχι στην ανεξαρτησία θα επικρατούσε, δεν παρουσιάζει πλέον καμιά βεβαιότητα για το όχι. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έφερναν ως νικήτρια την πλευρά του ναι, γεγονός που πανικόβαλε κυριολεκτικά την Αγγλική πολιτική ηγεσία.
Κυβέρνηση και Αντιπολίτευση ενώθηκαν στις εκκλήσεις προς τον λαό της Σκωτίας για το όχι, επισείοντας ως μόνο όπλο το κοινό νόμισμα και τις επιπτώσεις, που θα είχε στην οικονομία της Σκωτίας. Συμφώνησαν επίσης ότι, εάν η Σκωτία ψηφίσει όχι, είναι έτοιμοι να της προσφέρουν μεγαλύτερη ακόμη αυτονομία και στα οικονομικά θέματα.
Η εκστρατεία της Αγγλικής ηγεσίας φαίνεται στις τελευταίες δημοσκοπήσεις να κερδίζει κάποιο έδαφος και να κλίνει την πλάστιγγα υπέρ του όχι με 53%. Είναι όμως πολύ πιθανό το ενδεχόμενο η 19η Σεπτεμβρίου ν' αποδειχθεί ένα άλλο ορόσημο στη μακρά ιστορία της Σκωτίας και να θέσει άρα τέρμα σε μια ένωση τριών αιώνων μεταξύ της Αγγλίας και της Σκωτίας.
Όσοι είδαν την περίφημη ταινία «Braveheart», θα έχουν μια ιδέα των σκληρών συγκρούσεων, που είχαν σημαδέψει στο παρελθόν τις σχέσεις μεταξύ Άγγλων και Σκώτων πριν από την ένωση των δύο βασιλείων τους. Οι Σκώτοι είναι λαός Κελτικής καταγωγής με πολύ έντονη την αίσθηση της χωριστής τους ταυτότητας. Το τείχος, που έκτισε το 120 μ.Χ. ο αυτοκράτωρ Αδριανός, για να οριοθετήσει και να υπερασπίσει τη Ρωμαϊκή τότε επαρχία «Βρετανία», συνέπιπτε περίπου με τα όρια του εδάφους της Σκωτίας. Η απομόνωση αυτή συνέβαλε, άλλωστε, στη διαφύλαξη της εθνικής συνοχής και ταυτότητας των Σκώτων.
Η ένωση μεταξύ των δύο βασιλείων, έθεσε τέρμα σε μια μακρά περίοδο συγκρούσεων, αναστατώσεων και εσωστρέφειας. Το Ηνωμένο Βασίλειο που προέκυψε ήταν πλέον απερίσπαστο να επιδοθεί στη μεγάλη αποικιακή περιπέτεια και στην οικοδόμηση της Βρετανικής αυτοκρατορίας, που είχε ως κινητήρα τη βιομηχανική επανάσταση. Η Σκωτία ήταν ενεργό μέρος αυτής της επαναστάσεως, όπως και των πολεμικών περιπετειών της αυτοκρατορίας, στις οποίες οι πολεμιστές ιδίως των οροπεδίων της Σκωτίας, έπαιζαν ρόλο επιλέκτων δυνάμεων.
Ενδεχόμενη αποχώρηση της Σκωτίας από την Ένωση, θα κατέφερε μεγάλο πλήγμα στη Μεγάλη Βρετανία.  

Θα μείωνε το έδαφός της περίπου στο μισό και σε σημαντικό βαθμό τον πληθυσμό της. 

Η Μ. Βρετανία θα έχανε την κυριαρχία στα κοιτάσματα της Βορείου Θαλάσσης, που τη βοήθησαν να ορθοποδήσει οικονομικά, κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια. 

Η μείωση αυτή θα επηρέαζε το συνολικό γεωπολιτικό της εκτόπισμα και θα καθιστούσε ανέφικτο τον συναγωνισμό με τη Γερμανία αλλά ακόμη και τη Γαλλία στην Ευρώπη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα έμενε ανεπηρέαστη από μια τέτοια εξέλιξη. Η ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας σε μια χώρα-μέλος, έστω και αν η Μεγάλη Βρετανία είναι γνωστή για τον Ευρωσκεπτικισμό της, θ' αποτελούσε ήττα για την ιδέα της Ευρωπαϊκής Ενώσεως ή ενδεικτικό αποτέλεσμα της υπερβολικής υποστηρίξεως από την Ευρωπαϊκή Ένωση της ιδέας των περιφερειών και της αυτονομίας τους. Θα αποδώσει κανείς την ενδεχόμενη ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας σε επίδραση της Ευρωπαϊκής ιδεολογίας για την αυτονομία των Περιφερειών. Η έμφαση όμως που δίνουν οι Βρυξέλλες στην πολιτική των περιφερειών, που υποκρύπτει μια ανομολόγητη πολιτική αποδυναμώσεως των εθνικών κρατών, υποθάλπει σε διάφορες χώρες αυτονομιστικές τάσεις. Δύο Ευρωπαϊκές χώρες, το Βέλγιο και η Ισπανία, είναι πιθανόν να επηρεασθούν κατά πολύ άμεσο τρόπο. 

Το πρώτο είναι γνωστό για τη συνεχή διαμάχη μεταξύ Βαλλώνων και Φλαμανδών, που εμπλέκει μεταξύ άλλων και την ίδια την πόλη των Βρυξελλών. Η Φλάνδρα, που είναι σήμερα η πλουσιότερη περιοχή και η επισπεύδουσα για διαχωρισμό, ενδέχεται να διεκδικήσει και για την περίπτωσή της δημοψήφισμα ανεξαρτησίας.
Η Ισπανία έχει ένα ανάλογο πρόβλημα, κυρίως με την Καταλωνία. Διατηρεί μέχρι τώρα μια δύσκολη ισορροπία, έχοντας παραχωρήσει σ' αυτήν ευρύτατη αυτονομία. Η Μαδρίτη αρνείται όμως να δώσει το δικαίωμα του δημοψηφίσματος. Στην περίπτωση της Ισπανίας, δεν πρέπει επίσης να λησμονείται ότι η απόσχιση περιοχών από την Ισπανία ήταν μια από τις αιτίες του Εμφυλίου Πολέμου. Η Ισπανία έχει μικρότερο πρόβλημα επίσης με την περιοχή των Βάσκων.
Οι επιπτώσεις από ένα προηγούμενο ανεξαρτητοποιήσεως της Σκωτίας, θα επηρέαζαν και διάφορες χώρες εκτός Ευρώπης. 

Μια απ' αυτές θα μπορούσε να είναι και η Τουρκία: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Το Ηνωμένο Βασίλειο ως μικρογραφία της Ευρωπαϊκής Ενωσης

Του ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ

Μπροστά στο ενδεχόμενο να επικρατήσει το «ναι στην ανεξαρτησία της Σκωτίας» στο επικείμενο δημοψήφισμα της 18ης Σεπτεμβρίου, δημιουργείται στο Ηνωμένο Βασίλειο ένα ιστορικών διαστάσεων πολιτικό δράμα.
Κι αυτό, γιατί οι δημοσκοπήσεις δείχνουν για πρώτη φορά επικράτηση του «ναι στην ανεξαρτησία της Σκωτίας» έναντι του κινήματος «better together» – καλύτερα μαζί.
Κατ’ αρχήν, η επικράτηση του «ναι» στο δημοψήφισμα δεν σημαίνει αυτόματα ανεξαρτησία της Σκωτίας. 

Σημαίνει όμως έναρξη διαπραγματεύσεων για το ξεκαθάρισμα των διεθνών υποχρεώσεων, περιουσιακών στοιχείων και χρέους.
Εκτιμάται όμως ότι η εξέλιξη αυτή θα αυξήσει την αβεβαιότητα στις χρηματαγορές, στις επενδύσεις στη βιομηχανία και στη σημαντική αγορά των ακινήτων του Ηνωμένου Βασιλείου. Και λόγω της θέσης του City του Λονδίνου ως παγκόσμιου χρηματοοικονομικού κέντρου, μια ενδεχόμενη επικράτηση του «ναι» δεν θα προκαλέσει μόνο σημαντική διόρθωση των τιμών στις βρετανικές αξίες και τα ακίνητα, αλλά και σημαντικές μετακινήσεις κεφαλαίων προς την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.
Επίσης, το ξετύλιγμα του κουβαριού στο Ηνωμένο Βασίλειο ενδεχομένως να δώσει το έναυσμα για άλλες παρόμοιες κινήσεις που αφορούν άλλες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Θα αναφέρω χαρακτηριστικά την Ουαλλία, την Καταλωνία, τη Φλάνδρα στο Βέλγιο, αλλά ακόμα και τη Βαυαρία ή τη Βόρεια Ιταλία.
Αν και ένα σημαντικό τμήμα των βρετανικών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και του τοπικού πολιτικού συστήματος διάκειται εχθρικά έναντι της Ευρωπαϊκής Ενωσης, παρ’ όλα αυτά, μια προσεκτική ανάγνωση της ιστορίας του «νησιού» δείχνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί μια μικρογραφία του εγχειρήματος της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Βασίζω αυτή την άποψη στο γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί την πολιτική ένωση τεσσάρων περιοχών του νησιωτικού συμπλέγματος, οι οποίες μετά την ένωση δημιούργησαν μια θαλάσσια υπερδύναμη και πιο πρόσφατα το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό κέντρο του Λονδίνου. Και η τότε συνένωση του νησιού δεν αφορούσε μόνο εδάφη, αλλά τη συνένωση πληθυσμών με εθνοτικές, γλωσσικές και θρησκευτικές διαφορές.
Το ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί το αποτέλεσμα της επιτυχούς ένωσης τεσσάρων περιοχών των νησιωτικού συμπλέγματος φαίνεται ξεκάθαρα στο ότι 

α) παραμένει για περίπου τέσσερις αιώνες και κατόρθωσε να γίνει υπερδύναμη, φαίνεται 

β) στο όνομα (Ηνωμένο Βασίλειο), φαίνεται 

γ) και στη βρετανική σημαία (union jack), η οποία δημιουργείται εάν ενώσουμε τρεις σταυρούς: 

1) του Αγίου Γεωργίου (κόκκινος σταυρός - Αγγλία), 

2) του Αγίου Ανδρέα (μπλε χιαστός σταυρός - Σκωτία) και 

3) του Αγ. Πατρίκιου (κόκκινος χιαστός - Ιρλανδία). Λείπει από τη σημαία η δράκος της Ουαλλίας, και αυτό γιατί το 1606 όταν πρωτοδημιουργήθηκε η σημαία της ένωσης (union jack), η Ουαλλία ήταν ήδη τμήμα της Αγγλίας (από τον 13ο αιώνα).
Αρα, στο ενδεχόμενο μιας αποχώρησης της Σκωτίας από την ένωση, εκτός των οικονομικών επιπτώσεων, θα πρέπει να αλλαχθούν τα υφιστάμενα ονόματα, σημαίες κι ενδεχομένως να προκληθούν τεκτονικές αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, οι οποίες ενδέχεται να αγγίξουν και τον ίδιο το θεσμό της βασιλείας.
Εκτός του γενικότερου ζητήματος των επιπτώσεων στην παγκόσμια οικονομία και την πολιτική σταθερότητα στην Ευρώπη από μια ενδεχόμενη ανεξαρτησία της Σκωτίας, είναι δύο τα ειδικά σημεία που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την ελληνική πλευρά:
Το πρώτο σημείο που παρουσιάζει ενδιαφέρον αφορά τις οικονομική πλευρά του θέματος και κυρίως το νόμισμα της επόμενης μέρας.

Πιο συγκεκριμένα, η περίπτωση της αποχώρησης της Σκωτίας από τη στερλίνα παρουσιάζει ομοιότητες στο σημείο των οικονομικών επιπτώσεων από μια ενδεχόμενη αποχώρηση της Ελλάδας από το ευρώ.
Θα έλεγα μάλιστα ότι το θέμα της αποχώρησης της Ελλάδας από το ευρώ αποτελεί μια πιο εύκολη υπόθεση από αυτή της ανεξαρτησίας της Σκωτίας. Κι αυτό, γιατί η Ευρωζώνη δεν αποτελεί ακόμα πολιτική ένωση όπως αποτελεί σήμερα το Ηνωμένο Βασίλειο.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα περιουσιακά στοιχεία και τα χρέη των χωρών της Ευρωζώνης βρίσκονται κάτω από την ιδιοκτησία των ξεχωριστών χωρών κι όχι του συνόλου της Ευρωζώνης. Ως εκ τούτου δεν χρειάζονται διαπραγματεύσεις για τον διαχωρισμό τους.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Γιατί πρέπει η Σκωτία να γίνει ανεξάρτητο κράτος

Toυ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΧΟΛΕΒΑ

Αν ήμουν Σκοτσέζος –ή «Σκώτος», κατά τα παλαιότερα ελληνικά- θα ψήφιζα «Ναι» στο δημοψήφισμα της 18ης Σεπτεμβρίου. Θα υπερασπιζόμουν την ανεξαρτησία της Σκοτίας από τη Μεγάλη Βρετανία, διότι ιστορικά, εθνολογικά και πολιτιστικά ο σκοτσέζικος λαός είναι διαφορετικός.  

Αγωνίζεται για ανεξάρτητο κράτος από το 1297-1305, όταν είχε αρχηγό τον περίφημο Μάικλ Ουάλας, τον Braveheart, τον οποίο ενσάρκωσε στη βραβευμένη ταινία ο Μελ Γκίμπσον. 

Οι Σκοτσέζοι έχουν δική τους σημαία, δική τους εθνική ομάδα ποδοσφαίρου που μετέχει σε όλες τις διεθνείς διοργανώσεις και δεν αισθάνονται Αγγλοι. 

Αλλά και ως Ελληνας θα χαρώ αν υπερψηφιστεί το «Ναι». Προτιμώ τα εθνικά κράτη και όχι τις πολυεθνικές μικρές αυτοκρατορίες, που διαιωνίζουν ιδεολογίες του παρελθόντος. Οπως οι Τσέχοι και οι Σλοβάκοι χώρισαν ειρηνικά, έτσι δικαιούται και η Σκοτία να χαράξει ανεξάρτητη πορεία.

Τα εθνικά κράτη είναι το μέλλον - οι πολυεθνικές οντότητες ανήκουν στο παρελθόν. Οι Αγγλοι δυσαρεστούνται με την πιθανότητα να χάσουν εδάφη, πληθυσμό και πετρέλαια που θα ανήκουν πλέον στη Σκοτία. Ομως, σε βάθος χρόνου και οι Αγγλοι θα ωφεληθούν από μια πιθανή σκοτσέζικη ανεξαρτησία: Θα προσγειωθούν στην πραγματικότητα, και ως λαός και ως πολιτική ηγεσία, και θα κατανοήσουν ότι η εποχή των αυτοκρατοριών παρήλθε οριστικά.  

Κάποτε οι Αγγλοι διέτασσαν και οι Ινδοί ή οι Αυστραλοί εφονεύοντο στον πόλεμο για λογαριασμό του Βρετανικού Στέμματος.  

Τώρα, κάθε λαός πρέπει να αποφασίζει μόνος του αν και πότε θα μετάσχει σε πόλεμο.

Ο πρώην πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Πατ Κοξ έγραψε σε πρόσφατο άρθρο του ότι μια ανεξάρτητη Σκοτία μπορεί να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης με απλές διαπραγματεύσεις και χωρίς δυσκολία. Η τελική ανεξαρτητοποίηση προβλέπεται για τον Μάρτιο του 2016, δηλαδή 18 μήνες μετά το δημοψήφισμα, και μέχρι τότε η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι σε θέση να λύσει τα προβλήματα της ένταξης -ουσιαστικά, παραμονής- του νέου, 29ου μέλους.

Ορισμένοι φοβούνται το φαινόμενο του «ντόμινο»: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Τι θα απογίνει η «Union Jack»;

Του ΑΙΜΙΛΙΟΥ ΧΑΡΜΠΗ

Καθώς το δημοψήφισμα για την ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας πλησιάζει (18 Σεπτεμβρίου) και τα τελευταία γκάλοπ δίνουν πλέον αρκετά ικανές πιθανότητες στο «ναι», φουντώνουν οι κουβέντες για τα διάφορα σοβαρά ζητήματα που θα προκύψουν από μια τέτοια εξέλιξη. 

Ενα από αυτά –μπορεί όχι τόσο κρίσιμο, αλλά με τη δική του ξεχωριστή σημασία– είναι φυσικά η βρετανική σημαία. Η γνωστή σε όλους σημαία της Κοινοπολιτείας, η περίφημη «Union Jack», θα πρέπει προφανώς να τροποποιηθεί ή και να αλλάξει τελείως προκειμένου να αποβάλει τα σκωτσέζικα στοιχεία.

Εδώ όμως δεν μιλάμε για μια οποιαδήποτε σημαία. Εκτός από σύμβολο του βρετανικού κράτους, η σημαία έχει περάσει πολύ έντονα στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα. Με μόνη εξαίρεση την αμερικανική, καμία άλλη σημαία δεν εμφανίζεται τόσο συχνά σε όλες σχεδόν τις εκφάνσεις της τέχνης και της καθημερινότητας. Σε σύγχρονους πίνακες, σε εξώφυλλα δίσκων, σε οροφές αυτοκινήτων, πάνω σε κάθε είδους ρούχα, παπούτσια και αξεσουάρ: η βρετανική σημαία είναι παντού. Είναι κρεμασμένη σε μπαρ της Μπανγκόκ, την έχουν ζωγραφισμένη και νεαροί Ελληνες ροκάδες στις κιθάρες τους.
Συγκεκριμένα, η μουσική έχει μια πιο... ιδιαίτερη σχέση με τη σημαία. Θρυλικές βρετανικές μπάντες, όπως οι Beatles, οι Sex Pistols και οι The Who, συνέδεσαν κατά καιρούς την εικόνα τους με τα χρώματα της «Union Jack». 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Πώς έφθασε η Σκοτία στα πρόθυρα της απόσχισης με το Σκοτσέζικο ντόμινο να απειλεί την Eυρώπη;

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Πώς έφθασε η Σκοτία τρεις και πλέον αιώνες μετά την Eνωση με την Aγγλία, το 1707, στα πρόθυρα της απόσχισης;

H χώρα υπήρξε ιστορικά προπύργιο των Eργατικών, μια πολιτική κυριαρχία που άντεξε ακόμη και την επέλαση της Θάτσερ. Δεν άντεξε όμως την φθορά και παρακμή του Nέου Eργατικού Kόμματος και παρά το γεγονός ότι ο Mπλερ χορήγησε αυτονομία στη Σκοτία το 1998, στις τοπικές εκλογές του 2007 οι Eθνικιστές σχημάτισαν κυβέρνηση μειοψηφίας και το 2011 αυτοδύναμη πλειοψηφία.

H ενοποιητική δύναμη στη Bρετανία, που έθεσε σε δεύτερο πλάνο τις εθνικές ιδιαιτερότητες της Σκοτίας και της Oυαλίας, ήταν η Bιομηχανική Eπανάσταση.  

Σε ό,τι αφορά τη Σκοτία, η αποβιομηχάνιση και η αποδοχή της θατσερικής κληρονομιάς από τον Mπλερ αποσάθρωσαν το Eργατικό Kόμμα, με τον χώρο της Δεξιάς να καταλαμβάνεται όχι από τους Συντηρητικούς αλλά από τους Eθνικιστές.

Tο σενάριο είναι γνωστό και έχει διαψευσθεί πολλές φορές, μόνοι μας με το δικό μας κράτος θα εξασφαλίσουμε υψηλότερο επίπεδο ζωής. 

Aν στο δημοψήφισμα της 18ης Σεπτεμβρίου η Σκοτία επιλέξει την απόσχιση, θα πριμοδοτήσει δίχως αμφιβολία παρόμοια δυναμική στην Kαταλονία, όπου διεξάγεται τον Nοέμβριο δημοψήφισμα για ανεξαρτησία, ενώ θα ενισχύσει τις ακραίες τάσεις στους Φλαμανδούς Eθνικιστές στο Bέλγιο και θα προσελκύσει στην ιδέα της απόσχισης στη Bόρεια Iταλία και ψηφοφόρους και πέραν της απαξιωμένης με λαϊκιστικό ακροδεξιό στίγμα Λέγκας του Bορρά.

Eτσι ο Kάμερον κινδυνεύει να περάσει στην Iστορία όχι μόνον ως ο πρωθυπουργός που εγκλώβισε τη Bρετανία στην αποχώρηση από την E.E., αλλά ως ο ηγέτης που χειρίσθηκε με απίστευτη ελαφρότητα την πορεία προς το δημοψήφισμα εδώ και δύο χρόνια. 

Oρκίσθηκε το 2010 πρωθυπουργός της Mεγάλης Bρετανίας και όταν εγκαταλείψει την Nτάουνιγκ Στριτ θα είναι μάλλον ο πρώτος πρωθυπουργός της Mικράς Aγγλίας: 

Πρέπει κανείς να αγνοεί την Iστορία για να πιστεύει ότι μια ενδεχόμενη απόσχιση της Σκοτίας θα αφήσει ανεπηρέαστη τη Bόρεια Iρλανδία αλλά και την Oυαλία.

Aκόμη χειρότερα η Mικρή Aγγλία δεν αποκλείεται να έχει ως πρώτο εκλεγμένο ηγέτη είτε τον λαϊκιστή Φάρατζ του Kόμματος Aνεξαρτησίας του Hνωμένου Bασιλείου, είτε στην καλύτερη περίπτωση αναγκαίο κυβερνητικό εταίρο.

H Iστορία είναι σκληρή και αμείλικτη σε όσους την αγνοούν: