Tων Χαράλαμπου Βλαχούτσικου (Αντεπιστέλλων καθηγητής στο πρόγραμμα «International MBA» του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών) και Θεοδωρου Kουλουμπή (Ομότιμος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.)
Το θέμα της εθνικής κυριαρχίας έχει προσφάτως έλθει στο προσκήνιο του πολιτικού και κοινωνικού διαλόγου για τις επιπτώσεις (έλεγχοι, νομικές παρεμβάσεις, έγκριση δαπανών κ.λπ.) που συνεπάγεται για τη χώρα μας η οικονομική της εξάρτηση από τα δάνεια που μας παρέχουν η Ευρωπαϊκή Ενωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Πολιτικοί, σχολιαστές και δημοσιογράφοι, οι οποίοι μιλούν για απώλεια της εθνικής μας κυριαρχίας, την ταυτίζουν με τον πατριωτισμό. Για παράδειγμα, στη σχετική ερώτηση που απηύθυνε στον τέως πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου, στις 14 Οκτωβρίου 2011, ο κ. Καρατζαφέρης δήλωσε: «Τι είναι η εθνική κυριαρχία, την οποία ανά πάσα στιγμή μπορούν να μας αφαιρέσουν αυτοί που μας έφεραν σε αυτή την κατάσταση δανείζοντάς μας με υπέρογκους τόκους; Πώς το επιτρέπετε; Αλλες εποχές σε τέτοιο κίνδυνο λέγαμε το “όχι”, παίρναμε τις λόγχες και ανεβαίναμε στα βουνά».
Στη σημερινή διεθνή πραγματικότητα της παγκοσμιοποίησης, η εθνική κυριαρχία δεν έχει άμεση σχέση με τον πατριωτισμό. Θα ήταν, για παράδειγμα, πατριωτικό αν -επικαλούμενοι την εθνική μας κυριαρχία- αρνιόμασταν τα τεράστια ποσά τα οποία μας δανείζουν οι εταίροι μας, χωρίς τα οποία θα καταντούσαμε να φτάσουμε στην οικονομική καταστροφή της πατρίδας μας με όλα τα εφιαλτικά κοινωνικά και πολιτικά δεινά που αυτή συνεπάγεται;
Κατά τη γνώμη μας το να μιλά ένας πολιτικός για πατριωτισμό με τον παραπάνω τρόπο συνιστά εύκολο και ανεύθυνο λαϊκισμό. Συμβουλεύει ότι ως «γνήσιοι πατριώτες» οφείλουμε να αρνηθούμε τη βοήθεια των κοινοτικών μας εταίρων, ελπίζοντας ότι θα ανακαλύψουμε κάποιους άλλους (Αραβες; Ρώσους; Κινέζους;) που θα ήταν διατεθειμένοι να μας δανείσουν τα τεράστια ποσά που άμεσα χρειαζόμαστε με ευνοϊκότερους όρους.
Πρέπει να προσγειωθούμε επιτέλους! Κατ’ αρχάς το Σύνταγμά μας (άρθρο 28 παράγραφοι 2 και 3) προβλέπει ότι η Ελλάδα μπορεί να παραχωρεί προβλεπόμενες αρμοδιότητες της Βουλής, της κυβέρνησης και των δικαστηρίων σε διεθνείς οργανισμούς (π.χ., τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της ΟΝΕ) στο όνομα του εθνικού συμφέροντος. Η Ιστορία μάς έχει διδάξει ότι η νεότερη Ελλάδα υπήρξε πολλές φορές εξαρτημένη από τη βοήθεια ξένων κρατών, με απαρχή τη ναυμαχία του Ναβαρίνου που διασφάλισε την εγκαθίδρυση του ελληνικού κράτους. Δεν θα αφηγηθούμε εδώ το ιστορικό των πολλαπλών, και μερικές φορές βίαιων, οικονομικών και πολιτικών παρεμβάσεων που έγιναν έκτοτε στη χώρα μας. Υπενθυμίζουμε μόνο τις παρεμβάσεις που νομιμοποιούσε η διαχρονική εξάρτηση της Ελλάδας από ξένους δανειστές.
