ΕΛΛΗΝΕΣ ΗΡΩΕΣ - Γρηγόρης Πιερή Αυξεντίου: Ο Ημίθεος που εξευτέλισε την Βρετανική Αυτοκρατορία με το ηχηρό Μολών Λαβε (σαν σήμερα πριν 65 χρόνια...)

 

ΣΚΙΤΣΟ ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΓΚΟΥΜΑ – Παραπέμπει στο ερώτημα: Πώς τα κατάφεραν να μας αναγκάσουν να ανταλλάξουμε τους ήρωες μας με “φαντάσματα” …με ότι σημαίνει αυτό
 

Γράφει ο Δρ. Αυγουστίνος (Ντίνος) Αυγουστής
Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Από το Μονάγρι Λεμεσού
a.avgoustis@hotmail.com
 

 Κάθε Μάρτη η Κύπρος ανηφορίζει για τον Μαχαιρά και γονατίζει ευλαβικά μπροστά στο κρησφύγετο του Υπαρχηγού της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών (Ε.Ο.Κ.Α.), Γρηγόρη Πιερή Αυξεντίου,.

Από παιδί με ρωτούσε και με ξαναρωτούσε, αφηγείται η μάνα του, για τους ήρωες του ’21 και τους αγώνες του γέν
ους! Μελετούσε για τον Αθανάσιο Διάκο, το Μάρκο Μπότσαρη, τον Οδυσσέα Ανδρούτσο και όλους τους ήρωες. Είχε πάθος με την Ελλάδα ο Γρηγόρης…, λέει η αδελφή του Χρυσταλλού.

Το 1949 τον βρίσκουμε στην Αθήνα. Το όνειρο του να φοιτήσει στη Σχολή Ευελπίδων δεν θα πραγματοποιηθεί. Γίνεται Έφεδρος Αξιωματικός και υπηρετεί στα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Εκεί γνωρίζεται με τον Κυριάκο Μάτση που σπουδάζει στη Γεωπονική Σχολή της Θεσσαλονίκης και μαζί προετοιμάζονται για τον αγώνα Λευτεριάς. Η Ελληνική Κυβέρνηση αρνείται να τον προάγει σε μόνιμη θέση ανθυπολοχαγού και πικραμένος επιστρέφει στην Κύπρο.

    Τον Ιανουάριο του 1955 γίνεται μέλος της Ε.Ο.Κ.Α. Αντί του καθιερωμένου όρκου, ο Αρχηγός Διγενής δέχθηκε τον λόγο της στρατιωτικής του τιμής. Κατά καιρούς του δόθηκαν τα ψευδώνυμα «Ζήδρος», «Ρήγας», «Αίαντας», «Άρης», «Μάστρος», «Ανταίος» και «Ζώτος».

Η στρατιωτική του κατάρτιση, το θάρρος και οι μεγάλες μάχες που έδωσε τον ανέδειξαν ως τον πρώτο μεταξύ των πρώτων ανταρτών της Ε.Ο.Κ.Α.

Στις 10 Ιουνίου 1955 θα παντρευτεί κρυφά στο μοναστήρι της Αχειροποιήτου στην Λάπηθο την εκλεκτή της καρδιάς του Βασιλική, με δανεικούς αρραβώνες και κλωνάρια ελιάς.

Στις 11 Δεκεμβρίου 1955 θα επιδείξει τις εξαίρετες στρατιωτικές του ικανότητες στην ιστορική μάχη των Σπηλιών, παρασύροντας δυο φάλαγγες Άγγλων στρατιωτών, που ανηφόριζαν προς τα κρησφύγετα, να συγκρουσθούν μεταξύ τους με πολλούς νεκρούς και τραυματίες.  

Το Πάσχα του 1956 βρίσκει τον Αυξεντίου ν’ αναρρώνει μετά από εγχείρηση στο ιστορικό μοναστήρι του Μαχαιρά.

Εκεί θα συμβεί και το πρωτοφανές της εμφάνισής του ενώπιον των Άγγλων στρατιωτών, όταν αυτοί θα περικυκλώσουν το Μοναστήρι. Μεταμφιεσμένος σε καλόγερο θα παρουσιασθεί και θα συστηθεί στον Άγγλο επικεφαλής αξιωματικό ως ο «πάτερ-Xρύσανθος» και στη συνέχεια θα τους κεράσει γλυκό!

Τα Χριστούγεννα του 1956, ήταν τα τελευταία του Γρηγόρη. Βρισκόταν στον Αγρό, στο σπίτι του Παπαχριστοδούλου μαζί με τους υπόλοιπους συναγωνιστές του, Μάτση, Σπανό, Λένα και άλλους. Αφού σηκώθηκε και χόρεψε ένα τσάμικο, εκφώνησε έναν λόγο προς τους αντάρτες του:

    «Προσέξετε, βρε. Δεν ξέρουμε ποιά θα είναι η μοίρα του καθενός μας. Είτε ζήσουμε είτε πεθάνουμε, ένα θα είναι το έπαθλο του αγώνα μας για νεκρούς και ζώντας. Η Κύπρος να γίνει Ελληνική και να ζήσει ελεύθερη και ευτυχισμένη. Όσοι δε επιζήσουν να μην επιδιώξουν ανταμοιβές και αξιώματα, γιατί οι υπηρεσίες προς την πατρίδα ποτέ δεν εξαργυρώνονται”.

Στις 31 Δεκεμβρίου του 1956, κυκλώνεται μαζί με τα παλληκάρια του στο χωριό Ζωοπηγή, και ακολουθεί σφοδρή μάχη. Στην μάχη αυτή θα χάσει τον αγαπημένο του σύντροφο, τον εικοσάχρονο Μιχαήλ Γεωργάλλα.

Στις 3 Μαρτίου 1957, δίνει το στερνό ραντεβού του με την Ελληνική Ιστορία. Άγγλοι στρατιώτες κατόπιν πληροφοριών περικυκλώνουν το κρησφύγετό του, λίγο πιο κάτω από την Μονή Μαχαιρά. «Ο θεός να με βγάλει ψεύτη, προδοθήκαμε», λέει στους συντρόφους του. Δεν ήταν η πρώτη φορά που οι επαίσχυντοι προδότες οδηγούσαν τους δυνάστες στα λημέρια του Αυξεντίου…

«Παραδοθείτε» φώναξαν οι άγγλοι, χωρίς να λάβουν καμία απάντηση. 

Βγείτε έξω προστάζει τους συντρόφους του ο Αυξεντίου. «Μέχρι σήμερα μαθαίνατε πώς πολεμούν οι Έλληνες. Σήμερα θα μάθετε και πως πεθαίνουν», τους είπε και τους διατάζει να βγουν από το κρησφύγετο!

Σύμφωνα με τον ιστορικό Πέτρο Παπαπολυβίου, «πρώτος επιχείρησε να ανατινάξει το κρησφύγετο του Αυξεντίου, ο λοχαγός του βασιλικού μηχανικού Ντένις Σάτλγουορθ. Ήταν συνομήλικος του Αυξεντίου και βετεράνος διεθνής παίκτης της Εθνικής Αγγλίας στο ράγκμπυ. Δεν γνωρίζουμε αν ο διεθνής ποδοσφαιριστής έχει αφήσει πίσω του κάποια γραπτή μαρτυρία, ωστόσο σίγουρα, η ιστορία που προκαλεί ανατριχίλα είναι εκείνη που μοιράστηκαν και τα ξένα έντυπα, για τον ερασιτέχνη ποδοσφαιριστή που απάντησε στον επαγγελματία διεθνή παίκτη: Μολών Λαβέ.

Και αντέστη μόνος εναντίον 60 άγγλων στρατιωτών, εναντίον του πυρός των πολυβόλων, εναντίον της φλεγομένης βενζίνης και εναντίον των εκρηκτικών υλών. Ο ανθυπολοχαγός Μίντλετον που γνώριζε ελληνικά τον εκάλεσε να παραδοθή. Και από το άνοιγμα του κρυψώνος ηκούσθη η πολεμική κραυγή που απηθανάτισε τον Λεωνίδαν εις τας Θερμοπύλας: Μολών Λαβέ»

Ο ήλιος είχε δύσει για τα καλά, όταν έφθανε στη Λύση το μαύρο μαντάτο. Το κατοχικό βρετανικό ραδιόφωνο μεταδίδει:

«… Δυνάμεις Ασφαλείας, που ενεργούσαν κατόπιν πληροφοριών, εφόνευσαν σήμερον την μεσηβρίαν εις περιοχήν παρά την Μονή Μαχαιρά, τον επικηρυγμένο δια ποσού 5.000 λιρών γνωστό Υπαρχηγό της Ε.Ο.Κ.Α. και πρώην αξιωματικό του Ελληνικού Στρατού, τρομοκράτη Γρηγόριο Αυξεντίου.

Εν τω μεταξύ κατόπιν πληροφοριών, ότι επ’ ευκαιρία του θανάτου και της κηδείας του φονευθέντος τρομοκράτου προετοιμάζονται εις την γενέτειραν του Λύση δια κοσμοσυρροή εξ όλων των μερών της Νήσου αντιβρετανικαί εκδηλώσεις με κίνδυνον να εξελιχθούν, ως εκ της εξάψεως των πνευμάτων από σχεδιαζόμενον επικήδειον λόγον της μητρός του, εις αναταραχήν και πράξεις αντεκδικήσεως, επεβλήθη εκεί γενικός κατ’ οίκον περιορισμός και η Α.Ε., ο κυβερνήτης διέταξε όπως ο νεκρός τρομοκράτης μεταφερθεί προς ταφήν εις τας κεντρικάς φυλακάς της Λευκωσίας».

Στην ελεεινή προσπάθεια των αποικιοκρατών να μειώσουν το μέγεθος της θυσίας του Αυξεντίου απαντούν οι ίδιοι οι Βρετανοί. Ο συνταγματάρχης Μόραν ο οποίος διεύθυνε τις επιχειρήσεις δήλωσε: «Ο Αυξεντίου διεξήγαγε μίαν τρομεράν και εμπνευσμένη μάχη επί δέκα ώρες».

Μια Αγγλίδα δημοσιογράφος, η Fyllis Talf έγραψε μεταξύ άλλων στην εφημερίδα «Times of Cyprus»:

«…Όταν ένας αποκλεισθεί και πρέπει να αποθάνει ή να παραδοθεί, και εκλέξει αυτοβούλως τον αγώνα, μόνος εναντίον αγνώστου αριθμού στρατιωτών, γνωρίζων ότι ο θάνατος του είναι αναπόφευκτος, τότε ούτος είναι γενναίος, εις οιανδήποτε γλώσσαν. Η γενναιότης του αξίζει να τύχη του σεβασμού, με τον οποίο περιβάλλει πάντοτε η εκλήλωσις θάρρους καθ’ όλην την ιστορία της ανθρωπότητος. Με το να υποτιμά τις τούτο, δεν υποβιβάζεται το γοήτρον του ανδρός που επολέμησε και απέθανε, αλλά του ανδρός που ζη και χλευάζει. Ούτος προσβάλει τους συμπατριώτες του».

Ο πατέρας του θα τον αναγνωρίσει «απ’ τις χοντρές Ελληνικές κοκκάλες, όμοιες με τις δικές του, κι απ’ το σταυρό της πατρίδας πούχε φυλαχτάρι μες στις τρίχες του κόρφου του».

Η μάνα του Αντωνού, τον αποχαιρετά με ένα μεστό από λυρισμό Επικήδειο: 

 

ΠΑΣΧΑ ΕΛΛΗΝΩΝ - ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ: Μετά τον Γολγοθά η Ανάσταση! Τα μεγάλα διδάγματα από εκείνη την Μεγάλη Πορεία…

Γράφει ο Ο Δρ. Αυγουστίνος (Ντίνος) Αυγουστή

Εκπαιδευτικός στο ΤΕΙ Λάρισας – Από το Μονάγρι Λεμεσού –

a.avgoustis@hotmail.com

«Αν νοιώθεις ότι αδικήθηκες, βάλε απέναντί σου το Χριστό κι αναρωτήσου: Ποιος αδικήθηκε περισσότερο, εγώ ή Αυτός;» 

Γέρ. Βαρθολομαίος Εσφιγμενίτης 

Η Μεγάλη Εβδομάδα των Αγίων Παθών. Η πορεία προς το θρίαμβο, η σύλληψη, η δίκη, η Σταύρωση, η ταφή και η Ανάσταση. Η Εκκλησία με πένθιμες τελετές και ανεπανάληπτους, γεμάτους νοήματα ύμνους επαναφέρει στη μνήμη των πιστών, τις ταπεινώσεις και τα μαρτύρια που υπέστη ο Ιησούς Χριστός πριν το σταυρικό θάνατό του. «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται …, Ω γλυκύ μου Έαρ …, Έραναν τον τάφο …, Δεύτε λάβετε φως εκ του ανεσπέρου φωτός, και δοξάσατε Χριστόν, τον αναστάντα εκ νεκρών …».

Η πορεία προς το θρίαμβο, η σύλληψη, η δίκη, η Σταύρωση, η ταφή και η Ανάσταση. Μια πορεία που αρχίζει με τη θριαμβευτική είσοδο του Ιησού στα Ιεροσόλυμα. Ο Χριστός σ’ ένα μικρό γαϊδουράκι εισέρχεται στην Πόλη, καθώς τα ωσαννά από το πλήθος που συγκεντρώθηκε να τον υποδεχθεί δονούν την ατμόσφαιρα. Είναι οι ίδιοι ακριβώς άνθρωποι που λίγο αργότερα θα τον προδώσουν και θα τον παραδώσουν αναφωνώντας: «Σταύρωσον-Σταύρωσον Αυτόν», την ώρα που ο Πόντιος Πιλάτος, θα νίπτει τας χείρας του. Δεν είχαν περάσει παρά μόνο τρία εικοσιτετράωρα από τη στιγμή της θριαμβευτικής εισόδου στην Ιερουσαλήμ, έως τον Μυστικό Δείπνο. Εκεί όπου ο Χριστός από αγάπη σαν δούλος και υπηρέτης ενδύεται το λέντιο, την υπηρετική ποδιά, παίρνει το νιπτήρα, σκύβει, πλένει και σκουπίζει τα πόδια των δώδεκα μαθητών του. «Ο λίμνας και πηγάς και θάλασσας ποιήσας ταπείνωσιν ημάς εκπαιδεύων αρίστην, λεντίω ζωννύμενος, μαθητών πόδας ένιψε». Μετά από λίγο οι μαθητές θα πάρουν το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μέσα τους και ο Ιησούς θα τους αποκαλύψει τα όσα θα επακολουθήσουν … για τριάντα μόνο αργύρια!!! 

Το φιλί του Ιούδα έκτοτε μνημονεύεται ως η πλέον επαίσχυντη πράξη προδοσίας. Η επαίσχυντη πράξη της προδοσίας που αιώνες αιώνων επαναλαμβάνεται! Ακόμα και ο ισχυρότερος μαθητής του Χριστού, ο Πέτρος θα τον απαρνηθεί προς στιγμή! Τα θεία Πάθη αρχίζουν.  

Τα μεγάλα διδάγματα από εκείνη την Μεγάλη Πορεία αναλλοίωτα στο χρόνο και πάντα επίκαιρα. Τους όρκους για κοινούς αγώνες και κοινή συμπόρευση θα ακολουθήσουν η συνομωσία, η προδοσία και η παράδοση, ο Γολγοθάς, ο μαρτυρικός σταυρικός θάνατος η ταφή και η λαμπροφόρος Ανάσταση. Ο Χριστός και από τον Σταυρό θα προσευχηθεί και θα συγχωρέσει. «Πάτερ, αφεσ’ αυτοίς, ουκ οίδασι τι ποιούσι». 

Σύμφωνα με τον ιερό Χρυσόστομο, η Ανάσταση του Κυρίου είναι η εορτή των εορτών της Εκκλησίας μας και το ακράδαντο θεμέλιο, πάνω στο οποίο στηρίζεται το οικοδόμημα της Πίστεώς μας. Το ότι υπάρχει μέχρι σήμερα Εκκλησία, παρά τους φοβερούς διωγμούς, που υπέστησαν οι πιστοί μέσα στη δισχιλιετή ιστορία της, οφείλεται στο ότι ο Ιδρυτής της Κύριος Ιησούς Χριστός νίκησε το θάνατο. Το φως νίκησε το σκοτάδι.  

Τα έθιμα κατά το εορτασμό της Ανάστασης για τους απανταχού της γης Ορθοδόξους Χριστιανούς, κρύβουν μέσα τους βαθύτατους συμβολισμούς. Το «φιλί της αγάπης» την ώρα της Ανάστασης, η συμφιλίωση και η συγχώρεση! Η Ανάσταση του Κυρίου παρουσιάζεται ως μια μοναδική ευκαιρία να τακτοποιήσουμε τις όποιες ανισορροπίες και εκκρεμότητες έχουμε μέσα μας. Η Ανάσταση είναι η θριαμβευτική και ένδοξη νίκη για κάθε πιστό. Ας την αντικρίσουμε λοιπόν ως μια μοναδική ευκαιρία για να αφήσουμε πίσω μας μια για πάντα το ψέμα, την υπερβολή, την φαυλότητα, την μιζέρια την υπεροψία, την αλαζονεία, την υποκρισία … 

Το Αναστάσιμο Μήνυμα ας αποτελέσει το σημείο εκκίνησης μιας...

ΕΛΛΗΝΕΣ ΗΡΩΕΣ: Ήταν μόλις εφτά χρονών ΗΡΩΙΚΗ ψυχούλα… 1η Απριλίου 1955: Ο αντιαποικιακός αγώνας των Κυπρίων - Εκτός από τους Ελληνόφωνους ψεύτες από κούνια υπάρχουν και οι ΕΛΛΗΝΕΣ ΗΡΩΕΣ από κουνια

Του Δρ. Αυγουστίνου (Ντίνου) Αυγουστή 

Εκπαιδευτικού στο ΤΕΙ Λάρισα – Από το Μονάγρι Λεμεσού – a.avgoustis@hotmail.com

Ο αγώνας της Ε.Ο.Κ.Α. ξεκίνησε στις 0.30΄ το πρωί της πρωταπριλιάς του 1955, ξημερώματα Παρασκευής με εκρήξεις βομβών σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρισμού, αστυνομικούς σταθμούς και στην αγγλική ραδιοφωνία.  

Τα λάβαρα των αιώνων υψώθηκαν ξανά ψηλά στα κάστρα του Έθνους. Η νιότη πυρπολήθηκε.  

Ολόκληρη η Κύπρος μετατράπηκε σε μια απέραντη ελληνική σημαία. Η μπαρουτοκαπνισμένη ατμόσφαιρα ηλεκτρίστηκε από τα πολεμικά εμβατήρια του Γένους και τα τροπάρια του ξεσηκωμού. Στόχος του αγώνα το αναφαίρετο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης (Άρθρο 1 παράγραφος 2 του Καταστατικού Χάρτη του Ο.Η.Ε.) και η ΕΝΩΣΗ με την Μητέρα Ελλάδα.  

Η άρνηση και αθέτηση των βρετανικών υποσχέσεων, η ανθενωτική τους πολιτική και το «ουδέποτε» του υπουργού αποικιών Χένρι Χόπκινσον στο αίτημα αυτοδιάθεσης των Κυπρίων, ήταν η θρυαλλίδα που άναψε το φυτίλι της επανάστασης. Το 1950 ο λαός αξίωσε δια της υπογραφής του σε ποσοστό 95,7%, ΕΝΩΣΗ και μόνο ΕΝΩΣΗ! Την 1η του Απρίλη του 1955, την αξιώνει και με το αίμα του! 

 Εκκωφαντικές εκρήξεις συγκλόνισαν τη Λευκωσία, τη Λάρνακα και τη Λεμεσό, καθώς και στρατιωτικές επισταθμίες. Εκείνη την πρώτη νύχτα χτύπησε ο Γρηγόρης Αυξεντίου με την ομάδα του στο σταθμό Δεκέλειας. Αποστολή να προκαλέσουν διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος και συσκότιση σ’ όλο το νησί. Ο Μάρκος Δράκος με την ομάδα «Αστραπή» ανατίναξαν το Ραδιοφωνικό σταθμό. Άλλες ομάδες ανάλαβαν αποστολές σε προκαθορισμένα σημεία σε διάφορες περιοχές.  

Την αφετηρία της ιστορίας της δόξας, οριοθέτησε με τη θυσία του ο πρώτος νεκρός. Ο Μόδεστος Παντελή από το Λιοπέτρι. Ο ήρωας έχασε τη ζωή του από ηλεκτροπληξία ενώ επιχειρούσε να προκαλέσει διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος.  

Την 1η Απριλίου 1955, η Κύπρος ξύπνησε αναστατωμένη πριν να ροδίσει η αυγή. Η πατρίδα φόρεσε τα γιορτινά της κι έκανε το σταυρό της. Το πανηγύρι του αγώνα άρχιζε. Ο άγγελος του λυτρωμού φτεροκοπούσε και μετέδιδε από πόρτα σε πόρτα το άγγελμα του ξεσηκωμού. Κι ο Διγενής κυκλοφορούσε την πρώτη προκήρυξή του: «Με την βοήθειαν του Θεού, με πίστιν εις τον τίμιον αγώνα μας, με την συμπαράστασιν ολοκλήρου του Ελληνισμού και με την βοήθειαν των Κυπρίων, αναλαμβάνομεν τον αγώνα διά την αποτίναξιν τού Αγγλικού ζυγού, με σύνθημα εκείνο το οποίον μας κατέλιπαν οι πρόγονοί μας ως ιεράν παρακαταθήκην: “’Η τάν ή επί τάς” …. Ας δείξωμεν εις τον κόσμον ακόμη μιά φορά ότι και του σημερινού Έλληνος “ο τράχηλος ζυγόν δέν υπομένει”. Ο αγών θα είναι σκληρός. Ο δυνάστης διαθέτει τα μέσα και τον αριθμόν. Ημείς διαθέτομεν τήν ψυχήν, έχομεν και το δίκαιον με το μέρος μας. Γι’ αυτό και θα νικήσωμεν … Διεθνείς διπλωμάται, ατενίσατε το έργον σας. Είναι αίσχος εν εικοστώ αιώνι, οι λαοί να χύνουν το αίμα των δια να αποκτήσουν την λευτεριά των, το θείον αυτό δώρον, για το οποίον και εμείς επολεμήσαμεν παρά το πλευρόν των λαών σας, και για το οποίον σεις τουλάχιστον διατείνεσθε ότι επολεμήσατε εναντίον του ναζισμού και του φασισμού. Έλληνες, όπου και αν ευρίσκεσθε, ακούσατε την φωνήν μας: Εμπρός, όλοι μαζί για την λευτεριά της Κύπρου μας». 

Η ιστορία της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών (Ε.Ο.Κ.Α.) γράφτηκε απ΄ όλους και κυρίως από τους νέους της που θυσιάστηκαν πολεμώντας μέχρις εσχάτων τον κατακτητή. Οι λαμπρές σελίδες της που γράφτηκαν με το άλκιμο αίμα τους, δεν μπορούν να περιγραφούν στις λίγες αράδες ενός μικρού κειμένου. Μορφές Άγιες που φάνηκαν αντάξιοι συνεχιστές των Μαραθωνομάχων, των Σαλαμινομάχων, των Τριακόσιων του Λεωνίδα, των αγωνιστών του 1821 και των νεώτερων του Αλβανικού έπους, όπως έλεγε και η πρώτη προκήρυξη της Ε.Ο.Κ.Α.  

Το επιχειρησιακό πρόγραμμα της Ε.Ο.Κ.Α. ήταν  συνδυασμός ανορθόδοξου πολέμου (από δολιοφθορείς και αντάρτες), οι πολιτικές κινητοποιήσεις, η παθητική αντίσταση και η εθελούσια μη συνεργασία των Ελλήνων Κυπρίων με το βρετανικό αποικιακό καθεστώς. 

Σημαντική ήταν και η συμβολή των μαθητών πολλοί από τους οποίους δολοφονήθηκαν άναδρα από τους άγγλους στρατιώτες. Ο δεκαεπτάχρονος Πέτρος Γιάλλουρος από το κατεχόμενο Ριζοκάρπασο, ο εικοσάχρονος Μιχαήλ Γεωργάλας από τον κατεχόμενο Μαραθόβουνο, ο δεκαεξάχρονος Γεώργιος Μιχαήλ από την Κισσόνεργα, ο Δημητράκης Δημητριάδης από τη Λάρνακα και άλλοι πολλοί.  

Πιο συγκλονιστική, ίσως, είναι η ιστορία του μικρού Δημητράκη Δημητριάδη, του «μικρού ήρωα» όπως τον αποκαλεί ο Διγενής, που γεννήθηκε στη Λάρνακα το 1949. 

Ο μικρός Δημητράκης ζούσε με τη γιαγιά του Χρυσταλλού Μιχαήλ Κουτέ (οι γονείς του ήταν χωρισμένοι, η μητέρα του έφυγε για την Αγγλία). Ήταν μαθητής της Β’ τάξης του δημοτικού και πουλούσε λουλούδια, για να εξοικονομήσει τα προς το ζην. 

Στις 9 Μαρτίου του 1956...