"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΞΕΝΑΚΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΞΕΝΑΚΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Μαθήματα αμερικανικής ιστορίας

 

ΤΗΣ ΚΙΤΤΥΣ ΞΕΝΑΚΗ

Τέσσερα χρόνια αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, και πιο συγκεκριμένα οι 13 αποικίες της αμερικανικής ηπείρου, κέρδισαν την ανεξαρτησία τους από τη Μεγάλη Βρετανία, στις 25 Μαΐου του 1787, αντιπρόσωποι των 12 από τις 13 αρχικές πολιτείες, ανάμεσά τους ο Τζορτζ Ουάσιγκτον, ο Τζέιμς Μάντισον και ο Μπέντζαμιν Φράνκλιν, συνήλθαν στη Φιλαδέλφεια προκειμένου να συντάξουν ένα νέο αμερικανικό Σύνταγμα. 

Τα Αρθρα της Συνομοσπονδίας, που είχαν επικυρωθεί αρκετούς μήνες πριν από την παράδοση των Βρετανών στο Γιόρκταουν, το 1781, προέβλεπαν μία χαλαρή συνομοσπονδία, με τις πολιτείες κυρίαρχες σχεδόν σε όλα τα ζητήματα - και ήταν πια σαφές πως αν δεν τροποποιούνταν, ή δεν αντικαθίσταντο, η Ενωση σύντομα θα διαλυόταν.
 

Οι συζητήσεις στη Συνταγματική Συνέλευση, στο κτίριο που είναι πλέον γνωστό ως Αίθουσα της Ανεξαρτησίας, εκεί όπου είχε συνταχθεί νωρίτερα η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, εκεί όπου είχαν υπογραφεί τα Άρθρα της Συνομοσπονδίας, διήρκεσαν συνολικά τρεις μήνες. 

 Το χρονικό αυτό διάστημα, η σύζυγος του πρώην (1775-1776) και μετέπειτα (1789-1990) Δημάρχου της Φιλαδέλφεια, Ελίζαμπεθ Ουίλινγκ Πάουελ, χρησιμοποιούσε την κομψή κατοικία της ως ένα πολιτικό σαλόνι, φιλοξενώντας δείπνα και συγκεντρώσεις, προσφέροντας χώρο για κουβέντα και ζύμωση σε εκείνους που κινούσαν τα νήματα της πολιτικής, και τις συζύγους τους.

Η Πάουελ ανήκε, άλλωστε, σε μία από τις πλουσιότερες και ισχυρότερες οικογένειες της Φιλαδέλφειας. Πέραν του συζύγου της, του Σάμουελ Πάουελ, ως Δήμαρχοι της πόλης είχαν υπηρετήσει επίσης ο πατέρας της, ο παππούς της από την πλευρά της μητέρας της, ο θείος της και ο αδελφός της. Η εποχή ήταν, βέβαια, απολύτως ανδροκρατούμενη, παρ' όλα αυτά, η πολιτική οξυδέρκειά της ήταν ευρέως αναγνωρισμένη. Οπως είχε παρατηρήσει ένας γάλλος ευγενής, «αντίθετα με τα αμερικανικά έθιμα, η κυρία Πάουελ παίζει τον ηγετικό ρόλο στην οικογένεια» και «αυτό που την κάνει να ξεχωρίζει είναι η αγάπη της για τη συζήτηση» καθώς και «το πνεύμα και οι γνώσεις της».

Οι μήνες σε κάθε περίπτωση πέρασαν και, στις 17 Σεπτεμβρίου του 1787, στο πέρας της Συνταγματικής Συνέλευσης της Φιλαδέλφειας, το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής υπογράφηκε από 38 αντιπροσώπους των πολιτειών, σε σύνολο 41 παρόντων.  

Εκείνη τη μέρα, ή ενδεχομένως κάποια από τις αμέσως προηγούμενες, στη διάρκεια μιας συνάντησης στο σπίτι της, η Ελίζαμπεθ Ουίλινγκ Πάουελ ρώτησε έναν από τους ιδρυτές πατέρες ποιο ήταν το αποτέλεσμα των διαβουλεύσεών τους: «Λοιπόν, τι έχουμε, δημοκρατία ή μοναρχία;».  

Και ο 80χρονος Μπέντζαμιν Φράνκλιν τής απάντησε: «Δημοκρατία, αν μπορείτε να τη διατηρήσετε».

Η ρήση αυτή έμελλε να περάσει στην αμερικανική ιστορία - αν και με τα χρόνια, ο ρόλος της Πάουελ ξεχάστηκε, η περιγραφή της σκηνής άλλαξε, τοποθετήθηκε στα σκαλιά έξω από την Αίθουσα της Ανεξαρτησίας, με το συγκεντρωμένο πλήθος να περιμένει ανυπόμονα το αποτέλεσμα της Συνταγματικής Συνέλευσης και κάποιον ανώνυμο να ρωτά σχετικά τον Μπέντζαμιν Φράνκλιν. Αλλά αυτά είναι δευτερεύοντα, υποσημειώσεις. Εκείνο το «Δημοκρατία, αν μπορείτε να τη διατηρήσετε» έχει σημασία, μια φράση που έχει έρθει στον νου πολλών τα τελευταία χρόνια, τους τελευταίους μήνες, τις τελευταίες ημέρες, στις ΗΠΑ.  

Τη θύμισε...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Πόλεμος και fair play

Από την ΚΙΤΤΥ ΞΕΝΑΚΗ

Λένε συχνά πως ο αθλητισμός είναι ένας πόλεμος με άλλα μέσα - μέσα τα οποία είναι σαφώς προτιμότερα. 
Ο αθλητισμός παρέχει ένα πλαίσιο μη βίας μέσα στο οποίο τα κράτη έχουν τη δυνατότητα να κάνουν πραγματικότητα τις φιλοδοξίες τους, να ξεπεράσουν ιστορικές πικρίες και να αποκομίσουν δόξα και τιμή χωρίς να παραβιάσουν διεθνείς συνθήκες ή να προκαλέσουν αιματοχυσία. Το πρόσφατο Euro μας πρόσφερε πληθώρα παραδειγμάτων και οι Ολυμπιακοί Αγώνες, όπως πάντα, βρίθουν από παλιές διαμάχες που εξακολουθούν να στοιχειώνουν σήμερα τις ψυχές εκατομμυρίων ανθρώπων.

Αξίζει λοιπόν να αναρωτηθούμε, σημειώνει η Μέρι Ντεβέτζκι στη βρετανική «Ιντιπέντεντ»: μήπως μπορούμε να αντλήσουμε από τον αθλητισμό χρήσιμα διδάγματα για τη διεξαγωγή των πραγματικών πολέμων; Αν μπορούμε να τον δούμε πράγματι ως έναν πόλεμο με άλλα μέσα, γιατί να μην αντιστρέψουμε την ιδέα;

Ο αθλητισμός διέπεται από αυστηρούς κανόνες τους οποίους αποδέχονται όλοι οι συμμετέχοντες. Δεν υπάρχει περιθώριο για ερμηνείες ή διακριτική ευχέρεια, ούτε θα έπρεπε να υπάρχει. Δεν έχει νόημα, στους αγώνες ανωτάτου επιπέδου, να επικαλεστείς ξαφνική γρίπη, τραυματισμό στον ώμο ή ότι σου απέσπασε την προσοχή η έκφραση του αντιπάλου. Μπορείς δηλαδή, αλλά δεν θα αλλάξει το αποτέλεσμα. Οι κανόνες είναι κανόνες και η σύγχρονη τεχνολογία βοηθά τους διαιτητές να εντοπίζουν τις απόπειρες παράβασής τους.

Αλλά η καθολική αποδοχή των κανόνων, είτε στον αθλητισμό είτε στον πόλεμο, μπορεί να είναι μόνον η αρχή. Ενα βασικό χαρακτηριστικό του αθλητισμού είναι ότι πρέπει να υπάρξει νικητής. Οι ισοπαλίες είναι σπάνιες. Οσο άδικη και αν μπορεί να μοιάζει η διαδικασία των πέναλτι έπειτα από 90 λεπτά κανονικού παιχνιδιού και 30 λεπτά παράταση, με τους ποδοσφαιριστές σχεδόν να καταρρέουν στο γήπεδο, έχει έναν σκοπό: να παράσχει έναν νικητή. Τον ίδιο ακριβώς λόγο εξυπηρετεί το τάι μπρέικ στο τένις και το φότο φίνις στον στίβο.

Αν υπάρχει όμως νικητής, πρέπει να υπάρχουν και ηττημένοι - γνήσιοι ηττημένοι που παραδέχονται πως έχασαν από ένα άτομο ή μια ομάδα με καλύτερες επιδόσεις. Το αποτέλεσμα πρέπει να είναι αρκετά καθαρό ώστε να αποθαρρύνει μετέπειτα αμφισβητήσεις. Η άλλη πλευρά ενός καθαρού αποτελέσματος, ωστόσο, είναι πως ο νικητής πρέπει να αντιμετωπίσει τον ή τους ηττημένους γενναιόδωρα. Το πώς ακριβώς πρέπει να συμπεριφέρεται ο νικητής περιγράφεται, κατ' ουσίαν, στις Συμβάσεις της Γενεύης.