"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


ΣΥΡΙΖΑίοι REBRAND-ΙΣΜΕΝΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΣΟΥΡΓΕΛΟ-ΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΕΣ: Αϊντε, πάλι, στον πατερούλη

 Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗ

Το ΕΑΜ μας έσωσε απ’ τους Εγγλέζους και, αναλογικά, τώρα η ΕΛΑΣ θα μας σώσει από τη χούντα του Κούλη.
 

Προηγουμένως, βέβαια, χρειάζεται και μια κυβέρνηση του Βουνού (μετά το Τσάι Tu Vunu). Αρα: ΕΛΑΣ, ΕΛΑΣ και Λάκης Γαβαλάς – παρότι ο έξοχος Λάκης δεν είχε ποτέ καμιά σχέση (ως έξυπνος άνθρωπος) με τα αριστεριλίκια. Τι να του πούνε τώρα οι Τσιπρογιαλούροι, οι Καρυστιανές και η Γκαρσία και ο Αντι Γκαρσία και όλη η μπαναλιτέ που ντύνεται με τρόπο που ο Λάκης αυτονοήτως θα αποδοκιμάζει; (Αρα, και για ποια πολιτική μιλάμε;).

Ντύσιμο κάγκουρων απ’ τη μία, με συνήθη μοντελάκια, και υποκριταί απ’ την άλλη, που μας λένε ότι τα πρόσωπα δεν παίζουν ρόλο, αλλά το κόμμα, οι μηχανισμοί, ο λαός, οι οργανώσεις, οι αγώνες, η κοινωνία, η συγκυρία, οι συνιστώσες και η πάλη των τάξεων που παράγουν αυτόματα και τους επικεφαλής οι οποίοι είναι αμελητέοι – ναι, αλλά μονίμως και πάντα καταλήγουνε σε κάποιον πατερούλη. Σε έναν Duce.  

Μα, είναι Στάλιν, είναι Ζαχαριάδης, είναι Φιντέλ, είναι Μάο, είναι ο οδηγός λεωφορείου Μαδούρο;  

Ή, και ακόμα πιο γλαφυρές απομιμήσεις όπως ο Επαναφορτιζόμενος, ή, η Καρυστιανού και έπονται κι άλλοι – ως τις εκλογές υπάρχει αβάντσο και για άλλα, νέα, εθνοσωτήρια τσαμπιόνια.

Πάντως, στην Αριστερά δεν μπορούν τελικώς να λειτουργήσουν ως κόμμα, ως συνιστώσες, ως δημοκρατικός οργανισμός, ως κολχόζ, ως κοινωνία – εδώ κι ο Φιντέλ Κάστρο δεν βρήκε άλλον Κουβανό, αλλά όρισε διά βίου διάδοχό του τον αδερφό του Ραούλ. Σόι πάει το βασιλίκι. (Κάτω τα χέρια από την Κούβα). 

Ο δε Κιμ Γιονγκ Ουν, με δημοκρατικές διαδικασίες κι αυτός, μαρινάρει για διάδοχο την κόρη του, στο όνομα του λαού. (Δεν παίζουν ποτέ ρόλο τα πρόσωπα).

Πώς γίνεται, λοιπόν, ρε μάγκες, και καταλήγετε μονίμως σε μια περσόνα κι ας είναι και μεταχειρισμένη; 

Τι φροϊδικό, ιοκάστειο σύμπλεγμα είναι αυτό με τον Πατερούλη; 

Τι τσαρικό, ηγεμονικό σύνδρομο είναι αυτό που το οδηγείτε επιπλέον και μονίμως στα άκρα, δηλαδή την προσωπολατρία, παρά την ενδεχόμενη βαριά χασούρα – σκέψου ότι ο Ζαχαριάδης έχασε τον εμφύλιο το ’49 και παρέμεινε Γενικός Γραμματέας ως το 1955-56, σαν να μη συνέβη τίποτε, δηλαδή άλλα έξι χρόνια. Πού να νικούσε κιόλας στον Γράμμο-Βίτσι, δεν θα ‘φευγε ούτε με βίντσι, θα παρέμενε ηγέτης και μετά θάνατον διότι, πιθανότατα, θα είχε βαλσαμωθεί, όπως οι γονείς του Κιμ στη Βόρεια Κορέα.

Κι αν ακόμα το δεις ανάποδα, δεν χτυπάνε τη Δεξιά, τη συντήρηση, την αντίδραση (κατά τους γνωστούς, επαινετικούς χαρακτηρισμούς), αλλά μόνο ένα πρόσωπο, πάλι, με εμμονή, ψυχωτικά, παραληρηματικά, λυσσαλέα και καθημερινά: τον Μητσοτάκη.  

Νόμιμο, βέβαια, φυσιολογικό, αλλά όταν γίνεται υστερική, μονολόγιστη, και καθημερινή εμμονή, τότε αναρωτιέσαι ποια αντίληψη πολιτικής και κόσμου υπάρχει από πίσω. 

Και το πιο περίεργο: αφού το κάνουν εφτά χρόνια νυχθημερόν και χαΐρι δεν βλέπουν, τότε δεν πρέπει να διαλέξουν κάποιαν άλλου τύπου αντιπολίτευση κι όχι τη μόνιμη αντιπαράθεση επί προσώπου, το υπομανιακά και ονομαστί αντιπολιτεύεσθαι;

Αυτό το περίεργο κρανιοκόλλημα στα όρια της ψύχωσης είναι πολιτική, ή, καθημερινή εκτόνωση προς δαιμονοποιημένο πρόσωπο, ήτοι το ανάποδο, άρα το ίδιο, με την προσωπολατρία;  

Κι αν φύγει ο Μητσοτάκης κι έρθει στη θέση του ένας εξίσου ικανός απ’ την ίδια παράταξη, θα συνεχίσουν το ίδιο βιολί επ’ άπειρον; 

Ναι, μάλλον, διότι ίσως δεν υφίσταται η επάρκεια για περισσότερη, βαθύτερη, εκτενέστερη και σταθερά οργανωμένη αντιπολίτευση μετά γνώσεως και με σύγχρονες αντι-προτάσεις. Αλλιώς δεν εξηγείται το θέμα με κανέναν ωροσκόπο, ούτε καν με τον κινέζικο.

Διότι εύκολο να λες μονίμως ότι ο τάδε είναι έτσι κι αλλιώς, αλλά απαιτητικό και δύσκολο να κάνεις κάτι αποτελεσματικότερο – όμως, είπαμε: είναι το ανάστροφο του πατερούλη, χτυπάμε τον κακό πατερούλη των άλλων.  

Αρα, όλα δεν είναι παρά εναλλασσόμενοι πατερούληδες, δηλαδή μιλάμε για βαθιά ανάλυση με βάση τον διαλεκτικό υλισμό όπως τον αντιλαμβάνεται η θεία Κίτσα απ’ το Κακοσάλεσι που δούλευε καθαρίστρια στο ίδρυμα Πουλαντζά.

Αλλά και με την κ. Καρυστιανού έχουμε το ίδιο φαινόμενο του πατερούλη, μόνο που εκείνη είναι, πια, πολιτικώς μάνα, η τέως μάνα των Τεμπών. Τουτέστιν Ολιβερ Τουίστ έχουμε καταντήσει· άτυχα ορφανά από παιδουπόλεις που ψάχνουν στην πολιτική για πατεράδες και μανάδες, για συμβολικά, ραχητικά υποκατάστατα. 

Αρα, για ποια πολιτική μιλούμε;  

Κι άμα φταίει πάντα ένα μόνο πρόσωπο, τότε πρέπει να ήταν μεγάλο κορόιδο ο Λένιν που έβγαλε τα μάτια του για να γράψει τόσους – ακόμα και ο Μπλανκί μιλούσε για ομάδα συνωμοτών κι όχι για ένα μόνο άτομο, για έναν πατερούλη. Αλλά, εν Ελλάδι, εκεί καταντάει πάντα η κατάσταση, στον έναν. Στον Duce.  

Κεντρικές επιτροπές, πολιτικές γραμματείες κ.λπ. είναι μόνο για φωτοσκίαση. 

Και μια κι επανήλθε ο ΕΛΑΣ (ο Λάκης Γαβαλάς υπήρχε), ρώτα άμα θες, σχετικώς, και τον...

 

ΣΥΡΙΖΑίοι REBRAND-ΙΣΜΕΝΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΣΟΥΡΓΕΛΟ-ΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΕΣ: Ένα ποίημα για τους ξεφτιλισμένους

 

Αιχμές από τον Γιώργο Βέλτσο

 

Όροφο δεν “ανεβάζει” πιά το ίζημα

Από μετάγγιση σε μετάγγιση, χάθηκε η οξύτητα και οι τανίνες

παρότι οι “αναμονές” έδειχναν πολυκατοικία

 

Άδικα ζήτησες απ τον διαχειριστή κλειδιά

Άδικα στον ακάλυπτο φύτεψες καναβούρια

 

Υπό κατάληψη

ήσαν οι αυταπάτες

εξ αρχής

Υπό κατάληψη και οι εμμονή σου με το κτήριο

 

Κρίθηκε επικίνδυνο ήδη από τις εκσκαφές

Το βάψαν “κόκκινο” μετά

αλλά...

 

ΣΥΡΙΖΑίοι REBRAND-ΙΣΜΕΝΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΤΣΟΓΛΑΝΟ-ΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΕΣ: Μήπως πέτυχε το rebranding;

 Του ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ

Η πρώτη εντύπωση είναι πως ο Αλέξης Τσίπρας παίρνει αυτό που θέλει. 

Εχει εξασφαλίσει τη δεύτερη θέση, με διαφορά ασφαλείας από το δεύτερο κόμμα, όποιο και αν είναι αυτό.  

Θα τολμούσα την εκτίμηση πως πιο πολύ απειλείται από τη Μαρία Καρυστιανού παρά από το ΠΑΣΟΚ. Εκεί μέσα έχει δικούς του ανθρώπους. Με την Μαρία Καρυστιανού, η οποία από τη μια συμπαρατάσσεται με τους καταληψίες των Προσφυγικών και από την άλλη με το χριστεπώνυμο πλήθος, δύσκολα βγάζεις άκρη.

Ο Αλ. Τσίπρας βρίσκεται στο κουρμπέτι της πολιτικής πάνω από είκοσι χρόνια. Σίγουρα έμαθε πολλά, διότι αν μη τι άλλο το μυαλό του παίρνει στροφές. Ετσι, είναι απολύτως φυσιολογικό να έκανε μια κριτική αποτίμηση της μέχρι σήμερα διαδρομής του και να κατέληξε σε κάποιες αποφάσεις, των οποίων μέρος ήδη βλέπουμε.

Εκείνο το οποίο φαίνεται –το γράφω πάντως με μια επιφύλαξη– είναι η εγκατάλειψη του τακτικισμού

Τι σημαίνει τακτικισμός; 

Επιμέρους κινήσεις που δεν εντάσσονται σε έναν στόχο. Παραγωγή ευκαιριακών αποτελεσμάτων, χωρίς την αίσθηση της προοπτικής. 

Επέστρεψε, έχοντας λυμένα μερικά βασικά προβλήματα.

Γνωρίζει με ποιους δεν θέλει να συμπορευθεί. Στη ζωή εξίσου σημαντικά με τα «ναι» είναι και τα «όχι». Και επ’ αυτού ο Αλ. Τσίπρας έχει άποψη.
 

Επίσης είναι απολύτως σαφής στους όρους που επιβάλλει –δεν τους διαπραγματεύεται– σε όσους επιθυμούν να ενταχθούν στο κόμμα του. Προαπαι- τούμενο η πλήρης υποταγή.

Πλήρης υποταγή, ενώ η ανάδειξη νέων προσώπων θα είναι μια διαδικασία που θα χρειαστεί τον χρόνο της. 

Σε αυτή την πορεία, με κάθε βεβαιότητα, θα υπάρξουν αστοχίες. Νέοι, άφθαρτοι και έμπειροι, είναι ένας ιδιαίτερα δύσκολος συνδυασμός. Το ζήτημα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι το μέγεθος της ζημίας και ο χρόνος που απαιτείται για να ξεχαστεί.  

Για να αποφύγει τις κακοτοπιές δεν θέλει να συγκροτήσει κοινοβουλευτική ομάδα, αν και έχει αυτή τη δυνατότητα.  

Ποιες είναι οι κακοτοπιές;

Την απορία μού την έλυσε ο Αρίστος Δοξιάδης με σχόλιό του στο Facebook, που παραθέτω αυτούσιο:
«Γιατί θα πρέπει να ασχοληθεί με το τι θα λένε και το τι θα ψηφίζουν στη βουλή, δηλαδή να εκτεθεί σε πραγματικές, συγκεκριμένες νομοθετικές αποφάσεις. Ενώ χωρίς αυτό θα μπορεί μέχρι τις εκλογές να συνεχίσει το γενικόλογο μπούρου-μπούρου…».

Ετσι, με την απαίτηση πρώτα η παραίτηση από το βουλευτικό αξίωμα και μετά η προσχώρηση στην ΕΛΑΣ λύνεται και αυτό το πρόβλημα, με μια μεθόδευση η οποία, εκ πρώτης όψεως, έχει και μια αποδεκτή ηθική διάσταση. Αλλωστε και ο ίδιος παραιτήθηκε από βουλευτής και μετά έκανε ό,τι έκανε.

Επιπροσθέτως, δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει πως...

 

ΣΥΡΙΖΑίοι REBRAND-ΙΣΜΕΝΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΣΟΥΡΓΕΛΟ-ΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΕΣ: Σ. Φάμελλος: Εκτελεστής διαθήκης

 

ΑΡΘΡΟ - ΚΑΤΑΠΕΛΤΗΣ για τους ξεφτιλαράδες της Κουμουνδούρου... 

Του ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ 

Άχαρος ο ρόλος του, όμως θα μπορούσε να τον αποποιηθεί.  

Ουδείς υποχρέωσε τον Σ. Φάμελλο, έναν εκ πρώτης όψεως σοβαρό άνθρωπο, να αποδεχθεί τη θέση του τοποτηρητή των συμφερόντων του Α. Τσίπρα μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ. Ηγέτης κόμματος που να πρακτορεύει στην ψύχρα τα συμφέροντα άλλου κόμματος δεν έχει καταγραφεί στην πολιτική σκηνή της Μεταπολίτευσης, αν θυμάμαι καλά.

Σε τι συνίσταται ακριβώς η αποστολή Φάμελλου; 

Στη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνον πολιτικά, αλλά και θεσμικά. Να παύσει να υφίσταται ως κόμμα, διότι η παρουσία του ενοχλεί τον Α. Τσίπρα. 

Υποθέτω ότι το αντίδωρο για τον Φάμελλο θα είναι να περάσει από το face control των πορτιέρηδων του Τσίπρα και να ενταχθεί στην «ΕΛΑΣ», κάτι το αβέβαιο για τους πολιτικούς του φίλους.

Σε ένα δημοκρατικό κόμμα, στο οποίο τα μέλη του έχουν τις στοιχειώδεις ευαισθησίες, όποιος θέλει να αποχωρήσει από αυτό είναι ελεύθερος να το κάνει. Και στη συνέχεια, ας προσχωρήσει σε όποιο κόμμα θέλει. Από την άλλη μεριά, το κόμμα συνεχίζει να λειτουργεί με όσους επιθυμούν να παραμείνουν σε αυτό. Απλά πράγματα. 

Καμιά πλειοψηφία δεν μπορεί να οδηγήσει στη διάλυση μιας παράταξης, αγνοώντας την πολιτική βούληση της μειοψηφίας. Αυτά θυμίζουν τις πιο σκοτεινές μέρες της Ιστορίας του κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα. Και το εξευτελιστικό είναι πως τέτοιες μεθοδεύσεις εγκρίνουν και χειρίζονται άτομα που θήτευσαν στην ανανεωτική Αριστερά, χωρίς να ντρέπονται.  

Αυτούς, ο κόσμος τους αποκαλεί ξεδιάντροπους.

Θεωρούσαμε δεδομένο πως αυτές οι πρακτικές χαρακτήριζαν την παραδοσιακή Αριστερά η οποία,
«όπως κάθε υγιής οργανισμός απέβαλε τα περιττώματα από μέσα της». Με αυτήν την έκφραση τακτοποιούσε η ηγετική ομάδα του Κόμματος τους λογαριασμούς της με τους διαφωνούντες. Δυστυχώς, το ίδιο έγινε όταν ο Φάμελλος και η ομάδα του, με διαδικασίες «μπουζουξίδικου», αποφάσισαν να εκπαραθυρώσουν τον Κασσελάκη. Σήμερα φαίνεται πως από τότε είχε ξεκινήσει ο σχεδιασμός του rebranding.

Έχω την εντύπωση όμως πως οι Τσίπρας—Φάμελλος έμπλεξαν άσχημα. Έχουν απέναντί τους τον Π. Πολάκη ο οποίος έχει ένα δικό του κοινό απλωμένο σε όλη την Ελλάδα. Έτσι, αν ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίσει να λειτουργεί, θα κόψει ένα κρίσιμο ποσοστό από την «ΕΛΑΣ» που μπορεί να επηρεάσει την εικόνα της το βράδυ των εκλογών. Διότι δεν αρκεί να βγει δεύτερος ο Τσίπρας. Θα πρέπει να ξεπεράσει και το ποσοστό του 2023 για να πει πως έκανε κάτι. Αν όλη αυτή η φασαρία γίνεται για ένα 15-16%, τότε το rebranding και όλη αυτή η επικοινωνιακή καταιγίδα των εκπροσώπων του που μονολογούν στα κανάλια, θα πάει άκλαυτη. Αν απλώς θέλει να ξεπεράσει τον Ανδρουλάκη αυτό μπορεί να το κάνει με λιγότερο κόπο και έξοδα.

Επειδή η λέξη «αξιοπρέπεια» είναι η αγαπημένη των αριστερών, ας μας πουν με βάση την έννοια αυτής της λέξης: 

ΣΥΡΙΖΑίοι REBRAND-ΙΣΜΕΝΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΤΣΟΓΛΑΝΟ-ΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΕΣ: «Στο χιλιοστό»: Γιατί δεν θα προχωρήσω στο τρίτο επεισόδιο (The horror, the horror…)

 

 

 

Της ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

Είδα δύο επεισόδια από τη σειρά του ντοκυμαντέρ της Ελένης Βαρβιτσιώτη και της Βικτώριας Δενδρινού «Στο χιλιοστό» που βασίζεται στο βιβλίο τους «Η τελευταία μπλόφα».

Δεν θα προχωρήσω στο τρίτο επεισόδιο: η βύθιση στη συλλογική μας εμπειρία που ξεκίνησε το 2008 και έφτασε στην τρομερή τετραετία 2015-19 είναι υπερβολικά οδυνηρή για μένα· προτιμώ να αποφύγω το φάσμα των πολύ δυσάρεστων συναισθημάτων που μου προκάλεσαν οι σκηνές του αγανακτισμένου πλήθους και των μελών του θιάσου των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, τότε και τώρα.

Ίσως η πτωτική πορεία τηλεθέασης που καταγράφηκε μετά το πρώτο επεισόδιο να οφείλεται ακριβώς σ’ αυτό: όσοι έζησαν εκείνα τα χρόνια δεν θέλουν να τα θυμούνται· εξάλλου, πολλές από τις μαρτυρίες πρώην και νυν στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, τα οποία, προς τιμήν τους, δέχτηκαν να πάρουν μέρος, καταδεικνύουν ακόμα και σήμερα τέτοια έλλειψη επίγνωσης ώστε αναμοχλεύουν τη θλίψη και την ανησυχία που ζήσαμε την περασμένη δεκαετία.

Νομίζω ότι, παρά την ανθρωπινότητα του κ. Τσακαλώτου, το ντοκυμαντέρ μάς παρουσιάζει χωρίς την ανθρώπινη ιδιότητα της κατανόησης των σφαλμάτων, της μεταμέλειας και της επιθυμίας επανόρθωσης. Μάλιστα, σε μερικές περιπτώσεις, η απόσταση των πολιτικών προσώπων εκείνης της όχι και τόσο μακρινής εποχής από τα πραγματικά γεγονότα συνοδεύεται από αστοχασιά και ελαφρότητα· από μιαν αυταρέσκεια που μου φάνηκε εντελώς άτοπη: πώς άνθρωποι που εξευτέλισαν τη χώρα μας με την ανικανότητα, την αμβλύνοια και την ιδεοληψία τους χαμογελούν στον φακό;

Και γιατί δεν λένε ευθαρσώς mea culpa;

Γιατί δεν κρύβονται σε μια τρύπα στη γη;

Δύο από τους βασικούς ενόχους —ο κ. Τσίπρας και ο κ. Βαρουφάκης— δεν δέχτηκαν να μιλήσουν στο ντοκυμαντέρ για να μην το «νομιμοποιήσουν». Αλλά, από την πολιτεία τους τα τελευταία χρόνια, ξέρουμε ότι επιμένουν στη στάση τους, αν και βεβαίως, στην πράξη, ο κ. Τσίπρας επέδειξε και επιδεικνύει περισσότερη λογική από τον κ. Βαρουφάκη. Πράγματι, ο κ. Τσίπρας περιέγραψε τα καθέκαστα με υπερβολική επιείκεια για τον εαυτό του στο βιβλίο «Ιθάκη», αλλά δεν υπάρχει σύγκριση μεταξύ των δύο ανδρών: ο κ. Βαρουφάκης συνεχίζει να εκδηλώνει την ακραία παθολογική συμπεριφορά που μας έφερε στο χείλος της πτώχευσης και της εξαθλίωσης. Το οπτικοακουστικό υλικό στο οποίο πρωταγωνιστεί επιβεβαιώνει την υπαιτιότητά του στην κλιμάκωση της ευρωπαϊκής κρίσης —αλλά, όπως συμβαίνει συχνά στη χώρα μας, λείπει η λογοδοσία.

Τα δύο πρώτα από τα έξι επεισόδια της σειράς περιγράφουν, μέσω των παρουσιών και των απουσιών, εκτός από το πώς οι λανθασμένες οικονομικές πολιτικές που παρ’ ολίγο να τινάξουν στον αέρα ολόκληρη την ΕΕ, ένα σύνολο εθνικών μειονεκτημάτων που δεν αναγνωρίσαμε επαρκώς: έλλειψη σοβαρότητας, προχειρότητα στη λήψη αποφάσεων, ερασιτεχνισμό, φανατισμό, ραγιαδισμό (ένα ιστορικό χαρακτηριστικό που επισύρει διάφορα συμπλέγματα ανωτεροκατωτερότητας), έξαλλο βολονταρισμό, ανευθυνότητα.

Κοντολογίς, παραμένουμε μια ανώριμη κοινωνία με ιλιγγιώδες έλλειμμα αυτογνωσίας, ψυχραιμίας, διαχείρισης κινδύνων και κοινωνικής συμπεριφοράς —μαζί με περίσσεια κουτοπονηριάς και δήθεν ατίθασου πνεύματος που εμποδίζει όλες τις συνεργασίες και που, συχνά, μας κάνει να φαινόμαστε γελοίοι.

Όπως ήταν αναμενόμενο, το ντοκυμαντέρ, αν και αξιέπαινη δημοσιογραφική έρευνα, επικρίθηκε ως μεροληπτικό από τους συντελεστές του παρα τρίχα Grexit. Και μολονότι η υποτιθέμενη μεροληψία θα μπορούσε να με καθησυχάσει, τη στιγμή που ο Γιούρουν Ντάισελμπλουμ περιγράφει, περιφρονητικά, την Ελλάδα του 2015, υπονοώντας ότι έκτοτε δεν θέλει να μας ξέρει, ένιωσα βαθιά μελαγχολία. Όχι επειδή μας αδικεί, αλλά επειδή…

 

ΣΥΡΙΖΑίικα REBRAND-ΙΣΜΕΝΑ ΕΘΝΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ: Χαμογελώσα Αριστερά

 Γράφει ο Στέντωρ

Μπορεί να μην είναι μελετημένο

Μπορεί να έτυχε – αν και στη νέα εκδοχή του τίποτε δεν φαίνεται να αφήνεται στην τύχη. Στις δύο τελευταίες εμφανίσεις του, ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε το λευκό. 

Λευκό σακάκι στον Αρειο Πάγο.  

Λευκό πόλο μπλουζάκι στο βίντεο όπου η «Θεοπούλα» –όπως έμεινε γνωστή από τον ρόλο της στο «Παρά πέντε»– εγγράφεται μέλος του νέου κόμματος. 

Η παλαίμαχη ηθοποιός λέει στον Τσίπρα να αγριέψει.  

Εκείνος υποδέχεται τη νουθεσία με βαθύ χάχανο. 

Στη σκηνή συνοψίζονται οι πρώτες στοχεύσεις της ΕΛΑΣ: 

Πρώτον, ότι ονομάστηκε έτσι για να συσπειρώσει τη γενιά της Θεοπούλας, για την οποία κάτι σημαίνει ακόμη η λέξη «Ελασίτης». 

Και δεύτερον, ότι,...

 

ΣΥΡΙΖΑίικα REBRAND-ΙΣΜΕΝΑ ΕΘΝΙΚΑ ΞΕΦΤΙΛΙΣΜΕΝΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ: Πάρτε ποπ κορν για δεκα μήνες!

 

ΣΥΡΙΖΑίου REBRAND-ΙΣΜΕΝΟΥ εθνικού σουργελο-ξεφτιλαρά κωμωδία

ΣΥΡΙΖΑίων εθνικών σουργελο-ξεφτιλαράδων κωμωδία

Σαν σήμερα (8/6/ΧΧΧΧ)

 

1928: Το αεροπλάνο «Ελλάς», τύπου Πρεγκέ απογειώνεται από το Τατόι για να πραγματοποιήσει το γύρο της Μεσογείου. Πλήρωμα του είναι ο υπολοχαγός Ευάγγελος Παπαδάκος και ο συνταγματάρχης Χρήστος Αδαμίδης



1930: Ο ελληνοαμερικανός Τζιμ Λόντος ανακηρύσσεται παγκόσμιος πρωταθλητής στην πάλη.



1932: Υπερψηφίζεται στη Βουλή το νομοσχέδιο περί κοινωνικών ασφαλίσεων, βάζοντας τις βάσεις για την ίδρυση του ΙΚΑ.



1958: Πρεμιέρα του 6ου Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου στη Σουηδία.



2000: Η «17 Νοέμβρη» δολοφονεί τον στρατιωτικό ακόλουθο της Μ. Βρετανίας στην Αθήνα, ταξίαρχο Στίβεν Σόντερς.



632: Πεθαίνει ο Μωάμεθ, προφήτης και ιδρυτής της μουσουλμανικής θρησκείας.







2016: Φευγει στα 97 του χρόνια ο Σπύρος Πισσάνος ο Έλληνας αεροπόρος που πολέμησε στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στην Μοίρα των εθελοντών Αμερικανών πιλότων American Eagles της RAF και στην 4η Μοίρα Δίωξης της Αμερικανικής USAF.

Σαν σμηναγός της Αεροπορίας των ΗΠΑ είχε 10 καταρρίψεις. Μετά τον πόλεμο έγινε δοκιμαστής πιλότος των πρώτων αεριωθουμένων αεροπλάνων. 
 
 


2018: «Έφυγε»  από τη ζωή ο γνωστός ηθοποιός Νίκος Χύτας σε ηλικία 63 ετών μετά από πολύχρονη μάχη με τον καρκίνο.





2018: Αυτοκτονεί σε ηλικία 61 ετών ο διάσημος Νεοϋορκέζος μάγειρας και συγγραφέας Άντονι Μπουρντέν.

 





2018: Πεθείνει σε ηλικία 102 ετών  διάσημος αμερικανός φωτογράφος έγινε παγκοσμίως γνωστός για τις φωτογραφίες που τράβηξε στον πόλεμο της Κορέας (1950 – 53) για λογαριασμό του περιοδικού «Life» Ντέιβιντ Ντάγκλας Ντάνκαν

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΓΓΡΑΜΜΑΤΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Το χαρτζιλίκι της δωρεάν παιδείας

 

 

Toυ ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Είμαστε γερασμένη χώρα. Απόδειξη ότι για τους περισσότερους τα χρόνια της εργασίας είναι χρόνια δοκιμασίας, που αν την περάσεις επιτυχώς, φτάνεις στον στόχο της ζωής σου, παίρνεις σύνταξη.

Είμαστε ακριβή χώρα. Και δεν αναφέρομαι μόνον στους αριθμούς. Κρίνω από την ποιότητα των υπηρεσιών που μας παρέχονται σε σχέση με το κόστος που καταβάλλει ο καθένας από εμάς. Γενιές ολόκληρες εργάστηκαν για να κατασκευάσουν ένα κράτος Λεβιάθαν το οποίο αδυνατεί να ανταποδώσει τις υπηρεσίες για τις οποίες πληρώνεται. Με όρους αφηρημένους θα λέγαμε ότι το κράτος δεν υπηρετεί την κοινωνία. Η κοινωνία υπηρετεί το κράτος.

Εχουμε πολλά ελαττώματα και ακόμη περισσότερα προβλήματα, όμως έχουμε ένα πλεονέκτημα, ένα υπερόπλο το οποίο το υπερασπιζόμαστε ως κόρην οφθαλμού. Είναι η λεγόμενη δωρεάν παιδεία. Μια παιδεία δωρεάν σε όλες της τις βαθμίδες που έχουμε καταφέρει να την σώσουμε από την πολιορκία των κερδοσκόπων. Δωρεάν διδασκαλία, δωρεάν εγκαταστάσεις, δωρεάν βιβλία, όλα προσφέρονται στους νεαρούς βλαστούς μας με τη γενναιοδωρία ενός κράτους που αγκαλιάζει τους μέλλοντες συνταξιούχους του από την πιο τρυφερή ηλικία.

Βέβαια, τα πράγματα δεν είναι ποτέ τόσο απλά με την ψυχή του Ελληνος. Ως εκ τούτου, ενώ το κράτος προσφέρει στα παιδιά τους δωρεάν παιδεία, οι ίδιοι επιλέγουν να πληρώνουν «ιδιαίτερα» και φροντιστήρια. Διάβασα ότι πέρυσι ξοδεύτηκαν γύρω στα 800 εκατ. ευρώ στον σκιώδη στόλο της μέσης εκπαίδευσης. Εντυπωσιάστηκα από τον ζήλο των γονιών που αρχίζουν τα ιδιαίτερα στα παιδιά τους από το δημοτικό.

Βέβαια στην Ελλάδα είμαστε. Και τίποτε δεν είναι όπως φαίνεται. Απόδειξη ότι όλοι αυτοί οι γονείς που ξοδεύουν όλα αυτά τα εκατομμύρια σε ιδιαίτερα και φροντιστήρια μάχονται δεκαετίες τώρα για τη δωρεάν παιδεία, πολλοί δε εξ αυτών στήθηκαν στα χαρακώματα για να εμποδίσουν τον κατακτητή που θέλει να ιδρύσει μη κρατικά πανεπιστήμια.

Για μια ακόμη φορά συναντούμε το πάγιο πρόβλημά μας, την κατανόηση κειμένου. Μας φτάνει η λέξη δωρεάν και δεν κάνουμε τον κόπο να δούμε πόσο κοστίζει αυτό το δωρεάν στην πραγματικότητα, η οποία και αναιρεί την ίδια τη σημασία της λέξης. Υποκρινόμαστε ότι η παιδεία είναι δωρεάν επειδή την λέμε έτσι.

Πόση φαιά ουσία και πόση ανθρώπινη εργασία έχουμε καταναλώσει για να συντηρήσουμε το κατά κεφαλήν κόστος της δωρεάν παιδείας. Αναρωτιέμαι μήπως…

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΓΡΑΜΜΑΤΟ-ΚΑΤΑΠΛΙΑΔΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Το Princeton και τα κεφτεδάκια

 

Toυ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΑΣΙΜΑΤΗ

Η ιλαροτραγωδία που εκτυλίχθηκε προσφάτως σχετικά με τα ακαδημαϊκά προσόντα υφυπουργού της κυβέρνησης, νομίζω ότι είναι η κατάλληλη αφορμή για να εξετάσουμε λίγο πιο προσεκτικά την έννοια «πτυχίο».

Να ξεκινήσουμε με τη διαπίστωση ότι το πτυχίο (μαζί με το αυτοκίνητο – το ΙΧ, όπως το έλεγαν τότε που ήταν για λίγους) ήταν και είναι από τις βασικές αξίες της κοινωνίας μας από τη Μεταπολίτευση ως τώρα. Το πτυχίο ανώτατης εκπαίδευσης γίνεται αντιληπτό ως προϋπόθεση της ποθητής κοινωνικής ανέλιξης και είναι φυσικό αυτό, αφού η εκπαίδευση είναι ο κατ’ εξοχήν αξιοκρατικός μηχανισμός κοινωνικής κινητικότητας στις κοινωνίες μας.

Προσοχή όμως! Πόσο ανώτατη ή πόσο εκπαίδευση είναι αυτή που αντιπροσωπεύει το πτυχίο δεν έχει σημασία.

Εκείνο που προέχει να είναι να λογίζεται ως πτυχίο. Δεν είναι απαραίτητο να είναι από τη Νομική Αθηνών – δεν είμαστε δα σνομπ! Ας είναι και από την Ανωτάτη Τυροκομική Τρικάλων (αν υπάρχει, που δεν αποκλείεται να υπάρχει), αρκεί να είναι πτυχίο.

Αλλωστε το δημοκρατικό ήθος του λαού μας είναι πασίγνωστο, γι’ αυτό και εδώ, τα εξισώνουμε όλα. Μέχρι πριν από κάποια χρόνια, θυμίζω, υποχρεώναμε τον αριστούχο του Χάρβαρντ ή του Κέιμπριτζ να δίνει εξετάσεις στην Ελλάδα, προκειμένου να αποδείξει ότι το πτυχίο του είναι εφάμιλλο των ελληνικών.

Με το πρόσχημα του «εκδημοκρατισμού», το ΠαΣοΚ εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο την επιθυμία για ατομική πρόοδο που αντιπροσωπεύει το πτυχίο και διευκόλυνε την εκπλήρωσή της για όλο και περισσότερους. Ανοίγουν ιδρύματα παντού, οι βάσεις πέφτουν σε εξευτελιστικό βαθμό, η πρόσβαση γίνεται ευκολότερη για όλο και πιο πολλούς, είτε το αξίζουν είτε όχι και, τέλος, η εσωτερική λειτουργία του συστήματος χαλαρώνει, ώσπου ξεχαρβαλώνεται τελείως και η μονιμότητα της φοιτητικής ιδιότητας γίνεται δικαίωμα.

Η πληθωριστική πολιτική που ακολούθησε το ΠαΣοΚ ουσιαστικά δημιούργησε τη σημερινή κατάσταση στην Παιδεία: μεγάλη ποσότητα, αραιωμένη ποιότητα. Και, βέβαια, μεταπτυχιακό για τον καθένα – ακόμη και ο Αλέξης Καραμήτρος έχει ένα τέτοιο.

Το σύστημα αυτό συνδυάστηκε θαυμάσια με τη διόγκωση του δημόσιου τομέα επί ΠαΣοΚ, ώστε ο αντιπαραγωγικός τομέας να απορροφά πτυχία αμφίβολης αξίας.

Τη σκυτάλη στην εξαχρείωση της ανώτατης παιδείας την πήρε η ΝΔ και συνέχισε το έργο της Πασοκαρίας με το ίδιο πάθος και μεράκι. Θυμίζω ότι επί κυβερνήσεως Σαμαρά καταργήθηκε, ουσιαστικά, ο νόμος Διαμαντοπούλου.

Την κατάσταση εκμεταλλεύτηκε, φυσικά, και ο ιδιωτικός τομέας, που γέμισε την Αθήνα με «κολέγια» που λειτουργούσαν σε οροφοδιαμερίσματα αθηναϊκών πολυκατοικιών.

Και, βέβαια, για όσους χρειάζονταν μια δεύτερη ευκαιρία, προκειμένου να τηρούν κάποια τυπικά προσόντα, επινοήθηκε και το Ανοικτό Πανεπιστήμιο, με προγράμματα σπουδών όπως «Νεοελληνικός Πολιτισμός» – κυρίως για τους δημοσιογράφους τείνω να πιστέψω.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έκανε μια φιλότιμη προσπάθεια για την παράκαμψη του άρθρου 16 του Συντάγματος, που κατοχυρώνει το κρατικό μονοπώλιο, ανοίγοντας τον δρόμο για «μη κερδοσκοπικά» ξένα ιδρύματα. Τα αποτελέσματα όμως ήταν από πενιχρά έως αστεία. Και ήταν αναμενόμενο, λόγω του τεράστιου μεγέθους της επένδυσης και του πολύ μικρού μεγέθους της εγχώριας αγοράς.

Σκεφτείτε το εξής απλό: Αν ερχόταν, ας πούμε, το Princeton στην Ελλάδα.

Με το υψηλό του επίπεδο, το απαιτητικό πρόγραμμά του, τα δυσθεώρητα δίδακτρα, τους σπουδαίους καθηγητές, αλλά και κτίρια αντάξια της ιστορίας του, πείτε μου γιατί κάποιος, που έχει τη δυνατότητα να φοιτήσει στο γνήσιο Princeton και να αποκτήσει την πλήρη εμπειρία, γιατί αυτός ο άνθρωπος να προτιμήσει το Princeton in Greece;

Για να μη στερηθεί για τέσσερα χρόνια τα κεφτεδάκια της μαμάς του;

Ετσι, όσοι φοβούνταν το Blitzkrieg που θα εξαπέλυε το Ivy League, με σκοπό τον αφελληνισμό της παιδείας μας, πρέπει να ησύχασαν. Δεν κινδυνεύουμε από το Πανεπιστήμιο Κύπρου…

Στην Κύπρο, έχετε υπ’ όψιν, έχει πέσει πανικός στην αγορά της ανώτατης παιδείας, εξαιτίας της ίδρυσης παραρτήματος του Καποδιστριακού στη Λευκωσία. Είναι λογικό, διότι οι Κύπριοι θεωρούν την Ελλάδα ως Ευρώπη – και, εννοείται, έχουν την αμέριστη συμπαράστασή μου οι φουκαράδες για τη φρικτή πλάνη τους. Την ίδια ώρα, εμείς υποδεχόμαστε με τυμπανοκρουσίες το Πανεπιστήμιο Κύπρου, με την παρουσία μάλιστα του Πρωθυπουργού!

Ο μόνος τρόπος να πάψει αυτή η γελοιότητα είναι να καταργηθεί το άρθρο 16.

Η εσωτερική αγορά μπορεί να είναι μικρή, όμως υπάρχει μεγάλο δυναμικό διαπρεπών ελλήνων επιστημόνων, εδώ και στο εξωτερικό, υπάρχουν επίσης πλούσιοι με φιλανθρωπικές προθέσεις και την επιθυμία της υστεροφημίας. Μόνο ένα κανονικό πανεπιστήμιο θα προσελκύσει και σπουδαστές από γειτονικές χώρες.

Το κυριότερο όμως είναι ότι…

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΓΡΑΜΜΑΤΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΑΦΕΛΛΗΝΙΣΜΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Το γλωσσικό είναι πάντα ζωντανό

 


Του ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Το «γλωσσικό»  ζήτημα είναι ακόμη ζωντανό.

Το αντιμετωπίζουμε σαν να το έχουμε λύσει, ο «εμφύλιος» έληξε με συντριπτική νίκη της λεγόμενης δημοτικής, παρ’ όλ’ αυτά, όμως, εξακολουθεί να απασχολεί πολλούς από εμάς.

Αλλους δεν τους απασχολεί, όπως τους πολιτικούς για παράδειγμα και διάφορους δημοσιολογούντες, ενώ θα έπρεπε να τους απασχολεί.

Πώς εννοώ αυτό το «απασχολεί».

Σίγουρα δεν μπορεί να μας απασχολεί με τον ίδιο τρόπο που απασχολούσε τους προγόνους μας, οι οποίοι το είχαν εντάξει στην πλούσια συλλογή των συγκρούσεων που χαρακτηρίζουν την ελληνική ζωή. Κι αν δεν έχουμε λόγο να καβγαδίσουμε, θα πρέπει να τον εφεύρουμε.

Το «γλωσσικό» οφείλουμε να το προσεγγίσουμε με τους όρους που μας επιβάλλει ο κόσμος μας. Ενας κόσμος ο οποίος διαθέτει μία κοινή, τα αγγλικά, η οποία μπορεί να χρησιμεύει ως εργαλείο επικοινωνίας, όμως η συντριπτική πλειονότητα των ομιλητών της τη χρησιμοποιεί υποτυπωδώς. Διαθέτει και μεγάλες γλώσσες όπως τα ισπανικά. Ή γλώσσες που χρησιμοποιούνται από μεγάλους πληθυσμούς όπως τα κινεζικά ή τα ρωσικά, όμως δεν μπορείς να τις χαρακτηρίσεις «διεθνείς». Ακόμη και τα γαλλικά, που μέχρι δύο γενιές πίσω εθεωρούντο διεθνής γλώσσα, έχουν χάσει πια αυτόν τον ρόλο. Οποιαδήποτε συζήτηση λοιπόν για τα ελληνικά, τη γλώσσα που μιλάμε, γράφουμε και στην οποία σκεφτόμαστε, θα πρέπει να γίνει λαμβάνοντας υπ’ όψιν αυτούς τους παράγοντες. Εχουμε την τύχη να συμμετέχουμε σε μια μεγάλη ένωση κρατών η οποία, εκτός των άλλων, αποδέχεται ως συστατικό της τη γλωσσική ποικιλομορφία των μελών της. Αυτό ας το σκεφτούν όσοι κατηγορούν την Ε.Ε. για αυταρχισμό.

Τα ελληνικά είναι μια μικρή γλώσσα. Τη μιλούν καμιά δεκαπενταριά εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο, δεν ανήκει σε καμιά οικογένεια, όπως οι λατινογενείς γλώσσες, όμως διαθέτει ένα ιστορικό βάθος το οποίο την κάνει μοναδική.

Είναι η αρχαιότερη γλώσσα της Ευρώπης και διαθέτει τεράστιο αποθεματικό κεφάλαιο σκέψης και δημιουργίας, που παρά τους αιώνες της ζωής της δεν έχει ακόμη εξαντληθεί.

Η διδασκαλία της στις νεότερες γενιές από αυτήν την αρχή οφείλει να ξεκινήσει. Η σύνδεση των σύγχρονων ελληνικών με την ιστορία της, με το βάθος του σπηλαίου που τα φιλοξενεί, δεν αφορά μόνον την εθνική ταυτότητα που θέλουμε να καλλιεργήσουμε στους νέους. Αφορά και την ταυτότητά τους ως Ευρωπαίων πολιτών. Διότι τα ελληνικά είναι τμήμα της ευρωπαϊκής ταυτότητας.

Για να εξηγούμαι: όχι τα ελληνικά που μιλάμε σήμερα. Τα ελληνικά ως μια γλώσσα που δεν σταμάτησε να μιλιέται για περίπου τριάντα αιώνες Ιστορίας και τα οποία, όπως κάθε οργανισμός έχουν υποστεί αλλοιώσεις που τα έχουν μεταμορφώσει. Τα ελληνικά που μιλάμε σήμερα δεν είναι τα ελληνικά του Ομήρου. Και δεν θα μπορούσαν να είναι. Δεν ντυνόμαστε με χιτώνες ούτε πολεμάμε με δόρατα. Ομως είναι ο ίδιος οργανισμός.

Το λεγόμενο «γλωσσικό» ζήτημα ήταν μια συνεχής προσπάθεια αποκοπής της σύγχρονης ελληνικής από τις αρχαίες καταβολές της.

Να πω ότι αυτό το χρωστούσαμε κατά μείζονα λόγο στον φόβο που μας προκαλούσε η σύγκριση των έργων μας με τα έργα της αρχαιότητας;

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι έδρες των νεοελληνικών σπουδών στα ξένα πανεπιστήμια δεν είχαν καμία σχέση με τις έδρες ελληνικών σπουδών που αφορούσαν την αρχαιότητά μας. Με αποτέλεσμα να μαραζώνουν σ’ ένα αξιοπρεπές κατά το δυνατόν περιθώριο και οι ελληνιστές να τις αντιμετωπίζουν με τη συμπάθεια της συγκατάβασης.

Το ζήτημα είναι ότι αυτήν τη στάση την εσωτερικεύσαμε κι εμείς και την εντάξαμε στο δικό μας εκπαιδευτικό σύστημα.

Λέμε διάφορα για τη Μεταπολίτευση, όμως παραγνωρίζουμε τον ρόλο που έπαιξαν δύο μεταρρυθμίσεις. Η πρώτη με την κατάργηση της διδασκαλίας της καθαρεύουσας, δηλαδή της λόγιας καθομιλουμένης, και η δεύτερη με την επιβολή του μονοτονικού. Καταργήσαμε την τρίτη κλίση, τα απαρέμφατα, τις δασείες και την περισπωμένη, και αισθανθήκαμε πολίτες του σύγχρονου κόσμου. Πάλι καλά που μας ξέφυγαν τα «ήτα» και τα «ωμέγα», αλλά εάν συνεχίζαμε θα το είχαμε καταφέρει.

Τα επιχειρήματα ήταν έωλα, αλλά δεν έχει σημασία. Η διδασκαλία της λόγιας γλώσσας, στην οποία είναι γραμμένα τα περισσότερα έργα της νεοελληνικής γραμματείας, καταργήθηκε για να αντικατασταθεί από τη γλώσσα του λαού.

Ποια είναι αυτή άραγε;

Δεν έχει σημασία. Τα πνεύματα καταργήθηκαν διότι, λέει, και η αρχαία γραμματεία ήταν ατονική. Την περισπωμένη και τα πνεύματα τα πρόσθεσαν οι Αλεξανδρινοί. Από κοκεταρία άραγε ή μήπως επειδή τότε η ελληνική γλώσσα έγινε «κοινή» και χρειαζόταν σημεία για να τη συνδέουν με την προφορά της όταν ήταν περιορισμένη στην ελληνική πόλη όπου ήταν δεδομένη;

Ναι, πρέπει να ανοίξουμε το γλωσσικό.

Να αναρωτηθούμε γιατί στην ευχή δεν διαβάζονται τα σχολικά βιβλία και για ποιον λόγο το υπουργείο Παιδείας αδιαφορεί.

Ισως γιατί μας λείπει το έμψυχο δυναμικό.

Κυρίως όμως μας λείπει …

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΓΡΑΜΜΑΤΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΑΦΕΛΛΗΝΙΣΜΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Πού κρύβονται τα ελληνικά;

 

Του ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ 

Φέτος συμπληρώνονται πενήντα χρόνια από τον Μάιο του 1976 οπότε και καταργήθηκε από τη μέση εκπαίδευση η διδασκαλία της «καθαρεύουσας» και επιβλήθηκε η «δημοτική» ως επίσημη γλώσσα του ελληνικού κράτους.

Η ατμόσφαιρα ήταν πρόσφορη και το μέτρο έγινε δεκτό με ενθουσιασμό σαν μια ακόμη κατάκτηση της νεαράς τότε δημοκρατίας στο ηττημένο ήδη φάντασμα της χούντας. Μέτρο ακόμη πιο ευπρόσδεκτο, αφού ο υπουργός Παιδείας που ανέλαβε τη μεταρρύθμιση ήταν ένας συντηρητικός πολιτικός, ο Γεώργιος Ράλλης, μιας κεντροδεξιάς κυβέρνησης. Ως γνωστόν το «γλωσσικό» συνόδευσε την ύπαρξη του νεοελληνικού κράτους και αποτέλεσε σημαντική παράμετρο στις πολιτικές και ιδεολογικές συγκρούσεις. Ως γνωστόν, επίσης, η χούντα που μιλούσε την «καθαρεύουσα» των αμόρφωτων καραβανάδων κατάφερε και το τελειωτικό χτύπημα στη λεγόμενη καθαρεύουσα, αυτήν που είχε κάνει βασικό στοιχείο στις κωμωδίες του ο Μποστ με το ταλέντο του.

Η μεταρρύθμιση θεωρήθηκε λοιπόν μέτρο προοδευτικό, απαραίτητο για τον εκσυγχρονισμό και τον εκδημοκρατισμό της χώρας. Το κράτος θα μιλούσε επιτέλους τα ίδια ελληνικά με τον «λαό» του οποίου η γλώσσα παρέμενε συγκεχυμένη και αναζητούσε την κωδικοποίησή της σε κανόνες τους οποίους είχε οργανώσει ο Μ. Τριανταφυλλίδης, συνεργάτης του δημοτικιστή Ιωάννη Μεταξά. Λεπτομέρεια που μπορεί να έχει ιστορική σημασία, όμως δεν έχει μόνον ιστορική αξία. Απλώς καταδεικνύει ότι το λεγόμενο «γλωσσικό» ήταν πιο πολύπλοκο από όσο το θεωρούσαν όσοι το ταύτιζαν με τη σύγκρουση δεξιάς και αριστεράς.

Δεν χρειάζεται να προσθέσω ότι η μεταρρύθμιση αυτή του 1976 έφερε μια απορρύθμιση στη χρήση της ελληνικής, κυρίως της επίσημης η οποία υπέστη τις στρεβλώσεις στα όρια του γελοίου της ενδογλωσσικής μετάφρασης. Απορρύθμισε και τη διδασκαλία της στην εκπαίδευση.

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι.

Λέγαμε τότε ότι στο σχολείο μας διδάσκουν την καθαρεύουσα.

Σίγουρα δεν ήταν η καθαρεύουσα του Μιστριώτη. Και αναρωτιέμαι αν είναι σωστό να εξακολουθούμε να την ονομάζουμε ακόμη και σήμερα «καθαρεύουσα». Ηταν η λόγια ελληνική, αυτή που μιλούσαν οι μορφωμένοι Ελληνες, αυτή που ήταν απαραίτητο εργαλείο για τη μετάφραση επιστημονικών και θεωρητικών έργων από τις μεγάλες ευρωπαϊκές γλώσσες. Μετάφραση απαραίτητη ως πρώτη ύλη για την παραγωγή αφηρημένης σκέψης στα ελληνικά.

Εντέλει θα μπορούσαμε να πούμε ότι η περίφημη γλωσσική επανάσταση της Μεταπολίτευσης συμπυκνώνεται στον αποκεφαλισμό της γλώσσας από την τρίτη κλίση και το απαρέμφατο. Ας προσθέσουμε και τον ακρωτηριασμό της μετοχής που έγινε μόνον τροπική.

Δεν ξέρω τι σχέση έχουν όλ’ αυτά με την απελευθέρωση από τους καταπιεστικούς μηχανισμούς της «αντίδρασης». Εκείνο που ξέρω είναι πως μου είναι εντελώς ακατανόητη η κατάργηση του απαρεμφάτου το οποίο ζει και βασιλεύει σε γλώσσες όπως τα γαλλικά ή τα ιταλικά χωρίς να καταπιέζεται κανείς. Η αδυναμία παραγωγής θεωρητικής σκέψης στα ελληνικά οφείλεται στην κατάργηση του απαρεμφάτου στο οποίο, βέβαια, προστρέχουμε κατ’ οικονομίαν, σε φράσεις όπως το «είναι και το μηδέν».

Εκείνο επίσης που δεν λαμβάνουμε υπ’ όψη είναι ότι, παρά τους σπαραγμούς του γλωσσικού και τις ανελέητες συγκρούσεις, οι συγγραφείς μας έγραψαν αριστουργήματα σε μια γλώσσα που δεν ήταν ούτε καθαρεύουσα, ούτε δημοτική. Ηταν τα ελληνικά που, όπως λέει και ο Συκουτρής, εμπεριέχουν και τις δύο εκδοχές, όπως κάθε επεξεργασμένη γλώσσα συνδυάζει διάφορα επίπεδα λόγου.

Τα κείμενα των ποιητών μας που γράφουν στη δημοτική, όπως ο Σεφέρης ή ο Ελύτης, είναι γεμάτα τύπους της καθαρεύουσας οι οποίοι προσθέτουν τη δική τους πλαστική αξία. Δεν λαμβάνουμε επίσης υπ’ όψη ότι τα ελληνικά τα οποία διδάσκονται οι νέες γενιές στο σημερινό σχολείο τις αποκόπτουν από το μεγαλύτερο και σημαντικότερο μέρος της νεοελληνικής γραμματείας, το οποίο είναι γραμμένο σ’ αυτήν τη μεικτή γλώσσα που προήλθε από την καθαρεύουσα του Κοραή. Κάτι που διαψεύδει και όσους υποστηρίζουν πως αυτή η γλώσσα είναι τεχνητή. Μια τεχνητή γλώσσα δεν μπορεί να γεννήσει έναν Παπαδιαμάντη.

Αντιθέτως δεν ξέρω κανένα λογοτεχνικό κείμενο γραμμένο βάσει των κανόνων του Τριανταφυλλίδη. Η δε λογοτεχνία του Ψυχάρη αποδεικνύει τη στειρότητα του γλωσσικού δογματισμού. Ο Συκουτρής τον αποκαλούσε Μιστριώτη της δημοτικής.

Η λόγια νέα ελληνική συνδέει τη γλώσσα που μιλάμε σήμερα με τη μακραίωνη ιστορία μας. Και δεν μου βγάζετε από το μυαλό ότι την ακρωτηριάσαμε ακριβώς για να αποκόψουμε τα νέα ελληνικά από τον μεγάλο ιστορικό τους ορίζοντα.

Μερικά χρόνια μετά, το 1981, η μεταρρύθμιση ολοκληρώθηκε από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με την επιβολή του μονοτονικού. Κοινώς με την οριστική αποκοπή της γραφής από την ιστορική της μνήμη.

 

Κάποια στιγμή θα πρέπει να σκεφθούμε πόσο η γλωσσική απορρύθμιση επηρεάζει τον δημόσιο βίο μας, αλλά και την πολιτική ασυνεννοησία.

Κυρίως όμως επηρεάζει την αλαλία της νεώτερης γενιάς.

Κάποια στιγμή θα πρέπει να σκεφθούμε ότι…