— Ανδρέας Πετρουλάκης (@anpetroulakis) June 19, 2026
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Του Άγη Βερούτη
agissilaos@gmail.com
Κάθε φορά που σκάει μια υπόθεση πολεοδομίας, η χώρα ανεβάζει την ίδια θεατρική παράσταση: πέφτει από τα σύννεφα!
Μόνο που από αυτά τα σύννεφα πέφτουμε εδώ και δεκαετίες. Πέφτουμε, δηλώνουμε συγκλονισμένοι, απαιτούμε "να πέσει άπλετο φως" στα κυκλώματα και μετά αφήνουμε το δωμάτιο μισοσκότεινο. Όσο χρειάζεται για να συνεχίσει να δουλεύει απρόσκοπτα το ταμείο.
Η ιστορία κρατάει χρόνια. Το 2010 μάλιστα αποκαλύφθηκε η υπόθεση της Πολεοδομίας Σύρου, που είχε αρμοδιότητα και στη Μύκονο. Εκεί η ιστορία ήταν για δύο λεβέντες με "αρκετά" παραπάνω στην άκρη. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν, ο υποδιευθυντής Κυριάκος Δικτυόπουλος βρέθηκε με 26 τραπεζικούς λογαριασμούς και καταθέσεις 3.241.000 ευρώ εκτός μισθοδοσίας. Ο προϊστάμενος Δημήτρης Μπουντούρης βρέθηκε με 15 λογαριασμούς και 684.000 ευρώ εκτός μισθοδοσίας.
Από πίσω από τα εμβάσματα: μηχανικοί, εργολάβοι, ξενοδοχειακοί όμιλοι, δικηγόροι, αυθαίρετα, πρόστιμα που δεν έφταναν ποτέ στις εφορίες. Πρόστιμα για αυθαίρετα στη Μύκονο, τη Σύρο, την Κέα και την Κύθνο, ύψους περίπου 20 εκατομμυρίων ευρώ, η Πολεοδομία Σύρου "παρέλειψε" να τα βεβαιώσει την περίοδο 2005-2009.
Και όλοι κοίταζαν τον σοβά να στεγνώνει.
Η υπόθεση πήγε στα δικαστήρια. Το 2017 το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αιγαίου καταδίκασε πρωτόδικα τους κατηγορούμενους σε κάθειρξη 21 ετών, για δωροληψία σε βαθμό κακουργήματος και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα. Το 2018, στο Πενταμελές Εφετείο Αιγαίου, οι ποινές μειώθηκαν σε 11 χρόνια για τον Μπουντούρη και 6 χρόνια για τον Δικτυόπουλο. Πιθανότατα είναι ήδη έξω και οι δυο.
Ας μιλήσουμε λοιπόν ανοιχτά για τη διαφθορά.
Ακούμε ξανά και ξανά ότι οι πολεοδομίες και τα δασαρχεία είναι από τις μεγαλύτερες εστίες διαφθοράς στην Ελλάδα.
Λάθος. Είναι από τις μεγαλύτερες εστίες διαφθοράς που γνωρίζουμε στην Ελλάδα.
Γιατί όπου υπάρχει γη, υπάρχει αξία. Και όπου το κράτος εξουσιοδοτεί έναν υπάλληλο, έναν προϊστάμενο, έναν δασάρχη, ένα γραφείο, να αποφασίζει με ερμηνεία αν η περιουσία σου καταστρέφεται, η διοίκηση παύει να είναι διοίκηση. Γίνεται εξουσία πάνω στην περιουσία σου.
Στην πολεοδομία η εξουσία λέγεται άδεια.
Στο δασαρχείο λέγεται χαρακτηρισμός.
Και στις δύο περιπτώσεις, αντί για κανόνα, ο πολίτης έχει μπροστά του έναν άνθρωπο με υπογραφή.
Η πολεοδομία κρατάει την άδεια.
Το δασαρχείο κρατάει το οικόπεδο.
Και η περιουσία σου, χωρίς να στην πάρει κανείς, παύει να είναι περιουσία. Γίνεται βάρος.
Η διαφθορά που φαίνεται είναι αυτή που πιάνεται εύκολα. Με φάκελο, κατάθεση, συνομιλία, υπάλληλο, μηχανικό, "καφέ".
Η άλλη δεν φαίνεται στο γκισέ.
Κρύβεται σε σύμβαση, τεχνικό δελτίο, φωτογραφικές προδιαγραφές, συμπληρωματικό έργο, αναθεώρηση κόστους, υπουργική απόφαση.
Για τη μία υπάρχει κασέτα.
Για την άλλη υπάρχει πρωτόκολλο. Κανείς δεν μπορεί να αποδώσει χωρίς αποδείξεις ποσοστά, μίζες ή διαδρομές χρήματος σε μεγάλα έργα. Αυτά θέλουν στοιχεία, εισαγγελέα και ονόματα.
Το κουράσαμε όμως με την "παιδική αθωότητα". Η Ελλάδα ξέρει από διαφθορά πολύ πριν ανακαλύψει τον τρίτο όροφο της πολεοδομίας ή μια αυθαίρετη δασική πράξη. Εκεί απλώς η μπόχα είναι πιο κοντά στη μύτη του πολίτη.
Το ίδιο κράτος που σήμερα έρχεται να πιάσει τους "κακούς" πολεοδόμους που ταλαιπωρούν τον πολίτη και του τα παίρνουν στεγνά, είναι το ίδιο που κρατάει ανοιχτό το κακό μαγαζί.
Με ασάφεια νόμων, με ελαστικές ερμηνείες, με εγκυκλίους που ανεβάζουν το κασέ της αυθαιρεσίας.
Αυτών των ανθρώπων που έπιασαν, ποιος υπέγραψε την τοποθέτηση σε θέση ευθύνης με πρόσβαση στο ταμείο των λύτρων;
Παριστάνουμε όλοι τους ανήξερους. Σε μια χώρα που τα ξέρει όλα.
Η κοινωνία ξέρει πλέον πώς στήνεται αυτό το πράγμα: νόμοι ασαφείς, εγκύκλιοι πάνω σε εγκυκλίους, δασικοί χάρτες που αλλάζουν τη ζωή ανθρώπων με μια γραμμή, δασάρχες που μετατρέπουν μια περιουσία σε πρόβλημα με μια υπογραφή, όροι δόμησης που διαβάζονται αλλιώς από γραφείο σε γραφείο, ιδιοκτησίες που φαίνονται, αλλά νομικά εξαφανίζονται.
Και εκεί εμφανίζεται ο άνθρωπος με τη μαγική υπογραφή!
Στην πολεοδομία σου κρατάει την άδεια.
Στο δασαρχείο σου μπλοκάρει την περιουσία. Σε αφήνει μήνες ή χρόνια σε αναμονή. Ζητά νέο χαρτί για το χαρτί του χαρτιού. Κάνει πως δεν βλέπει ότι μηδενίζει την αξία ακινήτου που υπήρχε από το 1821. "Υπέρ δημοσίου συμφέροντος".
Κάπου ώπα.
Μίζα πληρώνεις για να πάρεις κάτι που δεν δικαιούσαι.
Εδώ, πολύ συχνά, ο πολίτης πληρώνει λύτρα για να πάρει πίσω αυτό που ήδη δικαιούται: μια απάντηση, μια νόμιμη άδεια, μια πράξη διοίκησης χωρίς ομηρία.
Η νομοθεσία εξουσιοδοτεί τον δασάρχη να κρατήσει όμηρο τον πολίτη. Και μετά όλοι κάνουν πως εκπλήσσονται όταν ο όμηρος πληρώνει για να βγει από το μπουντρούμι.
Παλαιότερα είχε βρωμίσει ο τόπος από "φήμες" ότι διορισμοί σε τέτοιες θέσεις δεν ήταν διοικητικές αποφάσεις. Ήταν πολιτικές τοποθετήσεις. Λεγόταν μάλιστα ότι θέσεις με τέτοια εξουσία μπορούσαν να κοστίζουν έως και μισό εκατομμύριο ευρώ "φιλική συμμετοχή" προς τον εκάστοτε υπουργό ή γενικό γραμματέα που υπέγραφε τους διορισμούς, προς τον μηχανισμό γύρω του ή προς την παρέα που, όπως έλεγε η πιάτσα, έκανε τις τοποθετήσεις.
Αναπόδεικτα όλα αυτά φυσικά. Χωρίς στοιχεία, χωρίς ονόματα, χωρίς δικαστική κρίση. Μόνο ως βρώμα της πιάτσας μπορούν να γραφτούν. Όμως τέτοιες βρώμες δεν γεννιούνται εκεί όπου η υπογραφή δεν αξίζει τίποτα. Γεννιούνται εκεί όπου όλοι ξέρουν ότι η καρέκλα δεν είναι καρέκλα. Είναι ταμείο.
Η διαφθορά γεννιέται όταν το κράτος δίνει σε έναν άνθρωπο εξουσία να σου διαλύσει τη ζωή και στον πολίτη κανέναν τρόπο να αμυνθεί.
Όταν ο νόμος αφήνει χώρο για αυθαίρετη ερμηνεία, κάποιος θα πουλάει ερμηνεία.
Όταν ο πολίτης δεν παίρνει δεσμευτική απάντηση σε συγκεκριμένο χρόνο, κάποιος θα πουλάει χρόνο.
Ψηφιοποίηση χωρίς απλούς κανόνες είναι απλώς φακελάκι με κωδικούς Taxisnet.
Η σαπίλα δεν θέλει ψηφιοποίηση.
Θέλει να της πάρεις την υπογραφή.
Από ανακοινώσεις χόρτασε ο πολίτης.
Θέλει κανόνα που να μην αλλάζει ανάλογα με το γραφείο, προθεσμία που να παράγει αποτέλεσμα και υπάλληλο που να υπογράφει με ευθύνη. Και κυρίως ξήλωμα των νόμων, αποφάσεων και εγκυκλίων που κάνουν την πολεοδομία και το δασαρχείο μαγαζί της υπογραφής.
Το κράτος δεν απέτυχε να εμποδίσει τη συναλλαγή.
Την έκανε λογική άμυνα του πολίτη απέναντι στην αυθαιρεσία. Δεν έτυχε, πέτυχε!
Να θέλεις να είσαι νόμιμος και να χρειάζεσαι μεσάζοντα για να σε αφήσει το κράτος να είσαι νόμιμος.
Να πληρώνεις φόρους, ΕΝΦΙΑ, τέλη, μηχανικούς, παράβολα, δικηγόρους, και στο τέλος να στέκεσαι μπροστά σε ένα γραφείο που μπορεί να σου πει "λείπει κάτι" χωρίς να πληρώνει ποτέ το κόστος του "κάτι".
Η νομοθεσία που επιτρέπει να λειτουργούν αυτά τα κυκλώματα είναι ίδια και σήμερα. Η ίδια ασάφεια, η ίδια διακριτική ευχέρεια, η ίδια δυνατότητα να γίνει ο πολίτης όμηρος μιας υπογραφής, είτε σε πολεοδομία είτε σε δασαρχείο.
Τελεία.
Αυτό είναι το πρόβλημα. Όχι οι λαδιάρηδες.
Αλήθεια, πόσα χρόνια μένουν στη θέση που μπορεί να βγάζει λύτρα από τους πολίτες ένας δασάρχης ή ένας διευθυντής πολεοδομίας;
Ένα-δύο χρόνια ή αρκετά για να στήσει μηχανισμό;
Τοποθετείται με κανόνες που δεν σηκώνουν παζάρι ή με μια υπογραφή;
Ποιος εισαγγελέας ή ποιο ελληνικό FBI τον έχει στο μικροσκόπιο σε όλη τη διάρκεια της ευαίσθητης θητείας του;
Ποιος τον αξιολογεί όσο κρατάει την υπογραφή που μπορεί να καταστρέψει μια περιουσία;
Πόσες περιουσίες μηδενίζονται στο όνομα ενός κίβδηλου "δημοσίου συμφέροντος";
Και όταν ο πολίτης ξέρει ότι θα χρειαστεί χρόνια στα δικαστήρια για να βρει το δίκιο του, πόσο ελεύθερος είναι απέναντι στον εκβιασμό;
Όχι, λοιπόν, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν πιάστηκε η κυρία Λίτσα με το πεντοχίλιαρο και ο κύριος Μπάμπης με τα τρεισήμισι εκατομμύρια.
Το ερώτημα είναι…
