"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΝουΔο-ΣΥΡΙΖΑίικο ΑΦΕΛΛΗΝΙΣΜΕΝΟ ΡΑΓΙΑΔΟ-ΜΠΟΥΡΕΔΙΣΤΑΝ: Φαντάσου σήμερα να έβγαινε ο Πρωθυπουργός ή κάποιος Υπουργός (είτε πρώην, είτε νυν) και να έλεγε δημοσίως πως «ο Εθνικισμός είναι κάτι το βαθιά ανθρώπινο, το κατεξοχήν δημοκρατικό, είναι κάτι το ιερό…»

 

ΕΘΝΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ - ΕΘΝΙΚΗ ΠΑΡΑΚΜΗ: Απάντηση στην ΠτΔ από τον κ. Χρήστο Σαρτζετάκη (+VIDEO αφιέρωση προς ξεφτιλισμένους διεθνιστές...)


Από τον Δρα πληροφορικής Απόστολο Κρητικόπουλο
twitter: @kritikopoulos

 

Η αρχή του 2021 μάς επιφύλασσε μία από τις πιο δυσάρεστες εκπλήξεις.
 
Η θεσμική αρχηγός του έθνους μας, η κυρία Σακελλαροπούλου, σε ένα άκρως διεθνιστικό άρθρο της, στην έντονα πολιτικά βαμμένη με αριστερόστροφο χρώμα «Εφημερίδα των Συντακτών», μας ενημέρωσε ότι «ο εθνοκεντρισμός οδηγεί σε ανελευθερία» και έβαλε κατά της έννοιας του εθνικισμού και της λαϊκότητας.

Πέραν του γεγονότος του θεσμικού ατοπήματος της Προέδρου (δεν συνηθίζεται να αρθρογραφεί ο ΠτΔ, ούτε να παρεμβαίνει πολιτικά), θα σταθώ στην επίθεσή της εναντίον -ουσιαστικά- του εθνικισμού, με την ανάλυση ενός λαμπρού ΠτΔ που είχαμε, σε τηλεοπτική συνέντευξή του το 1997. Εκεί, ο εντιμότατος κ. Χρήστος Σαρτζετάκης, επτά έτη μετά τη λήξη της θητείας του, απάντησε στον δημοσιογράφο που με επιθετικό τρόπο τον είχε ρωτήσει απαξιωτικά αν είναι «εθνικιστής».

Το απόσπασμα από τον λόγο του κ. Σαρτζετάκη που θα διαβάσετε παρακάτω είναι και η καλύτερη απάντηση που θα μπορούσε να δοθεί σε οποιονδήποτε διεθνιστή επιθυμεί πολυπολιτισμικές άχρωμες κοινωνίες, με ατομικιστές πολίτες άνευ εθνικής συνείδησης, χωρίς παραδόσεις, δίχως κανένα προσανατολισμό για εξέλιξη μέσω της πυρηνικής οικογένειας, με μηδενιστική αθεϊστική θεώρηση της ζωής μακριά από τον χριστιανισμό, και χωρίς αίσθηση της συνέχειας που έχουν από τους εξ αίματος πρόγονούς τους. 

Χρήστος Σαρτζετάκης, 1997, σε απάντηση στον δημοσιογράφο κ. Χατζηνικολάου για τον εθνικισμό:

«Θέτοντας αυτό το ερώτημα, πέφτετε στην καλά στημένη παγίδα των επιβούλων οι οποίοι θέλουν να αποπνίξουν τα φιλοπάτρια αισθήματα του ελληνικού λαού. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Τι είναι εθνικισμός; Ο εθνικισμός προέρχεται από τη λέξη έθνος. Ο εθνικισμός είναι κάτι το βαθιά ανθρώπινο, είναι κάτι το κατεξοχήν δημοκρατικό, θεωρείται κάτι το ιερό. Είναι κάτι το βαθιά ανθρώπινο γιατί ανταποκρίνεται σε μια φυσική πραγματικότητα την οποία έχει διαπιστώσει η επιστήμη της γενετικής. Σήμερα, με αυστηρές επιστημονικές μεθόδους είναι δυνατόν να διαπιστωθεί για τον καθένα μας σε ποια φυλετική ομάδα ανήκει. Έχουν γίνει έρευνες σε πανεπιστήμια οι οποίες καταδεικνύουν ακριβώς ότι οι Ελληνες, εμείς οι κάτοικοι της σημερινής Ελλάδας, δεν έχουμε γενετική σχέση με τους γείτονές μας, ότι αποτελούμε δηλαδή έναν ιδιόμορφο τύπο. Αφού, λοιπόν, δεν έχουμε σχέση από τους γείτονες, δεν σημαίνει ότι πέσαμε από τους ουρανούς, αλλά ότι έχουμε άμεση σχέση με τους προγόνους μας. Δεν συμφωνώ καθόλου με τη θεωρία ότι ο πολιτισμός καθορίζει το έθνος. Αυτή είναι μια σταλινική-λενινιστική θεωρία που υπηρετεί πολιτικούς σκοπούς».



 


Εμείς οι πατριώτες...

 

ΔΙΕΘΝΗ ΣΟΥΡΓΕΛΑ: FIFA, Eurovision και lifestyle εθνικισμός



Το πειθαρχικό όργανο της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου επέβαλε χθες πρόστιμο στους δύο ποδοσφαιριστές της Ελβετίας, που πανηγύρισαν τα γκολ τους εναντίον της Σερβίας σχηματίζοντας τον αλβανικό αετό. 


 Πρόκειται για μια απόφαση-σημείο αναφοράς, που δεν αφορά μόνο τον κόσμο του ποδοσφαίρου, αλλά «κόβει τα φτερά» όσων, συνειδητά ή άθελά τους, προωθούν εσχάτως έναν «lifestyle εθνικισμό».
 
Ναι, οι δύο κοσοβάρικης καταγωγής παίκτες «έπεσαν στα μαλακά», καλούμενοι τελικά να πληρώσουν μόλις 10.000 ελβετικά φράγκα έκαστος. Εντούτοις, η FIFA αναγνώρισε ρητά κάτι που η EBU αγνόησε πλήρως, όταν πρόσφατα αλβανικοί αετοί εμφανίστηκαν στον τελικό της ετήσιας ευρωπαϊκής μουσικοχορευτικής εμποροπανήγυρης γεννώντας αντιδράσεις, που χαρακτηρίστηκαν από πολλούς υπερβολικές, ακόμα και ρατσιστικές.

 
Σύμφωνα, λοιπόν, με το σκεπτικό της απόφασης της FIFA, η χειρονομία των Τζάκα και Σακίρι δεν εκπέμπει αμιγώς εθνικά μηνύματα, όπως είναι λογικό να κάνουν οι φίλαθλες εκδηλώσεις των υποστηρικτών και των παικτών των εθνικών ομάδων, αλλά πολιτικά μηνύματα. Έτσι, παραβιάζει τον κανονισμό της διοργάνωσης, που αφήνει κάθε πολιτική αναφορά αυστηρά εκτός παγκοσμίου κυπέλλου.

 
Συγκεκριμένα, η FIFA χαρακτήρισε την επιλογή των δύο αθλητών, να σχηματίσουν τον αλβανικό αετό πανηγυρίζοντας τα γκολ τους εναντίον της Σερβίας, ως «αντιαθλητική» (unsporting) και – αν και δεν επέβαλε την ποινή του αποκλεισμού τους από τα δύο επόμενα παιχνίδια, όπως προβλέπεται σε περίπτωση πολιτικών μηνυμάτων από τους αθλητές – προειδοποίησε πως σε περίπτωση υποτροπής η τιμωρία θα είναι σκληρή.

 
Υπό το φως της απόφασης της FIFA, ερωτηματικά προκαλεί, λοιπόν, το πώς και το γιατί, όταν οι ίδιοι αετοί εμφανίστηκαν στη Eurovision, η EBU επέλεξε να προσποιηθεί ότι δεν συνέβη τίποτα το επιλήψιμο - ειδικά με δεδομένο ότι ο διαγωνισμός επίσης απορρίπτει κάθε πολιτικό μήνυμα. Μία απάντηση ενδεχομένως είναι, ότι η ελαφρότητα της μουσικοχορευτικής διοργάνωσης απηχεί ένα πνεύμα που διαπνέει πρώτα και κύρια τους διοργανωτές της.

 
Είναι αλήθεια, ότι για μια ευρεία κοινότητα δυτικών και δυτικότροπων πολιτών, που επιλέγουν έναν χαζοχαρούμενο προοδευτισμό, θρησκευτικά προσηλωμένο σε ζητούμενα κοινωνικού φιλελευθερισμού, ο εθνικισμός των άλλων δεν είναι πρόβλημα. Αντίθετα, πρόβλημα είναι η αντίδραση των «προοδευμένων» κοινωνιών μας στις εκδηλώσεις αλυτρωτισμού και επιθετικότητας τρίτων.

 
Από τη μία, το γεγονός ότι ο Αλβανοί φίλοι μας δεν πέρασαν την κατ’εξοχήν εθνικιστική περίοδο της ιστορίας τους μαζί με τους υπόλοιπους βαλκανικούς λαούς στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα, αλλά τη διανύουν τώρα, μοιάζει ψιλά γράμματα σε αυτούς που αναζητούν το νόημα της εποχής στα καλλίγραμμα playback. 


Από την άλλη, η αλήθεια είναι σκληρή και το αίμα στην περιοχή μας ακόμα νωπό.

 
Με την τωρινή απόφαση της FIFA, τα πράγματα μπαίνουν, έστω καθυστερημένα, στη θέση τους. Όταν ένα σύμβολο, που αναγνωρίζεται ως σχετιζόμενο με την έννοια της «μεγάλης Αλβανίας» - όπως σημειώνει επί λέξει και ο Daily Telegraph – μπαίνει στα γήπεδα και ξυπνά μνήμες ενός πολύ πρόσφατου πολέμου, τότε αυτό το σύμβολο...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Ο νέος εθνικισμός

The Economist


Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ορκίστηκε να κάνει την Αμερική "Μεγάλη και πάλι!" απηχούσε την εκστρατεία του Ρόναλντ Ρίγκαν το 1980. 


 Τότε οι ψηφοφόροι αναζητούσαν την ανανέωση, μετά τις αποτυχίες της προεδρίας Κάρτερ. 


Αυτό το μήνα εξέλεξαν τον Τραμπ επειδή, επίσης, τους υποσχέθηκε μια "ιστορική αλλαγή".  


Αλλά υπάρχει μια διαφορά. Την παραμονή των εκλογών, ο Ρίγκαν παρομοίασε την Αμερική μια "λαμπερή πόλη σε έναν λόφο". Παρουσιάζοντας όλα όσα η Αμερική θα μπορούσε να κάνει για να παραμείνει ο κόσμος ασφαλής, ονειρεύτηκε μια χώρα η οποία "δεν είναι εσωστρεφής, αλλά εξωστρεφής, στραμμένη προς τους άλλους". Ο Τραμπ, αντίθετα, δεσμεύτηκε να βάλει πρώτα την Αμερική. Απαιτώντας σεβασμό από έναν κόσμο που τη χρησιμοποιεί και θεωρεί τους ηγέτες στην Ουάσιγκτον ανόητους, λέει ότι "δεν θα παραδώσει πλέον αυτή τη χώρα ή το λαό της στις ψεύτικες υποσχέσεις της παγκοσμιοποίησης". 


Η Αμερική του Ρίγκαν ήταν αισιόδοξη. Ο Τραμπ είναι θυμωμένος.


Καλώς ήρθατε στο νέο εθνικισμό. Για πρώτη φορά μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, οι μεγάλες και ανερχόμενες δυνάμεις είναι ταυτόχρονα δέσμιες διαφόρων ειδών σωβινισμού. Όπως και ο Τραμπ, οι ηγέτες των χωρών όπως η Ρωσία, η Κίνα και η Τουρκία υιοθέτησαν μια απαισιόδοξη άποψη, ότι οι εξωτερικές υποθέσεις είναι συχνά ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος στο οποίο τα παγκόσμια συμφέροντα ανταγωνίζονται με τα εθνικά. Είναι μια μεγάλη αλλαγή που δημιουργεί έναν πιο επικίνδυνο κόσμο.


Ο άγονος εθνικισμός


Ο εθνικισμός είναι μια ύπουλη έννοια, γι' αυτό και οι πολιτικοί θεωρούν ότι είναι τόσο εύκολο να εκμεταλλευτούν. Στην καλύτερη περίπτωση, ενώνει τη χώρα γύρω από κοινές αξίες για να ολοκληρώσει τα πράγματα που οι άνθρωποι ποτέ δεν θα μπορούσαν να διαχειριστούν μόνοι τους. Αυτός ο "αστικός εθνικισμός" είναι διαλλακτικός και προνοητικός -ο εθνικισμός των Ειρηνευτικών Σωμάτων, ας πούμε, ή ο πατριωτισμός του Καναδά χωρίς αποκλεισμούς ή γερμανική υποστήριξη της Εθνικής στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2006. Ο αστικός εθνικισμός απευθύνεται σε οικουμενικές αξίες, όπως η ελευθερία και η ισότητα. Έρχεται σε αντίθεση με τον "εθνοτικό εθνικισμό" του μηδενικού αθροίσματος, που είναι επιθετικός και νοσταλγικός και ο οποίος αντλεί τις βάσεις του από τη φυλή ή την ιστορία για να διχάσει ένα έθνος. Στην πιο σκοτεινή του στιγμή, κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, ο εθνικισμός οδήγησε σε πόλεμο.


Ο λαϊκισμός του Τραμπ είναι ένα πλήγμα για τον αστικό εθνικισμό. Κανείς δεν μπορούσε να αμφιβάλλει για τον πατριωτισμό των μεταπολεμικών προκατόχων του, αλλά κάθε ένας από αυτούς ενέκρινε τις οικουμενικές αξίες της Αμερικής και τις προωθούσε στο εξωτερικό. Παρότι η αίσθηση της εξαίρεσης σταμάτησε τους προέδρους από το να βάζουν την υπογραφή τους σε κάποιους οργανισμούς, όπως το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η Αμερική έχει υποστηρίξει την τάξη που στηρίζεται σε κανόνες. Με την υποστήριξη παγκόσμιων θεσμών που απομάκρυναν το ενδεχόμενο παγκόσμιου αλληλοσπαραγμού, οι Ηνωμένες Πολιτείες έκαναν την χώρα τους και τον κόσμο πιο ασφαλείς και συνέβαλαν στην ευημερία.


Ο Τραμπ απειλεί να αποδυναμώσει αυτή τη δέσμευση, ενώ ο εθνοτικός εθνικισμός ενισχύεται και αλλού.  


Στη Ρωσία, ο Βλαντιμίρ Πούτιν απέφυγε τις κοσμοπολίτικες φιλελεύθερες αξίες για ένα ευδιάκριτα ρωσικό μείγμα σλαβικής παράδοσης και Ορθόδοξου Χριστιανισμού. 


Στην Τουρκία, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει απομακρυνθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από τις ειρηνευτικές συνομιλίες με την κουρδική μειονότητα, υπέρ ενός έντονα ισλαμικού εθνικισμού που ανιχνεύει γρήγορα ύβρεις και απειλές από το εξωτερικό. 


Στην Ινδία, ο Ναρέντρα Μόντι παραμένει εξωστρεφής και εκσυγχρονιστής, αλλά έχει δεσμούς με ριζοσπάστες εθνοτικές-εθνικιστικές ομάδες Ινδουιστών που κηρύττουν τον σοβινισμό και τη μισαλλοδοξία.


Εν τω μεταξύ, ο κινεζικός εθνικισμός έχει γίνει τόσο οργισμένος και εκδικητικός, που το κόμμα προσπαθεί να τον ελέγξει. Είναι αλήθεια ότι η χώρα εξαρτάται από τις ανοικτές αγορές, συμμετέχει σε κάποια παγκόσμια θεσμικά όργανα και θέλει να είναι κοντά στην Αμερική. Αλλά από τη δεκαετία του 1990 και μετά, οι μαθητές λαμβάνουν μια ημερήσια δόση "πατριωτικής" εκπαίδευσης που έχει ως σκοπό να διαγράψει έναν αιώνα ταπεινωτικής κατοχής. Και, για να θεωρείσαι σωστός Κινέζος θα πρέπει πρακτικά να ανήκει στο λαό του Χαν: όλοι οι άλλοι είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας.


Παρότι ο εθνοτικός εθνικισμός έχει ευημερήσει, το μεγαλύτερο πείραμα στον κόσμο στον "μετα-εθνικισμό" έχει ναυαγήσει. Οι αρχιτέκτονες αυτού που επρόκειτο να γίνει η ΕΕ πίστευαν ότι ο εθνικισμός, ο οποίος παρέσυρε την Ευρώπη σε δύο καταστροφικούς παγκόσμιους πολέμους, θα μαραζώσει και θα πεθάνει. Η ΕΕ θα υπερέβαινε τις εθνικές αντιπαλότητες με μια σειρά ένθετων ταυτοτήτων στις οποίες θα μπορούσες να είσαι Καθολικός, από την Αλσατία, Γάλλος και Ευρωπαίος ταυτόχρονα. Ωστόσο, σε μεγάλα τμήματα της ΕΕ, αυτό δεν συνέβη ποτέ. Οι Βρετανοί ψήφισαν να φύγουν και σε πρώην κομμουνιστικές χώρες, όπως η Πολωνία και η Ουγγαρία, η εξουσία έχει περάσει σε ξενοφοβικούς υπερεθνικιστές. Υπάρχει ακόμη και μια μικρή αλλά αυξανόμενη απειλή, ότι και η Γαλλία θα μπορούσε να φύγει -κι έτσι να καταστραφεί η ΕΕ.


Η τελευταία φορά που η Αμερική έγινε εσωστρεφής ήταν...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η λαϊκιστικη εθνικιστική Αμερική του Τράμπ και η νέα παγκόσμια τάξη ( US against the world? Trump’s America and the new global order)



Η εκκωφαντική εκλογική ήττα της Χίλαρι Κλίντον από τον Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί ένα ορόσημο, όχι μόνο για την αμερικάνικη πολιτική σκηνή, αλλά για ολόκληρη την παγκόσμια τάξη.


Φαίνεται πως εισερχόμαστε σε μια νέα εποχή λαϊκιστικού εθνικισμού, στην οποία η κυρίαρχη φιλελεύθερη τάξη που συγκροτήθηκε από την δεκαετία του 1950 και έπειτα δέχεται επίθεση από θυμωμένες και ενεργοποιημένες δημοκρατικές πλειοψηφίες.


Ο κίνδυνος να διολισθήσουμε σε ένα κόσμο ανταγωνιστικών και οξυμμένων εθνικισμών είναι τεράστιος και αν συμβεί θα πρόκειται για ένα σταυροδρόμι τόσο σημαντικό, όσο και η πτώση του τείχους του Βερολίνου το 1989.


Ο τρόπος με τον οποίο κέρδισε ο Τραμπ αποκαλύπτει την κοινωνική βάση που έχει κινητοποιήσει. Μια ματιά στον εκλογικό χάρτη δείχνει πως η στήριξη στην Κλίντον περιορίστηκε γεωγραφικά στις πόλεις στα παράλια των ΗΠΑ, με την ύπαιθρο και τις μικρές πόλεις να ψηφίζουν μαζικά Τραμπ.


Οι πιο αναπάντεχες μετατοπίσεις έγιναν με τη νίκη του στην Πενσυλβάνια, το Μίτσιγκαν και το Ουϊσκόνσιν, τρεις βόρειες βιομηχανικές πολιτείες που στις τελευταίες εκλογές ήταν σταθερά δημοκρατικές. Η Κλίντον δεν μπήκε καν στον κόπο να εμφανιστεί προεκλογικά στην τελευταία.  


Ο Ρεπουμπλικάνος κέρδισε επειδή κατάφερε να πάρει με το μέρος του τους εργάτες των σωματείων που είχαν δεχθεί πλήγμα από την αποβιομηχανοποίηση, υποσχόμενος να «κάνει την Αμερική μεγάλη ξανά» αποκαθιστώντας τις χαμένες θέσεις εργασίας.


Έχουμε δει να συμβαίνει αυτό και στο παρελθόν. Αυτή είναι η ιστορία του Brexit, όπου οι υπέρμαχοι της εξόδου ήταν αντίστοιχα συγκεντρωμένοι στην ύπαιθρο και σε μικρές πόλεις εκτός Λονδίνου.


 Ισχύει επίσης και στη Γαλλία, όπου οι ψηφοφόροι της εργατικής τάξης που οι γονείς τους και οι παππούδες τους ψήφιζαν για κομμουνιστικά ή σοσιαλιστικά κόμματα ψηφίζουν για το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν.


Αλλά ο λαϊκιστικός εθνικισμός είναι ένα πολύ πιο ευρύ φαινόμενο από αυτό. 


Ο Βλαντιμίρ Πούτιν παραμένει ελάχιστα δημοφιλής μεταξύ των μορφωμένων ψηφοφόρων σε μεγάλες πόλεις όπως η Άγια Πετρούπολη και η Μόσχα, αλλά έχει τεράστια στήριξη στην υπόλοιπη χώρα. 


Το ίδιο ισχύει και για τον Τούρκο πρόεδρο Ρεσέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος έχει μια ενθουσιώδη βάση στήριξης στη συντηρητική κατώτερη μεσαία τάξη ή και για τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίτορ Όρμπαν, ο οποίος είναι δημοφιλής οπουδήποτε αλλού εκτός Βουδαπέστης.


Η κοινωνική τάξη, που ορίζεται σήμερα από το μορφωτικό επίπεδο, φαίνεται πως έχει γίνει το πιο σημαντικό διαχωριστικό στοιχείο σε αναρίθμητες ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες. Είναι κάτι που κατευθύνεται άμεσα από την παγκοσμιοποίηση και την προέλαση της τεχνολογίας, η οποία διευκολύνθηκε από την φιλελεύθερη παγκόσμια τάξη που δημιουργήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ μετά το 1945.


Όταν μιλάμε για μια φιλελεύθερη παγκόσμια τάξη, μιλάμε για ένα βασισμένο σε κανόνες σύστημα διεθνούς εμπορίου και επενδύσεων που έχει αποτελέσει το καύσιμο της παγκόσμιας ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια. Αυτό είναι το σύστημα που επιτρέπει στα iPhones να συναρμολογούνται στην Κίνα και να παραδίδονται σε πελάτες στην Ευρώπη ή στις ΗΠΑ την εβδομάδα πριν από τα Χριστούγεννα. 


Εχει διευκολύνει επίσης την μετακίνηση ανθρώπων από πιο φτωχές περιοχές σε πιο πλούσιες, όπου μπορούν να βρουν μεγαλύτερες ευκαιρίες για τους ίδιους και τα παιδιά τους.


Το σύστημα αυτό λειτούργησε άψογα: από το 1970 ως και την κρίση των ΗΠΑ το 2008, η παγκόσμια παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών τετραπλασιάστηκε, βγάζοντας εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους από την φτώχεια, όχι μόνο στην Κίνα και στην Ινδία αλλά και στη Λατινική Αμερική και την υπό-Σαχάρια Αφρική.


Αλλά όπως όλοι γνωρίζουν πλέον, τα οφέλη από το σύστημα αυτό δεν κατευθύνθηκαν σε όλα τα τμήματα του πληθυσμού. Οι εργατικές τάξεις στον ανεπτυγμένο κόσμο είδαν τις θέσεις εργασίας να εξανεμίζονται, καθώς οι εταιρείες μετέφεραν τμήματα της παραγωγής στο εξωτερικό στην προσπάθεια τους να προσαρμοστούν σε μια αμείλικτα ανταγωνιστική παγκόσμια αγορά.


Η μακροπρόθεσμη αυτή τάση διογκώθηκε από την κρίση των στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ το 2008 και την κρίση του ευρώ που έπληξε την Ευρώπη λίγα χρόνια αργότερα. Και στις δύο περιπτώσεις, συστήματα που σχεδίασαν οι ελίτ – οι απελευθερωμένες χρηματοοικονομικές αγορές στην περίπτωση των ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές πολιτικές όπως το ευρώ και το Σένγκεν – κατέρρευσαν όταν ήρθαν αντιμέτωπα με εξωτερικά σοκ. 


Το κόστος των αποτυχιών αυτών έπληξε πολύ περισσότερο τους απλούς εργάτες από ότι τις ίδιες τις ελίτ.


Από τότε, το πραγματικό ερώτημα δεν θα έπρεπε να είναι γιατί ο λαϊκισμός αναδύθηκε το 2016, αλλά γιατί χρειάστηκε τόσο πολύ για να εκδηλωθεί.


Στις ΗΠΑ, υπήρξε πολιτική αποτυχία από την στιγμή που το σύστημα δεν αντιπροσώπευε όσο θα έπρεπε την παραδοσιακή εργατική τάξη. Το Ρεπουμπλικανικό κόμμα κυριαρχήθηκε από την εταιρική Αμερική και τους συμμάχους της που είχαν επωφεληθεί από την παγκοσμιοποίηση, ενώ το Δημοκρατικό κόμμα μετατράπηκε στο κόμμα των πολιτικών της ταυτότητας: ένας συνασπισμός γυναικών, Αφροαμερικανών, Ισπανόφωνων, οικολόγων και της LGBT κοινότητας, που δεν εστίαζε πλέον σε οικονομικά θέματα.


Η αποτυχία της Αμερικάνικης αριστεράς να αντιπροσωπεύσει την εργατική τάξη αντιακατοπτρίζεται σε παρόμοιες αποτυχίες σε όλη την Ευρώπη. Η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία συμφιλιώθηκε με την παγκοσμιοποίηση κάποιες δεκαετίες πριν, με την μορφή των κεντρώων πολιτικών του Μπλερ ή του νεοφιλελεύθερου ρεφορισμού που προώθησαν οι Σοσιαλδημοκράτες του Γκέρχαρντ Σρέντερ το 2000.


Αλλά η ευρύτερη αποτυχία της αριστεράς είναι η ίδια με αυτήν πριν  από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν όπως το έθεσε ο Βρετανός-Τσέχος φιλόσοφος Έρνεστ Γκέλνερ, ένα γράμμα που στάλθηκε σε ένα γραμματοκιβώτιο με τη λέξη «τάξη» παραδόθηκε κατά λάθος σε ένα με τη λέξη «έθνος».


Το έθνος σχεδόν πάντα υπερκεράζει την τάξη γιατί μπορεί να έχει πρόσβαση σε μια ισχυρή πηγή ταυτότητας, την επιθυμία σύνδεσης με μια οργανική πολιτιστική κοινότητα. Αυτή η λαχτάρα για ταυτότητα εκφράζεται με όχημα την αμερικάνικη εναλλακτική δεξιά, μια μέχρι πρότινος περιθωριοποιημένη ένωση ομάδων που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο υιοθετούν τον λευκό εθνικισμό. Αλλά ανεξάρτητα από αυτούς τους ακραίους, πολλοί Αμερικανοί πολίτες άρχισαν να αναλογίζονται γιατί οι κοινότητες τους γεμίζουν με μετανάστες και ποιοι είχαν επιβάλλει ένα σύστημα πολιτικής ορθότητας που δεν επέτρεπε σε κάποιον ακόμα και να διαμαρτυρηθεί για το πρόβλημα.


Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Ντόνανλτ Τραμπ έλαβε ένα τεράστιο αριθμό ψήφων και από ψηφοφόρους με υψηλό μορφωτικό επίπεδο και υψηλότερο εισόδημα, οι οποίοι δεν είναι τα θύματα της παγκοσμιοποίησης αλλά νιώθουν πως κάποιοι τους πήραν τη χώρα τους. Είναι περιττό να πω, πως η δυναμική αυτή βρισκόταν και πίσω από το Brexit.


Oπότε ποιες θα είναι οι απτές συνέπειες της νίκης του Τραμπ στο διεθνές σύστημα; 


Σε αντίθεση με όσα λένε οι επικριτές του, ο Τραμπ έχει μια συνεκτική και επεξεργασμένη θέση:  

ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ἕνα ἀπειλητικὸ μέλλον

Toυ ΣΑΡΑΝΤΟΥ ΚΑΡΓΑΚΟΥ
("Κόντρα" 18/3/2016)

Εντoς των προσεχων μηνων –ἄνευ παρεμβολῆς ἀπροόπτων καταστάσεων– ὁλοκληρώνεται ἡ πεντάτομη ἱστορία μου τοῦ Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ἕνα ἔργο ζωῆς κατὰ κυριολεξία, ἀφοῦ τὴ φρίκη τῆς μεγάλης αὐτῆς αἱματοχυσίας τὴ βίωσα μὲ τρόπο ὀδυνηρὸ στὴν εἰσαγωγὴ τῆς ζωῆς μου. Πολὺ συχνὰ –ἰδιαίτερα τὸν τελευταῖο καιρὸ– μιὰ οὐλὴ ἀπὸ γερμανικὴ σφαῖρα στὸ πόδι μου φλογίζεται ἔντονα σὰν τὰ προειδοποιη­τικὰ σήματα ἡφαιστείου.


Κάτι καινούργιο καὶ ἀπειλητικὸ ἔρχεται. Ἡ νέα γενιὰ θὰ ζήσει καταστάσεις φρίκης χειρότερες ἀπὸ αὐτὲς ποὺ ζήσαμε ἐμεῖς. Διότι ὅσο κι ἄν ἦσαν φρικτὲς, ἀπάνθρωπες καὶ κτηνώδεις οἱ συνθῆκες τοῦ Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ὑπῆρχε στὶς ψυχὲς ὅλων τῶν ἀνθρώπων ἡ ἐλπίδα γιὰ μιὰ καλύτερη ζωή. Σήμερα ἡ ἐλπίδα αὐτὴ ἔχει σβηστεῖ. Οἱ νέοι προσβλέπουν σ’ ἕνα μέλλον... χωρίς μέλλον! Ὁ ἔμπροσθεν χρόνος εἶναι κενὸς ἀπὸ αἰσιόδοξες προοπτικές. Μοιραῖα ὁ καιρὸς τῶν ἀδιεξόδων βρίσκει σὰν διέξοδο τὸν πόλεμο ποὺ παράγει καινούρια ἀδιέξοδα. Παρὰ τὰ περὶ ἀντιθέτου λεγόμενα, μελετώντας ἐπὶ ζωῆς καταστάσεις πολέμου ἔχω παγίως πεισθεῖ ὅτι ὁ πόλεμος δὲν βρίσκεται στὴ φύση τῶν συστημάτων ἀλλὰ στὴ φύση τῶν ἀνθρώπων. Ἄλλωστε, καὶ ὁ πολύς Θουκυδίδης εἶχε ὑποστηρίξει ὅτι πόλεμοι κάθε λογῆς θὰ γίνονται πάντα, ἐφόσον παραμένει ἴδια καὶ ἡ φύση τῶν ἀνθρώπων («Ἕως ἄν ἡ αὐτὴ φύσις ἀνθρώπων ᾖ». Γ, 82.2).


Στὰ χρόνια ποὺ ἔρχονται θὰ σημειωθεῖ μιὰ ἀναβίωση τοῦ ἐθνικισμοῦ ὄχι μὲ τὴ μορφὴ τοῦ ἔντονου πατριωτισμοῦ ἀλλὰ μὲ τὴ μορφὴ τοῦ ἐπιθετικοῦ ρατσισμοῦ λόγῳ τῆς εἰσροῆς, συχνὰ καὶ εἰσβολῆς, χιλιάδων ξένων στὸ εὐρωπαϊκὸ ἔδαφος. Ἀλλὰ «χειρῶν ἀδίκων ἤρξαντο» οἱ Εὐρωπαῖοι, οἱ Σοβιετικοί καὶ περισσότερο οἱ Ἀμερικανοὶ μὲ τὶς ἔνοπλες ἐπεμβάσεις τους στὸ Ἀφγανιστὰν, στὸ Ἰράκ, στὴ Συρία, στὴ Λιβύη, στὸ Τσὰντ καὶ ὅπου ἀλλοῦ. Ξεπατώθηκε ὁ παραδοσιακὸς τρόπος ζωῆς καὶ οἱ ἐκεῖ πληθυσμοὶ ἐπιχειροῦν μιὰ νέα Μεγάλη Ἔξοδο πρὸς τὴν Εὐρώπη γιὰ νὰ ζήσουν σ’ αὐτὴ τὸν παραδοσιακὸ τρόπο τῆς δικῆς μας ζωῆς. Ἔτσι ἡ κόλαση ἀπὸ τὴν Ἀσία καὶ τὴν Ἀφρικὴ μεταφέρεται πρὸς τὴν Εὐρώπη, ποὺ ἔχει ἀρχίσει νὰ χάνει τὴ μακαριότητὰ της, νὰ ξεχνᾶ τὰ ὑποκριτικὰ δημοκρατικὰ ἰδανικὰ της καὶ νὰ στρέφεται πρὸς τὰ σταθερὰ ρατσιστικὰ ἰδεώδη της.  


Ὅλη ἡ πολιτικὴ τῆς ἀποικιοκρατίας, στὴν ὁποία πρωταγωνίστησαν Ἀγγλία, Γαλλία (ἡ Νάντη ἦταν κάποτε τὸ μεγαλύτερο δουλεμπορικὸ κέντρο), Ὁλλανδία, Βέλγιο καὶ κάπως καθυστερημένα ἡ Γερμανία, ἦταν πολιτικὴ ἐπικερδοῦς ρατσισμοῦ.  


Τώρα οἱ πρώην σκλάβοι ζητοῦν νὰ μποῦν στὰ σπίτια τῶν ἀφεντάδων τους. Ἀλλὰ γιὰ νὰ φθάσουν σ’ αὐτὰ, περνοῦν ἀπὸ τὰ δικὰ μας σπίτια ποὺ δὲν τούς χωροῦν. Μοιραῖα κι ἐδῶ θὰ ἀναπτυχθεῖ –καὶ πολὺ γρήγορα– ἕνας ἐπιθετικὸς ἐθνικισμὸς, ἀφοῦ ἄλλωστε στὰ γύρω μας κράτη ἕνας τέτοιος ἐθνικισμὸς εἶχε ἀναπτυχθεῖ πολύ ἐνωρίτερα ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τῶν προσφύγων.


Ὁ ἐθνικισμὸς ὡς φυτὸ εἶναι αὐτοφυὲς ἀλλὰ τὸ λίπασμα εἶναι εἰσαγόμενο:

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Δεξιός και αριστερός εθνικισμός


Ο Εθνικισμός είναι η αναγκαστική συνύπαρξη με τα κατακάθια της πατρίδας σου. Αν δεν κάνω λάθος ο αφορισμός ανήκει στον Καρλ Κράους. Ο εθνικισμός απέχει από τον πατριωτισμό όσο απέχουν τα στερεότυπα από τα βιώματα. 

Ο εθνικισμός στηρίζεται σε ένα σύμπλεγμα στερεοτύπων. Αν είσαι Ελληνας πρέπει να μισείς τους Τούρκους, να περιφρονείς τους Σκοπιανούς, να είσαι αντισημίτης και να πιστεύεις ότι η μετανάστευση είναι ένα διεθνές σχέδιο του τραπεζικού κεφαλαίου για να μολύνουν τη γνησιότητα των Ελλήνων με πακιστανικό αίμα. Αν δεν τα πιστεύεις όλα αυτά, αν δεν πιστεύεις ότι οι Αμερικανοί υπάρχουν για να βομβαρδίζουν τον κοσμάκη και τη Σερβία, οι Γερμανοί για να δανείζουν, να καταχρεώνουν τον κόσμο και να ταπεινώνουν τη Βραζιλία στο ποδόσφαιρο –γιατί ναζί γεννήθηκαν ναζί θε να πεθάνουν– αν δεν είσαι βέβαιος ότι υπάρχει μια εβραιομασονική συνωμοσία που καταστρέφει την ωραιότερη και πλουσιότερη γλώσσα του κόσμου –λες και δεν φτάνει ο ηλίθιος συμπατριώτης σου που την κακοποιεί– τότε δεν δικαιούσαι να λες ότι ανήκεις στον σοφό αυτό λαό που επινόησε ακόμη και τον μουσακά, όπως λέει ο Πλάτων στην Πολιτεία του. Εννοείται πως δεν το λέει αλλά είναι σαν να το έχει πει.  

Ο πατριωτισμός στηρίζεται σε βιώματα. Είναι η παιδική σου ηλικία, οι γονείς σου, το τοπίο που έκανες τα πρώτα σου βήματα, η γλώσσα στην οποία ψέλλισες τις πρώτες σου λέξεις. Ο εθνικιστής εξιδανικεύει την πατρίδα του για να υπηρετήσει τον δικό του ναρκισσισμό, για να εξιδανικεύσει τον εαυτό του. Ο πατριώτης την αγαπάει, ακόμη κι αν αισθάνεται ξένος σ’ αυτήν, κι αν θέλει να την διορθώσει, ακόμη κι αν την σαρκάζει ή την ειρωνεύεται το κάνει επειδή την αγαπάει. Ο Ροΐδης δεν ήταν λιγότερο πατριώτης από τον Παπαρρηγόπουλο.
Ο εθνικισμός, ως εμμονή και ιδεολογική αγκύλωση, καλύπτει πολύ ευρύτερο φάσμα κοινωνικών συμπεριφορών από όσο καλύπτει η πολιτική του έκφραση. Στην Ελλάδα του 2014 το μόνο κόμμα που αυτοαποκαλείται εθνικιστικό είναι η Χρυσή Αυγή. Ομως το λεγόμενο αντιμνημονιακό μέτωπο ενεργοποιεί τα εθνικιστικά συμπλέγματα, υποδόρια, αν και όχι πάντα υποδόρια. Ο αντιγερμανισμός ίσως είναι το δημοφιλέστερο. Τον ενσαρκώνει η βιβλική μορφή του Μανώλη Γλέζου, χαλκογραφία ενός ηρωικού παρελθόντος το οποίο διακτινίζεται στο παρόν. Οσοι τον ψήφισαν αισθάνθηκαν ότι πήραν κάτι από τη δόξα του. Ο αντιευρωπαϊσμός είναι χαρακτηριστικό επίσης του σημερινού εθνικισμού. Για την αριστερά στηρίζεται στο γεγονός ότι η Ευρώπη είναι το κάστρο του καπιταλισμού και το ορμητήριο του φιλελευθερισμού. Για τη Χρυσή Αυγή η Ευρώπη πήρε λάθος δρόμο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν ηττήθηκαν οι υγιείς δυνάμεις του γερμανικού εθνικοσοσιαλισμού. Κάνουν τατουάζ με αγκυλωτούς σταυρούς αριστερόστροφους, σαν αυτούς που έβρισκε ο Σλίμαν χαραγμένους στα ερείπια της Τροίας, και παίζουν με τις λέξεις ότι δήθεν δεν έχουν σχέση με τους δεξιόστροφους των ναζί γιατί τώρα έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται πως ο εθνικισμός τους, αν απαλλαγεί από τα ξυρισμένα τους κεφάλια και τη ναζιστική βλακεία, μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη απήχηση. Ισως όμως να είναι αργά. Μπορεί και ναι μπορεί και όχι.

Υπάρχει μία ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στον ελληνικό εθνικισμό, για παράδειγμα, και τον γαλλικό εθνικισμό: 

Ο Γάλλος εθνικιστής, οπαδός του Εθνικού Μετώπου, μπορεί να είναι αντιγερμανός, λόγω ιστορικού παρελθόντος, μπορεί να είναι ευρωσκεπτικιστής και να είναι εναντίον της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όμως αν και Γάλλος εθνικιστής δεν παύει να είναι Ευρωπαίος. Δεν αρνείται βασικά κεκτημένα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, το Εθνικό Μέτωπο αποδέχεται την κληρονομιά των «ανθρωπιστικών παραδόσεων» και γι’ αυτό έχει αποκοπεί προ πολλού από κάθε αναφορά και σχέση με τον νεοφασισμό ή με το παρελθόν των συνεργατών των Γερμανών, των λεγομένων «collabos», παράδοση που μέσω του OAS αποτέλεσε και τον πρώτο του πυρήνα. 

Ο Ελληνας εθνικιστής όμως, όταν αμφισβητεί την ευρωπαϊκή ένταξη της Ελλάδας στην πραγματικότητα αμφισβητεί την ευρωπαϊκή υπόσταση της χώρας. Μιλούν, σε πείσμα της παιδείας μας, για μια Ελλάδα που γυρίζει την πλάτη της στη Δύση για να βρει τον εαυτό της, αυτόν τον φαντασιακό ανατολίτη που πάντα κυκλοφορούσε σαν φάντασμα ανάμεσά μας, στην πραγματικότητα όμως, ακόμη και οι Ελληνες της Σμύρνης ή της Πόλης ήθελαν να του γυρίσουν την πλάτη. Ολη η πνευματική ελληνική παράδοση, από τον Σολωμό ως τον Σεφέρη, είναι μια συνεχής συνομιλία με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Είναι και η διαφορά της Χρυσής Αυγής από τη δικτατορία των συνταγματαρχών, οι οποίοι ποτέ δεν αμφισβήτησαν την ένταξη της Ελλάδας στον δυτικό κόσμο.
Υπάρχει και ένας αριστερόστροφος εθνικισμός: