ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Αλλάζει το κλίμα;

Του ΑΝΔΡΕΑ ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Ενώ οι «ειδικοί του κλίματος» μας ειδοποιούν για επερχόμενες καταστροφές και οικονομικούς ολέθρους, αν δεν λάβουμε μέτρα για να περιορίσουμε τις αρνητικές συνέπειες της δραστηριότητας του ανθρώπου στην ατμόσφαιρα, ένα καινούργιο βιβλίο του πρ. υπουργού Ενέργειας του Ομπάμα και καθηγητή Θεωρητικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και πρώην κοσμήτορα, αντ/δρου και καθηγητή στο Caltech (Iνστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας) Steven E. Koonin φέρνει τα πάνω κάτω. Στο βιβλίο του «UNSETTLED» (Αναστάτωση)  ο τότε στενός συνεργάτης του Ομπάμα βασικά ισχυρίζεται πως το ζήτημα του κλίματος είναι εξαιρετικά περίπλοκο και πως η επιστήμη κάθε άλλο είναι παρά βέβαιη για τις αιτίες που προκαλούν τις αλλαγές στη θερμοκρασία καθώς και για τα μέτρα που, εφαρμοζόμενα, θα μπορούσαν να βελτιώσουν την κατάσταση.

Η περίφημη «συναίνεση της επιστημονικής κοινότητας» για τα αίτια της κρίσης, που διαφημίζει η περίφημη επιτροπή του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), βρίσκεται στη φαντασία των εμπνευστών της. Ενα μέρος των επιστημόνων συμφωνεί με τo IPCC, πάρα πολλοί άλλοι όμως έχουν σοβαρές επιφυλάξεις.

Σύμφωνα με τον Koonin, η επιστήμη ακόμη δεν είναι σίγουρη για τα ρίσκα ώστε να αποφασίσει να πάρει με σιγουριά μέτρα. Διάφορα δημόσια πρόσωπα, πολιτικοί αλλά και μεγάλο μέρος του πληθυσμού είναι θύματα αυτού που αποκαλεί «επιστήμη κοινής αποδοχής» (consensus science). Η επιστήμη όμως, επιμένει, διατηρεί πολλές αμφιβολίες. Τα κύματα θερμότητας, υποστηρίζει, δεν είναι σήμερα συχνότερα από το 1900, και οι θερμότερες θερμοκρασίες στις ΗΠΑ δεν έχουν αυξηθεί τα τελευταία πενήντα χρόνια.

Τα λόγια του επιβεβαιώνονται κι από πρόσφατες ελληνικές εμπειρίες. Το 1987 είχε υπάρξει ένα τεράστιο κύμα καύσωνα που έφθασε στους 45 έως 46 βαθμούς Κελσίου και διήρκεσε για δέκα περίπου ημέρες. Η χώρα είχε θρηνήσει πάνω από 1.500 νεκρούς πολίτες! Αυτό δεν επαναλήφθηκε. Γιατί; Μειώθηκε η βιομηχανική δραστηριότητα, είχαμε λιγότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα ή μήπως έπεσε θεαματικά η θερμοκρασία; Τα μοντέλα του IPCC δεν φαίνονται να είναι σε θέση να εξηγήσουν τα φαινόμενα. Και τα ερωτήματα παραμένουν…

Oι πλέον πρόσφατες έρευνες και τα πορίσματα της επιστήμης για τη Γροιλανδία, υποστηρίζει ο Κοοnin, δείχνουν πως τα στρώματα πάγου εκεί δεν μειώνονται σήμερα γρηγορότερα από πριν ογδόντα χρόνια! Επίσης, σύμφωνα με τα γραπτά του, «το καθαρό οικονομικό αποτέλεσμα της ανθρώπινης προέλευσης αλλαγών στο κλίμα θα είναι ελάχιστο μέχρι τουλάχιστον το τέλος του αιώνα». 

Για τη στάθμη των θαλασσών ο Κοοnin είναι περισσότερο κατηγορηματικός. «Με καθαρό μυαλό μιλώντας», σημειώνει, «η επιφάνεια των θαλασσών ανεβαίνει εδώ και πολλές χιλιετίες. Με βάση όσα ξέρουμε, …είναι πολύ δύσκολο να πιστέψει κανείς πως ορμητικές θάλασσες θα πνίξουν τις ακτές στο σύντομο μέλλον».  

Τόσα επίσης λέγονται για τις πυρκαγιές που η κλιματική αλλαγή υποτίθεται πως προκαλεί, και καταστρέφουν τον πλανήτη. Κι όμως, υποστηρίζει ο Κοοnin, η επιστήμη δεν συμφωνεί. Η συνολική επιφάνεια της γης που καίγεται από πυρκαγιές κάθε χρόνο έχει μειωθεί κατά 25%, από τότε που ξεκίνησαν οι σχετικές παρατηρήσεις το 1998!!

Σε κατακλείδα, αυτό που συμβαίνει είναι περιοδικές μεταβολές του κλίματος σε σχέση πάντα με την απόσταση κατά περιόδους του ήλιου.  

Αυτό που έχει αλλάξει διαχρονικά, δημιουργώντας την αίσθηση σοβαρής χειροτέρευσης της παγκόσμιας κατάστασης για το κλίμα, είναι...

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: Αυτά είναι τα πιο θανατηφόρα μικροσκοπικά πλάσματα της Υφηλίου [εικόνες]

Γράφει ο Χάρης Αποστολόπουλος

Τελικά το μέγεθος… μετράει ή όχι; 

Μια δύσκολη ερώτηση που απασχολεί πολλές πτυχές της καθημερινότητάς μας και όχι μόνο. Το «μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό» ή «ουκ εν τω πολλω το ευ»;

Στη φύση πάντως, φαίνεται πως τελικά το μέγεθος δεν παίζει και τόσο μεγάλο ρόλο, καθώς η ίδια θέλοντας να δώσει ευκαιρίες ακόμα και στα… outsider στον αγώνα της επιβίωσης, προίκισε ακόμα και ζώα μικρού μεγέθους με απίστευτους μηχανισμούς άμυνας, και ασύγκριτα θανατηφόρες δεξιότητες.

Το μόνο σίγουρο πάντως, είναι πως άλλο το φαίνεσθαι κι άλλο το είναι, συνεπώς ακόμα κι όταν αντικρίζουμε ένα πλασματάκι που δεν μας… γεμίζει το μάτι, η πραγματικότητα μπορεί να είναι πολύ διαφορετική!

Σας παρουσιάζουμε λοιπόν  τα πιο θανατηφόρα μικροσκοπικά πλάσματα της Γης, ώστε αν η μοίρα σάς τα φέρει στο διάβα σας, να μην… βρεθείτε προ εκπλήξεως!

Η τσούχτρα Irukandji

Για καλή μας τύχη, βρίσκονται κομματάκι μακριά από την Ελλάδα, καθώς το είδος απαντάται μόνο στην Αυστραλία, ωστόσο τα θανατηφόρα αυτά πλάσματα, αποτελούν τον φόβο και τον τρόμο των σκιέρ και των καταδυτών.

Οι Irukandji είναι μικροσκοπικές μέδουσες, σχεδόν αόρατες στο ανθρώπινο μάτι, που όμως είναι ικανές να σκοτώσουν με το τσίμπημά τους έναν άνθρωπο μέσα σε μερικά λεπτά. Αυτό που είναι το ακόμα πιο ανησυχητικό όμως, είναι ότι οι Irukandji είναι στο μέγεθος του μικρού δαχτύλου που ποδιού μας, ωστόσο το δηλητήριο τους είναι 100 φορές πιο ισχυρό από αυτό της κόμπρας και 1.000 πιο ισχυρό από αυτό της ταραντούλας.

Ο κίτρινος σκορπιός

Ο κίτρινος σκορπιός συναντάται κυρίως στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, είναι γνωστός για το έντονο κίτρινο χρώμα του αλλά και το θανατηφόρο τσίμπημά του.

Θεωρείται πως είναι το πιο θανατηφόρο είδος σκορπιού καθώς έχει το πιο τοξικό δηλητήριο. Ένα τσίμπημά του μπορεί να οδηγήσει σε βέβαιο θάνατο σε μόλις λίγα λεπτά, καθώς προκαλεί αναφυλαξία και συσσώρευση υγρών στους πνεύμονες με αποτέλεσμα οι πιθανότητες να σωθεί κάποιος να είναι ελάχιστες.

Το χταπόδι με τις μπλε βούλες

Μπορεί κάποιοι να ξεγελαστούν από τους μπλε δακτύλους στο δέρμα του συγκεκριμένου χταποδιού και το μικροσκοπικό του μέγεθος και να το θεωρήσουν ακίνδυνο. Ωστόσο συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, καθώς είναι το πιο θανατηφόρο είδος χταποδιού και συναντάται στους κοραλλιογενείς ύφαλους.

Το δηλητήριο τους είναι 1.200 φορές πιο ισχυρό από το υδροκυάνιο και προκαλεί παράλυση λίγα μόλις λεπτά από το τσίμπημα και σε λίγες ώρες οδηγεί σε θάνατο από καρδιακή προσβολή.

Η χρυσή αράχνη

Επειδή γνωρίζουμε ότι οι κοινές αράχνες τρέφονται με άλλα έντομα ήρθε η ώρα να γνωρίσουμε και ένα είδος που τρέφεται με πουλιά και φίδια. 

Η χρυσή αράχνη συναντάται κυρίως στην Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, το Βέλγιο και την Ιαπωνία, κυρίως σε αμπελώνες.

Η χρυσή αράχνη φαίνεται πως κατάγεται από το ίδιο είδος με τη μαύρη αράχνη. Το παράξενο με τη συγκεκριμένη αράχνη είναι ότι μπορεί να ελέγξει πόσο δηλητήριο μπορεί να απελευθερώσει με αποτέλεσμα άλλοι απλά να παρουσιάζουν κάποια συμπτώματα, ενώ άλλοι κινδυνεύουν ή και χάνουν τη ζωή τους.

Το «κωνικό» σαλιγκάρι

Σίγουρα, δεν θα περιμένατε ποτέ από ένα σαλιγκάρι να είναι θανατηφόρο, ωστόσο είναι γεγονός το κωνικό σαλιγκάρι θεωρείται ως ένα από τα πιο επικίνδυνα μικροσκοπικά πλάσμα του πλανήτη.

Το δηλητήριό του μπορεί να σκοτώσει ακαριαία έναν άνθρωπο, ενώ τα συμπτώματα που εμφανίζονται αμέσως μετά το τσίμπημά του διαφέρουν από είδος σε είδος.

Μάλιστα, οι μελετητές του δηλητηρίου τους αναφέρουν πως το δηλητήριο είναι ικανό να διαπερνά τα γάντια τους.

Η αμοιβάδα που καταστρέφει τον εγκέφαλο

Πράγματι, είναι τόσο τρομακτικό όσο ακούγεται! Η αμοιβάδα Naegleria fowleri συναντάται σε θερμά νερά και σε μολυσμένες πισίνες και καταφέρνει να εισβάλλει στον ανθρώπινο οργανισμό και να φτάσει στον εγκέφαλο, τον οποίο καταστρέφει.

Η αμοιβάδα τρέφεται με τους νευρώνες του εγκεφάλου και τα συμπτώματα εμφανίζονται, μόλις, δυο εβδομάδες από την εγκατάστασή της στον  εγκέφαλο και δύσκολα εντοπίζεται κατά τη διάρκεια των ιατρικών εξετάσεων.

Μετά τη εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων ο ασθενής έχει ένα διάστημα περίπου...

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: Πόσο ανησυχητική είναι η εξαφάνιση των εντόμων; (Oι συγκρουόμενες αλλά ενδιαφέρουσες απόψεις 2 ειδικών που αξίζει να τις διαβάσετε)

Ολέθριος κίνδυνος

Aπό την Θεοδώρα Πετανίδου 

Καθηγήτρια στο Εργαστήριο Βιογεωγραφίας και Οικολογίας (τμήμα Γεωγραφίας) του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Το ζήτημα της εξαφάνισης των εντόμων είναι κάτι που πρέπει να μας απασχολεί πολύ. 

Πρώτον διότι τα έντομα, εκτός από την τεράστια βιοποικιλότητά τους (τη μεγαλύτερη από όλες των ομάδες του βιοκόσμου), υποστηρίζουν σημαντικές οικοσυστημικές υπηρεσίες: επικονίαση, βιολογική καταπολέμηση εχθρών, αποδόμηση και ανακύκλωση ύλης· 

Δεύτερον διότι συνιστούν κεφαλαιώδη παράγοντα για την πρωτογενή παραγωγή – τροφή για το σύνολο της οικολογικής πυραμίδας, του ανθρώπου συμπεριλαμβανομένου· 

Τρίτον, διότι αποτελούν θεμελιώδεις συντελεστές που οδηγούν την εξέλιξη στη φύση: εγγενής αναπαραγωγή, δημιουργία δευτερογενών μεταβολιτών.

Το σύνολο σχεδόν της έρευνας που έχει γίνει τις τελευταίες δύο δεκαετίες καταδεικνύει ολέθριους κινδύνους για την ποικιλότητα των εντόμων – κυρίως εκείνων που είναι επωφελή για την ευεξία οικοσυστημάτων και ανθρώπινων κοινωνιών.  

Τέτοια είναι τα είδη που έχουν προκύψει σε σχετικά πρόσφατες γεωλογικές περιόδους: έντομα με μεγαλύτερη εξειδίκευση, αλλά που αντιμετωπίζουν περισσότερα ρίσκα. Μια τέτοια ομάδα είναι τα έντομα-επικονιαστές, όπως οι μέλισσες (υπεροικογένεια Υμενοπτέρων) και δευτερευόντως οι συρφίδες (οικογένεια Διπτέρων).

Εμβριθής έρευνα απέδειξε, τουλάχιστον για χώρες που διαθέτουν μακρές χρονοσειρές δεδομένων (Αγγλία, Ολλανδία), ότι η βιοποικιλότητα άγριων μελισσών και συρφίδων συρρικνώθηκε κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Αν και δεν αποτελεί αποκλειστικό φαινόμενο των καιρών μας, η τοπική ή καθολική απώλεια τέτοιων εντόμων έχει ενταθεί κατά το ανθρωπόκαινο, δηλ. τα τελευταία 100-200 χρόνια. Τεκμηριωμένα αίτια αποτελούν, μεταξύ άλλων αιτίων, η απώλεια ενδιαιτημάτων και φυτών-ξενιστών, η χημική καταπολέμηση, οι βιολογικές εισβολές και η κλιματική αλλαγή.

Με περισσότερα από 1.200 είδη, η Ελλάδα είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη ποικιλότητα αγριομελισσών στην Ευρώπη. Κι εδώ, πάντως, οι απειλές δεν λείπουν. Πρόσφατες έρευνες του Εργαστηρίου Βιογεωγραφίας και Οικολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου κατέδειξαν...

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟN: 73 μελέτες προειδοποιούν: Τα έντομα εξαφανίζονται, ο άνθρωπος κινδυνεύει

Της Κατερίνας Οικονομάκου

Πρόσφατα όλες οι πολιτικές δυνάμεις της Βαυαρίας ανέλαβαν τη δέσμευση να προχωρήσουν άμεσα σε μέτρα για να προστατεύσουν τη βιοποικιλότητα, καθώς και το περιβάλλον διαβίωσης των εντόμων και των πουλιών στο ομόσπονδο γερμανικό κρατίδιο, καθώς ο πληθυσμός τους φθίνει με πολύ ανησυχητικούς ρυθμούς. Η απόφαση έρχεται έπειτα από μια καμπάνια της Κοινωνίας των Πολιτών, η οποία, εκ του αποτελέσματός, μπορεί να θεωρηθεί ιστορική. 

Πάνω από ένα εκατομμύριο Βαυαροί υπέγραψαν τα αιτήματα της καμπάνιας «Σώστε τις Μέλισσες», αριθμός που υποχρεώνει την κυβέρνηση του CSU είτε να νομοθετήσει τα μέτρα που περιλαμβάνει η καμπάνια, είτε να προτείνει εναλλακτικά μέτρα που θα ανταποκρίνονται στα αιτήματα. Μεταξύ αυτών ήταν να γίνει φιλικό προς τις μέλισσες το 20%της καλλιεργήσιμης γης μέσα στην επόμενη εξαετία, και το 30% έως το 2030. Ζήτησαν επίσης να εντατικοποιηθεί η περιβαλλοντική εκπαίδευση στα σχολεία και τις επιχειρήσεις. Σε κάθε περίπτωση, ύστερα από διαπραγματεύσεις, θα γίνει δημοψήφισμα για να εγκριθούν τα μέτρα στα οποία θα συμφωνήσουν οι δύο πλευρές.

Τα αίτια και τις καταστροφικές συνέπειες που θα έχει για το ανθρώπινο είδος η απειλούμενη εξαφάνιση των μελισσών, και στη χώρα μας, έχει καλύψει ο «Φ» σε παλαιότερο, εκτενές ρεπορτάζ. Στο μεταξύ, όμως, μόλις πρόσφατα δόθηκαν στη δημοσιότητα τα ευρήματα μιας έρευνας που προβλέπει ότι πάνω από τα 40% διαφόρων ειδών εντόμων βλέπουν τους πληθυσμούς τους να μειώνονται ανησυχητικά γρήγορα, ενώ το ένα τρίτο του συνόλου τους είναι υπό εξαφάνιση. Τα τελευταία τριάντα χρόνια, έχει παρατηρηθεί ότι ο ρυθμός αφανισμού των εντόμων είναι οκτώ φορές ταχύτερος από αυτόν των θηλαστικών, των πτηνών και των ερπετών. Και αυτό τη στιγμή που στον πλανήτη υπάρχουν πάνω από ένα εκατομμύριο είδη εντόμων, σε σχέση με 5.400 είδη θηλαστικών. Αλλά τα έντομα χαρακτηρίζονται «ο θεμέλιος λίθος» όλων των οικοσυστημάτων μας. Συνολικά, κάθε χρόνο εξαφανίζεται το 2,5% του πληθυσμού τους, πράγμα που σημαίνει ότι αν δεν δράσουμε άμεσα, σε δέκα χρόνια θα έχουν μειωθεί κατά 25%, σε πενήντα χρόνια κατά 50% και σε έναν αιώνα θα έχουν ολοκληρωτικά εκλείψει.

Η έρευνα, , βασίζεται στην ανάλυση 73 μελετών που πραγματοποιήθηκαν διεθνώς στη διάρκεια των τελευταίων τριάντα χρόνων. Πρόκειται για την πρώτη παγκόσμια έρευνα του είδους της και καταλήγει στο ζοφερό συμπέρασμα ότι «Η τάση μείωσης των εντόμων πιστοποιεί ότι ο έκτος μεγάλος αφανισμός στην ιστορία του πλανήτη έχει συνέπειες για όλες τις μορφές ζωής».  

Ο πλανήτης βρίσκεται στο ξεκίνημα της εποχής που ήδη έχει ονομαστεί η έκτη μεγάλη εξαφάνιση στην ιστορία του. Κι ενώ αφορά όλα τα ζώα, τα έντομα έχουν την ζωτικής αξίας ιδιότητα να είναι απολύτως απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία όλων των οικοσυστημάτων. Εάν εκλείψουν τα έντομα, σε πρώτη φάση, θα αρχίσουν με τη σειρά τους να εξαφανίζονται πολλά πουλιά, αμφίβια και ψάρια που τρέφονται με αυτά. Σύμφωνα με τη μεγάλη μερίδα επιστημόνων που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την έκτη μαζική εξαφάνιση, η απειλή για την απώλεια της βιοποικιλότητας είναι μεγαλύτερη ακόμη κι από την απειλή της κλιματικής αλλαγής. 

Κι όμως, ακόμη κι έτσι, προβλέπεται ότι θα μειωθούν στο μέλλον τα επιστημονικά δεδομένα γύρω από την κατάσταση των εντόμων. 

Γιατί; Διότι αντί να αυξάνονται, όπως θα έπρεπε, μειώνονται τα μαθήματα εντομολογίας σε όλα τα πανεπιστήμια του κόσμου.

Μέχρι στιγμής, τα είδη που φαίνεται ότι βρίσκονται σε πιο άμεσο κίνδυνο είναι...

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - Κλιματική αλλαγή: Ο πλανήτης μας δεν έχει πολλά περιθώρια ακόμη

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ...

Γράφει ο Χρήστος Ζερεφός 

Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Οταν ο διάσημος Νορβηγός εξερευνητής Ρόαλντ Αμούδσεν ξεκίνησε από την Kristiania (σημερινό Οσλο) την εξερεύνηση του βορειοδυτικού περάσματος τον Ιούνιο του 1903, το πλοίο του έπλεε προς τα βορειοδυτικά μέχρι τις 3 Οκτωβρίου του ιδίου έτους. Τότε το πλοίο ακινητοποιήθηκε από τους πάγους του επερχόμενου χειμώνα και έμεινε ακινητοποιημένο εκεί για περίπου δύο χρόνια. Το πλήρωμα πραγματοποιούσε μετρήσεις αναζητώντας τον Βόρειο Μαγνητικό Πόλο της Γης (στο σημείο αυτό η μαγνητική βελόνα της πυξίδας γίνεται κάθετη!) με την ακινητοποίηση του πλοίου, ο Αμούδσεν προχώρησε στη συνέχεια με σκι μέχρι την Αλάσκα, από όπου και τηλεγράφησε ότι έφθασε σώος διασχίζοντας το βορειοδυτικό πέρασμα, πρώτα με το πλοίο και μετά με σκι.


Σήμερα το πέρασμα αυτό είναι διαπλεύσιμο με κατάλληλα πλοία, και πολλές εταιρείες διαμορφώνουν τους εμπορικούς τους στόλους κατάλληλα ώστε να πλέουν ασφαλώς στα παγωμένα αυτά μέρη.  

Την εποχή μας, που πολλοί την ονομάζουν πλέον ανθρωπόκαινο (λόγω της πρόσφατης υπερθέρμανσης του πλανήτη από τις ανθρώπινες δραστηριότητες) σηματοδότησε τον Σεπτέμβριο του 2013 η διάβαση του πρώτου εμπορικού πλοίου bulk carrier (το «MS Nordic Orion») το οποίο μετέφερε περίπου 70.000 τόνους κάρβουνο από το Βανκούβερ στο λιμάνι Πόρι της Φινλανδίας. Η απόσταση που διανύθηκε ήταν κατά 2.000 χιλιόμετρα μικρότερη από την παραδοσιακή οδό μέσω της διώρυγας του Παναμά. Τέλος, η πρώτη κρουαζιέρα μέσα από το ΒΔ πέρασμα ένωσε την Αλάσκα με τη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο του 2016.
 
Ολα αυτά έχουν γίνει εφικτά λόγω της άνευ προηγουμένου υπερθέρμανσης του πλανήτη μας από την αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών του πόρων. 

Μερικοί θεωρούν ότι αυτές οι μεταβολές συμβαίνουν σε κύκλους. Θα μπορούσαν να ισχυριστούν τη φράση «κύκλος είναι και θα περάσει» κατά το «μπόρα είναι και θα περάσει», με τη διαφορά ότι οι κυκλικές μεταβολές στους πάγους του πλανήτη γίνονται σε δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Η περίοδος που ζούμε, που δημιουργήθηκαν ο πολιτισμός, οι κοινωνίες και όλα τα θαυμαστά του ανθρώπου, θα διαρκέσει το πολύ άλλα 10-15.000 χρόνια ακόμη.

Μέσα σε αυτή τη «μεσοπαγετώδη» περίοδο, ο άνθρωπος έχει αλλάξει τη σύσταση της ατμόσφαιρας τόσο πολύ όσο δεν έχει ξανασυμβεί τα τελευταία 1-2 δισεκατομμύρια χρόνια του πλανήτη.  

Αν πήγαινε φέτος ο Αμούδσεν την αποστολή του θα έβρισκε τον Ιούνιο θερμοκρασίες πάνω από 20° C και αφού θα τελείωνε τις παρατηρήσεις με το μαγνητόμετρό του κατά τον Οκτώβριο θα άνοιγε τα πανιά του να γυρίσει πίσω στο Οσλο. Ούτε καν θα μπορούσε να φανταστεί ότι εκεί όπου πήγε με σκι (στην Αλάσκα) για να τηλεγραφήσει, ίσως τα τηλεγραφόξυλα να είχαν καεί από δασική πυρκαγιά! Ηδη φέτος είναι η δεύτερη φορά με τεράστιες δασικές πυρκαγιές όχι μόνο στην (πρώην) παγωμένη ακόμη και το θέρος Βόρεια Σιβηρία, αλλά και στην Αλάσκα! Ούτε καν θα είχε διανοηθεί τους ρυθμούς με τους οποίους λιώνουν οι πάγοι στον Βόρειο Παγωμένο Ωκεανό.
 

Το λιώσιμο των πάγων έχει το φοβερό αποτέλεσμα να αποκαλύπτει τεράστιες εκτάσεις γης, με αποτέλεσμα να απελευθερώνεται απευθείας στην ατμόσφαιρα μεθάνιο (ένα πολύ ισχυρό θερμοκηπικό αέριο). Η έκλυση επιπλέον μεθανίου επιδεινώνει το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Θυμάμαι που ήμασταν σε αποστολή στο Τρούμσε με τον αείμνηστο συνάδελφο Ιβαρ Ιζακσεν και όταν είδε ότι υπήρχε τουριστική εκδρομή επίσκεψης σε παγετώνα που λιώνει, κουνούσε το κεφάλι του λέγοντας: «Δεν έχουν ιδέα τι σημαίνει αυτή η καταστροφή».

Πέρα από το μεθάνιο, η αφαίρεση του «λευκού» με το λιώσιμο των πάγων μειώνει στις πολικές περιοχές την ανακλαστικότητα του πλανήτη, το έδαφος του οποίου απορροφά, χωρίς τον πάγο, περισσότερη ηλιακή ενέργεια. Αυτό οδηγεί σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση του κλίματος. Οι δε θερμότεροι ωκεανοί και οι θάλασσες συμμετέχουν στη δημιουργία της συχνότερης εμφάνισης ακραίων καιρικών φαινομένων. Κάτι σαν τα ακραία καιρικά φαινόμενα που περιγράφει ο Ησίοδος. Η τιτανομαχία θα μπορούσε να κινηματογραφηθεί στη φοβερή καταιγίδα της Χαλκιδικής ή ακόμα και στην υδάτινη καταστροφή στη Μάνδρα, στην καύση των σιβηρικών δασών, στους καύσωνες της κεντρικής και νότιας Ευρώπης. Στην Αττική, από δύο καύσωνες τα πρώτα 30 χρόνια του 20ού αιώνα φθάσαμε τους δεκαπέντε στα τελευταία 30 χρόνια. Το κόστος κάλυψης των ασφαλιστικών εταιρειών από καιρικές καταστροφές από 10 δισ. δολάρια τη δεκαετία του ’50 παγκοσμίως εκατονταπλασιάσθηκε, φτάνοντας τη δεκαετία μας το 1 τρισ. δολάρια.


Ο πλανήτης μας δεν έχει πολλά περιθώρια ακόμη. Εχουμε πάρει ένα δρόμο...

ΚΟΣΜΟΣ: Ενοπλοι φρουροί για τον ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ αρσενικό λευκό ρινόκερο του πλανήτη - Photos που δείχνουν την ξεφτίλα μας απέναντι στη φύση που της έχουμε αλλάξει τον αδόξαστο...

Τέσσερις ένοπλοι φύλακες φρουρούν από εδώ και στο εξής τον τελευταίο εναπομείναντα λευκό ρινόκερο του κόσμου, που ζει στην Κένυα.


Οι φρουροί παρέχουν 24ωρη ασφάλεια στο ζώο, από τους λαθροθήρες ώστε οι επιστήμονες να μπορέσουν να μελετήσουν το κατά πόσο είναι δυνατόν να αναπαραχθεί.

Ο ρινόκερος ονομάζεται Σουδάν ζει στην Κένυα και είναι 42 ετών. 

Απέμεινε ο τελευταίος του είδους του όταν δύο ακόμα αρσενικοί λευκοί ρινόκεροι, που ζούσαν σε καθεστώς αιχμαλωσίας στο Σαν Ντιέγκο και στην Τσεχία, πέθαναν τον περασμένο Δεκέμβριο.
 

Οι επιστήμονες πάντως είναι αισιόδοξοι οτι: 

ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ: Μελωδικά φεγγάρια...

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Υιοθεσίες για ομοφυλόφιλα ζευγάρια;

Της ΡΕΑΣ ΒΙΤΑΛΗ

Με κοιτάζω. Τον κοιτάζω. Μας παρατηρώ. Πώς πλαστήκαμε να δεθούμε, να εισχωρήσουμε, να χωρέσουμε ο ένας τον άλλον, να ενώσουμε δυο τόσα δα σποράκια, να δημιουργήσουμε άνθρωπο. Μηχανές αναπαραγωγής μ΄ ένα σωρό αξεσουάρ, χρήσιμα για τον σκοπό. Πόσα τρικ στην κατασκευή μας! Όλα, θαρρείς, για να διαιωνίσουμε το είδος. Ένας άνδρας, μια γυναίκα, εργαλειοθήκη το σώμα. Συρτάρια... Κι αν έχουμε συρτάρια! Θήκες και αποθήκες. Τον λες και μέγα κολπατζή, τον όποιον Δημιουργό. Σοφά εποίησε!

Μετά, αρχίσαμε τις παρεμβάσεις. Πόσες παρεμβάσεις! Τρίχες, λέει, να διατηρούν τη θερμοκρασία και να εγκλωβίζουν μυρουδιές. Χαρά στις τρίχες! Τις ξεριζώσαμε όλες. Ακόμα και κει... ξέρεις... δώσαμε σχήματα... brazillian. Λες να βοηθάει τους σύγχρονους; Είπα μυρουδιές... κρυμμένα μπουκαλάκια με «αρώματα» σε πτυχές να ανοίγουν την κατάλληλη στιγμή, να προσκαλούν -ή το αντίθετο- να προκαλούν το ταίρι, να θέλγουν, να φυλακίζουν, να περιφρουρούν... Σιγά τις μυρουδιές. Τις κουκουλώσαμε όλες. Ρίξε κολόνιες, αιθέρια έλαια, άναψε κεριά. Δες, όμως... Πέλματα να αντέχουν περπάτημα, ξυπολησιά και κακουχίες... Συγκλονιστικής ανατομίας. Πας καλά; Τρίψτα, κάντα βελούδο, αγόρασε παπούτσια, βάλε πατάκια, πρόσθεσε τακούνι να στηρίζει μέση, τα Hogan να ξέρεις είναι τα καλύτερα και σου προσθέτουν μπόι. Εντάξει... Αλλά τα μάτια; Nα βλέπουν ακόμα και στο σκοτάδι... μαγικές τηλεοπτικές αισθήσεις στο απόλυτο! Μάτια; Βάλτα σε γυαλιά, πολλά γυαλιά, σχέδια, χρώματα, μεγέθη... Να, φέτος και με καθρέπτες! Να μη στεριώνεις βλέμμα με τίποτα. Να στο γυρίζει πίσω, ως αχρείαστο, ο απέναντι. Ώχου! Σιαγόνα. Δόντια. Για τροφή. Στομάχι. Κάτι μας είπες!... Εκεί να δεις παρεμβάσεις. Τροφή. Ποια τροφή; Πόση τροφή; Κάθε τρισήμιση ώρες, λέει, είναι πρέπον για να γίνονται καύσεις. Πες το στην Αφρική. Θα τους βοηθήσει η γνώση.

Κι ενώ αλλάξαμε τον αδόξαστο στη φύση και στη φύση μας. Προβληματιζόμαστε με ορισμούς για φύση και παρά φύση. Να σου πω κάτι; Ένα μονάχα έμεινε ακέραιο. Η ανάγκη για αγκαλιά. Αυτή πώς να παρέμβεις να την αλλάξεις; Πώς να επέμβεις; Μας την έσκασε!  

ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΑΝΘΡΩΠΟΣ: Τα ανθρώπινα χέρια εξελίχθηκαν για να σχηματίζουν γροθιά και να... ρίχνουν ξύλο

Συγκρινόμενοι με τους πιθήκους, οι άνθρωποι έχουν κοντύτερες παλάμες και δάκτυλα, ενώ διαθέτουν μακρύτερους, δυνατότερους και πιο ευλύγιστους αντίχειρες. 

Ανάμεσα στους ειδικούς επικρατεί εδώ και χρόνια η αντίληψη ότι αυτά τα μορφολογικά χαρακτηριστικά εξελίχθηκαν για να βοηθήσουν τους προγόνους μας να κατασκευάζουν και να χρησιμοποιούν εργαλεία.

Ωστόσο, σύμφωνα με μία νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Γιούτα στις ΗΠΑ, τα ανθρώπινα χέρια δεν σχηματοποιήθηκαν μόνο για να κατεργάζονται εργαλεία αλλά εν πολλοίς για να ρίχνουν ξύλο!

Ο καθηγητής Ντέιβιντ Κάριερ υποστηρίζει ότι, σε μεγάλο βαθμό, η φυσική επιλογή προσέδωσε στα ανθρώπινα χέρια την ικανότητα να σχηματίζουν γροθιά πλήττοντας τον αντίπαλο.

«Ο ρόλος που η βία έχει διαδραματίσει στην εξέλιξή μας δεν έχει αποτιμηθεί επαρκώς», λέει ο Ντ. Κάριερ. «Υπάρχουν άνθρωποι στους οποίους δεν αρέσει αυτή η άποψη, είναι όμως σαφές ότι η φυσική επιλογή δεν προσέδωσε στα δάκτυλά μας μόνο ευκινησία και επιδεξιότητα αλλά τα κατέστησε και όπλα».

Φόρος φεγγαριού

Της ΡΕΑΣ ΒΙΤΑΛΗ

Τον τρέμω τον Αύγουστο για τα φεγγάρια του. Τη ξέρω τη διαδικασία. Για νάμαι ειλικρινής τη φοβάμαι. Σαν να μπαίνω σε σκοτεινό δωμάτιο…Και ξεκινάει τόσο γλυκά…Όπως όταν ήμασταν μικρά που θέλαμε και δε θέλαμε να δούμε θρίλερ. Βάζαμε τα χέρια στα μάτια αλλά τ΄αφήναμε και λίγο ανοιχτά.

Όλα ξεκινάνε μια νύχτα με πανσέληνο. Μαγεία! Και λαχταράει η ψυχή το πολύ! Όλα προσφέρονται πολύ! Η πλάση μεγαλουργεί. Σαν να χειρίζεται κάποιος τη λάμψη του φεγγαριού με ντίμερ. Σταδιακά, αργά, σχεδόν ηδονικά. Στο τέλος εκτυφλωτικά. Και μετά, λες και περισσεύει φως, πέφτει μια γραμμή ασημένια στη θάλασσα που σταδιακά μακραίνει. Γέφυρα από ασήμι. 

Και ξεγελιέσαι…Μια δρασκελιά λες να δώσω θα περάσω από το ένα νησί στο άλλο. Θα περπατήσω τη θάλασσα να βγω απέναντι. Και ξανακάθομαι στην καρέκλα στο μπαλκόνι μου και δοξάζω, ότι θες δοξάζω…Και στέκεται ψηλά το φεγγάρι, ο μόνος απόλυτος Θεός… Πόσες κλωστές ματιών κεντάνε σταυροβελονιά με άλλα μάτια στο τελάρο του; Για φαντάσου!... Όπου κι αν είμαστε, όσο μακριά κι αν είμαστε αρκεί που μας ενώνει το ίδιο φεγγάρι.

Μια νύχτα με πανσέληνο. Όλα στάζουν λυρισμό, ευλογία σχεδόν θεία κοινωνία…