Πριν από τρία χρόνια περίπου έμαθα τον όρο
«flexicurity», μια σύντμηση της λέξης «flexibility» και «security», που
αναφέρεται σε μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, σε κράτη-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο όρος δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια των 90s από το Σοσιαλδημοκράτη τότε Πρωθυπουργό της Δανίας, Poul Nyrup Rasmussen και περιγράφει μια υβριδική πολιτική που συνδυάζει την «ευελιξία» των αγορών εργασίας και την «ασφάλεια» της απασχόλησης και των συνθηκών διαβίωσης.
Ο όρος δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια των 90s από το Σοσιαλδημοκράτη τότε Πρωθυπουργό της Δανίας, Poul Nyrup Rasmussen και περιγράφει μια υβριδική πολιτική που συνδυάζει την «ευελιξία» των αγορών εργασίας και την «ασφάλεια» της απασχόλησης και των συνθηκών διαβίωσης.
Με λίγα λόγια, το flexicurity βρίσκεται στον αντίποδα της πλήρους απασχόλησης και των δικαιωμάτων που αυτή συνεπάγεται. Συνδυάζει ελαστικές μορφές εργασίας, όπως τηλεργασία, μειωμένα ή ευέλικτα ωράρια εργασίας, άδειες άνευ αποδοχών, με προστασία όμως των δικαιωμάτων του εργαζόμενου (πλάκα μας κάνει η Κομισιόν;).
Τώρα πόσο ασφαλής μπορεί να αισθάνεται ένας εργαζόμενος όταν
αναγκάζεται να δουλεύει μόνο τρεις, από τις ημέρες της εβδομάδας, για να
πληρώνεται μόνο για τις τρεις και όχι για τις πέντε ή έξι, ή πόσο
ασφαλής μπορεί να νιώθει μια μητέρα όταν υποχρεώνεται να εργάζεται
δεκαπέντε ώρες για να πληρωθεί οκτώ, πέντε ή τρεις, είναι στο χέρι σας
να το κρίνετε.
Στα ελληνικά, η λέξη-αδελφάκι που «γεννήθηκε» από τις λέξεις «ευελιξία» και «ασφάλεια» για να περιγράψει το flexicurity είναι είτε η λέξη «ευασφάλεια» είτε η λέξη «ευελφάλεια». Λέξεις-εκτρώματα που δε διαφέρουν και πολύ από το περιεχόμενο των εννοιών τους. Προσωπικά, νομίζω ότι -αν τη συνηθίσω- θα αρχίσω να προτιμώ την upside down λέξη «ασφαλιξία», που υιοθέτησαν ορισμένοι δημοσιογράφοι και δεν απέχει και πολύ από την «ασφυξία».
Κάπως έτσι δεν πρέπει να αισθανόταν και ο 21χρονος Γερμανός ασκούμενος της Bank of America που έκανε την πρακτική του στο Λονδίνο και πέθανε μετά από 72 ώρες συνεχούς εργασίας, αφού έτσι πίστευε ότι κάποια στιγμή θα τον προσλάβουν;
Ο Ελληνάρας χαιρέκακος, νομίζω, ότι μπορώ να δω, ήδη, τι σκέφτεται: «Ε! Γερμανός δεν ήταν; Αυτοί σέρνουν πρώτοι το χορό σε αυτή την κατρακύλα!»
Μα, είμαστε σοβαροί; Και ο νεαρός, Μόριτς Έρχαντ -όπως ήταν το όνομά του- ένα παιδί, σαν όλα τα άλλα ήταν. Ένα παιδί που αγωνιζόταν για το μέλλον του, ένα παιδί με μάνα και πατέρα, που θρηνούν για το χαμό του. Ένα παιδί φυσιολογικό, που μπορεί να αγόραζε και αυτό (όπως και εσείς και εμείς και δε βγάζω, σε καμία περίπτωση, την ουρά μου απ’ έξω) το νέο iPhone που περιμένουμε να κυκλοφορήσει στις 10 Σεπτεμβρίου, χωρίς να γνωρίζει, όμως, τις συνθήκες απασχόλησης, για παράδειγμα, για τους εργαζόμενους που κατασκευάζουν τα εξαρτήματα για το νέο τηλέφωνο στα εργοστάσια ανά τον κόσμο.
Την είδηση ήρθε να αποκαλύψει η μη Κυβερνητική Οργάνωση China Labor Watch, η οποία σε έκθεσή της (δημοσιεύτηκε στα τέλη του περασμένου μήνα στη Wall Street Journal), αποκαλύπτει πως ο κατασκευαστής και συνεργάτης της Apple, «Pegatron», παρουσιάζεται να διατηρεί άθλιες συνθήκες για τους εργαζόμενους και παράλογες απαιτήσεις από αυτούς. Συγκεκριμένα, σύμφωνα πάντα με την έκθεση και φωτογραφίες-αδιάψευστους μάρτυρες, οι οποίες τραβήχτηκαν κρυφά και μαρτυρούν απάνθρωπες συνθήκες εργασίας στα εργοστάσια της Pegatron στην Κίνα, όπου εργάτες-μηχανές συναρμολογούν iPhone, υπολογιστές iMac και το νέο, επερχόμενο «φθηνό» iPhone 5C.
H έκθεση, που δημοσιεύει η WSJ, αναφέρει ότι εκεί οι άνθρωποι εργάζονται πάνω από 11 ώρες την ημέρα, εισπνέοντας χημικά, για 1,5 δολάριο την ώρα. Ζουν εσώκλειστοι σε κοιτώνες-τρώγλες των δώδεκα ατόμων. Υπάρχουν μόνο τέσσερα ή πέντε ντους για εκατοντάδες ανθρώπους, ενώ αυτά βρίσκονται σε χώρους, όπως παλιά γκαράζ και αποθήκες. Οι εργαζόμενοι με σύμβαση της Apple είναι όλοι πολύ νέοι, γιατί η εταιρεία δεν προσλαμβάνει για το εν λόγω εργοστάσιο, υπαλλήλους άνω των 35 ετών! Κάνουν βάρδιες των 11 ή περισσότερων ωρών και, φυσικά, οι υπερωρίες δεν πληρώνονται. Επίσης, δεν προσλαμβάνονται Θιβετιανοί ή Ουιγούροι και όσοι έχουν τατουάζ!
