ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Το Ισραήλ και το θαύμα με το Νερό

Γράφει η  Ιρίτ Μπέν-Άμπα

Πρέσβειρα του Ισραήλ στην Αθήνα

Από την ίδρυση του, 70 χρόνια πριν, το Ισραήλ έχει κάνει θαύματα με το νερό. 


Το 60% της έκτασης του Ισραήλ αποτελείται από έρημο και η χώρα διαθέτει μόνο ένα σώμα γλυκού νερού.  Παρά ταύτα και παρά μια περίοδο πενταετούς ξηρασίας, στο τέλος του 2017, η χώρα είχε πλεόνασμα νερού.

Πώς επιτεύχθηκε αυτό; 


Με την εφαρμογή μιας ολιστικής προσέγγισης στον τομέα τον υδάτων η οποία περιλαμβάνει ισχυρή καινοτομία, μια προσανατολισμένη προς το μέλλον πολιτική και αυξημένη ευαισθητοποίηση των καταναλωτών, το Ισραήλ ξεπέρασε τις ελλείψεις του σε νερό και κατέστη παγκόσμιος ηγέτης στη διαχείριση και την τεχνολογία των υδάτινων πόρων. Αυτή είναι η ιστορία του θαύματος με το νερό του Ισραήλ και πώς η εμπειρία του μπορεί να βοηθήσει και άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν έλλειψη νερού ή προκλήσεις στη διαχείρισή του. 

Το Κράτος του Ισραήλ, που βρίσκεται σε ημι-ξηρή κλιματική ζώνη, εξαρτάται ιστορικά από την βροχόπτωση, η οποία υπάρχει σχεδόν αποκλειστικά τους χειμερινούς μήνες μεταξύ Οκτωβρίου και Μαρτίου. Για χιλιάδες χρόνια, η γεωγραφία, η γεωργία και η ευημερία των κατοίκων του επηρεάστηκαν ιδιαίτερα από τη λειψυδρία.

Η αύξηση του πληθυσμού τις τελευταίες δεκαετίες επιδείνωσε το πρόβλημα, αυξάνοντας το χάσμα μεταξύ της ζήτησης και της προσφοράς ανανεώσιμων, φρέσκων, φυσικών υδάτινων πόρων (RFNW), που προέρχονται κυρίως από τους υδροφόρους ορίζοντες και το μοναδικό σώμα γλυκού νερού του Ισραήλ, τη Θάλασσα της Γαλιλαίας. Έτσι, η ορθή διαχείριση των υδάτινων πόρων, μαζί με σημαντικές επενδύσεις στην τεχνολογία, έγιναν κορυφαία προτεραιότητα για το Ισραήλ.

Ως αρχή, στις δεκαετίες του ‘60 και του ‘70, το Ισραήλ ενίσχυσε δραματικά τις υποδομές του σε σχέση με το νερού. Ένα μεγάλο έργο ήταν η δημιουργία ενός Εθνικού Φορέα Νερού για να φέρει πόσιμο νερό από τη Θάλασσα της Γαλιλαίας στο Βορρά μέχρι τις άγονες εκτάσεις στον Νότο. Κατά τη διάρκεια αυτών των δεκαετιών, μόνο φυσικό πόσιμο νερό χρησιμοποιήθηκε για πόση, άρδευση, βιομηχανία και προσωπική χρήση.

Δεδομένου ότι οι μεγάλες ποσότητες φυσικού πόσιμου νερού ήταν περιορισμένες, η κυβέρνηση ξεκίνησε εκστρατείες για τους καταναλωτές και την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις τεχνικές συντήρησης του νερού. Πολύ σύντομα, εφευρέθηκαν στο Ισραήλ τεχνολογίες πρωτοποριακές, όπως συστήματα στάγδην άρδευσης, συλλογής ομβρίων υδάτων και συστήματα ανίχνευσης διαρροών νερού, για την ενίσχυση της αποδοτικότητάς του στο νερό.

Σε μια άλλη σημαντική ανακάλυψη, το Ισραήλ άρχισε να εφευρίσκει τρόπους ανακύκλωσης τεράστιων ποσοτήτων υδάτων. Το 1985, το Ισραήλ άρχισε να χρησιμοποιεί επεξεργασμένα λύματα για τη αγροτική παραγωγή και να κατασκευάζει νέα περιφερειακά δίκτυα ύδρευσης για ανακυκλωμένο νερό. Σήμερα, πάνω από το 85% των αποβλήτων της χώρας ανακυκλώνεται, κατατάσσοντας το Ισραήλ ως τον νούμερο ένα ανακυκλωτή νερού στον κόσμο.

Από το 2005, το Ισραήλ ξεκίνησε επίσης ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα αφαλάτωσης στον κόσμο. Πέντε μεγάλες μονάδες αφαλάτωσης κατά μήκος των μεσογειακών ακτών του Ισραήλ παράγουν περίπου 650 εκατομμύρια κυβικά μέτρα πόσιμου νερού μέσω της διαδικασίας της αντίστροφης όσμωσης. Από το 2015, το 30% του πόσιμου νερού του Ισραήλ προέρχεται από την αφαλάτωση και το Ισραήλ σχεδιάζει να αυξήσει σταθερά το ποσοστό αφαλατωμένου νερού που παρέχει για να φτάσει η συνολική ζήτηση στο 40% μέχρι το 2025.

Η σωστή διαχείριση έχει συμβάλει σημαντικά στην επιτυχία του Ισραήλ με το νερό. Στο πέρασμα των χρόνων, το Ισραήλ θέσπισε το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο που απαιτείται για έναν αποτελεσματικό τομέα υδάτων.

Το 2007...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Έφτασε η εποχή των πολέμων για το νερό;

Διενέξεις χαμηλής έντασης με αφορμή τους υδάτινους πόρους υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια, καθώς πολλές είναι οι χώρες που διεκδικούν πρόσβαση σε αποθέματα νερού, ειδικά σε εποχές που πλησιάζουν απειλη­τικά τα σύννεφα της λειψυδρίας. Η Μέση Ανατολή και η Αφρική είναι οι περιοχές που προκαλούν τη μεγαλύτερη ανησυχία από αυτή την άποψη, ενώ και η Κεντρική Ασία θεωρείται επικείμενη απειλή. Υπολογίζεται ότι το 2025, περίπου 40 χώρες σε αυτές τις περιοχές θα υποφέρουν από αδυναμία πρόσβασης σε  νερό.

Τα κράτη της Μέσης Ανατολής, παρ' όλο που διαθέτουν ένα υπέδαφος γεμάτο πετρέλαιο, έχουν έλλειψη σε νερό.  


Οι υδάτινοι πόροι θεωρούνται "στρατηγικοί" και αποτελούν πηγή εντάσεων μεταξύ των περιφερειακών κρατών, ενώ θα μπορούσαν να γίνουν αιτία ενόπλων συγκρούσεων στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον. 


Το νερό έχει γίνει πολιτικό ζήτημα στην εν λόγω περιοχή και έχουν υπάρξει πληθώρα ειρηνευτικών συμφωνιών ή συνεργασιών τα τελευταία χρόνια που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με την κατανομή του νερού.  Μάλιστα, ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου το 1987 είχε δηλώσει ότι “ο επόμενος πό­λεμος στην Μ. Ανατολή θα γίνει για το νερό”. 


Επί της ουσίας, ένας τέτοιος πόλεμος είχε ήδη γίνει, καθώς ο πόλεμος των έξι ημερών, το αποκορύφωμα της αραβοϊσραηλινής διένεξης, τον Ιούνιο του 1967, κάλλιστα θα μπορούσε να ονομαστεί  “πόλεμος των νερών”.

Τι σημαίνει όμως λειψυδρία στη σύγχρονη εποχή;

Ο όρος “λειψυδρία” αναφέρεται στη διαθεσιμότητα του νερού με βάση τον οικονομικό νόμο της προσφοράς και της ζήτησης, δηλαδή του κεντρικού οικονομικού προβλήματος που αντιμετωπίζουν όλες τις κοινωνίες και έχει να κάνει με την απεριόριστη ανθρώπινη επιθυμία σε έναν κόσμο περιορισμένων πόρων. Ορισμένες περιοχές, λόγω της αύξησης του πληθυσμού και της αυξανόμενης κατά κεφαλήν κατανάλωσης, αντιμετωπίζουν ανησυχητική αύξηση της ζήτησης για το νερό στη διαδικασία παραγωγής τροφίμων, στην ενέργεια και στη βιομηχανία, ενώ την ίδια στιγμή η προσφορά βρίσκεται σε στασιμότητα ή ακόμα και σε πτώση. Σε πολλές χώρες με ολοένα και πιο συρρικνούμενες ποσότητες νερού, όπως η Ιορδανία και το Ισραήλ, οι λύσεις δεν είναι προφανείς και η αύξηση της προσφοράς νερού συνεπάγεται ένα τεράστιο κόστος.

Πολλοί αναλυτές έχουν προβλέψει ότι οι εντάσεις για το νερό θα αυξηθούν με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι στο παρελθόν. Σε χώρες όπως η Αίγυπτος και το Ουζμπεκιστάν, έχει γίνει πρόοδος σχετικά με τη διατήρηση του νερού, ωστόσο παραμένει αναγκαία η παροχή νερού από γειτονικές χώρες.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι η υποβάθμιση της ποιότητας των υδάτων. 


Η γεωργία είναι η μεγαλύτερη ρυπογόνα δραστηριότητα, καθώς έχει ολοένα και σοβαρότερες επιπτώσεις για τους υδάτινους πόρους, οι οποίες εκδηλώνονται με τη μορφή λειψυδρίας και καταστροφής οικοσυστημάτων.  Αιτία είναι η όλο και πιο εντατική χρήση χημικών (ζιζανιοκτόνα, λιπάσματα, φυτοφάρμακα και πρόσθετα τροφίμων) για να αυξηθεί η παραγωγή, γεγονός που έχει μολύνει τους υδάτινους πόρους πάνω και κάτω από τη γη.

Παράλληλα, η τάση των κρατών για αυτάρκεια στην γεωργική παραγωγή, που προϋποθέτει εντατικοποίηση των παραδοσιακών καλλιεργειών με σύγχρονα εγγειοβελτιωτικά έργα – και άρα εκτεταμένη και συνεχή χρήση νερού - έχει σαν αποτέλεσμα την εξάντληση του νερού σε οριακά επίπεδα.  


Επίσης, η οικιακή και η βιομηχανική ρύπανση βρίσκεται επίσης σε άνοδο και επηρεάζει σταδιακά τόσο τις βιομηχανικές όσο και τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, τέσσερα ποτάμια  μπορούν να χαρακτηριστούν μήλα της έριδος και να αποτελέσουν αιτία διένεξης: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: Η μάχη για το νερό ανάβει νέες φωτιές σε Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική

Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική βρίσκονται αντιμέτωπες με την προοπτική νέων βίαιων εκρήξεων τόσο εσωτερικών όσο και διεθνών με αφορμή το ...νερό.  

Τουρκία,

Συρία και Ιρακ βρίσκονται πλέον σε διένεξη καθώς η Τουρκία περιορίζει την παροχή νερού στις δύο αλλές χώρες ενώ την ίδια στιγμή ανάλογες εντάσεις υπάρχουν και στην Βόρεια Αφρική καθώς η λειψυδρία και τα φιλόδοξα επενδυτικά σχέδια κυβερνήσεων απειλούν την τροφοδοσία με νερό των τοπικών πληθυσμών.

Μεταξύ 1975 και 1991, σε τρεις περιπτώσεις η Συρία και το Ιράκ, απείλησαν την Τουρκία με στρατιωτική δράση (και σε ένα σημείο απείλησαν η μία την άλλη) λόγω της μειωμένης ροής των ποταμών που οφειλόταν σε φράγματα στην Τουρκία. Οι διαπραγματεύσεις σταματούσαν και ξεκινούσαν, καθώς οι σχέσεις μεταξύ των εθνών κυμαίνονταν. Από τότε, η κλιματική αλλαγή και η αύξηση του πληθυσμού έχουν υποβάλει σε τρομερή πίεση το γλυκό νερό της περιφέρειας αυτής, αυξάνοντας τις επιπτώσεις από την κατασκευή φραγμάτων στους δύο ποταμούς.

Σήμερα στον Ευφράτη, το φράγμα Ατατούρκ έχει μειώσει τη συνολική ροή στο Ιράκ κατά το ένα τρίτο και τα φράγματα Ilisu και Cizre που σύντομα θα ολοκληρωθούν, μπορούν να μειώσουν τις ροές του Τίγρη κατά 50%.Η πλήρης εφαρμογή του φιλόδοξου τουρκικού «σχεδίου GAP», το οποίο έχει ως στόχο να αξιοποιήσει τα ποτάμια της Τουρκίας για την άρδευση και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη νοτιοανατολική Ανατολία, θα μπορούσε να μειώσει τις ροές του Ευφράτη στο Ιράκ κατά 80%.

Ο επόμενος γύρος

Λιγότερο από μισή δεκαετία έχει περάσει από τότε που ξέσπασε  η Αραβική Άνοιξη που συγκλόνισε συθέμελα την  Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή και τώρα οι ειδικοί προειδοποιούν για τον επόμενο γύρο των περιφερειακών αναταραχών που θα προκληθούν από τις επιπτώσεις  της κλιματικής αλλαγής. Οι πληθυσμοί των χωρών της Βόρειας Αφρικής ήδη αντιμετωπίζουν τη σκληρή πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής, με μακρύτερες περιόδους ξηρασίας .Και ενώ οι άνθρωποι στη Σαχάρα για παράδειγμα, αγωνίζονται για  τα αποθέματα νερού που χρειάζονται  στη γεωργία και οι αλιευτικές κοινότητες στη Βόρεια Αφρική καθαρές θάλασσες για να συνεχίζουν να προσπορίζονται από την αλιεία, οι τοπικές κυβερνήσεις, αγνοώντας(;) αυτήν την απειλή, συναλλάσσονται με τις πολυεθνικές του πετρελαίου και των ορυχείων  για δραστηριότητες εξαιρετικά ρυπογόνες, που αντί να λύνουν το πρόβλημα το επιδεινώνουν.

Η έλλειψη του  ύδατος, της ενέργειας, των τροφίμων, η  υποβάθμιση του εδάφους και η ερημοποίηση, αποτελούν τους πέντε σοβαρούς κινδύνους περιβαλλοντικής ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Βόρεια Αφρική. Και κάθε ένας από αυτούς, επιτείνεται από την αύξηση του πληθυσμού της περιοχής.

Και φυσικά οι κυβερνήσεις αδιαφορούν: 

ΚΟΣΜΟΣ: Μύθος είναι η θεωρία ότι οι διαφωνίες για το νερό προκαλούν πολέμους

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ

Μύθος είναι η θεωρία ότι οι διαφωνίες για το νερό προκαλούν πολέμους και ένοπλες συγκρούσεις, όπως ανέφερε σε παγκόσμιο συνέδριο για το νερό η διευθύντρια του τμήματος διασυνοριακής διαχείρισης υδάτων του Διεθνούς Ινστιτούτου Νερού της Στοκχόλμης (SIWI) Σιομάντερ Μάγκνουσον.

Σύμφωνα με την κ. Μάγκνουσον, τα τελευταία 50 χρόνια έχουν υπάρξει περισσότερα από 1.800 περιστατικά διασυνοριακής διαμάχης για τη διαχείριση των υδάτων διαφόρων περιοχών, όμως μόλις 7 τέτοιες «διαφωνίες» λύθηκαν με τη χρήση βίας.

Παράλληλα όπως τόνισε: «Υπεγράφησαν περισσότερες από 200 συμφωνίες και συνθήκες για τα διασυνοριακά ύδατα». Σύμφωνα δε με την ίδια, οι κυβερνήσεις και οι φορείς προτιμούν τον διάλογο και τη συνεργασία όταν το θέμα είναι το νερό, από το να στέλνουν στρατό και έδωσε ως παράδειγμα τη συνεργασία μεταξύ Ισραήλ, Παλαιστινίων και Ιορδανίας για το νερό του Ιορδάνη ποταμού.

Μια από τις βάσεις συζήτησης για τη χάραξη της πολιτικής διαχείρισης των υδάτινων αποθεμάτων της Γης είναι η έκθεση του ΟΗΕ που έδωσε στη δημοσιότητα τον Μάρτιο και σύμφωνα με τα οποία: 

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Υδροδιπλωματία, πριν ερημωθούμε! Εχουμε 15.000 χιλιόμετρα ακτογραμμή, αλλά δεν έχουμε σχέδιο διαχείρισης

Του ΓΕΩΡΓΙΟΥ Κ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ 

Ομότιμου καθηγητή Πανεπιστημίου Αθηνών

Η παγκόσμια υδατική κατανάλωση διπλασιάζεται κάθε 20 χρόνια, με διπλάσιο ρυθμό από την αύξηση του πληθυσμού. Αυτό αποδίδεται σε δύο παράγοντες. 

Ο πρώτος είναι η αύξηση του πληθυσμού κι ο δεύτερος, η βελτίωση των συνθηκών διαβιώσεως, που συνδέεται με αύξηση της υδατικής καταναλώσεως, σε συνδυασμό με αλλαγές χρήσεων γης προς πλέον υδροβόρες (άρδευση, τουρισμός).

Η υδατική διαχείριση, προσαρμοσμένη σε έθιμα, παραδόσεις, διαμορφωμένες καταστάσεις, υποχρεώσεις, διεθνείς και εγχώριες συμφωνίες κ.ά., χαρακτηρίζεται από τις έννοιες της Υδροσχιζοφρένειας και της Υδροηγεμονίας, ενώ η δράση της Υδροδιπλωματίας αποτελεί ένα σημαντικό εξισορροπητικό παράγοντα.

Το 1972, ο καθηγητής Llamas Madourga, σήμερα σύμβουλος της UNESCO, πρότεινε τον όρο Υδροσχιζοφρένεια, αρχικώς για την επιμονή μελέτης των υπογείων νερών ανεξαρτήτως των επιφανειακών και τανάπαλιν. Από τότε, πολλοί παράγοντες διεκδικούν τη συμμετοχή τους στην έννοια του όρου αυτού και, ανάμεσά τους, οι υπεραντλήσεις, οι ρυπάνσεις, οι άστοχες αποστραγγίσεις, η διάθεση αποβλήτων, οι ανθρωπογενείς συνέργειες της κλιματικής αλλαγής κ.ά.

Η Υδροηγεμονία αφορά, αρχικώς, την υπάρχουσα και εφαρμοζόμενη ισχύ κάποιου εμπλεκόμενου σε διακρατικά ή διεθνή υδατικά συστήματα και σώματα. Σε επέκταση, αφορά παρόμοιες καταστάσεις στο εσωτερικό μιας χώρας.

Η Υδροδιπλωματία, τέλος, αφορά διπλωματικές δράσεις και πρωτοβουλίες, εφαρμοζόμενες, κυρίως, από μη διπλωμάτες, οργανισμούς, λέσχες, ενώσεις, εταιρείες κ.λπ., στο πλαίσιο επιστημονικών δράσεων και προγραμμάτων, επιμορφωτικών σχέσεων, πρωτοβουλιών, αλλά και συμπληρωματικών δράσεων σε τυπικές διπλωματικές συμφωνίες. Μεταξύ πολλών φορέων πρέπει να αναφερθούν οι ΟΗΕ, FAO, UNECE, WWC, ISARM, INWEB, International Association of Hydrogeology, Global Water Partnership, Biopolitics International κ.ά.

Η ανθρωπότητα βρίσκεται σε μια κατάσταση μόνιμης και μη αντιστρεπτής υδατικής ανεπάρκειας, καθώς δεν μπορούμε να κατασκευάσουμε (ούτε να καταστρέψουμε) το νερό. Τα διαθέσιμα υδατικά συστήματα και υδατικά σώματα, σε κάθε περιοχή, είναι δεδομένα και η υδατική διαθεσιμότητα είναι συγκεκριμένη. Η κλιματική αλλαγή τροποποιεί ή επιδεινώνει τη χωροχρονική ανισορροπία των βροχοπτώσεων (και των θερμοκρασιών, υγρασιών και λοιπών παραμέτρων των υδατικών ισοζυγίων), η υδατική κατανάλωση αυξάνει με ραγδαίο ρυθμό, όπως προαναφέρθηκε, ήδη.

Θεωρώντας τους τομείς της σχέσης περιβάλλοντος και ανθρώπου, είναι εύκολο να εκτιμηθεί ότι, στην περίπτωση των χρήσεων γης, το νερό είναι ο καθοριστικός παράγοντας, στην περίπτωση των φυσικών πόρων, το νερό είναι το ίδιο ο σπουδαιότερος φυσικός πόρος, αλλά, επίσης, καθοριστικό για τους υπόλοιπους φυσικούς πόρους και στην περίπτωση της διαθέσεως των αποβλήτων, το νερό είναι ο φυσικός αποδέκτης όλων των ρύπων. Το νερό αποτελεί τη γέφυρα μεταξύ αβιοτικού και βιοτικού κόσμου και, επιπλέον, στηρίζει τη φωτοσύνθεση, την παραγωγή οργανικής ύλης από ανόργανη.

Επομένως, σε πρακτικό επίπεδο, η διακυβέρνηση του οικοσυστήματος ταυτίζεται με την υδατική διαχείριση.  

ΚΟΣΜΟΣ: Σπάνιο το καθαρό νερό - 2.000 ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΕΙΨΗ ΤΟΥ

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΝΙΑΩΤΗ

Περίπου 2.000 παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών πεθαίνουν κάθε μέρα σε όλο τον κόσμο από διαρροϊκές ασθένειες που συνδέονται άμεσα με το μολυσμένο νερό και τις πλημμελείς συνθήκες υγιεινής, επισημαίνει σε ανακοίνωσή της η UNICEF με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Νερού, στις 22 Μαρτίου.

   

 «Πίσω από τα στατιστικά στοιχεία βρίσκονται τα πρόσωπα των παιδιών» δήλωσε ο Σαντζάι Γουιτζεσεκέρα, επικεφαλής του Τομέα Νερού και Υγιεινής της UNICEF, σχολιάζοντας: «Αν 90 σχολικά λεωφορεία γεμάτα με παιδιά του νηπιαγωγείου συγκρούονταν κάθε μέρα, χωρίς επιζώντες, ο κόσμος θα το πρόσεχε. Ομως αυτό ακριβώς συμβαίνει κάθε μέρα εξαιτίας του ακάθαρτου νερού και των κακών συνθηκών υγιεινής και των δικτύων αποχέτευσης».

Τα στοιχεία της UNICEF για την παιδική θνησιμότητα δείχνουν ότι περίπου οι μισοί θάνατοι παιδιών κάτω των 5 ετών σημειώνονται σε μόνο πέντε χώρες: Ινδία, Νιγηρία, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Πακιστάν και Κίνα. Σε Ινδία (24%) και Νιγηρία (11%) σημειώνεται περισσότερο από το ένα τρίτο του συνόλου των θανάτων παιδιών κάτω των 5 ετών.  

Από τα 783 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο χωρίς επαρκή πρόσβαση σε πόσιμο νερό, 119 εκατομμύρια βρίσκονται στην Κίνα, 97 εκατομμύρια στην Ινδία, 66 εκατομμύρια στη Νιγηρία, 36 εκατομμύρια στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και 15 εκατομμύρια στο Πακιστάν. 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: Η υδατική πρόκληση και οι αποδόσεις

Του ΤΑΣΟΥ ΜΑΝΤΙΚΙΔΗ

Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα ο πληθυσμός της Γης υπερδιπλασιάστηκε, ξεπερνώντας τα 6 δισεκατομμύρια, αλλά το ίδιο διάστημα η κατανάλωση ύδατος εξαπλασιάστηκε. Ετσι, το νερό αναμένεται να αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του 21ου αιώνα και σύμφωνα με τα Ηνωμένα Εθνη θα είναι εξίσου πολύτιμο με το πετρέλαιο. 

Υπάρχει όμως και μία διαφορά: αντίθετα με το πετρέλαιο, το νερό δεν έχει υποκατάστατο.

Οπως και πριν από 10.000 χρόνια, η ποσότητα του νερού στον πλανήτη είναι ίδια, περίπου 1.386 εκατ. κυβικά χιλιόμετρα νερού, αλλά το 97,5% βρίσκεται στους ωκεανούς, ενώ από το 2,5%, που αποτελεί το γλυκό νερό, λιγότερο από το 1/3 βρίσκεται στον υδροφόρο ορίζοντα, στις λίμνες και στους ποταμούς, με το 69,5% να μην μπορεί ουσιαστικά να αξιοποιηθεί ευρισκόμενο παγιδευμένο σε παγετώνες και παγόβουνα.

Καθώς η παγκόσμια κατανάλωση νερού διπλασιάζεται κάθε 20 χρόνια, η Goldman Sachs εκτιμά ότι ο ρυθμός αυτός δεν αφήνει περιθώρια βιωσιμότητας του μοντέλου διαθεσιμότητας καθαρών υδάτινων πόρων. Οι ελλείψεις στον κόσμο είναι αναπόφευκτες, απόρροια ενός συνδυασμού πληθυσμιακής αύξησης, αστικοποίησης και αλλαγής του κλίματος, σημείωνε σχετική μελέτη της UBS, θεωρώντας τα αποθέματα, τη διαχείριση και την ποιότητα του ύδατος ένα από τα κορυφαία ζητήματα πολιτικής για τις κυβερνήσεις τον νέο αιώνα.

Οι ελλείψεις ύδατος αναμένεται να έχουν όλο και περισσότερες επιπτώσεις τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες οικονομίες. 

Σήμερα περίπου 1,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι στερούνται την πρόσβαση σε καθαρό νερό. 

Αν και το νερό αποτελεί μια ανανεώσιμη πηγή, εντούτοις υπάρχουν δύο προβλήματα:  

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Εξασθενές χρώμιο, σε διπλάσιες ποσότητες από τον Ασωπό, εντοπίστηκε στο Λουτράκι -- Tοξικό βουνό τα Γεράνεια Όρη

Σε τοξικό βουνό φαίνεται ότι έχουν μεταμορφωθεί τα Γεράνεια Όρη που λειτουργούν όπως αναφέρουν και οι επιθεωρητές περιβάλλοντος ως χωματερή τοξικών αποβλήτων που φτάνουν εκεί από όλη την Ελλάδα.

 

Πρόσφατες μετρήσεις εντόπισαν υψηλότατες συγκεντρώσεις του καρκινογόνου εξασθενούς χρωμίου που έρχονται να προστεθούν σε παλιότερες μετρήσεις άλλα και στη μελέτη των Οικολόγων Πράσινων που βρίσκεται τώρα στο υπουργείο Υγείας και στον ΕΦΕΤ και οι οποίες δείχνουν ότι στην περιοχή εμφιαλώνεται μολυσμένο νερό. Οι ποσότητες του εξασθενούς χρωμίου είναι διπλάσιες από αυτές που μετρηθηκαν στο πόσιμο νερό στην περιοχή του Ασωπού.

 

Την ίδια στιγμή ο Δήμος Λουτρακίου επιμένει να λέει ότι το νερό είναι καθαρό άλλα και να μην προχωράει σε μετρήσεις για εξασθενές χρώμιο. 

 

 Αδιάφορη εμφανίζεται και η Περιφέρεια Πελοποννήσου η οποία παρά την προ μηνών δέσμευση του αντιπεριφερειάρχη Αν. Πουλά δεν έχει προχωρήσει στον παραμικρό έλεγχο.

 

Οι κάτοικοι όμως του δημοτικού διαμερίσματος Σχίνου Λουτρακίου αποφάσισαν να δράσουν μόνοι τους και προχώρησαν σε δειγματοληψίες του νερού που τρέχει στις βρύσες τους και να το στείλουν προς ανάλυση.

 

Τα αποτελέσματα ήταν τρομακτικά. Εξασθενές χρώμιο σε ποσότητες 237 μg/l. Υπενθυμίζεται ότι το όριο για το ολικό χρώμιο είναι 50 μg/l ενώ το πρώτο θεσμοθετημένο όριο για το εξασθενές χρώμιο, στην Πολιτεία της Καλιφόρνια είναι 0,01 μg/l. Οι επιστήμονες επίσης θεωρούν ότι η παραμικρή ποσότητα εξασθενούς χρωμίου είναι καρκινογόνου ενώ και στην περιοχή του Ασωπού, σύμφωνα με την επιδημιολογική μελέτη του υπουργείου Υγειας, αποδείχθηκε ότι οι αυξημένες καρκινογενέσεις οφείλονται σε κατανάλωση νερού με εξασθενές χρώμιο που εντοπίστηκε μάλιστα σε μικρότερες ποσότητες (στο πόσιμο νερό) από αυτές που εντοπίστηκαν στην περιοχή του Σχίνου.

 

Μάλιστα, το διαπιστευμένο εργαστήριο που έκανε την ανάλυση των δειγμάτων καταλήγει στα συμπεράσματα του στα εξής: «σύμφωνα με το Υπουργείο δεν υπάρχει θεσπισμένο ανώτατο όριο αλλά σύμφωνα με τη διεθνή βιβλίογραφία η περιεκτικότητα του εξασθενούς χρωμίου στο πόσιμο νερό θα πρέπει να είναι μηδενική καθόσον είναι ισχυρά τοξικό και δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για πόσιμο ή πλύσιμο σκευών ούτε να έρχεται σε επαφή με το δέρμα».

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Νικέλιο στον ταμιευτήρα του Μαραθώνα !!!

Του Κασσιανού Τζέλη

Ρύπανση με νικέλιο κι άλλα βαρέα μέταλλα εντοπίστηκε στη λίμνη Μαραθώνα που υδροδοτεί την Αττική ενώ εξασθενές χρώμιο εντοπίστηκε στο δίκτυο του Ωρωπού που παίρνει νερό από την Μαυροσουβάλα που χρησιμοποιείται από την ΕΥΔΑΠ για την πρόσθετη υδροδότηση της πρωτεύουσας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η ρύπανση του ταμιευτήρα του Μαραθώνα με νικέλιο και σε μικρότερες ποσότητες, άλλα βαρέα μέταλλα, ανακοινώθηκε στις αρχές του Καλοκαιριού στην τελευταία συνάντηση φορέων στο υπουργείο Περιβάλλοντος στα πλαίσια της δημόσιας διαβούλευσης για τη διαχείριση του νερού στην Αττική. Εκεί οι μελετητές της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων του ΥΠΕΚΑ ανακοίνωσαν ότι η ρύπανση οφείλεται «στην πρόδρομη πίεση απο τις μεταφερόμενες ποσότητες νερού από τον ρυπασμένο υδροφόρο ορίζοντα Οινοφύτων-Βοιωτίας (Ασωπός)». Δηλαδή, η ρύπανση που προκλήθηκε στον Ασωπό μεταφέρεται υπογείως μέσω του νερού και μπορεί να φτάσει πλέον στις βρύσες των κατοίκων της Αττικής.

Πάντως, όπως διαβεβαιώνουν οι αρμόδιοι, δεν υφίσταται άμεσος κίνδυνος για τους καταναλωτές καθώς το νερό διυλίζεται από την ΕΥΔΑΠ, ωστόσο, οι υψηλές συγκεντρώσεις αναδεικνύουν ένα πρόβλημα που αν δεν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά τότε στο μέλλον είναι ικανό να δημιουργήσει σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία.

Την ίδια στιγμή, σε ιδιωτική μέτρηση που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο στον Ωρωπό εντοπίστηκε στο νερό του δικτύου ύδρευσης, 8 μγ/λ εξασθενούς χρωμίου καθώς και υψηλές συγκεντρώσεις κωλοβακτηριδίων με το ιδιωτικό εργαστήριο να αποφαίνεται στα συμπεράσματά του ότι το νερό ειναι ακατάλληλο για την ύδρευση.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - KINA: ¨Επενδύει στην "οικονομική τρέλα" της αφαλάτωσης

Του MICHAEL WINES / The New York Times

Προβάλλοντας πάνω από την ακτογραμμή του Κόλπου Μποχάι, στα περίχωρα της πόλης Τιανζίν, το Εργοστάσιο Ενέργειας και Αφαλάτωσης Πεϊτζιάνγκ, είναι ένα τεχνικό θαύμα 26 δισεκατομμυρίων γουάν: μια πολύ υψηλής θερμοκρασίας γεννήτρια, που λειτουργεί με άνθρακα, τηρώντας το καλύτερο δυνατόν επίπεδο ελέγχου της μόλυνσης, έχει συνδυαστεί με ισραηλινό εξοπλισμό, που χρησιμοποιεί τη θερμότητα για να διυλίσει το θαλασσινό νερό και να το μετατρέψει σε πόσιμο.  

Δεν υπάρχει παρά μόνο μία «ρυτίδα» σε αυτήν την εγκατάσταση των 4 δισ. δολαρίων: Το αφαλατωμένο νερό κοστίζει διπλά για να παραχθεί, σε σύγκριση με την τιμή της πώλησής του. Παρόλα αυτά, ο ιδιοκτήτης του συγκροτήματος, μια διοικούμενη από το κράτος κοινοπραξία, με τα αρχικά SDIC, επιχειρεί να τετραπλασιάσει την ικανότητα αφαλάτωσης του εργοστασίου, ώστε να το καταστήσει το μεγαλύτερο της Κίνας. «Κάποιος πρέπει να χάσει λεφτά», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του εργοστασίου, Γκούο Κιγκάνγκ, σε πρόσφατη συνέντευξή του. «Είμαστε μια κρατική κοινοπραξία και είναι κοινωνική μας ευθύνη».

Σε μερικά μέρη, κάτι τέτοιο θα ήταν οικονομική τρέλα. Στην Κίνα, πρόκειται για οικονομική στρατηγική. Οπως συνέβη και με τους ηλιακούς συλλέκτες και τις ανεμογεννήτριες, η κυβέρνηση έχει τώρα βαλθεί να γίνει η δύναμη σε μια ακόμη αναδυόμενη βιομηχανία που σχετίζεται με το περιβάλλον: τον εφοδιασμό του κόσμου με πόσιμο νερό.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ: H Σιγκαπούρη μετατρέπει τα βοθρολύματα σε καθαρό, πόσιμο νερό

Η Σιγκαπούρη, που ανέκαθεν αναζητούσε καινοτόμες μεθόδους αντιμετώπισης των εγγενών της προβλημάτων, όπως την έλλειψη γης στο μικρό νησιωτικό έθνος και το ελάχιστο πόσιμο νερό, επινόησε έναν ακόμη τρόπο εξοικονόμησης φυσικών πόρων: τη μετατροπή των λυμάτων σε πόσιμο νερό.

Δέκα μόλις μήνες μετά τα εγκαίνια των υπερσύγχρονων εγκαταστάσεων το 2003, το κέντρο NEWater, όπως ονομάζεται το πρόγραμμα, είχε δεχθεί 100.000 επισκέψεις πολιτών και τουριστών. Η ανακύκλωση των λυμάτων και η χρήση τους ως πόσιμο νερό, επέτρεψε στο νησιωτικό έθνος να περιορίσει την εξάρτησή του από τη Μαλαισία και το πόσιμο νερό που εξάγει το γειτονικό κράτος στη Σιγκαπούρη. Η τιμή του εισαγόμενου από τη Μαλαισία ύδατος αποτελούσε, άλλωστε, συνεχή πηγή διπλωματικών τριβών μεταξύ των δύο κρατών.

Η ανακύκλωση των λυμάτων επιτυγχάνεται χάρη σε τετραπλό σύστημα καθαρισμού. 

Το πρώτο στάδιο στηρίζεται στην κλασική μέθοδο βιολογικού καθαρισμού. 

ΑΦΡΙΚΗ: Θα ξεδιψάσει με... πάγο απο την Γροιλανδία!!!

Ενας επιχειρηματίας με περιβαλλοντικές ευαισθησίες, ο Τζορτζ Μουγκάν, υποστηρίζει ότι το φιλόδοξο σχέδιό του να μεταφέρει παγόβουνα από τη μακρινή Γροιλανδία στην Αφρική, για να ανακουφίσει από τη λειψυδρία δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους, μπορεί να γίνει πραγματικότητα.

Μονόδρομος η συνεργασία για να αποτραπούν πόλεμοι για το νερό

ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΣΑΡΑΝΤΗ

Καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες σπάνε κάθε προηγούμενο ρεκόρ και οι πάγοι στους πόλους της γης λιώνουν πολύ γρήγορα, τροφοδοτούνται εκ νέου τα σενάρια για επικείμενους πόλεμους για το νερό. Εν τούτοις, κάποιοι εμπειρογνώμονες στην Ουάσιγκτον υποστηρίζουν ότι η απειλή της πραγματικής σύγκρουσης είναι υπερβολική, προσθέτοντας ότι συμπαγείς διασυνοριακές συνθήκες θα μπορούσαν να μετασχηματίσουν τις κρίσεις που δημιουργούν οι ελλείψεις νερού σε διεθνείς συνεργασίες. 

ΑΣΙΑ: «SOS» εκπέμπει η 3η μεγαλύτερη λίμνη στον κόσμο

ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΣΑΡΑΝΤΗ

Κάποτε η λίμνη Ούρμια ήταν μεγαλύτερη στο Ιράν, καλύπτοντας περίπου 5.200 τετραγωνικά χιλιόμετρα με μέγιστο μήκος περίπου 140 χιλιόμετρα και πλάτος 55 χιλιόμετρα. Το βαθύτερο σημείο της ήταν περίπου 16 μέτρα. Στο εσωτερικό της βρίσκονται περισσότερα από εκατό μικρά νησιά, τα οποία αποτελούσαν ενδιάμεσους σταθμούς για διάφορα είδη μεταναστευτικών πουλιών, ανάμεσα στα οποία φλαμίγκο, πελεκάνοι, πλαταλέες (χουλιαρομύτες), θρεσκιόρνιθες, πελαργοί και γλάροι.

Σήμερα η λίμνη έχει συρρικνωθεί κατά 60%, γεγονός που μαρτυρούν οι εκατοντάδες ακινητοποιημένες βάρκες που κάποτε μετέφεραν τους τουρίστες στην περιοχή. Ομως, η υποχώρηση της λίμνης έχει επιπτώσεις σε έναν ευρύτερο κύκλο δραστηριοτήτων στην περιοχή. Από τον Απρίλιο μέχρι σήμερα, οι αρχές έχουν διακόψει τις δραστηριότητες σε τρεις λιμενοβραχίονες, εξαιτίας της έλλειψης νερού στη λίμνη που, πλέον, το βαθύτερο σημείο της είναι μόλις δύο μέτρα. Η υποχώρηση του νερού έχει αποδυναμώσει επίσης τις δραστηριότητες των τουριστικών επιχειρήσεων και των ξενοδοχείων στην περιοχή.

Πέρα από τον τουρισμό, η διαποτισμένη με αλάτι λίμνη απειλεί τη γεωργία στο βορειοδυτικό Ιράν, αφού οι θύελλες κάποιες φορές μεταφέρουν το αλάτι πολύ μακριά. Πολλοί αγρότες ανησυχούν για το μέλλον των εδαφών τους, τα οποία για αιώνες είναι διάσημα για την παραγωγή μήλων, σταφυλιών, καρυδιών, αμυγδάλων, κρεμμυδιών, πατατών, καθώς επίσης και αρωματικών βοτάνων. «Οι αλμυροί άνεμοι δεν έχουν μόνο επιπτώσεις στις περιβάλλουσες περιοχές,, αλλά μπορούν να καταστρέψουν τις καλλιέργειες και σε απομακρυσμένες περιοχές», λέει ο Μασούντ Μοχαμαντιάν, αξιωματούχος σε θέματα γεωργίας στην ανατολική πλευρά της λίμνης, περίπου 600 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πρωτεύουσας Τεχεράνης.

AΠΕΙΛΗ ΓΙΑ ΕΚΑΤ. ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ

Ο Σάλμαν Ζάκερ, μέλος της επιτροπής του Κοινοβουλίου που δραστηριοποιείται για τη λίμνη προειδοποίησε τον περασμένο μήνα ότι, «με την τρέχουσα τάση, ο κίνδυνος αλατισμένου τσουνάμι είναι αυξανόμενος». Με την προειδοποίηση ότι η λίμνη θα αποξηρανθεί μέσα σε τρία έως πέντε χρόνια συμφωνεί και ο διευθυντής του τοπικού τμήματος Περιβάλλοντος Χασάν Αμπαζνεχζάντ. Αν συμβεί αυτό, προειδοποιεί ο Ζάκερ, οκτώ έως 10 δισεκατομμύρια τόνοι άλατος θα απειλήσουν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. «Η λίμνη έχει στεγνώσει αλλά ούτε η κυβέρνηση ούτε οι τοπικοί αξιωματούχοι δεν έλαβαν κάποιο μέτρο μέχρι σήμερα» λέει ο Μασούντ Πεζεσκιάν, εκπρόσωπος στην πόλη Ταμπρίζ στην ανατολική πλευρά της λίμνης.

Στις επίσημες εκθέσεις εκτιμάται ότι κύρια αιτία για τη συρρίκνωση της λίμνης ήταν μια περίπου δεκαετής ξηρασία και ως δεύτερος παράγοντας η αλόγιστη άρδευση νερού για αγροτικές χρήσεις από τους ποταμούς που τροφοδοτούν τη λίμνη. Η κατασκευή φραγμάτων κατέχει μερίδιο ευθύνης 5%. Αλλοι διαφωνούν με αυτές τις εκτιμήσεις.

Ο πρώτος συναγερμός για τη συρρίκνωση της λίμνης σήμανε στα τέλη της δεκαετίας του '90 κατά τη διάρκεια μιας έντονης ξηρασίας. Εν τούτοις, η κυβέρνηση συνέχισε την κατασκευή 35 φραγμάτων στους ποταμούς που τροφοδοτούν τη λίμνη, ενώ 10 ακόμη σχεδιάζονται να κατασκευαστούν μέσα στα επόμενα χρόνια. Πρόσφατα ολοκληρώθηκε και μια γέφυρα που συνδέει τις πόλεις Ούρμια και Ταμπρίζ, δίχως να πραγματοποιηθεί καμία μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κάτι που οι οικολόγοι θεωρούν ότι επιδείνωσε την υγεία της λίμνης.

ΤΑ ΤΡΙΑ ΠΕΜΠΤΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΞΗΡΑΝΘΕΙ

Στις αρχές του 2000, μια πανεπιστημιακή έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η λίμνη θα μπορούσε να έχει το ίδιο μέλλον με τη θάλασσα της Αράλης στο Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν, η οποία συρρικνώνεται σταθερά αφού οι ποταμοί που την τροφοδοτούσαν εκτράπηκαν από τα προγράμματα άρδευσης της Σοβιετικής Ενωσης στη δεκαετία του '60 και σήμερα έχει λιγότερο από ένα δέκατο του αρχικού μεγέθους της. Τον Απρίλιο, η ιρανική κυβέρνηση εξήγγειλε κάποια μέτρα για τη σωτηρία της λίμνης: ένα πρόγραμμα σποράς των σύννεφων για να αυξηθούν οι βροχοπτώσεις στην περιοχή, μια μείωση της κατανάλωσης νερού από τα συστήματα άρδευσης και ενίσχυση της λίμνης από μακρινές πηγές νερού.

Μερικοί επιστήμονες είπαν ότι το πρόγραμμα ελέγχου του καιρού είναι μόνο μια συμβολική πράξη και ότι η καλύτερη παρέμβαση θα ήταν η απελευθέρωση περισσότερου νερού που αυτήν την περίοδο συγκρατείται από τα φράγματα. Το ποσοστό εξάτμισης, λένε, είναι τριπλάσιο του ποσοστού βροχοπτώσεων, γεγονός που καθιστά ζωτικής σημασίας το ρόλο των ποταμών στη στήριξη της λίμνης. Τα τρία πέμπτα της λίμνης έχουν αποξηρανθεί και η συγκέντρωση του αλατιού έχει φθάσει σε περίπου 350 χιλιοστά ανά λίτρο από 80 στη δεκαετία του '70, λέει Ισμαήλ Καχράμ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αζάντ της Τεχεράνης. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση πρέπει να επιτρέψει το 20% του νερού από τα φράγματα να φθάσει στη λίμνη.

ΗΜΕΡΗΣΙΑ

AΦΡΙΚΗ: Η ξηρασία απειλεί 10 εκατ. ανθρώπους

Reuters, A.P.

ΓΕΝΕΥΗ. Οξύτατο πρόβλημα επιβίωσης αντιμετωπίζουν πάνω από 10 εκατ. κάτοικοι της ανατολικής Αφρικής εξαιτίας της χειρότερης ξηρασίας των τελευταίων 60 ετών, όπως ανακοίνωσε  ο ΟΗΕ. Παράλληλα η ανθρωπιστική οργάνωση Save the Children έδωσε ένα μέτρο της απελπισίας περιγράφοντας οικογένειες που φθάνουν καθημερινά από τη Σομαλία προς την Κένυα, αφού έχουν περπατήσει στην καυτή άμμο αναζητώντας τροφή και νερό επί ένα μήνα. «Δύο συνεχείς χρονιές λιγοστών βροχοπτώσεων έχουν ως αποτέλεσμα το καλοκαίρι του 2011 να είναι ένα από τα πιο ξηρά από το 1950-51 σε πολλούς βοσκοτόπους», δήλωσε η Ελίζαμπεθ Μπιρς, εκπρόσωπος του Γραφείου Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ. «Και η κατάσταση δεν έχει πιθανότητες βελτίωσης ώς το 2012», τόνισε.

Εξαιτίας της ξηρασίας και άλλων παραγόντων, όπως η κερδοσκοπία, οι τιμές των τροφίμων στην περιοχή έχουν αυξηθεί σημαντικά, ωθώντας πολλές οικογένειες στα όρια του λιμού. Ο χάρτης του ΟΗΕ που απεικονίζει τη διατροφική ασφάλεια στην ανατολική Αφρική κατατάσσει πολλές περιοχές της κεντρικής Κένυας και της Σομαλίας στην κατηγορία «έκτακτης ανάγκης», μία βαθμίδα πριν από την πέμπτη και χειρότερη κατηγορία του «λιμού/καταστροφής».

Τα ποσοστά υποσιτισμού μεταξύ των παιδιών στην περιοχή φθάνουν το 30% και αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω. Οι αξιωματούχοι δεν τολμούν καν να διανοηθούν τι θα συμβεί αν η ξηρασία συνεχιστεί και τρίτη χρονιά. Οι αριθμοί των κλιματικών μεταναστών αυξάνονται, καθώς πάνω από 20.000 Σομαλοί έχουν περάσει τα σύνορα προς την Κένυα τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Ο αριθμός αυτός μεταφράζεται σε 800 παιδιά ημερησίως, τα οποία -όπως ανακοίνωσε η οργάνωση Save the Children- καταφθάνουν στους καταυλισμούς προσφύγων σε κατάσταση εξάντλησης, υποσιτισμού και αφυδάτωσης. Η ξηρασία έχει προστεθεί στα πολλαπλά προβλήματα της Σομαλίας, ενός κράτους χωρίς κυβέρνηση, όπου σοβούν μονίμως συγκρούσεις.

Ξηρασία παρατηρείται φέτος και σε άλλες περιοχές του πλανήτη, όπως στη βόρεια Ευρώπη, όπου πολλά πυρηνικά εργοστάσια χρειάστηκε να τεθούν εκτός λειτουργίας λόγω χαμηλής στάθμης των ποταμών στους οποίους βασίζονται τα συστήματα ψύξης, αλλά και στο Τέξας, όπου οι ειδικοί κάνουν λόγο για τη μεγαλύτερη ξηρασία από τις διάσημες θύελλες σκόνης της δεκαετίας του 1930. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου αποσταθεροποιεί το κλίμα του πλανήτη, μεταφέροντας την υγρασία από το έδαφος στον αέρα, ο οποίος, επειδή είναι θερμότερος, μπορεί να συγκρατεί μεγαλύτερη ποσότητα υγρασίας. Αυτό μεταφράζεται σε εντεινόμενη ξηρασία σε κάποιες περιοχές και σε εντεινόμενες πλημμύρες σε άλλες περιοχές.

Οπως ανακοίνωσε η εκπρόσωπος του ΟΗΕ, ο αριθμός των ατόμων που χρειάζονται άμεσα βοήθεια εκτιμάται στα 3,2 εκατ. στην Κένυα, 3,2 εκατ. στην Αιθιοπία, 2,6 εκατ. στη Σομαλία και 117.000 στο Τζιμπουτί.