ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Πολλά μέτωπα, μία κατάληξη

 

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Τι γίνεται στα Βαρώσια; 

Αυτό που γινόταν πάντα, παραμονές μιας κρίσιμης διαπραγμάτευσης με τους Τούρκους. Προσθέτουν ένα επιπλέον χαρτί στο τραπέζι, αυξάνοντας τις επιλογές τους. 

Ελλάδα και Κύπρος ζητούν την παρέμβαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την καταδίκη της αυθαιρεσίας, ο «ξένος παράγοντας» ζητά την αποφυγή μονομερών ενεργειών από όλες τις πλευρές, γενικά και αόριστα, λες και η Αγκυρα υπέστη την πρόκληση και δεν την προκάλεσε και τα πράγματα παίρνουν τον δρόμο τους. Αυτόν ακριβώς που ακολουθούν από το 1974. Της δημιουργίας τετελεσμένων από την τουρκική πλευρά.

Την ίδια ώρα στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, η Τουρκία φέρεται να κατηγορεί την Αρμενία για ό,τι ακριβώς η ίδια κάνει στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, ζητώντας αυτή τώρα την παρέμβαση του «ξένου παράγοντα». Επισήμως, στέλνει τον υπουργό Εξωτερικών της, ανεπισήμως κατηγορείται ότι έχει ήδη στείλει μερικές δεκάδες drones κι ερευνάται αν έχει εμπλέξει στην ιστορία F-16 και μεταφερόμενους από τη Συρία τζιχαντιστές, οι οποίοι είναι μισθοφόροι κι από κάπου πρέπει να πληρώνονται.

Πίσω στην Κωνσταντινούπολη, ο πρόεδρος Ερντογάν υποδέχεται τον αμφιλεγόμενο λίβυο πρωθυπουργό Σάρατζ, που έχει καταστεί υποχείριο της τουρκικής πολιτικής στην περιοχή και συνεχίζει να κοστίζει στην τουρκική οικονομία μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια τουρκικές λίρες ημερησίως. Υποτίθεται ότι είναι ο Λίβυος που πληρώνει ενοίκιο στον Τούρκο για να διατηρεί τις δυνάμεις του πέριξ της Τρίπολης και του Τομπρούκ, αλλά με τις λιβυκές πετρελαιοπηγές που υπολειτουργούν να ελέγχονται σε μεγάλο μέρος από τον αντίπαλό του Χαφτάρ, είναι άγνωστο σε τι… νόμισμα τον πληρώνει. Μάλλον πληρώνεται.

Στο μεταξύ, τουρκικός στρατός παραμένει στο έδαφος της Συρίας, σε μια αμφιλεγόμενη «πράσινη γραμμή», που είναι περισσότερο «γραμμή ισορροπίας τρόμου» με τη Μόσχα, παρά οτιδήποτε άλλο. Μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα βορειότερα οι Κούρδοι ανασυντάσσονται και πολεμούν με άλλες δυνάμεις του τουρκικού στρατού, ο οποίος οικονομικά πρέπει να είναι από τους πιο πολυδάπανους του ΝΑΤΟ, αν όχι ο περισσότερο απ’ όλους.

Ανοικτά της Κύπρου ένα ή δυο τουρκικά ερευνητικά πλέουν στην πραγματικότητα χωρίς λόγο, απλώς για παρουσία, συνοδευόμενα όμως από μονάδες του τουρκικού στόλου, ενώ μέχρι πρότινος το σύνολό του ήταν παρατεταγμένο απέναντι από τον ελληνικό, επί εβδομάδες.

Παράλληλα, η Αγκυρα συντηρεί και χρηματοδοτεί στρατιωτικές βάσεις στον Κόλπο και την Αφρική, όπου όσο ευνοϊκές και αν είναι οι συμφωνίες που έχει πετύχει, επίσης απαιτούνται εκατομμύρια τουρκικές λίρες σε καθημερινή βάση για να λειτουργούν και να υπηρετούν το νεο-οθωμανικό αφήγημα.

Ποτέ κανείς δεν θα μάθει πόση είναι η αιμορραγία της τουρκικής οικονομίας για να συντηρηθούν όλα τα παραπάνω μέτωπα. Προχθές, όμως, σε ρεπορτάζ της τουρκικής τηλεόρασης απλός κόσμος περιέγραφε αναλυτικά την εικόνα της δικής του κακής οικονομικής καθημερινότητας. Κι αυτή η ανισορροπία...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Ενα βέτο, πέντε διευκρινίσεις

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Κατ’ αρχήν να διευκρινίσουμε κάτι.

Μάλλον δεν στήθηκε καμία διπλωματική ασθένεια, για να πάρει αναβολή μιας εβδομάδας η Σύνοδος Κορυφής, όπως πολλοί πιστεύουν, συνωμοσιολογικά, εδώ στην Ελλάδα. Οντως, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ήρθε σε επαφή με φορέα του Covid-19 και τηρώντας το πρωτόκολλο, μπήκε σε καραντίνα, αν και ο ίδιος δεν ασθένησε τελικά. Το ίδιο συμβαίνει αυτές τις μέρες με έναν εκτελεστικό αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δύο υπουργούς της γερμανικής κυβέρνησης και δεν αποκλείεται πολλοί περισσότερους συναδέλφους τους. Οπερ σημαίνει ότι στις Βρυξέλλες και το Βερολίνο, μάλλον δεν ασχολούνται όλη τη μέρα μ’ εμάς και με το πώς θα μας διαχειριστούν. Απλώς, τους έτυχε το πρόβλημα.

Το δεύτερο που πρέπει να διευκρινισθεί είναι ότι κάθε χώρα – μέλος της ΕΕ διαθέτει και αξιοποιεί με όποιον τρόπο θεωρεί πιο πρόσφορο για τα συμφέροντά της, τα όπλα που της παρέχει η κοινοτική νομοθεσία. Μεταξύ αυτών και το βέτο. Ακραίο όπλο σίγουρα, αλλά όπλο. Αν δεν το ήθελε η ΕΕ, απλώς, δεν θα το προέβλεπε.

Το τρίτο που οφείλουμε να έχουμε υπόψη μας είναι ότι από το «απειλώ» έως το «καταθέτω», η απόσταση είναι μεγάλη. Τόσο όσο από τη Λευκωσία έως τις Βρυξέλλες. Αυτό όμως δεν εμποδίζει την πρώτη να πιέζει, με όποιο τρόπο μπορεί, για να πετύχει τον σκοπό της. Από τη στιγμή μάλιστα που δύο τουρκικά ερευνητικά πλοία παριστάνουν ότι κάνουν έρευνες στα χωρικά της ύδατα, δύσκολα μπορείς να της πεις «κάνε ότι δεν τα βλέπεις».

Το τέταρτο που πρέπει να έχουμε υπόψη είναι ότι όπως έγραφε προ ημερών το Politico απευθυνόμενο προς τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, ναι μεν είναι απαράδεκτο να απειλεί η Κύπρος ότι θα τινάξει στον αέρα τις κυρώσεις σε βάρος του απίστευτου Λουκασένκο, αλλά από την άλλη «πριν την κατηγορήσετε για το βέτο, σκεφτείτε προς στιγμήν το εξής: Πόσο τυχεροί είστε που δεν έχετε γείτονες τους Τούρκους».

Το πέμπτο, τέλος, που πρέπει να έχει υπόψη της η ίδια η κυπριακή ηγεσία είναι ότι καλό θα ήταν κάποια στιγμή κι αφού σταθμίσει τα γεγονότα, να αποφασίσει τι είναι αυτό που τη συμφέρει περισσότερο. Το ότι η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απειλεί ανοικτά πλέον με την ενεργοποίηση της ρήτρας που προβλέπει «ειδική πλειοψηφία», δεν είναι τυχαίο και σίγουρα δεν είναι ό,τι καλύτερο. Το κλίμα στις Βρυξέλλες είναι βαρύ. Δεν χρειάζεται να βαρύνει περισσότερο. Αλλωστε, το ίδιον της αποτελεσματικής διπλωματίας είναι η προσαρμοστικότητά της. Παίρνεις όσα περισσότερα μπορείς και μετά «υποχωρείς» κάνοντας τους άλλους να σε ευχαριστούν.

Και μια σημείωση: 

ΔΙΕΘΝΗ ΣΟΥΡΓΕΛΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Το κενό και ο κίνδυνος

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Και τώρα επανέρχεται, περισσότερο πιεστικό από ποτέ, το κρίσιμο ερώτημα: τι ρόλο παίζει τελικώς το ΝΑΤΟ;

Αν συμφωνήσουμε με τον γάλλο πρόεδρο, τότε «η Συμμαχία δεν έχει πλέον κανέναν ρόλο ύπαρξης, είναι εγκεφαλικά νεκρή».  


Το πιθανότερο είναι πως με την άποψη αυτή συντάσσεται – αν και δεν το ομολογεί – η γερμανίδα καγκελάριος. Ο σημερινός αμερικανός πρόεδρος, πάλι, τη θεωρεί, απλώς, χάσιμο χρόνου και χρημάτων. Αυτός το έχει αποδείξει και εμπράκτως.

Από την άλλη, διπλωμάτες και διπλωματικοί αναλυτές, που έχουν γεράσει μαζί της, επιμένουν ότι «η Συμμαχία έχει ακόμα στρατηγική επιρροή στην ειρήνη». Αλλά στην πραγματικότητα, αυτή η ξύλινη γλώσσα που χρησιμοποιούν για να την περιγράψουν εναρμονίζεται μόνο με την ξύλινη γλώσσα που χρησιμοποιούν οι κατά καιρούς εκπρόσωποί της για να «πείσουν» ότι «θέλουμε ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή», όπου κι όποτε δημιουργείται πεδίο έντασης.

Η Ελλάδα εντάχτηκε στο ΝΑΤΟ το 1952 μαζί με την Τουρκία, τρία χρόνια πριν από τη Γερμανία. Για να γίνει μέλος υπέγραψε μια συμφωνία για την κοινή ασφάλεια και άμυνα. Οταν δημιουργήθηκε η Συμμαχία το ’49, ήταν όντως ένας σημαντικός παράγοντας για την προστασία των Ευρωπαίων και η συμφωνία για «την κοινή ασφάλεια και άμυνα» είχε περιεχόμενο. Σήμερα δεν έχει. Και ο Μακρόν έχει δίκιο.

Η Τουρκία το τελευταίο διάστημα παραβιάζει τη μία μετά την άλλη τις θεσμικές αρχές της Συμμαχίας, χωρίς απολύτως καμία κύρωση εις βάρος της.  


Προσοχή: Οι παραβιάσεις αυτές δεν είναι οι παραδοσιακές «ελληνικές», που σε πολλούς έξω, δυστυχώς, ακούγονται πλέον εμμονικές. Δηλαδή, δεν είναι μόνο ότι διατηρεί στρατό κατοχής σε μια τρίτη χώρα (Κύπρος), την οποία αρνείται και να αναγνωρίσει, ούτε ότι παραβιάζει συστηματικά τα χωρικά ύδατα ενός άλλου μέλους της Συμμαχίας (Ελλάδα), απειλώντας τη μάλιστα ανοικτά, αν δεν συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της.

Τώρα τελευταία παραβιάζει συστηματικά κι όλα τα εμπάργκο του ΝΑΤΟ, επίσημα κι ανεπίσημα, εκτός ελληνικού ενδιαφέροντος. Προμηθεύεται όπλα από τη Ρωσία, στέλνει όπλα στη Λιβύη, συζητά με τη Χαμάς κ.λπ., κ.λπ. Με βασικό πρόσχημα ότι «είναι άτακτο, αλλά χρήσιμο μέλος της Συμμαχίας».

Αλλά τι είδους Συμμαχία είναι τελικά αυτή; 


Οπότε επανερχόμαστε στο αρχικό ερώτημα. 


Στο στρατηγείο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, προφανώς και δεν μπορούν να δώσουν απάντηση στο ερώτημα αυτό. Διότι, όπως κάθε μεγάλος γραφειοκρατικός μηχανισμός, θα εξακολουθεί να ζει όσο το ερώτημα παραμένει αναπάντητο. Ομως...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Ο Τσόρτσιλ, ο «λύκος» και εμείς

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Πόσες φορές μπορεί να φωνάξει η Ελλάδα «λύκος»; 

Και πόσες φορές οι Ευρωπαίοι, Αμερικανοί, σύμμαχοι της εν γένει, θα προστρέξουν προς βοήθειά της; 

Ηδη, σε διάστημα μικρότερο του ενός μηνός, αναγκάστηκε να το κάνει δυο φορές. Και μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης μετρά κιόλας σοβαρή χρονοκαθυστέρηση στα αντανακλαστικά τους.  

Οπότε, εύλογα γεννάται το ερώτημα: Αν μέχρι τον Νοέμβριο, που είναι ήρεμες οι θάλασσες, η Ελλάδα χρειαστεί να το κάνει άλλες δυο – τρεις φορές, τι θα γίνει;

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς «Μέτερνιχ» για να αντιληφθεί ότι η Αγκυρα, στον ρόλο του «λύκου», θα επιτείνει αυτή την κατάσταση. Αρκούν δυο – τρεις (ακόμα και ασφαλείς) διελεύσεις του «Ορούτς Ρέις» για να το πετύχει. Συνεπώς τι κινεί τα νήματα; 

Η εύκολη απάντηση, είναι ναι, μπορεί να εκβιάσει τις εξελίξεις προς όποια κατεύθυνση θέλει.

Από την άλλη, όμως, δεν χρειάζεται να είναι κανείς «Τσόρτσιλ» για να αντιληφθεί και να συμφωνήσει, ύστερα από τόσα χρόνια τριβής με τον «λύκο» ότι «ο καλός διπλωμάτης είναι αυτός που μπορεί να κόψει τον λαιμό του γείτονά του χωρίς να το καταλάβει». Αρκεί να προσθέσει στο «καλός» και το «επίμονος». Κι άρα δεν χρειάζεται να φτάνεις στο σημείο να απειλείς ότι θα βγάλεις το περίστροφο από τη θήκη. Γιατί, αν το κάνεις, θα πρέπει και να πυροβολήσεις. Αλλιώς…

Τα ελληνοτουρκικά προβλήματα δεν είναι εποχικά, είναι μόνιμα. 

Συνεπώς, πόσες φορές θα απειλήσεις ότι θα βγάλεις το «περίστροφο»; 

 Γι’ αυτό χρειάζονται μόνιμες λύσεις. Και αφού δεν έχουμε αποφασίσει να πυροβολήσουμε, κάνοντας για παράδειγμα ό,τι το Λονδίνο στις αρχές της δεκαετίας του ’80 στα Φόκλαντς, που δεν σκέφτηκε καν την εναλλακτική της διαιτησίας, αλλά έστειλε τον στόλο του χιλιάδες μίλια μακριά για να εκτελέσει την αποστολή του, ας επικεντρωθούμε στον «λαιμό» του γείτονα.

Στη Λευκωσία, όπου δεν έχουν καν «περίστροφο» για να «πυροβολήσουν», υιοθετούν αυτή την τακτική, εδώ και χρόνια, περίπου ως θέσφατο.  

Μόνο που εκεί κάνουν ένα άλλο λάθος: Εχουν αναγάγει τη διπλωματία σε τέχνη της αναβολής, έως ότου τα προβλήματα επιλυθούν περίπου μόνα τους. Μόνο που έτσι διαιωνίζονται. Κι αυτό μπορεί και να τους βολεύει. 

Η Αθήνα, όμως...

ΕΘΝΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ - ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΟΥΡΓΕΛΟΨΩΝΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: «Γραφικό» γαλατικό χωριό…

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Πότε και κυρίως πώς αποφασίζεις να πεζοδρομήσεις το κέντρο μιας πρωτεύουσας; 

Οταν προηγουμένως έχεις διασφαλίσει τα βασικά και κυρίως την εύκολη πρόσβαση των κατοίκων της στις εργασίες τους. 

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; 

Οτι μεταξύ άλλων αυξάνεις τη συχνότητα των δρομολογίων του μετρό, των λεωφορείων, του τραμ κι όποιων άλλων συγκοινωνιακών μέσων διαθέτεις πρόχειρα.

Μάλιστα, στο ξεκίνημα της προσπάθειας και μέχρι το νέο μέτρο να «πατηθεί», φροντίζεις ώστε η συχνότητα αυτή να πυκνώσει τόσο, ώστε οι επιβάτες τους να ξεχάσουν γρήγορα και κυρίως όσο το δυνατόν πιο ξεκούραστα την ταλαιπωρία που συνεπάγεται η αναγκαστική αλλαγή μιας συνήθειας ετών ή και δεκαετιών, δηλαδή το ΙΧ. Αλλιώς, δεν κάνεις τίποτα και περιμένεις μέχρι να αποκτήσεις αυτή τη βασική δυνατότητα.

Στο σημείο αυτό να διευκρινίσουμε κάτι: Προφανώς και βελτιώνεται η ποιότητα ζωής μας όταν πεζοδρομούνται κεντρικοί άξονες της πόλης στην οποία ζούμε. Και προφανώς γίνεται περισσότερο ελκυστική για τους τουρίστες που την επισκέπτονται. Τέλος, εννοείται ότι ο εναλλακτικός τρόπος κυκλοφορίας στον αστικό ιστό, με ποδήλατο, πατίνι ή απλώς με τα πόδια, είναι πιο υγιεινός και ενδεχομένως πιο ελκυστικός (αν και όχι πάντα, γιατί για να βρεθείς με το ποδήλατο από το Γαλάτσι στο κέντρο μεσολαβεί η Πατησίων). Ομως η καθημερινότητα μιας πόλης «περνά» μέσα κι από την προσβασιμότητά της. Και κυρίως – επαναλαμβάνουμε – μέσα από τη δυνατότητα που σου παρέχει για να πας να εργαστείς. Που αυτή κι αν είναι ανελαστική ανάγκη στις μέρες μας.

Οταν λοιπόν ένα πρωί αποδεικνύεται ότι τίποτα από τα παραπάνω δεν είναι αυτονόητο, τότε όχι απλώς το ξανασκέφτεσαι, αν είσαι αρμόδιος, αλλά «τρέχεις» για να το βελτιώσεις άμεσα. Υπό τον όρο ότι μπορείς και υπάρχει η δυνατότητα. Αλλιώς κάνεις έναν έξυπνο ελιγμό, υποχωρείς, μελετάς τα προβλήματα που εμφανίστηκαν, τα λύνεις και επιστρέφεις, πιο έτοιμος από ποτέ. 

Δεν χρειάζεται δηλαδή να λειτουργείς με τη λογική του γαλατικού χωριού:

Δευτέρα πρωί, με 250 απεργούς να διαδηλώνουν στο κέντρο της πόλης, πάνω στις λιγοστές λωρίδες κυκλοφορίας που έχουν απομείνει ανοικτές και με χιλιάδες ΙΧ στοιβαγμένα να περιμένουν στωικά να πάνε στον προορισμό τους, να αναρωτιέσαι «γιατί φωνάζουν» και να συμβουλεύεις «κάντε υπομονή». 

 Συμφωνούμε ότι το θέμα δεν είναι να ανακυκλώνουμε αρνητικές σκέψεις αλλά να βελτιωνόμαστε.  

Πώς όμως; 

Βρίσκοντας λύσεις. Δεν είναι απαραίτητο το μικρό γαλατικό χωριό να γίνεται...

ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Κρίσιμες συγκρίσεις

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Τις τελευταίες οκτώ εβδομάδες 38 εκατομμύρια Αμερικανοί έχασαν τις δουλειές τους λόγω της καραντίνας. Τον ερχόμενο μήνα η ανεργία υπολογίζεται ότι θα διαμορφωθεί στο 17%. Μερικές από τις πιο εμβληματικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ (United Airlines, Wells Fargo κ.ά.) έχασαν πάνω από το μισό της χρηματιστηριακής αξίας που είχαν στις 31 Δεκεμβρίου 2019. Κλάδοι όπως ο ενεργειακός, ο τραπεζικός, ο αεροπορικός εξαϋλώνονται κυριολεκτικά. Μια ματιά, για παράδειγμα, στη συνεδρίαση της Τρίτης στη Wall Street αρκεί για να πείσει για του λόγου το αληθές. Και οι πιέσεις προς την Ουάσιγκτον να ενισχύσει την κεφαλαιακή βοήθεια – που σημειωτέον ήδη αποτιμάται σε τρισεκατομμύρια δολάρια -, προκειμένου να στηρίξει κι άλλο την οικονομία των ΗΠΑ, μεγαλώνουν.

Βεβαίως, υπάρχουν κι εκεί, και διατυπώνονται δημόσια μάλιστα, οι εκτιμήσεις που κάνουν λόγο για γρήγορη επιστροφή. Που θα ισοφαρίσει τις τωρινές απώλειες. Μόνο που μεσοβδόμαδα ο επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed) βγήκε κι έκανε μια δήλωση που προκάλεσε ανατριχίλα σε όσους ξέρουν να διαβάζουν. Με δυο λόγια, είπε ότι η διαδικασία της προσδοκώμενης ανάκαμψης μπορεί τελικά να είναι πιο αργή απ’ ό,τι αρχικά προβλεπόταν. Κι ότι ίσως χρειαστεί να γίνουν περισσότερα για να επιτευχθεί ο στόχος. Κι αυτό γιατί η αβεβαιότητα είναι υψηλή.

Τηρουμένων των αναλογιών, η ίδια εικόνα διαμορφώνεται και στην Ευρώπη. 

Από τη στιγμή που το Βερολίνο σχεδιάζει τη σύσταση ειδικού Ταμείου, με προϋπολογισμό 100 δισ. ευρώ, για να στηρίξει τις πάλαι ποτέ κραταιές γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες, τη Lufthansa κι άλλα γνωστά εταιρικά ονόματα, τα «πόδια» όλων τρίζουν. Επικίνδυνα.

Και εννοείται ότι εξαίρεση αυτού του κανόνα δεν είναι η ελληνική οικονομία. Μόνο που κατά έναν παράδοξο τρόπο αυτό που παρατηρεί κανείς το τελευταίο διάστημα είναι το εξής: ακόμα και από τις πιο ακραίες προβλέψεις διεθνών οργανισμών προτιμάμε να κρατάμε κατά νου την εκτίμηση ότι του χρόνου θα σημειωθεί μια ανεπανάληπτη ανάκαμψη της οικονομίας, βάζοντας στην άκρη ότι φέτος θα βουλιάξουμε.

Για την ακρίβεια, κάνουμε τον εξής συνδυασμό: Αναφερόμαστε σε μια ύφεση της τάξης του 4% και του 4,7% και σε μια ανάκαμψη της τάξης του 7% και του 7,5%.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να κάνουμε μια διευκρίνιση: Εννοείται ότι όλοι ευχόμαστε να βγει αυτός ο συνδυασμός στο τέλος του 2021.  

Μήπως όμως θα ήταν πιο συνετό να...

ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Αν δεν βρεθεί το φάρμακο…

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Ας υποθέσουμε ότι βρισκόμαστε ήδη στον Οκτώβριο, ότι είναι Σάββατο κι ότι έχουμε αποφασίσει να πάμε γήπεδο για να δούμε μπάλα. Τι πιο φυσικό; Ή μήπως όχι; 

Ας το ξαναδούμε. 

Καταρχήν δεν είναι αυτονόητο ότι θα μπορούμε να το κάνουμε. Γιατί, αγώνες μπορεί να γίνονται, αλλά πιθανόν χωρίς θεατές. Ας υποθέσουμε όμως ότι επιτρέπονται. 

Πόσοι θα μπορούν να μπουν στο γήπεδο; Και πώς; Με ή χωρίς app που θα ανιχνεύει τον κορωνοϊό; Θα γίνεται θερμομέτρηση στην είσοδο; Και σε τι απόσταση θα μπορεί να κάθεται ο ένας από τον άλλον;  

Και έστω ότι μπήκες στο γήπεδο. Αν δεν μπορείς να καθίσεις μαζί με τους φίλους σου, γιατί να πας; Κάθεσαι και στον καναπέ του σπιτιού σου.

Αλλά υπάρχει κι άλλος, μεγαλύτερος κίνδυνος. Εστω ότι είσαι πάνω από 70 χρόνων, με λευκό ιατρικό παρελθόν. Γεννάται το ερώτημα: Θα σε αφήσουν ακόμα και να το σκεφτείς να πας στο γήπεδο; 

Οι νεότερες ηλικίες – είναι σίγουρο – θα βγουν άμεσα από την καραντίνα. Οι μεγαλύτερες όμως; Και τι θα κάνουν στην είσοδο του γηπέδου; Θα σου ζητούν ταυτότητα για να μπεις κι αν είσαι μεγάλος, θα σε αποκλείουν;

Κι αν είσαι εξηντάρης ή πενηντάρης, με ένα ελαφρύ έμφραγμα στην πλάτη και σου ζητούν υγειονομικό διαβατήριο; Που να αποδεικνύει ότι είσαι «καθαρός» κι όχι ευάλωτη κατηγορία;  

Σημειωτέον ότι θέμα προσωπικών δεδομένων δεν υπάρχει. Προέχει η δημόσια υγεία. Αλλά ακόμα κι αν δεν προέχει, μέχρι να δικαιωθείς, ο διαιτητής θα το έχει σφυρίξει.

Αλλά και τριαντάρης να είσαι, απολύτως υγιής με όλες τις προϋποθέσεις εκπληρωμένες. Πώς μπαίνεις στον ηλεκτρικό για να πας στο γήπεδο; Εκεί δεν χρειάζεται κανείς να σου απαγορεύσει τίποτα. Το σκέφτεσαι μόνος σου. Ασε που δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι από τη στιγμή που θα κατέβεις στην πλατφόρμα επιβίβασης, θα ανεβαίνεις κιόλας στο τρένο, σε εύλογο χρόνο. Γιατί θα πρέπει να περιμένεις, μέχρι να αραιώσουν οι επιβάτες ως το προβλεπόμενο όριο, να φοράς μάσκα ή και γάντια για σιγουριά και να στέκεσαι όρθιος μακριά από οποιονδήποτε τρίτο. Και τι κάνεις αν κάποιος αρχίσει να βήχει ή απλά φτερνιστεί;

Κι αναρωτιέσαι: Είναι ζωή αυτό; Είναι κανονικότητα; 

Οχι. 

Το πιθανότερο ενδεχόμενο είναι πως...

ΝουΔοΣΟΥΡΓΕΛΑΡΑΔΙΚΟ: Η κυβέρνηση και ο πήχης

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

«Η εξουσία είναι η αδυναμία». Η πατρότητα της συγκεκριμένης φράσης ανήκει στον στρατηγό Ντε Γκωλ, ωστόσο όσο προχωράνε οι μέρες της παρούσας διακυβέρνησης, τόσο περισσότερο επικαιροποιείται με ελληνικούς όρους. 

Τι εννοούμε;  

Υπάρχει ένα ερώτημα στο οποίο καλείται να δώσει απάντηση το Μέγαρο Μαξίμου και είναι απλό: Μήπως έχει βάλει πολύ ψηλά τον πήχη της διακυβέρνησης;

Οταν ήρθε στην εξουσία τον περασμένο Ιούλιο, έκανε μια σειρά από ανακοινώσεις και έδειξε μια ταχύτητα άσκησης πολιτικής, όντως πολύ εντυπωσιακή, με νομοσχέδια έτοιμα και μια στρατηγική «κλειδωμένη» για την επόμενη τετραετία. Αλλά τελικά, όσο καλές και αν ήταν οι προθέσεις της και όσο και αν επιχείρησε να ξυπνήσει το «σύστημα» ύστερα από έναν υπερτετραετή λήθαργο, θα πρέπει να αντιλήφθηκε ότι δεν είναι και το ευκολότερο στοίχημα. 

Θα πρέπει επίσης να αντιλήφθηκε ότι δεν μπορείς να τρέχεις μαραθώνιο με ρυθμό 800 μέτρων. Οποιος το επιχείρησε, «κάηκε».

 

Για παράδειγμα, έξι μήνες μετά, ο Ρουβίκωνας είναι εδώ. Πολιτική πρόθεση «να τελειώνουμε μαζί του», υπάρχει. Παραμένει, ωστόσο, αιωρούμενο το ερώτημα: Μπορούμε κιόλας; Υπάρχει η δυνατότητα; Κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει ότι από τις αρχές Οκτωβρίου, το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη εξελίσσει μια εντυπωσιακή εκστρατεία για να «αδειάσει» γιάφκες, να εκκενώσει καταλήψεις, να διαλύσει οργανώσεις κ.λπ., κ.λπ. Είτε μπροστά είτε πίσω από κάμερες. Ωστόσο, αυτό που διαπιστώνει παράλληλα είναι ότι «οι απέναντι», μπορεί να γίνονται πιο περιφερειακοί, ωστόσο μετατρέπονται σε πιο ριζοσπαστικούς, φτάνοντας έως την είσοδο πολυκατοικίας δημοσιογράφου για να γράψουν απειλητικά συνθήματα εναντίον του, απλώς και μόνο επειδή δεν συμφωνούν με τις απόψεις του.

Το αποτέλεσμα;  

Ουσιαστική δουλειά γίνεται στο μέτωπο της εκκαθάρισης από τέτοιου είδους στοιχεία, αλλά το πρόβλημα είναι ότι κινδυνεύει να χαθεί η μάχη των εντυπώσεων, που είναι κρίσιμη από πολλές απόψεις, απλώς και μόνο επειδή ο πήχης είχε ανέβει πολύ ψηλά («θα τελειώνουμε άμεσα με τον Ρουβίκωνα, τέτοιες συμπεριφορές δεν είναι ανεκτές» υποστηριζόταν ήδη από πέρυσι το καλοκαίρι).

Ψηλά ο πήχης μπήκε και σε άλλα πεδία. 

Για παράδειγμα, σε αυτό των επενδύσεων. Οσο καλή εντύπωση και αν κάνει ο έλληνας Πρωθυπουργός στους ξένους fund managers, με τους οποίους μιλά σε όλες τις γλώσσες κι αρκετούς από τους οποίους πείθει τελικά να έρθουν και να ρίξουν λεφτά στην Ελλάδα, πάντα θα αιωρείται πάνω από το «κεφάλι» της κυβέρνησης η υπόσχεση ότι «μέχρι να βγει το (περασμένο) καλοκαίρι οι μπουλντόζες θα έχουν μπει στο Ελληνικό». Πράγμα που ήταν εξαρχής αδύνατο για πολλούς λόγους.

Το συμπέρασμα; 

ΣΥΡΙΖΟΣΟΥΡΓΕΛΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΙΚΟ: Οι έξι λόγοι της συντριβής του κ. Τσίπρα

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

 

Με έξι λέξεις μπορεί κανείς να εξηγήσει τα αίτια της  συντριβής του ΣΥΡΙΖΑ και του κ. Τσίπρα. 

Σημειώστε:

 

Πρώτον: Μάτι. Ηταν εθνική τραγωδία. Η κυβέρνηση επιχείρησε να τη διαχειριστεί με προκλητικούς όρους ψευδεπίγραφης επικοινωνίας. Θεώρησε ότι το πέτυχε. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, όλοι αντιλήφθηκαν τι έγινε εκείνη την αποφράδα νύχτα του περσινού Ιουλίου. Και οι εικόνες με τις οικογένειες που κάηκαν αγκαλιασμένες στο οικόπεδο του θανάτου θα κυνηγούν για πάντα όλους όσοι συμμετείχαν λίγες ώρες αργότερα στη σύσκεψη της ντροπής. Και πρώτον απ' όλους τον Πρωθυπουργό, που ποτέ δεν ζήτησε μια συγγνώμη.

Δεύτερον: Μακεδονικό. Ανεξάρτητα από το περιεχόμενο της συμφωνίας, το να βγαίνει δύο φορές ο κ. Τσίπρας, λίγα εικοσιτετράωρα μετά την υπογραφή της και να χαρακτηρίζει φασίστες όλους όσοι διαφωνούν μαζί της ήταν το μεγαλύτερο λάθος στρατηγικής που έχει κάνει έως σήμερα. Εκείνες τις στιγμές «βγαίνεις» και λες ότι συμμερίζεσαι τον πόνο που προκαλεί στους Μακεδόνες, μπορεί να υποστηρίζεις τη λογική του μη χείρον βέλτιστον, αλλά σε καμία περίπτωση δεν χαρακτηρίζεις ακροδεξιούς εκείνους που διαφωνούν. Γιατί, απλά, δεν ήταν.

 

Τρίτον: Πετσίτης. Το ηθικό πλεονέκτημα της Αριστεράς δέχθηκε το πιο ισχυρό πλήγμα που μπορούσε να δεχθεί από την ώρα που «ΤΑ ΝΕΑ» αποκάλυψαν αυτή την ιστορία. Για έναν απλό λόγο: όσοι κινήθηκαν γύρω από τον «Μανόλο» κι όσοι τον δημιούργησαν δεν διέφεραν σε τίποτα - τόσο ως προς το σκεπτικό όσο και ως προς τις συμπεριφορές - απ' όλους εκείνους που η κυβέρνηση της «πρώτης φοράς Αριστερά» κατήγγελλε κουνώντας το δάχτυλο.

 

Τέταρτον: Κότερο. Η ιστορία με τις διακοπές του Πρωθυπουργού στο κότερο του εφοπλιστή ήταν το τελειωτικό χτύπημα στο όποιο ηθικό πλεονέκτημα είχε απομείνει στην κυβέρνηση. Ενας αριστερός ηγέτης, στο ντεκ ενός πολυτελούς γιοτ, κρυπτόμενος (αν και «ΤΑ ΝΕΑ» έγραφαν από πέρυσι τον Σεπτέμβριο), να απολαμβάνει πολυτελείς διακοπές. Κι όταν συλλαμβάνεται, αντί να σκύβει το κεφάλι, να ισχυρίζεται ότι «δεν έχει πρόβλημα, αν και οι υπουργοί του κάνουν διακοπές σε κότερα». Με μια λέξη; Θράσος.

 

Πέμπτον: Πολάκης. Οταν στο Μαξίμου αντιλήφθηκαν πόσο κακό έκανε ο αναπληρωτής υπουργός στην κυβέρνηση, στο κόμμα, αλλά κυρίως στην ελληνική κοινωνία με τη συμπεριφορά του, ήταν πολύ αργά. Το φαινόμενο «Πολάκης» είναι ό,τι πιο παρακμιακό αναδείχθηκε την τελευταία τετραετία. Με τις ευλογίες και την αμέριστη συμπαράσταση του ίδιου του Πρωθυπουργού. Η ζημία ήταν τεράστια, τελικώς, για το πρόσωπο του τελευταίου.

 

Εκτον:

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Τι θα γίνει αν ΔΕΝ προκύψει συμφωνία με τους δανειστές?

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Τα email που ανταλλάσσονται τα τελευταία 24ωρα ανάμεσα σε διεθνή επενδυτικά σχήματα που είναι τοποθετημένα στην Ελλάδα, αναφορικά με την επόμενη μέρα της χώρας, με μια λέξη μπορούν να χαρακτηρισθούν «αγωνιώδη».

Κορυφαίοι διαχειριστές, που το όνομά τους προκαλεί θόρυβο διεθνώς, επιχειρούν να αποκωδικοποιήσουν τις προθέσεις της ελληνικής κυβέρνησης, να εκτιμήσουν την κατάσταση και να προβλέψουν την επόμενη μέρα στην Αθήνα, που απειλεί να τινάξει στον αέρα τα... μπόνους μιας χρονιάς. 

Την ίδια ώρα, άλλα funds, λιγότερο θεσμικά αλλά περισσότερο ριψοκίνδυνα, φεύγουν από τη Ρωσία (κυρίως) αλλά και άλλες αγορές (όπως η τουρκική) και κάνουν ένα πέρασμα από την Ελλάδα, προσδοκώντας σε γρήγορα κέρδη.  

Υπό έναν όρο: να βρεθεί συμφωνία.
Τι θα γίνει, όμως, στην αντίθετη περίπτωση;  

Στο ερώτημα αυτό η απάντηση που δίνεται απ’ όλους, Ελληνες και ξένους που έχουν σχέση με την εγχώρια αγορά, είναι εφιαλτική. Γι’ αυτό και κανείς δεν θέλει να τη σκέφτεται. Οι αναλυτές την περιγράφουν με την ακόλουθη σειρά:


• Πρώτα θα είχαμε ένα ενδεχόμενο πιστωτικό γεγονός.



• Μετά θα ακολουθούσε έλεγχος κεφαλαίων στις τράπεζες (capital control).


• Το παζλ θα συμπληρωνόταν με αναγκαστική πληρωμή μέρους των υποχρεώσεων του Δημοσίου με κάποιας μορφής τίτλους (π.χ. IOU).


Αυτός θα ήταν ο πρώτος κύκλος των επιπτώσεων. 

Αμέσως μετά θα ακολουθούσε ο δεύτερος ο οποίος, μεταξύ άλλων, θα χαρακτηριζόταν από:


1. Την παρέμβαση, μέσω νέων εκθέσεων, των τριών μεγάλων οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης, που καταρχήν θα υποβάθμιζαν τη χώρα έτι περαιτέρω.


2. Με διαφορά μερικών ωρών θα ακολουθούσαν ανάλογες υποβαθμίσεις στις αξιολογήσεις των τραπεζών και των ταμείων.


3. Οι ξένες εποπτικές αρχές θα έπαιρναν υπό την προστασία τους τις θυγατρικές των ελληνικών ομίλων στο εξωτερικό (π.χ. στα Βαλκάνια και στην Κύπρο εκείνες των τραπεζών). Ηδη, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, στο πρόσφατο παρελθόν, σχετικά σχέδια έκτακτης ανάγκης βγήκαν από τα συρτάρια. Ευτυχώς, έχουν ξαναμπεί.


Στο σημείο αυτό και για να υπάρχει πληρέστερη εικόνα πώς εκδηλώνονται όλα τα παραπάνω, θα πρέπει να τονισθεί πως ό,τι περιγράφεται έχει δύο κύρια χαρακτηριστικά:

• Πρώτον, δεν σπάει σε κομμάτια, αλλά αντιθέτως λειτουργεί με τη λογική του ντόμινο, όπου η μία δράση «πέφτοντας» ανοίγει τον δρόμο για την επόμενη.
• Δεύτερον, όπως έχει διδάξει η εμπειρία από άλλες περιπτώσεις, συνήθως είναι ένας δρόμος χωρίς σύντομη, τουλάχιστον, επιστροφή.


 
Το θέμα, εν προκειμένω, είναι πόσες πιθανότητες έχει να τη δούμε να σχηματοποιείται και επί ελληνικού εδάφους. 

Αυτή τη στιγμή, κοινή είναι η εκτίμηση ότι:  

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Tα εθνικά επικίνδυνα ψευτοδιλήμματα των γραφικών

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να βιαστεί. Και πρωτίστως, να αποφασίσει. 


Θέλει τη χώρα μέσα ή έξω από το ευρώ; 


 Και να αντιληφθεί: Δυστυχώς, έτσι όπως τα καταφέραμε όλα τα προηγούμενα χρόνια, είμαστε οι αδύναμοι κρίκοι αυτής της διαπραγμάτευσης. Καλώς ή κακώς, δυνατοί είναι αυτοί που έχουν τα λεφτά.
Ενδεχομένως, ως αντιπολίτευση, οι νυν κυβερνώντες να φαντασιώνονταν ζουρνάδες και νταούλια. Μικρό το κακό. Ως κυβέρνηση, όμως, οφείλουν να αντιληφθούν ότι «κάτι» πρέπει να γίνει, και μάλιστα άμεσα, σε επίπεδο διαπραγμάτευσης για να βρεθούν λεφτά και να πληρωθούν οι υποχρεώσεις της χώρας. Αλλιώς το κακό θα γίνει μεγάλο.
 


Και δεν είναι σοβαρό το δίλημμα –ούτε καν σε επίπεδο διατύπωσης– ότι κάποια από τις υποχρεώσεις της χώρας, εντός ή εκτός συνόρων, αν χρειασθεί, μπορεί και να μην πληρωθεί. Και αυτό γιατί όποια κι αν είναι η επιλογή, το ίδιο αποτέλεσμα θα επιφέρει, το οποίο θα είναι καταστροφικό για τη χώρα. 


Και ας αντιληφθούν στο Μαξίμου, στην Κουμουνδούρου, ότι το εκλογικό σώμα δεν εξέλεξε την παρούσα κυβέρνηση για να επιλέξει ποιον θα πληρώσει και ποιον θα αφήσει απλήρωτο. Για τον απλό λόγο ότι αυτό, μαθηματικά, οδηγεί τη χώρα εκτός ευρώ. Και λαϊκή εντολή για μια τέτοια μεγάλη απόφαση δεν υπάρχει, δεν έχει δοθεί, όπως προκύπτει από όλες τις δημοσκοπήσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα. Αντιθέτως.


Να διαπραγματευτεί σκληρά η κυβέρνηση, ναι, είναι κατανοητό και ευνόητο και τέτοια εντολή, όντως, έχει δοθεί. Ωστόσο, μέσα στο πλαίσιο της Ευρωζώνης. Εκτός Ευρωζώνης, θα συνιστά εθνικό έγκλημα. 


Αν πιστεύει ότι με IOUs και άλλα παρόμοια μέσα, που κάποιοι φέρεται να έχουν στην «οπτική» τους, θα συνεχίσει να πληρώνει και θα συνεχίσει να διαπραγματεύεται και θα συνεχίσει να κρατά τη χώρα μέσα στο ευρώ, πλανάται πλάνην οικτράν. Την επόμενη στιγμή από την υιοθέτηση αυτού ή παρόμοιων μέσων πληρωμής, η χώρα de facto θα τεθεί εκτός ευρώ.


Είναι προφανές ότι στην κυβέρνηση είχαν υποτιμήσει το γεγονός πως οι «απέναντι» θα επιμένουν τόσο πεισματικά στις λογιστικές πράξεις των ισοδύναμων, των αντ’ αυτού και των μέτρων γενικώς.  


Και είναι προφανές πως πίστευαν ότι θα κάθονταν γύρω από ένα τραπέζι και θα συζητούσαν πολιτικά, επιδιώκοντας πολιτική λύση στο οικονομικό πρόβλημα της χώρας. 


Μπορεί και να πίστευαν ότι οι προηγούμενες κυβερνήσεις είχαν την ευκαιρία, αλλά δεν το έπρατταν ή ότι δεν το είχαν σκεφτεί ή ότι δεν ήταν ικανές για να το κάνουν. 


Τώρα που αντιλαμβάνονται ότι τίποτε από τα παραπάνω δεν ισχύει, δεν έχουν καμία άλλη επιλογή από το:

ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Tσαμπουκάδες στην κάλπη "σκούπες λογαριασμών" στο ΑΤΜ και στα γκισέ - Αυτοί είναι οι "υπερήφανοι" Ελληναράδες!

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Τελικά, είναι πολύ περίεργος ο τρόπος με τον οποίο σκέφτεται και ενεργεί ο μέσος Ελληνας. Η συμπεριφορά του μπροστά στο ΑΤΜ και στην κάλπη είναι κάτι παραπάνω από ενδεικτική. Εμπιστεύεται –ψηφίζοντας πρώτα, στηρίζοντας μετά– την κυβέρνηση, ζητώντας σκληρή αντιπαράθεση με τους δανειστές, αλλά την ίδια ώρα, όταν φτάνει η στιγμή της έμπρακτης ενίσχυσης αυτής της πολιτικής, σπεύδει να αδειάσει τους τραπεζικούς λογαριασμούς του για να είναι «καλυμμένος».


Οι αριθμοί μιλούν: 


Κατά την προεκλογική περίοδο, όσο ανέβαιναν τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ, τόσο κατέβαιναν τα υπόλοιπα των καταθέσεων. 


Αποτέλεσμα; 


Οταν ο κ. Αλ. Τσίπρας ορκιζόταν πρωθυπουργός, έχοντας καταγάγει μεγάλη εκλογική νίκη, το συνολικό υπόλοιπο των καταθέσεων ήταν κάτω των 150 δισ. 


Για να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης, αξίζει να σημειωθεί ότι κάτι τέτοιο δεν είχε συμβεί ούτε το 2012, όταν η πολιτική ρευστότητα στη χώρα είχε χτυπήσει «κόκκινο» και πάλι. 


Αυτή η καθοδική τάση συνεχίστηκε και μετά τις εκλογές. Ομως στις πρώτες δημοσκοπήσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας, ο βαθμός αποδοχής της κυβέρνησης, του τρόπου με τον οποίο διαπραγματεύεται με τους δανειστές και της πολιτικής που εφαρμόζει απέναντί τους γενικότερα, έφτασε να διαμορφώνεται σε ποσοστά άνω του 70%. Την ίδια ώρα, όμως, ο... απολογισμός του γκισέ ήταν καταστροφικός. Μολονότι τα επίσημα στοιχεία της ΤτΕ εκκρεμούν, υπολογίζεται ότι οι Ελληνες καταθέτες «σήκωσαν» σε λιγότερο από 80 ημέρες περί τα 23 δισ. ευρώ!


Το συμπέρασμα; 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: «Να φύγετε. Να πάτε αλλού...»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΕΛΑ

Ας υποθέσουμε ότι ο Ρώσος ολιγάρχης Ριμπολόβλεφ, πράγματι, «ερωτεύεται» τον Σκορπιό και αποφασίζει, μετά της ευειδούς κόρης του, που φέρεται ότι είναι η νέα ιδιοκτήτρια του νησιού, να περνάει περισσότερο καιρό στο Ιόνιο, παρά στο Μονακό. Καθόλου απίθανο, ως σενάριο. Αντιθέτως, το πιθανότερο είναι ότι σε αυτήν την περίπτωση, θα πρέπει, μαζί με το ελικόπτερο, το γιοτ, τα άλογα της θυγατέρας του, το υπηρετικό προσωπικό και ό,τι άλλο τον «συνοδεύει» τέλος πάντων, να πάρει κι ένα... ημερολόγιο τσέπης. Θα του φανεί εξαιρετικά χρήσιμο για να μετράει τις μέρες!

Κι αυτό γιατί αν κάνει το λάθος και ξεπεράσει τα 180 και κάτι 24ωρα παρουσίας του στη χώρα μας, με βάση το άρθρο 4 του νέου Κώδικα Βιβλίων, θα πρέπει να δηλώσει στη... ΔΟΥ Λευκάδας όλα τα έσοδα από το σύνολο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του ανά τον κόσμο. Αλλιώς, θα ενταχθεί στην περίφημη και περήφανη λίστα των αδάμαστων Ελλήνων φοροφυγάδων. 

Οχι ότι σε αυτήν την περίπτωση κινδυνεύει πραγματικά από κάτι. Οπως έχει αποδειχθεί εμπράκτως τα τελευταία τουλάχιστον 25 χρόνια, με ελάχιστες εξαιρέσεις που απλώς επιβεβαιώνουν τον κανόνα, κανείς δεν ενοχλεί κανέναν όταν χρωστάει πολλά στην «οικεία ΔΟΥ». Απόδειξη ότι οι ανείσπρακτες οφειλές φτάνουν στα περίπου 50 δισ. ευρώ και αυξάνονται με γεωμετρική τάξη.

Το πιθανότερο, όμως, είναι ότι ο Ριμπολόβλεφ (και ο κάθε «Ριμπολόβλεφ» αυτού του κόσμου), που επιλέγει να χτίσει στην Ελλάδα τον επόμενο βασικό παραθεριστικό του προορισμό, χωρίς απαραίτητα να είναι ένα ολόκληρο νησί όπως στην προκειμένη περίπτωση, δεν θα το γνωρίζει αυτό. Θα θεωρεί ότι έχει να κάνει με ένα ευνομούμενο και κανονικό κράτος, με φοροελεγκτικούς μηχανισμούς και νόμους που εφαρμόζονται απαρεγκλίτως και ανεξαιρέτως.

Κι επειδή το ίδιο θα θεωρούν και οι «λόχοι» των λογιστών και των δικηγόρων που κουβαλάει μαζί του (με το ελικόπτερο, το γιοτ κ.λπ., κ.λπ.), θα σπεύσει να εξαφανιστεί από την Ελλάδα. Με την απορία, βεβαίως, να τον συνοδεύει: Με ποια λογική θα πρέπει να «δηλώσω» τα ορυχεία στο Κράσνονταρ, ας πούμε, στον έφορο της Λευκάδας; Και άντε, εγώ τα... δηλώνω, αφού πρέπει. Ο άλλος πώς θα τα ελέγξει;

Δεν υπάρχει «Θεός της Ελλάδας»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Στην Ελλάδα υπάρχει μια κακή συνήθεια. Κάθε φορά που δεν μας αρέσει το μήνυμα, «πυροβολούμε» τον αγγελιαφόρο. 

Ακόμα κι αν αυτός, αποδεδειγμένα, έχει ή είχε, τουλάχιστον στο πρόσφατο παρελθόν, τις καλύτερες των προθέσεων. Ακόμα και αν το μόνο που προσπαθεί να κάνει –έστω διά της υπερβολής– είναι να το εκλαϊκεύσει τόσο, ώστε να το καταλάβουν όλοι κι έτσι, αύριο - μεθαύριο, κανείς να μη δικαιούται να ισχυρίζεται ότι «έπεσε από τα σύννεφα».

Στην Ελλάδα, ωστόσο, από παλιά, αλλά κυρίως τώρα τελευταία, έχουμε αναγάγει σε «εθνικά αθλήματα» τόσο τη… σκοποβολή όσο την πτώση, με ή χωρίς αλεξίπτωτο.

Αυτό που κυρίως μας αρέσει και στο οποίο έχουμε αναπτύξει σπουδαίες δεξιότητες –η αλήθεια είναι– είναι να κρύβουμε το κεφάλι μέσα στην άμμο, πιστεύοντας ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο, το πρόβλημα, που βρίσκεται εκεί δίπλα μας, δεν μας αφορά, εξαφανίζεται ή στην καλύτερη των περιπτώσεων, δεν υπήρξε ποτέ. Κάποια στιγμή, όμως, ο χρόνος περνάει, η ανάσα «κονταίνει», το κεφάλι βγαίνει από την άμμο στον αέρα και το πρόβλημα όχι απλώς παραμένει εκεί, αλλά έχει μεγαλώσει.

Και καλούμαστε εκ των πραγμάτων, κάποια στιγμή, να φερθούμε, ως λαός, σαν ενήλικες. Αντιλαμβανόμενοι ότι «εκεί έξω» δεν υπάρχει ένα υπέρτατο ον, που πολλοί το έχουν βαφτίσει κιόλας «Θεό της Ελλάδας», πιστεύοντας ακράδαντα σ’ αυτό και θεωρώντας ότι κάποια στιγμή θα εμφανιστεί και θα μας σώσει από την καταστροφή. «Θεός» που να μοιράζει... ευρώ δεν υπάρχει, αποδεδειγμένα.

Αν η Ελλάδα «παίξει» καθυστέρηση…

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΝΤΕΛΑ

Μιλώντας με ποδοσφαιρικούς όρους, η Ελλάδα, αυτόν τον καιρό, δεν έχει άλλη λύση από το να παίξει... καθυστερήσεις. Ακούγεται αντιφατικό, αλλά είναι πέρα για πέρα αληθινό. 

Ο στόχος; Προφανής. Να είναι παρούσα στο παιχνίδι, όταν θα αναδιαμορφώνονται οι όροι του σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 

Οι εξελίξεις, λίγο ώς πολύ, έχουν προδιαγραφεί.Κάτι η εκλογική νίκη του Φρανσουά Ολάντ στο Παρίσι, που άνοιξε τη συζήτηση για την ανάπτυξη, κάτι η μερική αναδίπλωση της Αγκελα Μέρκελ στο Βερολίνο, εν όψει των νέων δεδομένων στην Ευρωζώνη και σίγουρα η πίεση που ασκείται από τη Μαδρίτη για βοήθεια, καθώς το κόστος δανεισμού της σκαρφάλωσε στο 6%, είχαν ως αποτέλεσμα την επόμενη μέρα οι όροι του παιχνιδιού να ετοιμάζονται να αλλάξουν.

Ο Ολάντ είναι ξεκάθαρος (τουλάχιστον σε... φραστικό επίπεδο): Υπάρχει κι άλλος δρόμος, πέραν της λιτότητας, που δεν συνιστά μονόδρομο. Ως γνωστόν, τα μέτρα λιτότητας για την Ελλάδα αποτελούν πλέον «δευτέρα φύση», εδώ και 24 μήνες. Κατά συνέπεια, αν ανοίξει για τα καλά η συζήτηση για χαλάρωσή τους, η χώρα μόνο κερδισμένη μπορεί να βγει.

Υπό έναν όρο: Να παραμένει, έως τότε, εντός παιδιάς, να συμμετέχει στη διαμόρφωση των αποφάσεων, έστω και περιφερειακά. Δηλαδή, να μην έχει ρίξει λευκή πετσέτα, να μην έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια. Αν τα καταφέρει, τότε θα έχει σοβαρές πιθανότητες να αποτελέσει μέρος της λύσης. Αλλιώς θα χάσει μια ιστορική ευκαιρία.

Και τι πρέπει να κάνει για να αποφύγει αυτήν την κατάληξη; 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Οταν... ιδιωτικοποιήθηκαν τα ψάρια, ήρθε η πτώχευση!

Του Γιωργου Μαντελα

Πού οφείλεται, σε σημαντικό βαθμό, η σημερινή μεγάλη κρίση της Ελλάδας; 

Στο γεγονός ότι από τις αρχές της δεκαετίας του ’80, ο βασικός στόχος των περισσότερων Ελλήνων ήταν να διοριστούν στο Δημόσιο. Και όσοι πραγματικά το ήθελαν το κατάφερναν. Τόσες εκλογές (κι άλλα τόσα ή μάλλον πολλαπλάσια ρουσφέτια) έγιναν από τότε. Οπότε το όνειρο έγινε πραγματικότητα για εκατοντάδες χιλιάδες. Κάπως έτσι, βεβαίως, φτάσαμε να είμαστε μια χώρα με πληθυσμό 10 εκατομμυρίων, από τα οποία οι 732.000 δουλεύουν ή «κάνουν ότι δουλεύουν» στο Δημόσιο (το οποίο, βεβαίως, από κάποια στιγμή κι έπειτα έχει αρχίσει «να κάνει ότι τους πληρώνει»). Γνωστά πράγματα, οπότε δεν χρειάζεται να τα επαναλαμβάνουμε.

Υπάρχουν όμως και χειρότερα ή για την ακρίβεια διασκεδαστικότερα. Γιατί αν εμάς μας «έφαγε» το όραμα του Δημοσίου, τους Ισλανδούς, για παράδειγμα, τους οδήγησε στη χρεοκοπία η θέλησή τους, μια μέρα, να γίνουν όλοι... τραπεζίτες. Και πώς ξεκίνησαν την «καριέρα» τους ή μάλλον τον δρόμο προς την καταστροφή; 

Ιδιωτικοποιώντας τα ψάρια του! Αυτό σε πρώτη φάση. Γιατί σε δεύτερη φάση, τα τιτλοποίησαν (!) κιόλας, αποδεικνύοντας (όπως κι εμείς, άλλωστε) πως όταν ένας λαός αποφασίσει να μπει σε περιπέτειες, τίποτα απολύτως δεν τον σταματάει. 

Το απόσπασμα που ακολουθεί είναι απολαυστικό, προέρχεται από το τελευταίο βιβλίο του Μάικλ Λιούις, με τον τίτλο «Μπούμερανγκ» και συναντάται στο κεφάλαιο με τον εύγλωττο τίτλο «Η Γουόλ Στριτ στην τούνδρα». Διαβάζοντάς το σκεφτείτε μόνο πώς όσο παράδοξα «ακούγονται» για εμάς όσα περιγράφει για τους Ισλανδούς, άλλο τόσο παράδοξα «ακούγονται» στους τρίτους τα δικά μας... κατορθώματα, που μας οδήγησαν εδώ που μας οδήγησαν («732.000 υπάλληλοι, σε δέκα εκατομμύρια πληθυσμό»).

Η ώρα της αυτοκριτικής για τα «χαμένα» 203 δισ. ευρώ

Toυ Γιώργου Mαντέλα

Ως λαός, δεν μπορούμε να ’χουμε και πολλά πολλά παράπονα για την έμπρακτη αλληλεγγύη που έχουν δείξει τα τελευταία 30 χρόνια οι κοινοτικοί εταίροι. Παρά τα όσα κατά καιρούς υποστηρίζονται από διάφορες πλευρές, περισσότερο για λαϊκή κατανάλωση, ιδιαίτερα το τελευταίο 24μηνο. Με μία διαφορά: Εως και πριν από 2 - 3 χρόνια έδιναν τα λεφτά χωρίς να ρωτούν (ή χωρίς να ενδιαφέρονται, για την ακρίβεια) τι γίνονται και πού πάνε. 

Ισως να πίστευαν ότι κι εμείς με τη σειρά μας κάναμε το αυτονόητο, δηλαδή τα αξιοποιούσαμε, όπου και όπως δει. Ισως, από την άλλη, έκαναν τα στραβά μάτια –που είναι και το πιθανότερο– επιδεικνύοντας έτσι μια κακιάς μορφής κοινοτική αλληλεγγύη. Ο,τι και αν ισχύει, πάντως, σημασία έχει ότι τώρα θέλουν λογαριασμό και μαζί ζητούν και επιτόκιο. Αλλά και πάλι, μη νομίζετε, τα πράγματα δεν είναι και τόσο χάλια, όσο ακούγονται ή παρουσιάζονται.

Για παράδειγμα, Ιταλοί και Ισπανοί έφτασαν κάποια στιγμή να δανείζονται οι ίδιοι με 7% από τις αγορές για να δανείζουν εμάς με 4% - 5%» Φανταστείτε να συνέβαινε το αντίστροφο, τι θα γίνονταν. 

Το πιο απίθανο απ’ όλα; Εως και στις αρχές της εβδομάδας, αυτή η στρέβλωση «ήταν εδώ». Για παράδειγμα, οι Ισπανοί δανείζονταν από τις αγορές, ακόμα και τη Δευτέρα, με επιτόκιο... 5,5%. Μέχρι σήμερα, όμως, δεν διανοήθηκαν να ζητήσουν εξαίρεση από τη συμμετοχή τους στο ελληνικό πακέτο βοήθειας. Οπότε από κοινοτική αλληλεγγύη δεν πρέπει να ’χουμε και πολλά παράπονα.

OIKONOMIA: 5+1 λόγοι, που στο εξής θα μας αποφεύγουν όλοι

Toυ Γιωργου Mαντελα

Η ζωή είναι σκληρή. Και το αποδεικνύει σε κάθε ευκαιρία. Ως γνωστόν, η Ελλάδα «κούρεψε» το χρέος της, απέσυρε τα παλιά ομόλογα, τα αντικατέστησε με νέα κι αυτά, από την πρώτη στιγμή, άρχισαν να διαπραγματεύονται στις αγορές στο 25% της ονομαστικής τους αξίας.

Πρώτο δίδαγμα: Οσοι πιστεύουν πως θα μας συγχωρεθεί εύκολα και, κυρίως, γρήγορα το γεγονός ότι αρνηθήκαμε να πληρώσουμε σε τρίτους τις υποχρεώσεις μας –γιατί περί αυτού πρόκειται όταν μιλάμε για «κούρεμα»– πλανώνται πλάνην οικτράν. Η Ελλάδα θα είναι για πολύ καιρό δακτυλοδεικτούμενη και θα μας αποφεύγουν όπως «ο διάβολος το λιβάνι», εκτός συνόρων, όπου μας συναντούν.

Δεύτερο δίδαγμα: Οσοι θεωρούν ότι θα επιστρέψουμε κάποια στιγμή, γρήγορα ή έστω σχετικά γρήγορα, στις ελεύθερες αγορές κεφαλαίων και θα μπορούμε να δανειζόμαστε ελεύθερα, όπως τα υπόλοιπα κράτη, καλά θα κάνουν να «αλλάξουν» μυαλά. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, θα περάσει μια 10ετία, για να πάρουμε ανάσα. Στη ρεαλιστικότερη, μια 12ετία.

Τρίτο δίδαγμα: Η τρόικα δεν έχει το αλάθητο. Η αρχική της εκτίμηση ήταν ότι το μεγάλο come back της Ελλάδας στις αγορές θα γινόταν στο τέλος του τρέχοντος έτους. Η σημερινή λέει πως θα γίνει εκεί προς το 2022. Αν όλα πάνε καλά, βεβαίως. Αλλιώς...

Μετατρέποντας την Ελλάδα σε... Σαουδική Αραβία

Του Γιωργου Mαντελα

Η Ελλάδα της υπερβολής. Μέχρι και πριν από ένα χρόνο, όσοι μιλούσαν για πετρέλαιο στην Ελλάδα ήταν από «περιθωριακοί» (το λιγότερο) έως «θεωρητικοί της συνωμοσιολογίας» (το περισσότερο). Μάλιστα, οι πρώτοι που έριχναν στην πυρά όλους όσοι υποστήριζαν τα παραπάνω ήταν οι «αρμόδιοι» κυβερνητικοί και υπηρεσιακοί παράγοντες, που διέψευδαν μετά βδελυγμίας και την παραμικρή αναφορά στο θέμα. Κάποιοι από αυτούς τους τελευταίους, τώρα, όχι απλώς συμμετέχουν στις ομάδες εργασίας που... ανακαλύπτουν πετρέλαιο, αλλά φτάνοντας στο άλλο σημείο, δεν αφήνουν σπιθαμή ελληνικού εδάφους χωρίς να τη θεωρούν υποψήφια να μετατραπεί σε μικρή «Σαουδική Αραβία». 

Εννοείται πως ισχύει μάλλον ό,τι συνήθως, δηλαδή, η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Ωστόσο, αυτό το ίδιον της φυλής, η υπερβολική αντίδραση σε οτιδήποτε μας αφορά ή νομίζουμε ότι μας αφορά, ευθύνεται για πολλά από τα δεινά μας.

Αλλο παράδειγμα: Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90, η πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό ήταν σχεδόν αδύνατη. Με την απελευθέρωση της αγοράς των δανείων, που συντελέσθηκε (για πολλούς λόγους, που δεν είναι του παρόντος) τότε, οι Ελληνες βάλθηκαν να καλύψουν το χαμένο έδαφος όλων των προηγούμενων δεκαετιών, μέσα σε ελάχιστο διάστημα. Και κάπου εκεί στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας, τα κατάφεραν. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος και της Eurostat, η χώρα μας, από τότε, είχε ξεπεράσει τον μέσο όρο και λίγο πριν ενσκήψει η κρίση, σε ορισμένες κατηγορίες είχε φτάσει να διεκδικεί πρωτιά. Τα επέκεινα αυτής της υπερβολικής αντίδρασης τα ζούμε σήμερα. Περίπου 750.000 στεγαστικά δάνεια έχουν ήδη ρυθμιστεί, αλλά δεν είναι αρκετά. Οι επισφάλειες στη συγκεκριμένη κατηγορία έφτασαν ήδη στο 12%. Θέλετε ένα μέτρο σύγκρισης; Μόλις πριν από τρία χρόνια δεν ξεπερνούσαν το 1,5%, άντε 2% το πολύ. 

Το ίδιο πρόβλημα εδώ και κάμποσες… χιλιετίες

Του Γιωργου Mαντελα

Να δούμε την κρίση σαν ευκαιρία και να αναθεωρήσουμε μερικές από τις «αξίες» -που στην πραγματικότητα δεν ήταν τίποτα άλλο παρά κακές συνήθειες- οι οποίες μας οδήγησαν εδώ που μας οδήγησαν; 

Ευκαιρία είναι. Κι ας κάνουμε την αρχή από κάτι που απασχολεί, σύμφωνα με παλαιότερη μέτρηση της κεντρικής τράπεζας, περίπου 6 στους 10 Ελληνες: τον τραπεζικό δανεισμό, που κάποια στιγμή ξέφυγε από κάθε έλεγχο, τόσο των δανειστών όσο και των δανειζομένων, με αποτέλεσμα σήμερα η ιδιωτική περιουσία να μην είναι τίποτα παραπάνω από μια τεράστια υποθήκη. 

Κι αφού θα το… φιλοσοφήσουμε το πράγμα, αφού πλέον δεν μας απομένουν και πολλά άλλα πράγματα να κάνουμε, καλό είναι να πάρουμε «πρώτη ύλη» από κάποιους που το έκαναν πριν από εμάς (γιατί το φαινόμενο δεν είναι «σημερινό» ούτε καν «χθεσινό»), για εμάς. Τους αρχαίους ημών προγόνους, οι οποίοι είχαν κάνει το ίδιο λάθος, αναγκάζοντας τον Πλάτωνα στους «Νόμους» να γράψει (και εμάς να αντιγράψουμε από το πολύ σοφό, λόγω των ημερών, «περί του μη δειν δανείζεσθαι» του Πλούταρχου - εκδόσεις Νεφέλη) τα εξής πολύ κατατοπιστικά:

«Ο Πλάτωνας στους Νόμους απαγορεύει να παίρνει κανείς νερό από τη γη των γειτόνων του, αν δεν έχει πρώτα αποτύχει να βρει νερό στον δικό του τόπο, έχοντας σκάψει μέχρι να συναντήσει τη λεγόμενη κεραμίτιδα, δηλαδή στρώμα αργίλου (η άργιλος είναι λιπαρή και συμπαγής, κατακρατεί το υγρό και δεν το αφήνει να τη διαπεράσει). Επιβάλλει, ωστόσο, να μοιράζονται το νερό των γειτόνων τους όσοι δεν μπορούν να έχουν δικό τους, καθώς ο νόμος οφείλει στη δυσπραγία να παρέχει βοήθεια.  

Δεν θα έπρεπε, λοιπόν, να υπάρχει και για τα χρήματα ένας νόμος, που να απαγορεύει στους ανθρώπους να δανείζονται από άλλους και να καταφεύγουν σε ξένες πηγές, αν πρώτα δεν εξετάσουν τη δική τους περιουσία και τις δικές τους δυνατότητες, και δεν ξεχωρίσουν και συγκεντρώσουν, σταγόνα σταγόνα, ό, τι τους είναι χρήσιμο και αναγκαίο;