Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΚΟΤΣΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΚΟΤΣΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Στα αζήτητα τα χρήματα του πακέτου Ντράγκι
Γράφει ο Χαράλαμπος Γκότσης
Καθηγητής Οικονομικών Πανεπιστημίου Πειραιώς
Είναι λογικό, σε μια Ευρώπη που μαστίζεται από τις ποικιλόμορφες
πολιτικές λιτότητας και την ατολμία των πολιτικών της να κοιτάξουν το
πρόβλημα κατάματα και να λάβουν τις αναγκαίες αποφάσεις, η σημαντική
πρωτοβουλία του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) να
χαιρετισθεί ως «σωτήρια παρέμβαση».
Οι μικρομεσαίες κυρίως
επιχειρήσεις του Νότου δεν βρίσκουν ρευστότητα ή αν τα καταφέρουν πρέπει
να πληρώσουν μεγαλύτερα επιτόκια από τις ανταγωνίστριές τους του Βορρά.
Αποτέλεσμα, η ασθενική έως μηδενική ανάπτυξη και ο κίνδυνος μιας
παρατεταμένης στασιμότητας με χαμηλά εισοδήματα και μεγάλη ανεργία.
Από την άλλη, οι τράπεζες τους τελευταίους μήνες, εξαιρουμένων των
ελληνικών, με την αποκλιμάκωση των επιτοκίων, μετά κυρίως από τη μαζική
φυγή κεφαλαίων από τις αναδυόμενες αγορές, διαθέτουν σημαντικά κεφάλαια
σε ελεύθερη ρευστότητα, η οποία όμως δεν διοχετεύεται στην πραγματική
οικονομία.
Οι παρεμβάσεις Ντράγκι στοχεύουν, μεταξύ των άλλων, στο να
λύσουν αυτό το πρόβλημα. Ακολουθεί η παρεμπόδιση του αποπληθωρισμού και η
εξασθένηση του ευρώ, μέσω της χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής, την
οποία σηματοδοτούν η μείωση του βασικού επιτοκίου και ο τιμωρητικός
τόκος που θα πληρώνουν οι τράπεζες καταθέτοντας τη ρευστότητά τους στην
ΕΚΤ, αντί να την προσφέρουν στη διατραπεζική αγορά.
Η απόφαση της
ΕΚΤ να διαθέσει μέσα στο έτος 400 δισ. ευρώ στις τράπεζες, τα οποία στη
συνέχεια θα διοχετεύσουν στις επιχειρήσεις, είναι ένα σημαντικό μέτρο
στη σωστή κατεύθυνση. Δεν αρκεί όμως, αφού δεν καλύπτονται όλες οι
προϋποθέσεις για να φτάσουν τα χρήματα στον προορισμό τους. Η ύπαρξη
ρευστότητας είναι μια αναγκαία αλλά όχι επαρκής συνθήκη για την
πραγματοποίηση επενδύσεων. Στην περίπτωση των χωρών της Νότιας Ευρώπης
θα πρέπει να παρακάμψουμε ακόμη δύο εμπόδια.
Πρώτον, την
απροθυμία των τραπεζών να αυξήσουν τα δάνεια και συνεπώς και την έκθεσή
τους σε μια αγορά, η οποία κουβαλά ακόμη τις αμαρτίες των «κόκκινων»
δανείων του πρόσφατου παρελθόντος, και τα οποία θα κληθούν να
αντιμετωπίσουν στο επικείμενο τεστ αντοχής που θα υποβληθούν το Νοέμβριο
στο πλαίσιο της Τραπεζικής Ένωσης. Είναι προφανές, ότι εδώ υπάρχει μια
αντίφαση. Από τη μια η ΕΚΤ παροτρύνει τις τράπεζες να αυξήσουν τον
δανεισμό στις αδύναμες επιχειρήσεις, από την άλλη προαναγγέλλει
αυστηροποίηση των κριτηρίων των τεστ αντοχής.
Δεύτερον,
διαπιστώνεται ότι παρά τα πολύ χαμηλά επιτόκια, υπάρχει έλλειψη ζήτησης
κεφαλαίων για διενέργεια επενδύσεων από υγιείς επιχειρήσεις, οι οποίες
κρίνουν ότι οι προοπτικές των οικονομιών τους τα επόμενα χρόνια δεν θα
είναι καλές. Έτσι, με αρνητικές προσδοκίες κανείς επιχειρηματίας δεν
σχεδιάζει ανάπτυξη της παραγωγής του, αφού δεν αναμένει μια αυξημένη
ζήτηση που θα απορροφούσε τη νέα του παραγωγή.
Η αντιστροφή του κλίματος
μπορεί να προέλθει μόνο με την ενεργοποίηση της δημοσιονομικής
πολιτικής, κυρίως με την αλλαγή του μείγματος προς όφελος της ανάπτυξης
και τερματισμό της λιτότητας.
Ο Keynes θα διατύπωνε την ανάγκη
για αλλαγή πολιτικής ως εξής:
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΚΟΤΣΗΣ,
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ,
ΗΜΕΡΗΣΙΑ,
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ,
ΠΟΛΙΤΙΚΗ,
ΤΡΑΠΕΖΕΣ
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: "Ειδική περίπτωση" και ως προς την επιστροφή μας υπό μορφή "στράτας - στρατούλας" στις αγορές! - Οι ανίκανοι πανηγυρτζήδες- κρατιστές εξακολουθούν να μην μπορούν ούτε να μπουσουλήσουν χωρίς το χέρι της Μέρκελ
Γράφει ο Χαράλαμπος Γκότσης
Καθηγητής Οικονομικών, Πανεπιστημίου Πειραιώς
Η επιστροφή στις αγορές μιας χώρας που επί τέσσερα χρόνια ήταν
αποκλεισμένη και μάλιστα δύο χρόνια μετά από μια μεγάλη αναδιάρθρωση
(PSI), θα μπορούσε να είναι ένα πολύ σπουδαίο γεγονός, αν αυτό συνέβαινε
με καθαρούς όρους αγοράς.
Στην περίπτωσή μας όμως υπάρχει μια
ιδιόρρυθμη κατάσταση, η οποία από τη μια διευκόλυνε την τοποθέτηση των 3
δις Ευρώ ελληνικών ομολόγων στις διεθνείς αγορές, από την άλλη μειώνει
τη σημασία του όλου εγχειρήματος.
Γιατί λοιπόν ήταν βέβαιο, ότι θα
εκδηλωθεί ενδιαφέρον για τους ελληνικούς τίτλους;
Πρώτον, επειδή
το επιτόκιο αυτή τη στιγμή είναι αρκετά ελκυστικό. Αποδόσεις του ύψους
του 4,95%, μια εποχή που τα κεφάλαια λιμνάζουν λόγω μιας μερικής
αποχώρησης από τις αναδυόμενες αγορές, δεν υπάρχουν. Οι χώρες της Νότιας
Ευρώπης πράγματι, εκμεταλλεύθηκαν η μια μετά την άλλη αυτή την ευκαιρία
και έτσι αποκλιμάκωσαν τα επιτόκιά τους σε μεγάλο βαθμό.
Δεύτερον, το γεγονός ότι το μεγάλο μέρος του χρέους, 70% περίπου,
βρίσκεται πλέον στα χαρτοφυλάκια του επίσημου τομέα, κυρίως ευρωπαϊκών
κρατών, φορέων και μηχανισμών. Η έμπρακτη συνεισφορά των Ευρωπαίων στη
διαχείριση του χρέους, καλύπτοντας πάντα τα όποια έως τώρα χρηματοδοτικά
κενά δημιουργήθηκαν, με σκληρούς και αβάσταχτους πολλές φορές για την
κοινωνία όρους, αποτελεί εγγύηση για τους πιστωτές, ότι δανείζοντας θα
πάρουν πίσω τα λεφτά τους. Δηλώσεις εξάλλου του τύπου «δεν θα υπάρξει
ξανά κούρεμα για τον ιδιωτικό τομέα», όπως αυτή της Κας Μέρκελ,
ενισχύουν την φερεγγυότητα των τίτλων. Αλλά και ένας έλεγχος των
υποχρεώσεων της χώρας για τα επόμενα 5 χρόνια, δείχνει ότι τα ποσά των
ομολόγων που λήγουν, είναι μικρά και συνεπώς διαχειρίσιμα. Η κατανομή
συνεπώς του χρέους είναι τέτοια που απομακρύνει τον κίνδυνο απώλειας των
κεφαλαίων λόγω αδυναμίας πληρωμών.
Τρίτον, η ισχύς του Αγγλικού
Δικαίου, για την απίθανη περίπτωση μιας άρνησης πληρωμών, βοηθάει
επίσης για να πεισθούν ακόμη και οι πιο διστακτικοί.
Ποιες προϋποθέσεις όμως θα ήταν αναγκαίες, ώστε η έκδοση αυτή να τύχει αποδοχής με όρους αγοράς;
Πρώτον, η μακρόχρονη βιωσιμότητα του χρέους σε συνδυασμό με την ομαλή
διαχρονική εξυπηρέτησή του:
Αυτή δεν υπάρχει και για το λόγο αυτό, δεν
έγινε ούτε σκέψη για έκδοση 10ετούς ομολόγου, αφού μετά το 2022 αρχίζουν
τα δύσκολα με τις υποχρεώσεις. Η υποκατάσταση όμως μέρους του χρέους με
ιδιωτικό, πέρα από το αυξημένο κόστος που συνεπάγεται, αντί να
βελτιώσει τη βιωσιμότητά του την επιδεινώνει, αφού αυξάνεται. Η
συσσώρευσή του μάλιστα σε ιδιωτικά χέρια, μπορεί στην πορεία να
δημιουργήσει και πάλι παρόμοια προβλήματα με εκείνα που ζήσαμε στην προ
του PSI εποχή. Οι διακηρυγμένες προθέσεις εξάλλου τόσο του κ. Schaeuble
όσο και του κ. Regling (ESM), ότι το χρέος δεν θα κουρευτεί αλλά και
ούτε υπάρχουν περιθώρια για μείωση των επιτοκίων, δείχνουν ότι η
περίφημη απομείωση που υποσχέθηκαν στην απόφαση του Νοέμβρη του 2012, θα
καταλήξει σε μια επιβεβαίωση του στόχου για χρέος 120% του ΑΕΠ το 2022,
με κάποιες διορθωτικές κινήσεις. Με μια τέτοια «μη λύση» σκοπεύει η
γερμανική πλευρά, αφενός να συνεχίσει να κρατά τη χώρα υπό αυστηρή
εποπτεία και από την άλλη ανταποκρίνεται στην άρνηση των συμπολιτών της
να συνεισφέρουν στην οριστική αντιμετώπιση ενός προβλήματος, που
μακροπρόθεσμα, αν δεν λυθεί, θα έχει αρνητικές επιπτώσεις και για την
ίδια.
Οι υποδείξεις, όλων ανεξαιρέτως των γερμανικών ινστιτούτων
μελέτης της οικονομίας, για την ανάγκη κουρέματος του ελληνικού χρέους,
φαίνεται ότι πέφτουν στο κενό. Ακόμη και η πρόσφατη μελέτη της Deutsche
Bank, στην οποία αναφέρεται, ότι η επιμήκυνση των λήξεων των ομολόγων σε
συνδυασμό με μείωση των επιτοκίων, θα προσδώσει ένα όφελος 26 δις Ευρώ
σε βάθος 50ετίας σε όρους καθαράς παρούσας αξίας, κάτι που δεν λύνει το
πρόβλημα, παρά μόνο ένα γενναίο κούρεμα, όπως προτείνουν οι συντάκτες
της έκθεσης, δεν ελήφθη υπόψη.
Αυτή τη στιγμή είναι φανερό, ότι
κυριαρχεί η αναβολή, το κέρδος του πολιτικού χρόνου και η επικράτηση του
βραχυχρόνιου οφέλους έναντι του μακροχρόνιου, το οποίο θα είχαν και οι
δανειστές μας, αν μας διευκόλυναν να πληρώσουμε αυτά που αντέχει η
οικονομία μας και που θα ήταν τουλάχιστον ένα μέρος των χρημάτων τους.
Δεύτερον, για να βγει κανείς με όρους αγοράς και να βρει αγοραστές για
τους τίτλους του, θα πρέπει να έχει βελτιωθεί και η εικόνα που
πιστοποιούν οι οίκοι αξιολόγησης:
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΚΟΤΣΗΣ,
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ,
ΕΛΛΑΔΑ,
ΗΜΕΡΗΣΙΑ,
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Βόμβα μεγατόνων το παγκόσμιο χρέος
ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ
Γράφει ο Χαράλαµπος Γκότσης
Καθηγητής στο Πανεπιστήµιο Πειραιώς
Με αφορµή τη δηµοσιοποίηση της τριµηνιαίας έκθεσης της Τράπεζας Διεθνών
Διακανονισµών, της Κεντρικής Τράπεζας των Κεντρικών Τραπεζών, σχετικά
µε την εξέλιξη του παγκόσµιου χρέους και των κινδύνων που εµπεριέχει,
είναι χρήσιµο να φωτισθούν ορισµένες σηµαντικές πτυχές του προβλήµατος.
Η τράπεζα υπολογίζει ότι τα χρέη του ιδιωτικού και του δηµόσιου τοµέα
µαζί, έχουν ξεπεράσει το ψυχολογικό όριο των 100 τρισ. δολαρίων, τα
οποία µοιράζονται σε 57 και 43 τρισ. αντίστοιχα. Σηµειώνει επίσης, ότι
τα πέντε τελευταία χρόνια το χρέος έχει αυξηθεί κατά 50%, που σηµαίνει
ότι µε τον ρυθµό που διογκώνεται, αποτελεί µια πραγµατική απειλή για το
χρηµατοπιστωτικό σύστηµα.
Επειδή δεν µας είναι γνωστή ούτε η
µεθοδολογία που χρησιµοποίησε η τράπεζα, αλλά ούτε και τα επιµέρους
στοιχεία που προσµετρά στο χρέος, είναι επίσης σηµαντικό να αναφερθούν
και οι εκτιµήσεις δύο ακόµη οργανισµών που έχουν δηµοσιεύσει παρόµοιες
εκθέσεις.
Έτσι τόσο το Διεθνές Νοµισµατικό Ταµείο, όσο και η
εταιρεία McKinsey σε παράλληλες µελέτες, υποστηρίζουν, ότι το παγκόσµιο
χρέος στα τέλη του 2012 ξεπέρασε τα 200 τρισ. δολάρια. Το 2010 ήταν
ακόµη 158 τρισ., που σηµαίνει ότι µόλις σε δύο χρόνια αυξήθηκε κατά 42
τρισ.
Το δηµόσιο χρέος ανέρχεται σε 52 τρισ. και συµπίπτει
περίπου µε εκείνο που αναφέρει και η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισµών στην
έκθεσή της. Κοινή επίσης είναι η διαπίστωση ότι το χρέος αυξάνεται µε
γοργούς ρυθµούς, τα δε χαρακτηριστικά του είναι πολύ ανησυχητικά.
Πρόβληµα υπερ-χρέους είχαν παλαιότερα οι υπανάπτυκτες χώρες, τώρα είναι
οι µεγάλοι κρατικοί σχηµατισµοί, όπως η Ιαπωνία, η Ευρώπη και οι
Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής που δυσκολεύονται.
Η αλµατώδης
αύξηση του παγκόσµιου χρέους οφείλεται κυρίως σε δύο λόγους:
Πρώτον,
στην αύξηση του δηµόσιου χρέους, ως αποτέλεσµα της κεφαλαιακής στήριξης
των τραπεζών για τη σωτηρία τους
Δεύτερον στη δυσκολία των κρατών
να εξυπηρετήσουν τους ανατοκισµούς των δανείων.
Οι επιπτώσεις στη
λειτουργία της παγκόσµιας οικονοµίας είναι πολλαπλές:
Οι τράπεζες, που
γνωρίζουν το πρόβληµα από πρώτο χέρι, δεν εµπιστεύονται πλέον η µια την
άλλη και γι' αυτό αποστασιοποιούνται από τη διατραπεζική αγορά.
Διαπιστώνεται επίσης µια διστακτικότητα στη συµµετοχή στις διεθνείς
χρηµατοδοτήσεις. Προτιµούν να δραστηριοποιούνται στο εσωτερικό,
µειώνοντας την έκθεσή τους στο εξωτερικό, συµβάλλοντας έτσι σε µια
προϊούσα αποπαγκοσµιοποίηση.
Μακροοικονοµικά φαίνεται ότι το
συνολικό παγκόσµιο χρέος, δηµόσιο και ιδιωτικό, φτάνει τα όριά του.
Σήµερα βρίσκεται 2,5 φορές πάνω από το παγκόσµιο ΑΕΠ, ενώ η περαιτέρω
αύξησή του στις 3,5 φορές θεωρείται, ότι καθιστά αδύνατη την οικονοµική
ανάπτυξη.
Η εξυπηρέτηση των τόκων των δανείων απορροφά τους όποιους
πόρους θα ήταν διαθέσιµοι για τον σκοπό αυτό. Έτσι, το µεν χρέος
αυξάνεται συνεχώς, η δε ανάπτυξη επιβραδύνεται.
Ως συνέχεια της
µελέτης του Διεθνούς Νοµισµατικού Ταµείου, ήλθαν οι προτάσεις των
στελεχών του Jonathan D. Ostry και Atish R. Ghosh ένα χρόνο αργότερα τον
Δεκέµβριο του 2013. Για τη λύση του προβλήµατος της παγκόσµιας
χρηµατοπιστωτικής κρίσης, προτείνουν µεταξύ των άλλων τη λήψη δύο
ακραίων από κάθε άποψη µέτρων:
Ετικέτες
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ,
ΓΚΟΤΣΗΣ,
ΔΙΕΘΝΗ,
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ,
ΗΜΕΡΗΣΙΑ,
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)



