Ριζικές ανατροπές σε περιφερειακές συμμαχίες, που παρά τον
καιροσκοπικό τους χαρακτήρα είχαν αποδειχθεί ανθεκτικές, προκάλεσε ο
εμφύλιος πόλεμος στη Συρία, αλλά και η κρίση στις σχέσεις μεταξύ
Τουρκίας - Ισραήλ.
Ενδεικτικό των νέων συσχετισμών και του βαθύτατου χάσματος που
χωρίζει τις κυβερνήσεις Ισραήλ και Τουρκίας είναι το πρόσφατο άρθρο του
απόστρατου Ισραηλινού συνταγματάρχη Ζακ Νερία, πρώην συμβούλου του
πρωθυπουργού Γιτζάκ Ράμπιν, στην ιστοσελίδα του Institute for
Contemporary Affairs, με πρόεδρο τον στενό συνεργάτη του Μπέντζαμιν
Νετανιάχου, Ντόρε Γκολντ. Το άρθρο αυτό, πέρα από το γεωπολιτικά
ενδιαφέρον σενάριο που πειστικά παρουσιάζει, αποκαλύπτει την αγωνία της
ισραηλινής κυβέρνησης απέναντι στη φιλόδοξη και ριψοκίνδυνη πολιτική του
προέδρου Ερντογάν στο Συριακό.
Ο
κ. Νερία, βασιζόμενος σε καταγεγραμμένα στον Τύπο πρόσφατα γεγονότα,
παρουσιάζει απόλυτα ρεαλιστικό σενάριο τουρκικής απόπειρας
αποσταθεροποίησης του Λιβάνου, με στόχο την αναζωπύρωση του εμφυλίου στη
χώρα και την εξασθένηση της επιρροής της συμμάχου του καθεστώτος Ασαντ,
σιιτικής Χεζμπολάχ.
Η εμπλοκή του ρωσικού παράγοντα στη συριακή «εξίσωση», όπως
χαρακτηριστικά αποκαλεί ο Νερία τον πόλεμο στη Συρία, ανέτρεψε τα σχέδια
της Αγκυρας, που με κυνισμό εξόπλιζε ισλαμικές σουνιτικές οργανώσεις
της βόρειας Συρίας. Την αποκάλυψη στον Τύπο της τακτικής αυτής από την
τουρκική υπηρεσία πληροφοριών ΜΙΤ «πληρώνουν» άλλωστε σήμερα ο
διευθυντής σύνταξης της τουρκικής εφημερίδας «Τζουμχουριέτ», Τσαν
Ντουντάρ, και ο συνάδελφός του, Ερντέμ Γκιουλ, αντιμετωπίζοντας
βαρύτατες κατηγορίες κατασκοπείας από την τουρκική Δικαιοσύνη.
Η σημαντική ενίσχυση της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στις βάσεις
της Ταρτούς και της Λαττάκειας, όμως, δυσχέραναν τα τουρκικά σχέδια.
Σε
μία προσπάθεια να παρακάμψει τη δυσκολία αυτή, η Αγκυρα φέρεται να
έστρεψε την προσοχή της στις σουνιτικές εξτρεμιστικές οργανώσεις του
Λιβάνου, όπως δείχνει και το φορτίο όπλων, το οποίο δέσμευσε στο
εμπορικό πλοίο «Kuki Boy» το ελληνικό λιμενικό σώμα, με προορισμό την
Τρίπολη του Λιβάνου.
Ο Νερία εκτιμά ότι η Τουρκία επιδιώκει να δημιουργήσει δύο νέα
πολεμικά μέτωπα στην περιοχή:
Το πρώτο με στόχο το λιμάνι της
Λαττάκειας, με σουνίτες εξτρεμιστές να απειλούν από τον Νότο το
σημαντικό αυτό κέντρο ανεφοδιασμού του καθεστώτος της Δαμασκού κι ένα
δεύτερο στο εσωτερικό του Λιβάνου.
Το δεύτερο αυτό μέτωπο, η αναζωπύρωση
δηλαδή του εμφυλίου μεταξύ σιιτών και σουνιτών στον Λίβανο, θα
υποχρέωνε τη Χεζμπολάχ να αποσύρει το «εκστρατευτικό σώμα» της από τα
πεδία μαχών της Συρίας, εξασθενίζοντας σημαντικά το καθεστώς Ασαντ.
Σε άρθρο από τις αρχές Φεβρουαρίου, που μνημονεύει ο Νερία, ο
αναλυτής του αμερικανικού συντηρητικού ινστιτούτου Washington Institute,
Φαμπρίς Μπαλάνς, αναφέρει: «Τουρκία και Σαουδική Αραβία ενδέχεται να
μην παραμείνουν αμέτοχες απέναντι στη σημαντική πρόοδο την οποία έχουν
επιτύχει η Ρωσία και το Ιράν στη Συρία. Θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να
δημιουργήσουν νέα σουνιτική ανταρτική οργάνωση-ομπρέλα ή να εξοπλίσουν
κάποιες από τις υπάρχουσες με αντιαεροπορικούς πυραύλους. Αλλη επιλογή
τους θα ήταν να ανοίξουν νέο μέτωπο στον βόρειο Λίβανο, όπου τοπικές
σαλαφιστικές ομάδες, αλλά και κάποιοι από τους χιλιάδες απελπισμένους
Σύρους πρόσφυγες, θα μπορούσαν να πολεμήσουν. Μία τέτοια κίνηση θα
απειλούσε το αλαουίτικο κέντρο του καθεστώτος Ασαντ σε Ταρτούς και Χομς,
καθώς και την οδό ανεφοδιασμού της Δαμασκού. Οι συριακές καθεστωτικές
δυνάμεις θα υπερφαλαγγίζονταν και οι γραμμές επικοινωνίας και
ανεφοδιασμού της Χεζμπολάχ μεταξύ Λιβάνου - Συρίας θα διακόπτονταν».