ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Αναζητώντας το νέο στην εκπαιδευτική διαδικασία

Γράφει ο Λουκάς Βλάχος 

Καθηγητής αστροφυσικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Συνάντησα στον δρόμο έναν παλιό μου φίλο και μου είπε ότι έχει τρία παιδιά που ολοκλήρωσαν διαφορετικές πανεπιστημιακές σχολές πρόσφατα και κανένα δε δουλεύει πάνω σε κάτι που να συνδέεται με αυτά που έμαθε στο πανεπιστήμιο. Όλα υποαπασχολούνται με άσχετες δουλειές και με τα χρήματα που παίρνουν δεν είναι εύκολο να ανεξαρτοποιηθούν από το πατρικό τους σπίτι.

Σε συναντήσεις ειδικών σε θέματα καριέρας στα πανεπιστήμια και υπευθύνων ανθρώπινου δυναμικού σε επιχειρήσεις εμφανίζεται ένα ενδιαφέρον φαινόμενο. Ζήτηση υπάρχει στον ιδιωτικό τομέα, αλλά όχι για τις γνώσεις και τις δεξιότητες που προσφέρουν σήμερα τα πανεπιστήμια στη χώρα μας. Παρατηρούμε να συνυπάρχει η ανεργία με ανοικτές θέσεις στον ιδιωτικό τομέα.

Το εκπαιδευτικό μας σύστημα  έχει επικεντρωθεί στη συγκέντρωση άχρηστων πληροφορίων και γνώσεων αντί να δίνει έμφαση σε δεξιότητες που είναι χρήσιμες στην εποχή που η τεχνητή νοημοσύνη και οι έξυπνες μηχανές θα κυριαρχήσουν στη ζωή μας.  

Ποιες είναι αυτές οι δεξιότητες;  

Πολλοί ισχυρίζονται (**) ότι οι απαραίτητες δεξιότητες για να επιβιώσουν επαγγελματικά οι απόφοιτοι του εκπαιδευτικού συστήματος μιας χώρας είναι τέσσερις : 

(1) η κριτική σκέψη, 

(2) η δημιουργικότητα,  

(3) η συνεργασία και 

(4) η επικοινωνία. 

Η κριτική σκέψη αφορά στην επίλυση προβλημάτων. Η δημιουργικότητα διδάσκει στους μαθητές να σκέφτονται «έξω από το κουτί».  Η συνεργασία δείχνει στους μαθητές πώς να συνεργαστούν για να πετύχουν έναν κοινό στόχο.  Η επικοινωνία επιτρέπει στους μαθητές να παρουσιάζουν σε τρίτους καλύτερα τις ιδέες τους.

Αναλογιστείτε τις δουλειές που κάνουν οι περισσότεροι γνωστοί σας σήμερα και αναρωτηθείτε πόσες και ποιες από αυτές θα υπάρχουν τα επόμενα 10 χρόνια με την επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης και των έξυπνων μηχανών.  

Με ποιον τρόπο θα πρέπει να προετοιμάζονται λοιπόν τα νέα παιδιά για ένα εργασιακό περιβάλλον που εξελίσσεται ραγδαία ή που ακόμα δεν ξέρουμε πώς θα διαμορφωθεί; 

Οι γενικές δεξιότητες που ανέφερα βοηθούν στην προσαρμοστικότητα και στην πολλαπλή επανειδίκευση σε θέματα που δύσκολα “αγγίζουν” οι έξυπνες μηχανές και η τεχνητή νοημοσύνη όσο τα δεδομένα αλλάζουν.

Δεν ισχυρίζομαι ότι οι λύσεις στα προβλήματα αυτά είναι εύκολες, ή ότι οι άλλες Ευρωπαϊκές χώρες έχουν έτοιμες τις απαντήσεις. Εκείνοι όμως ξεκίνησαν τις συζητήσεις εδώ και αρκετά χρόνια και είναι ήδη στο στάδιο της διερεύνησης των νέων δομών στο σχολείο που έρχεται. Όσο τα δικά μας παιδιά στις πρώτες τάξεις του δημοτικού αποστηθίζουν στο πλαίσιο της μετωπικής διδασκαλίας, κάπου αλλού μικρά παιδιά καλούνται να στοχαστούν και να συνεργαστούν πάνω σε μια ενότητα για τη σοφή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και τη σωστή συμπεριφορά κάθε πολίτη στο διαδίκτυο.   

Στο τελευταίο του βιβλίο (***) ο ιστορικός Yuval Noah Harari γράφει σχετικά με την εκπαίδευση:  «Στη μέση της πόλης υπάρχει ένα μεγάλο τσιμεντένιο κτίριο χωρισμένο σε πολλά, πανομοιότυπα δωμάτια, που το καθένα τους είναι επιπλωμένο με θρανία και καρέκλες. Με το κτύπημα του κουδουνιού, πηγαίνεις σε ένα από αυτά τα δωμάτια μαζί με τριάντα ακόμα παιδιά που γεννήθηκαν την ίδια χρονιά με σένα. Κάθε ώρα, μπαίνει στην αίθουσα ένας ενήλικας και αρχίζει να μιλάει. Όλοι τους πληρώνονται για αυτό από την κυβέρνηση. Ο ένας σας λέει για το σχήμα της Γης, ο άλλος για το παρελθόν των ανθρώπων και ένας τρίτος για το ανθρώπινο σώμα. Είναι εύκολο να χλευάσει κανείς αυτό το μοντέλο και όλοι να συμφωνούν ότι, όποια κι αν ήταν τα επιτεύγματά του στο παρελθόν, είναι πια χρεοκοπημένο. Αλλά ως τώρα δεν έχουμε δημιουργήσει μια βιώσιμη εναλλακτική.

Μια άλλη δύσκολη ερώτηση που σίγουρα προκύπτει είναι αν οι εκπαιδευτικοί που είναι σίγουρα «παιδιά» της εποχής που φεύγει μπορούν να προσαρμοσθούν στα νέα δεδομένα και να οδηγήσουν τους σημερινούς νέους στη νέα εκπαιδευτική προσέγγιση. Ούτε αυτό το πρόβλημα είναι λυμένο.

Οι μεταρρυθμίσεις που συζητάει το υπουργείο παιδείας σήμερα, στην καλύτερη περίπτωση χαρακτηρίζονται από προχειρότητα και επικεντρώνονται στη μαζική ανωτατοποίηση των πάντων χωρίς καμία αλλαγή στους στόχους της εκπαιδευτικής πολιτικής. 

Αν συνεχίσουμε έτσι και το μόνο θέμα που μας απασχολεί πώς θα “βολέψουμε” όλους τους νέους και τις νέες στα πανεπιστήμια, θα έρθει με γοργούς ρυθμούς η εποχή που...

ΠΑΙΔΕΙΑ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Το πελατειακό πανεπιστήμιο είναι ζωντανό

Του Λουκά Βλάχου 

Καθηγητή στο Τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ

 

O πρόεδρος του νεοεκλεγέντος Συμβουλίου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου στην Αθήνα (ΕΚΠΑ) και ο πρόεδρος του Συμβουλίου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), και είμαι σίγουρος και οι πρόεδροι των υπολοίπων πανεπιστημίων, καλούν την πανεπιστημιακή κοινότητα να στρατευθεί για να υλοποιηθούν τα επόμενα χρόνια δύο σημαντικοί στόχοι: 

 

1) η δημιουργία ενός εκπαιδευτικού περιβάλλοντος για τη βελτίωση του συνολικού επιπέδου σπουδών και 

 

2) η δημιουργία συνθηκών για την ανάδειξη αρίστων, οι οποίοι θα δώσουν ώθηση στο πανεπιστήμιο. 

 

Υπέροχοι στόχοι και η συντριπτική πλειονότητα των καθηγητών θα στηρίξει τα νέα Συμβούλια στην προσπάθειά τους αυτή. 

 

Υπάρχει όμως και ένα άλλο πελατειακό και ισχυρό πανεπιστήμιο που θα παλέψει για τον αντίθετο στόχο. Το πελατειακό πανεπιστήμιο είναι στενά συνδεδεμένο με την πολιτική ηγεσία και θα χρησιμοποιήσει τους νόμους, τις τροπολογίες και τις εγκυκλίους του υπουργείου Παιδείας για να κρατήσει τα κεκτημένα του. Θα αναφέρω συγκεκριμένα αλλά αντιπροσωπευτικά παραδείγματα για τις συνθήκες που εμποδίζουν την ανάδειξη αρίστων στα ελληνικά πανεπιστήμια σήμερα και πώς κινείται το πελατειακό κράτος για να μην πραγματοποιηθούν οι παραπάνω στόχοι.

Αριστεία και οικογενειοκρατία: 

Διαχρονικά τα πανεπιστήμια (ιδιαίτερα οι ιατρικές σχολές και τα πολυτεχνεία) κλείδωσαν τις θέσεις για τους «συγγενείς» τους και τα «πνευματικά» τους παιδιά (με φωτεινές εξαιρέσεις πάντα). Διακεκριμένοι έλληνες επιστήμονες αποκλείονται από τις θέσεις αυτές με διαδικαστικά τερτίπια και «μαγειρέματα» στα γνωστικά αντικείμενα που προκηρύσσουν τις θέσεις, στη σύνθεση των επιτροπών και των εκλεκτορικών σωμάτων. Υπάρχουν τμήματα σε ελληνικά πανεπιστήμια σήμερα στα οποία το 80% των καθηγητών έχουν διδακτορικό από το ίδιο τμήμα. Ενας λαμπρός ερευνητής που πρόσφατα διεκδίκησε μια θέση σε ελληνικό πανεπιστήμιο και η αίτηση του απερρίφθη για να πάρει τη θέση κόρη καθηγητή του ιδίου τμήματος, θα γράψει στην εισηγητική επιτροπή: «Επιτρέψτε μου να σας κάνω ένα ερώτημα που γεννήθηκε στο μυαλό μου μόλις με έκπληξη διάβασα την έκθεσή σας. Υπάρχει κάποιο πανεπιστήμιο στον κόσμο όπου επίκουρος καθηγητής της Ιατρικής δεν διαθέτει ούτε μία πλήρη εργασία σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό; Αν, όπως φαντάζομαι, δεν υπάρχει, ελπίζω τελικά η εισηγητική σας να χαρίσει στο πανεπιστήμιό σας τη θλιβερή αυτή πρωτοτυπία». Το θλιβερό είναι ότι η «ασθένεια» της εξέλιξης με σοβαρές πλάτες και χωρίς δημοσιεύσεις ξεκίνησε εδώ και πολλά χρόνια, έγινε καθεστώς και συνεχίζει να εξαπλώνεται ταχύτατα, ενώ η λέξη «αριστεία» ταυτίζεται σε πολλά τμήματα με τις λέξεις «γνωριμίες» και «επαφές».

Αριστεία και φόβος ελεύθερης έκφρασης: 

Πώς είναι δυνατόν ένα πανεπιστήμιο να εκμεταλλευθεί τον δυναμισμό και την ορμητικότητα των νέων επιστημόνων όταν τους έχει επιβληθεί αυστηρός κανόνας «σιωπής» με αντάλλαγμα την εξέλιξη και την ομαλή προαγωγή σε πανεπιστημιακές θέσεις; Είναι αυτές συνθήκες «για την ανάδειξη αρίστων»; Ενας συνάδελφος, επίκουρος καθηγητής στον Τομέα Κλασικών Σπουδών του Τμήματος Φιλολογίας του ΑΠΘ, έχοντας σπουδάσει στο εξωτερικό και με τη λανθασμένη εντύπωση ότι και οι νέοι ερευνητές μπορούν να πουν τη γνώμη τους, δεν έφερε αντίρρηση σε ό,τι έλεγαν κάποιοι «σοφοί» των υψηλών βαθμίδων, απλά έλεγε με ευγένεια και ακαδημαϊκά τη γνώμη του για θέματα που απασχολούσαν το τμήμα του. Σε δύο απανωτές κρίσεις για την εξέλιξή του σε αναπληρωτή καθηγητή, η απάντηση ήταν αρνητική και του υπέδειξαν ότι πρέπει να φύγει από το τμήμα με το σκεπτικό ότι «είναι μεν εργατικός ερευνητής και με διεθνή αναγνώριση, αλλά έχει κακό χαρακτήρα».

Αριστεία και εκλεγμένοι επιστήμονες υπό διορισμό: 

ΠΑΙΔΕΙΑ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Ή αριστεία ή τίποτα - Τα 100 καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου δεν είναι πεδία «κομματικής γυμναστικής»

Του Λουκά Βλάχου 

Καθηγητή Αστροφυσικής στο ΑΠΘ

Θα μπορούσε ένα ελληνικό πανεπιστήμιο να βάλει στόχο να καθιερωθεί έπειτα από αξιολόγηση στα 100 καλύτερα του κόσμου; 

Η απάντηση είναι ναι. Αλλά η υλοποίηση του στόχου θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη διότι πρέπει να υπάρξει πολιτική βούληση να επενδύσουμε ως χώρα στην εκπαίδευση και στην αριστεία.

ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ. Οι στρατηγικές επιλογές των ελληνικών κυβερνήσεων για την ανώτατη εκπαίδευση τα τελευταία 30 χρόνια ήταν:

1. Μαζική παραγωγή «πτυχίων» με σκοπό τον διορισμό στο Δημόσιο (επιτυχία στον διαγωνισμό του ΑΣΕΠ). 

2. Περιορισμένο και αποσπασματικό ενδιαφέρον για αριστεία στην εκπαίδευση και έρευνα.

3. Γεωγραφική διασπορά και πληθωριστικές τάσεις πανεπιστημίων και τμημάτων με βάση την πελατειακή σχέση των πολιτικών με τις τοπικές κοινωνίες. 

4. Αποσύνδεση των πανεπιστημίων από τον στρατηγικό σχεδιασμό για την ανάπτυξη της χώρας μέσα από την εκπαίδευση των στελεχών και την έρευνα, με αποτέλεσμα πληθωρισμό «πτυχίων» και υψηλά ποσοστά ανεργίας των αποφοίτων.

Σε τι διαφέρει ένα τυπικό δημόσιο ελληνικό πανεπιστήμιο από τα πανεπιστήμια που κατατάσσονται στα πρώτα 100 στις διεθνείς αξιολογήσεις; 

 Το ελληνικό λειτουργεί σαν εξεταστικό κέντρο και υπηρετεί κυρίως όσους εργάζονται σε αυτό δημιουργώντας έναν εργασιακό παράδεισο χωρίς υποχρεώσεις και λογοδοσία στην κοινωνία. Τα καλά ξένα είναι  καθιερωμένοι κοινωνικοί θεσμοί με πλούσια ιστορία στην εκπαίδευση και στην έρευνα που αξιολογούνται και λογοδοτούν συνεχώς, αγωνίζονται να είναι πρωτοπόρα, έχουν διοικητικές  δομές που τους επιτρέπουν την ευελιξία και στηρίζουν την ανάπτυξη της χώρας τους με βάση συγκεκριμένο στρατηγικό σχέδιο, λειτουργώντας πάντα σε ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ. Ας δούμε αναλυτικότερα τα βήματα που πρέπει να γίνουν για να περάσουν μερικά ελληνικά πανεπιστήμια στη λίστα των 100 καλύτερων. 

Κατ' αρχάς, πρέπει να αποφασίσουν όλοι οι κοινωνικοί φορείς ότι είναι ορθό το σύνθημα «η γνώση είναι η καλύτερη επένδυση». Η κυβέρνηση πρέπει να πάρει τη στρατηγική απόφαση ότι είναι έτοιμη να ανακηρύξει μερικά πανεπιστήμια «χώρους αριστείας» και να τα εντάξει στο στρατηγικό της σχέδιο για την ανάπτυξη. Θα χρειαστεί να ζητήσει από τα πανεπιστήμια που το επιθυμούν να καταθέσουν φακέλους  με στοιχεία για τις υπάρχουσες ερευνητικές μονάδες και υποδομές και μια κοστολογημένη στρατηγική. Οι φάκελοι θα περάσουν από ομάδα αξιολογητών αδιαμφισβήτητου κύρους που θα αναζητήσουν στους φακέλους απαντήσεις σε ερωτήματα όπως:

1. Ποια σχέδια υπάρχουν για την προσέλκυση διεθνώς καθιερωμένων επιστημόνων;  

2. Ποιες συγκεκριμένες προτάσεις υπάρχουν για τη σύνδεση του πανεπιστημίου με την παραγωγική ανάπτυξη της χώρας στη γεωργία, την κτηνοτροφία, την αλιεία, τον τουρισμό και τη βιομηχανία, με έμφαση στη γεωγραφική περιοχή όπου το πανεπιστήμιο βρίσκεται;  

3. Ποιες είναι οι προτάσεις για τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του ιδρύματος ώστε να επιταχυνθούν οι αλλαγές στις υπάρχουσες ερευνητικές, εκπαιδευτικές και διοικητικές δομές, με βάση πάντα το νέο νομικό πλαίσιο; 

4. Πώς θα προσελκυσθούν διεθνείς συνεργασίες με ιδρύματα που αριστεύουν στην έρευνα και την εκπαίδευση;  

Τα πανεπιστήμια που θα αξιολογηθούν θετικά θα αποτελέσουν στο εξής μια ειδική ομάδα και θα λειτουργούν με άνεση οικονομική, θα ενισχύουν τους αποφοίτους και το προσωπικό τους με μεγάλες και συγκεκριμένες ευκαιρίες για τη δημιουργία επενδύσεων σε καινοτόμους ιδέες και προτάσεις αλλά θα έχουν και τη στήριξη του ερευνητικού τους έργου, πάντα έπειτα από διεθνείς διαγωνισμούς και αξιολογήσεις. Το μέλημα λοιπόν θα είναι να δημιουργηθεί στα «κέντρα αριστείας» ένας άλλος κόσμος που η πολιτεία θα εκτιμά γιατί θα έχει συμβάλει στην ανάπτυξή τους.  

Ελάχιστα ελληνικά πανεπιστήμια θα τολμήσουν να ετοιμάσουν φακέλους μέσα στους οποίους θα δηλώνουν ότι θέλουν να αλλάξουν και ότι έχουν όραμα. ΑΕΙ σπαρμένα γεωγραφικά, π.χ., αν δεν προτείνουν νέο σχέδιο συνένωσης σε ενιαίο χώρο, δεν θα έχουν ευκαιρία να μπουν σε αυτή την ομάδα των κέντρων αριστείας. Τα κέντρα αριστείας θα λειτουργήσουν ανταγωνιστικά   με τα υπόλοιπα πανεπιστήμια τα οποία, όταν είναι έτοιμα, θα ζητούν να αξιολογηθούν για να ανεβούν κατηγορία. Ολα τα πανεπιστήμια πρέπει να αντιμετωπίσουν το δίλημμα της σταδιακής  διάλυσής τους ή της αναδιάταξης και του επαναπροσδιορισμού των στόχων τους.

Η πρόταση λοιπόν είναι: 

ΠΑΙΔΕΙΑ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Οσα φέρνει ο... Αύγουστος

Του Λουκά Βλάχου 

Καθηγητή Αστροφυσικής στο Τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ

Τον Αύγουστο τελικά υπάρχουν ειδήσεις, κυρίως για την ανώτατη εκπαίδευση. Από τις ήδη γνωστές, θα σχολιάσω τέσσερις γιατί έχουν ξεχωριστό ενδιαφέρον.

- Η πρώτη έχει τα χαρακτηριστικά μιας παγκόσμιας πρωτοτυπίας. Ανακηρύσσεται ένας νόμος του κράτους ως «ανεφάρμοστος» πριν καν δοκιμαστεί και αξιολογηθεί. Αυτή η είδηση είναι φυσικά μια μεγάλη επιτυχία της «συνόδου των πρυτάνεων» και των «κομματικών στρατών» στα πανεπιστήμια. Με πάνω από είκοσι συνεδριάσεις και με περισσότερες από σαράντα ανακοινώσεις μέσα σε έναν χρόνο επαναλάμβαναν μονότονα οι πρυτάνεις ότι «ο νόμος δεν μπορεί να εφαρμοστεί» κυρίως γιατί παύει «δημοκρατικά εκλεγμένους» άρχοντες. Τελικά έκαναν σε ολόκληρη την κοινωνία και ιδιαίτερα στους νέους ένα μάθημα ζωής: «Οι νόμοι είναι για τους ηλίθιους». Οπου και να πας τώρα και να ζητήσεις εφαρμογή του νόμου, σου λένε απλά «κάνουμε ό,τι έκαναν οι πρυτάνεις».

-Η δεύτερη είδηση του Αυγούστου είναι: «Το υπουργείο σχεδιάζει να ελαττώσει κατά 30% τα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ, αλλά και τα τμήματα, με καταργήσεις και συγχωνεύσεις (πρόγραμμα ΑΘΗΝΑ)». Οταν διέρρευσαν μερικά πιθανά ονόματα πανεπιστημίων, ξεσηκώθηκαν οι τοπικοί άρχοντες. Οπως είπαν οι βουλευτές, έπειτα από επικοινωνία με τον υπουργό, στις ανήσυχες «τοπικές κοινωνίες», ο υπουργός τούς καθησύχασε: «Το ότι το είπαμε, δεν σημαίνει ότι το πιστεύουμε», θα γίνουν πρώτα μελέτες, αξιολογήσεις και κυρίως συζήτηση και βλέπουμε. Οπότε οι τοπικοί άρχοντες κατάλαβαν το υπονοούμενο και ηρέμησαν. Οι «τοπικές κοινωνίες» έμαθαν πολλά από τη «σύνοδο των πρυτάνεων», οπότε έχουν έτοιμο σχέδιο, αρκεί να μείνουν ενωμένοι, όπως οι πρυτάνεις, σαν μια γροθιά.

- Η τρίτη είδηση ήταν λίγο κωμικοτραγική: «Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Σαγκάης, τα μόνα ΑΕΙ που περιλαμβάνονται στη λίστα τους είναι το Καποδιστριακό και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και "πέσανε" πιο χαμηλά από πέρυσι». Για λίγο νιώσαμε άβολα και επικράτησε ένας σχετικός πανικός, αλλά οι πρυτάνεις μάς καθησύχασαν ότι σε άλλες λίστες, πιο φιλικές προς την Ελλάδα, είμαστε ψηλά και τελικά υπάρχουν πολλές αμφιβολίες πίσω από τις σκοπιμότητες που έχουν αυτές οι λίστες, για παράδειγμα βγάζουν συνεχώς το Χάρβαρντ πρώτο, άρα παίζονται «βρώμικα» παιχνίδια.

- Το τέταρτο και συγκλονιστικότερο νέο ήταν:  

Γιατί δεν έμαθες, παιδί μου, γράμματα

Toυ Λουκά Βλάχου

Καθηγητή στο Τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ

Σε πρόσφατο άρθρο του ο Γ. Μπαμπινιώτης αναρωτιέται: «Εχει μέλλον η Παιδεία στη χώρα μας;». Και απαντά: «Αν δεν έχει μέλλον η Παιδεία, δεν θα έχει μέλλον ούτε και η χώρα μας». Στο ίδιο άρθρο επισημαίνει επίσης ο κ. Μπαμπινιώτης κάτι ουσιαστικό: Να αφήσουμε, προτείνει, τη στείρα απομνημόνευση πληροφοριών που θα ξεχαστούν σύντομα και είναι βαρετές και να επικεντρωθούμε στα θέματα που διαμορφώνουν στους νέους οράματα, αλλά κυρίως ουσιαστική μόρφωση, καλλιέργεια και δημιουργικότητα. 

Με τη λέξη «η χώρα μας», φαντάζομαι, εννοεί ο κ. Μπαμπινιώτης όλους μας, γονείς, μαθητές, εκπαιδευτικούς, πολιτικούς και γενικότερα όλους τους πολίτες. Δίνεται λοιπόν η εντύπωση από την ανάγνωση του άρθρου ότι η κοινωνία μας (η χώρα μας) διαθέτει τις αξίες που αναφέρονται και απλώς «παρέλειψε» να τις μεταφέρει στην εκπαίδευση, πιθανά λόγω κακής στρατηγικής στην εκπαιδευτική πολιτική.

Γεννιούνται όμως μια σειρά από νέα ερωτήματα:  

Ποιοι και γιατί απομάκρυναν το σχολείο μας από την παιδεία και το έστριψαν στην απομνημόνευση άχρηστης πληροφορίας που θα ξεχαστεί; Ποιος είναι ο βασικός στόχος του σημερινού σχολείου;  

Ποια είναι τα πράγματα που ενδιαφέρουν την πλειονότητα των γονέων; Μήπως αυτά που πράγματι τους ενδιαφέρουν τα προσφέρει το σημερινό σχολείο; Για παράδειγμα, τι ενδιαφέρει περισσότερο την πλειονότητα των γονέων, ο βαθμός στο μάθημα ή οι γνώσεις και ο τρόπος σκέψης που αποκόμισε από το μάθημα το παιδί τους; 

Εχω ακούσει γονείς την ημέρα παράδοσης των βαθμών στο σχολείο να λένε στον εκπαιδευτικό, παρουσία του παιδιού τους: «Πώς τόλμησες να του βάλεις 15; Το παιδί είναι του 19 τουλάχιστον». Με τόσο ισχυρή πίεση για «εικοσάρια» έσπρωξε η κοινωνία τα περισσότερα σχολεία στο να μοιράζουν αριστεία στο 40% των μαθητών τους. Μπορείτε να φανταστείτε τέτοιες σκηνές σε σχολεία τις δεκαετίες του 1950 και του 1960; Τότε ο γονιός θα ερχόταν στο σχολείο για να πει: «Σου έφερα τον Αποστόλη, δάσκαλε, να τον μάθεις γράμματα» - και με βάση την αξιολόγηση των δασκάλων, θα έλεγε στο σπίτι του: «Ο Αποστόλης δεν είναι για γράμματα, ας τον πάμε να μάθει κάποια τέχνη». Ποιος λοιπόν μηδένισε και γιατί το κύρος του σχολείου και του δασκάλου; Ποιος θα προφυλάξει τον εκπαιδευτικό και το σχολείο που κάνει καλά τη δουλειά του από τους γονείς (την κοινωνία δηλαδή) που τα «ξέρουν όλα»;

Συμπέρασμα πρώτο, λοιπόν: