"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΜΑΝΤΙΚΙΔΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΜΑΝΤΙΚΙΔΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η πτώση της μεσαίας τάξης



Ενα μεγάλο μέρος του πλούτου που δημιουργήθηκε τα τελευταία 40 χρόνια σε παγκόσμιο επίπεδο αποδίδεται στα οφέλη της παγκοσμιοποίησης, καθώς το εμπόριο αυξανόταν χρόνο με τον χρόνο περισσότερο από το συνολικό εισόδημα.


Η «άνθηση» των αναδυόμενων οικονομιών ευνόησε την ανάδειξη μιας ευρείας μεσαίας τάξης σε πολλές από αυτές.  


Στις βιομηχανικές χώρες ωστόσο κυριαρχεί η τάση συρρίκνωσης των μεσαίων εισοδημάτων και ενδεχομένως να βρίσκεται πίσω από την άνοδο του λαϊκισμού σε μια σειρά από χώρες.


Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ η μεσαία τάξη από το 60% του πληθυσμού υποχώρησε κάτω του 50%, ενώ και στην Ευρώπη συρρικνώθηκε κατά 8% τα τελευταία χρόνια. 


Στην Ελλάδα, καθώς η κρίση επηρέασε το 92% των ελληνικών νοικοκυριών, με το 76% εξ αυτών να εκτιμάται πως έχει υποστεί σημαντικό εισοδηματικό πλήγμα, εύλογα, ενώ σχεδόν ο μισός πληθυσμός ανήκε στη μεσαία τάξη όταν η χώρα εισερχόταν στο ευρώ, σήμερα κατέρρευσε στο 20%-25%.


Στον δυτικό κόσμο η μεσαία τάξη συρρικνώθηκε γιατί ο πλούτος συσσωρεύεται προς τα πάνω. Παρά την παγκόσμια κρίση μάλιστα, οι ανισότητες διευρύνθηκαν, αφού τη δεκαετία 2007-2017 προστέθηκαν παγκοσμίως 8.740.000 νέοι εκατομμυριούχοι. Ετσι περίπου 36 εκατομμύρια άνθρωποι, με περιουσία (κινητή και ακίνητη) μεγαλύτερη του 1 εκατομμυρίου (μεταξύ των οποίων και 77.000 Ελληνες), που αντιστοιχούν στο 0,7% του παγκόσμιου πληθυσμού, ελέγχουν σήμερα σύμφωνα με την Credit Suisse περιουσιακά στοιχεία 128,7 τρισ. δολαρίων ή το 45,9% του παγκόσμιου πλούτου. 


Η παγκόσμια κρίση βοήθησε τους πλούσιους να γίνουν πλουσιότεροι, αφού το 1% του πιο πλούσιου ενήλικου πληθυσμού κατέχει πλέον το 50,1% του παγκόσμιου πλούτου από 45,5% στις αρχές του 2000. Αυτή την περίοδο ο αριθμός των εκατομμυριούχων έχει αυξηθεί κατά 170% και ο αριθμός των υπερπλουσίων (με καθαρή περιουσία άνω των 50 εκατ. δολαρίων) κατά 500%.


Πόσο μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα; 


Η Credit Suisse υπολογίζει πως το 2022 ο παγκόσμιος πλούτος θα αυξηθεί κατά 21%, στα 341 τρισ. δολ., ενώ οι εκατομμυριούχοι από 36 εκατομμύρια θα φθάσουν τα 44 εκατομμύρια ανθρώπους.


Το ποσοστό των ενηλίκων με καθαρή περιουσία (σύνολο περιουσίας μείον δάνεια) μικρότερη από 10.000 δολάρια θα μειωθεί από το 70,1% σήμερα στο 66,4%, ενώ η μεσαία τάξη (δηλαδή όσοι έχουν καθαρό εισόδημα μεταξύ 10.000 και 100.000 δολαρίων) θα αυξηθεί στο 24,4% των ενηλίκων από 21,3% σήμερα, καθώς θα προστεθούν 230 εκατ. άνθρωποι, εκ των οποίων όμως τα 2/5 θα προέρχονται από την Κίνα. Στον Δυτικό κόσμο όμως ο πλούτος μάλλον θα συνεχίσει «να συσσωρεύεται προς τα πάνω».


Εξάλλου, όταν κάποτε ο διάσημος οικονομολόγος και θεμελιωτής της σχολής των κλασικών οικονομικών Ανταμ Σμιθ είχε αποφανθεί πως «για να υπάρχει ένας πάμπλουτος, θα πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον πεντακόσιοι φτωχοί», ίσως δεν μπορούσε να φανταστεί πως στον σημερινό κόσμο...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: Η υδατική πρόκληση και οι αποδόσεις

Του ΤΑΣΟΥ ΜΑΝΤΙΚΙΔΗ

Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα ο πληθυσμός της Γης υπερδιπλασιάστηκε, ξεπερνώντας τα 6 δισεκατομμύρια, αλλά το ίδιο διάστημα η κατανάλωση ύδατος εξαπλασιάστηκε. Ετσι, το νερό αναμένεται να αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του 21ου αιώνα και σύμφωνα με τα Ηνωμένα Εθνη θα είναι εξίσου πολύτιμο με το πετρέλαιο. 

Υπάρχει όμως και μία διαφορά: αντίθετα με το πετρέλαιο, το νερό δεν έχει υποκατάστατο.

Οπως και πριν από 10.000 χρόνια, η ποσότητα του νερού στον πλανήτη είναι ίδια, περίπου 1.386 εκατ. κυβικά χιλιόμετρα νερού, αλλά το 97,5% βρίσκεται στους ωκεανούς, ενώ από το 2,5%, που αποτελεί το γλυκό νερό, λιγότερο από το 1/3 βρίσκεται στον υδροφόρο ορίζοντα, στις λίμνες και στους ποταμούς, με το 69,5% να μην μπορεί ουσιαστικά να αξιοποιηθεί ευρισκόμενο παγιδευμένο σε παγετώνες και παγόβουνα.

Καθώς η παγκόσμια κατανάλωση νερού διπλασιάζεται κάθε 20 χρόνια, η Goldman Sachs εκτιμά ότι ο ρυθμός αυτός δεν αφήνει περιθώρια βιωσιμότητας του μοντέλου διαθεσιμότητας καθαρών υδάτινων πόρων. Οι ελλείψεις στον κόσμο είναι αναπόφευκτες, απόρροια ενός συνδυασμού πληθυσμιακής αύξησης, αστικοποίησης και αλλαγής του κλίματος, σημείωνε σχετική μελέτη της UBS, θεωρώντας τα αποθέματα, τη διαχείριση και την ποιότητα του ύδατος ένα από τα κορυφαία ζητήματα πολιτικής για τις κυβερνήσεις τον νέο αιώνα.

Οι ελλείψεις ύδατος αναμένεται να έχουν όλο και περισσότερες επιπτώσεις τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες οικονομίες. 

Σήμερα περίπου 1,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι στερούνται την πρόσβαση σε καθαρό νερό. 

Αν και το νερό αποτελεί μια ανανεώσιμη πηγή, εντούτοις υπάρχουν δύο προβλήματα:  

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΕΛΛΑΔΑ: To «παιχνίδι» των hedge funds με το χρέος

(ΑΚΡΩΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ)
 
Σε πεδίο αντιπαράθεσης µεταξύ των hedge funds – τα οποία σε κάθε περίπτωση αναµένεται να αποκοµίσουν απόδοση 100%-400% – και του ΔΝΤ έχει αναδειχθεί το πρόγραµµα εθελοντικής αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, καθώς εξαντλείται ο χρόνος για την ολοκλήρωση των διαπραγµατεύσεων από την έκβαση των οποίων εξαρτώνται όχι µόνον οι προοπτικές της ελληνικής οικονοµίας, αλλά ενδεχοµένως και του ευρώ. 

Tα κερδοσκοπικά αυτά κεφάλαια έχουν χτίσει ισχυρές θέσεις στα ελληνικά οµόλογα, οι οποίες εκτιµάται ότι ξεπερνούν σήµερα τα 50 δισ. ευρώ, καλύπτοντας περίπου το 25% του χρέους των ιδιωτών που οδηγείται σε «κούρεµα». Οι οµολογιούχοι θα πρέπει να παραιτηθούν από περίπου 100 δισ. ευρώ από τα συνολικά 205 δισ. ευρώ οµολόγων που κατέχουν στο πλαίσιο της εθελοντικής ανταλλαγής ελληνικών οµολόγων, αλλά αρκετά hedge funds σχεδιάζουν να µείνουν εκτός. Αυτό φέρνει τα hedge funds σε ευθεία σύγκρουση µε το ΔΝΤ, το οποίο επιδιώκει τη µείωση του χρέους ούτως ώστε αυτό να καταστεί βιώσιµο, αφού εάν οι χρηµατοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας δεν είναι καλυµµένες είναι αναγκασµένο, µε βάση το καταστατικό του, να διακόψει την οικονοµική βοήθεια προς τη χώρα µας.

«Θα προτιµούσαν (τα hedge funds) την πτώχευση της Ελλάδας, κάτι που θα ενεργοποιούσε τα ασφάλιστρα κινδύνου που έχουν αγοράσει ή ελπίζουν ότι θα είναι σε θέση να εξασφαλίσουν ότι θα αποπληρωθούν για το σύνολο των οµολόγων που κατέχουν εάν υπάρξει µεγάλη συµµετοχή στο πρόγραµµα» υποστηρίζουν αναλυτές στο City του Λονδίνου. «Μπορεί οι τράπεζες, ακόµη και τα κρατικά ταµεία πλούτου, που κατέχουν ελληνικά οµόλογα να µην µπορούν να διαφοροποιηθούν ουσιαστικά από τη στάση των κυβερνήσεών τους και να πιεστούν για να συµµετάσχουν στο πρόγραµµα, τα hedge funds όµως έχουν ισχυρά κίνητρα για να µη συµµετάσχουν» αναφέρουν.

Τα δεδοµένα πάντως συντείνουν στην άποψη πως είτε στη µία είτε στην άλλη περίπτωση τα κερδοσκοπικά αυτά κεφάλαια θα βγουν κερδισµένα.

«Πρόκειται στην ουσία για µια στρατηγική “win win” για τα hedge funds, αφού και στη µία και στην άλλη περίπτωση θα βγουν κερδισµένα. Καθώς έχουν αγοράσει κατά µέσον όρο ελληνικά οµόλογα στα 25-30 σεντς ανά δολάριο, ένα “κούρεµα” 50% των οµολόγων θα οδηγήσει στην ουσία σε απόδοση 100% των κεφαλαίων τους, ενώ αν πληρωθούν τα ελληνικά οµόλογα στην ονοµαστική τους αξία η απόδοση θα φθάσει το 400%» εξηγεί διαχειριστής µε γνώση της εν λόγω αγοράς.