ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΣ: Λείπουν οι ήρωες και ο «λόγος»

Του ΜΙΧΑΛΗ ΚΟΣΜΙΔΗ

Μπορεί να λείπουν οι ηρωικές φυσιογνωμίες που θα ενέπνεαν τους δοκιμαζόμενους λαούς της Ελλάδας και της Κύπρου, ευτυχώς όμως υπάρχουν ακόμα τα αρχαία πρότυπά τους, όσο κι αν δεν μπορούν να κάνουν πολλά πράγματα απέναντι στη σύγχρονη τραγική καθημερινότητα.

Αυτές τις μέρες το αμερικανικό πανεπιστήμιο Χάρβαρντ άρχισε μέσα από το Διαδίκτυο την παράδοση μιας ενότητας μαθημάτων για τον Αρχαίο Ελληνα Ηρωα. Στο επίκεντρο βρίσκονται θεμελιώδη ερωτήματα, όπως το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος και το πώς οι αντιλήψεις των αρχαίων για τους ήρωες και τους αντιήρωες μπορούν να μας βοηθήσουν στην κατανόηση της «ανθρώπινης κατάστασης».

Οι κλασικοί ήρωες απέχουν από τη σύγχρονη περί ηρωισμού αντίληψη. Είναι άντρες και γυναίκες με υπεράνθρωπες δυνάμεις. Δεν είναι πρότυπα ηθικής, αλλά άνθρωποι με μεγεθυσμένες στο έπακρον όλες τις ανθρώπινες ιδιότητες και αδυναμίες. Και γι' αυτό ακριβώς εμπνέουν. Επειδή, όπως και οι Ολύμπιοι θεοί, είναι «δικοί μας», ζουν τα πάθη μας. Κι έτσι δικαιούνται να μας οδηγούν σε αγώνες -νικηφόρους ή μη- αλλά πάντα ηρωικούς.

Τα μαθήματα του Χάρβαρντ δεν μας υπενθυμίζουν μόνο την απουσία ηρώων από τη σύγχρονη πολιτική ζωή, αλλά και την απουσία του «λόγου» -της λογικής έκφρασης ιδεών και απόψεων που προκύπτει από ψύχραιμη, προσεκτική μελέτη και διάλογο. Το αντίθετο, με άλλα λόγια, από αυτό που κυριαρχεί στη σύγχρονη σκηνή του πολιτικού μάρκετινγκ και του νευρωτικού αταβισμού, που εκφράζεται από το λόγο της νεοναζιστικής συμμορίας.

Ευθύνη: Τότε και τώρα

Γράφει ο ΠΙΕΡ ΚΟΣΜΙΔΗΣ

Για να εκλεγεί κάποιος στη Βουλή των Πεντακοσίων της αρχαίας Αθήνας όφειλε να επιτρέψει την πλήρη καταγραφή της προσωπικής και οικογενειακής περιουσίας του, ώστε να ελεγχθεί ανά πάσα στιγμή σε περίπτωση παράνομου πλουτισμού και να πληρώσει από αυτήν αν ζημίωνε με τις πράξεις ή τις παραλείψεις του το δημόσιο συμφέρον. Στο τέλος της θητείας του, συμμετείχε σε μια διαδικασία λογοδοσίας έναντι όλων των πολιτών στην Εκκλησία του Δήμου, η οποία ονομαζόταν «εύθυνα», αυτό που σήμερα εμείς λέμε «ευθύνη».

ΔΥΣΤΥΧΩΣ, όμως, με το πέρασμα του χρόνου η ευθύνη… έφθινε και φτάσαμε στο σήμερα όπου πλέον κανείς δεν είναι υπεύθυνος για τίποτα. Η μόνιμη επωδός στα χείλη των εκάστοτε κυβερνώντων και των εντεταλμένων τους είναι ότι «φταίνε οι προηγούμενοι», η εύκολη λύση είναι να γενικεύουμε λέγοντας ότι «όλοι φταίνε» και φτάνουμε στο σημείο να κατηγορούμε συλλήβδην τους «άλλους», αρκεί να μην είμαστε «εμείς». 

Το ζήτημα της ευθύνης δεν είναι όμως μια αφαιρετική έννοια, όπως θέλουν να πιστέψουμε οι κάθε λογής θιασώτες της συλλογικής ενοχής, εντός και εκτός συνόρων. Μέσα από την ομαδοποίηση άλλωστε ξεγλιστρούν εκείνοι που πραγματικά φταίνε, γιατί όπου όλοι είναι ένοχοι, τελικά κανείς δεν την πληρώνει.

Η ΟΥΣΙΑ τελικά δεν είναι μόνο τι κάνουν οι πολιτικοί που εμείς οι ίδιοι εκλέγουμε σε θέσεις… ευθύνης, αλλά πώς θα ανακτήσουμε και πάλι τη χαμένη μας υπευθυνότητα.

Κοτετσόσυρμα…

Γράφει ο ΠΙΕΡ ΚΟΣΜΙΔΗΣ

Φράχτη, λοιπόν, αποφάσισε να ορθώσει στον Eβρο ο επί της προστασίας του πολίτη υπουργός. Φράχτη, για να ανακόψει τις ορδές των εξαθλιωμένων προσφύγων που ψάχνουν μάταια ένα καλύτερο μέλλον στην Ελλάδα, την ίδια ώρα που χιλιάδες νέοι συμπατριώτες μας, με πτυχία ένα σωρό, αναγκάζονται να ξενιτευτούν και να αναζητήσουν το δικό τους αύριο σε κάποια ευρωπαϊκή ή υπερατλαντική χώρα, γιατί στο άμοιρο Ελλαδιστάν δεν υπάρχει ούτε το… σήμερα.  

Φαίνεται, δεν έχει ενημερωθεί ο αξιότιμος υπουργός ότι το μεταναστευτικό δεν λύνεται με… κοτετσόσυρμα και πασσάλους ούτε με περισπούδαστες δηλώσεις στα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις. Και αν η κοινωνία μας δεν αντέχει άλλους μετανάστες, τι άλλο προτείνει η πολιτική ηγεσία αυτού του τόπου; Μήπως τις «επαναπροωθήσεις» που είδαμε κάποια στιγμή τη δεκαετία του ‘90, οι οποίες στην ουσία ήταν… δωρεάν μετακινήσεις, πληρωμένες όμως με τα λεφτά μας, από τις οποίες εικάζω ότι πλούτισε το κύκλωμα που πήρε τις δουλειές;

ΑΝ ΔΕΝ ΗΤΑΝ τόσο τραγικό το φαινόμενο, θα το προσπερνούσαμε. Αλίμονο όμως. Μιλάμε για ανθρώπινες ζωές, σαν αυτές που έβλεπα όταν ήμουν αμετάθετος φαντάρος στον Eβρο, που ήταν κοινό μυστικό ότι η «δουλειά» γινόταν και από τις δύο όχθες και όταν μας έστελναν για ενέδρα σε κάποιο πόστο δεν πέρναγε ψυχή, γιατί αλλάζανε τα δρομολόγια και οι «μεταφοραί-μετακομίσεις» γίνονταν μερικά χιλιόμετρα παρακάτω.

ΚΑΙ ΒΕΒΑΙΑ ο αξιότιμος κύριος υπουργός δεν θέλει να… εκνευρίσει τον εξ Aνατολών γείτονά μας, δηλώνοντας ότι «τα μέτρα δεν στρέφονται σε καμία περίπτωση κατά της Τουρκίας», λες και οι σύγχρονοι Οδυσσείς προσγειώνονται με… αλεξίπτωτα στον Eβρο. Αυτή η επιλεκτική τύφλωση που μας βασανίζει μάς έχει οδηγήσει μέχρι εδώ: Αποσπασματικά μέτρα και κούφιες δηλώσεις που «γράφουν» ωραία στις τηλεοράσεις και από ουσία το απόλυτο μηδέν. Τελικά, μάλλον έχει δίκιο ο συμπατριώτης μας που έγραψε σε ιστοσελίδα ότι «καλού-κακού αφήστε μια έξοδο κινδύνου στο φράχτη, να έχουμε από κάπου να φύγουμε».