ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ - GDPR: Ολα εδώ πληρώνονται!

Toυ ΚΩΣΤΑ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗ

Το βράδυ της Πέμπτης το mailbox μου ήταν σαν τσαμπί από σταφύλια Σεπτέμβριο μήνα: φορτωμένο και να στάζει γλύκα. Και ένας πολιτικός, από αυτούς που συνήθως εγγράφονται στους γοητευτικούς της Βουλής, με κοίταξε με βλέμμα ηδυπαθές και ρώτησε: «θέλεις να συνεχίσουμε την επικοινωνία μας;» Οχι βέβαια!

Η χώρα μπήκε (από σήμερα, 25 Μαΐου 2018) στην εποχή του GDPR, του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού για τα προσωπικά δεδομένα. Και θα αναστενάξουν τα δικαστήρια. Αν δεν σε μηνύσω με βάση τον αντιρατσιστικό νόμο, θα σου την κάνω για παραβίαση του κανονιστικού πλαισίου περί προσωπικών δεδομένων.

Δεν μιλάμε μόνο για την εκδίκηση του απλού πολίτη. Μιλάμε για τη χαρά του σαδιστή. Αρκεί να έχεις ώρες και διάθεση. Ωρες για να διαλέγεις εταιρείες-στόχους και διάθεση για να τους γράψεις email με το οποίο θα ζητάς σαφή πληροφόρηση για τη χρήση των προσωπικών δεδομένων σου.

Θεωρητικά μπορείς να το κάνεις στο σουβλατζίδικο της γειτονιάς σου. Να ζητήσεις ενημέρωση και διαγραφή του αρχείου που έχουν με τις παραγγελίες σου. 

Για ποιο λόγο;  

Ετσι. Δεν θέλεις να ξέρουν πότε έφαγες γύρο τελευταία φορά. Και αν θέλεις το τραβάς όσο πάει. Ορεξη να έχεις. Μπορείς να τους ζητήσεις να σου πουν με ποιους έχουν μοιραστεί προσωπικά σου δεδομένα. Και έτσι αποκτάς το δικαίωμα να γράψεις και σε αυτούς. 

 Ήδη στο δίκτυο κυκλοφορούν κάτι μούρλια υποδείγματα email που θα προκαλέσουν μικρά εγκεφαλικά σε νομικά τμήματα εταιρειών. Δείτε ένα από αυτά. Εσείς κάνετε copy-paste και ο άλλος βλέπει εφιάλτες.

Ναι, η αλήθεια είναι ότι το βλέπω χαιρέκακα και ας δυσκολεύει η ζωή αρκετών ανθρώπων. 

Πρώτον, επειδή θα ξεφορτωθώ δεκάδες ενοχλητικές παρουσίες στο mailbox. Στο προσωπικό μου ηλεκτρονικό γραμματοκιβώτιο λαμβάνω περί τα 80 προωθητικά email ημερησίως. Στο επαγγελματικό, του Protagon, δεν μπαίνω καν στον κόπο να μετρήσω. Σχεδόν όλα είναι spam. Μπαίνω και κάνω αναζήτηση για τα email που περιέχουν το όνομά μου, ώστε να τα ξεχωρίσω από τα ανεπιθύμητα. Τα άλλα δεν τα διαβάζω καν. Στο καλάθι. Όλοι αυτοί, λοιπόν, που αγενώς και χωρίς καμία άδεια με βομβάρδιζαν καθημερινά επί σειρά ετών, τώρα έρχονται σαν γατάκια και τρίβονται στα πόδια μου. Θέλω να συνεχιστεί η επικοινωνία μας; Καταφατικά απάντησα μόνο στην ΠΑΕ ΠΑΟΚ, σε έναν βουλευτή και σε δύο καταστήματα. Και τώρα την έχω στημένη στα φυσικά πρόσωπα που στέλνουν ασταμάτητο spam για παραστάσεις, συναυλίες, εκθέσεις.

Εννοείται ότι έχουν σταματήσει τα τηλεφωνήματα που πουλάνε κινητά, τηλεοπτικές συνδρομές και ιατρικές υπηρεσίες. Ναι, το ξέρω ότι η κοπελίτσα που μου τηλεφωνεί την ώρα του φαγητού και ζητάει τον «κύριο Κωνσταντίνο» προσπαθεί να βγάλει ένα μεροκάματο. Ας ζητήσει από το αφεντικό της να το κάνει νόμιμο.

Η αλήθεια είναι ότι δεν με ενοχλεί που έχουν τα δεδομένα μου. Ξέρω ότι είναι κάτι που δεν μπορεί να αποφευχθεί όταν αφήνεις ηλεκτρονικά ίχνη όπως ο Κοντορεβυθούλης τα ψίχουλα. Αλλωστε τα αληθινά προσωπικά σου δεδομένα τα ξέρουν άλλοι και συνήθως δεν τα ξεχνούν και ποτέ. Με εκνευρίζει, όμως...

ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ - GDPR: Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τις αλλαγές που έρχονται σε 10 ερωτήσεις - απαντήσεις

Σημαντικές αλλαγές θα υπάρξουν από σήμερα 25 Μαΐου στην Ελλάδα και στις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού Γενικού Κανονισμού για την Προστασία των Δεδομένων, ο οποίος αφορά τη συλλογή, χρήση και αποθήκευση των προσωπικών δεδομένων. Πρόκειται για την πιο σοβαρή μεταρρύθμιση σε αυτό τον τομέα από την ίδρυση του διαδικτύου.


Στόχος είναι η εφαρμογή αυστηρότερων κανόνων, προκειμένου οι 250 εκατομμύρια καθημερινοί χρήστες του διαδικτύου στην Ευρώπη και γενικότερα οι πολίτες να ελέγχουν καλύτερα τα online δεδομένα τους προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία άλλοι (συνήθως επιχειρήσεις και μέσα κοινωνικής δικτύωσης) συλλέγουν και μοιράζονται με τρίτους (π.χ. διαφημιστικές εταιρείες).


Οι νέοι κανόνες για την προστασία της ιδιωτικότητας θα είναι οι αυστηρότεροι στον κόσμο και προβλέπουν βαριές ποινές για τις εταιρείες που θα τους παραβιάσουν. Το πρόστιμο μπορεί να φθάσει το 4% των ετήσιων εσόδων μιας εταιρείας, δηλαδή περίπου 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια στην περίπτωση του Facebook.  


Οι ίδιοι κανόνες για την προστασία των δεδομένων των πολιτών και καταναλωτών θα ισχύουν για όλες τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ, όπου και εάν βρίσκεται η έδρα τους. 


Όταν επεξεργάζονται τα προσωπικά δεδομένα, οι εταιρείες (τεχνολογίας, τράπεζες, ασφαλιστικές, υγείας, λιανεμπορίου κ.α.) πρέπει πλέον να παρέχουν σαφείς πληροφορίες για ποιούς σκοπούς τα χρησιμοποιούν, για πόσο χρονικό διάστημα τα αποθηκεύουν, σε ποιούς άλλους τα κοινοποιούν και εάν τα δεδομένα θα διαβιβασθούν εκτός της ΕΕ. 


Οι εταιρείες πρέπει να παρέχουν στοιχεία επικοινωνίας των υπεύθυνων για την επεξεργασία και προστασία των δεδομένων. Όλες αυτές οι πληροφορίες θα πρέπει να διατυπώνονται σε σαφή και απλή γλώσσα.

Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μπορούν να συλλέγονται και να αποτελούν αντικείμενο επεξεργασίας μόνο για σαφώς καθορισμένο σκοπό. Κατά τη συλλογή τους, οι εταιρείες θα ενημερώνουν για ποιό σκοπό θα χρησιμοποιηθούν τα δεδομένα και θα διασφαλίζουν ότι δεν θα διατηρούνται περισσότερο χρόνο από όσο είναι αναγκαίο.


Οι χρήστες θα έχουν δικαίωμα να ζητήσουν δωρεάν πρόσβαση στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που διαθέτει ένας οργανισμός και να λάβουν αντίγραφο. Αν π.χ. κάποιος έχει αγοράσει μια συσκευή παρακολούθησης της φυσικής κατάστασής του και έχει εγγραφεί σε μια online εφαρμογή υγείας που παρακολουθεί τη δραστηριότητά του, μπορεί να ζητήσει από τον φορέα εκμετάλλευσης της εφαρμογής όλες τις πληροφορίες που έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία για το άτομό του (όπως οι καρδιακοί παλμοί, οι επιδόσεις του κ.α.).


Εφόσον κάποιος έχει αγοράσει προϊόντα από μια επιχείρηση λιανικής πώλησης στο διαδίκτυο, μπορεί να ζητήσει από την εταιρεία να του δώσει όλα τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που αυτή διατηρεί, ακόμη και των ημερομηνιών και των ειδών των αγορών του.

Ο χρήστης-καταναλωτής έχει επίσης το δικαίωμα αντίταξης στη λήψη online διαφημιστικού υλικού. Αν π.χ. αγόρασε εισιτήρια στο διαδίκτυο για μια μουσική συναυλία και στη συνέχεια βομβαρδίζεται με ηλεκτρονικές διαφημίσεις για εκδηλώσεις για τις οποίες δεν ενδιαφέρεται, μπορεί να ενημερώσει την εταιρεία ηλεκτρονικής έκδοσης εισιτηρίων ότι δεν θέλει να λαμβάνει πια online διαφημιστικό υλικό και αυτή πρέπει αμέσως να σταματήσει να στέλνει ηλεκτρονικά μηνύματα.


Ακολουθούν δέκα ερωταπαντήσεις που θα βοηθήσουν τον καθένα να καταλάβει καλύτερα τις επερχόμενες αλλαγές.


1. Τι αφορά και ποιούς καλύπτει ο νέος Κανονισμός;
Ο νέος Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ) της ΕΕ ρυθμίζει την επεξεργασία από άτομα, εταιρείες ή οργανισμούς των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν άτομα στην ΕΕ.
Δεν υπάγεται σε αυτόν η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα αποθανόντων προσώπων ή νομικών προσώπων.


2. Πότε δεν θα εφαρμόζεται ο κανονισμός;
Οι νέοι κανόνες δεν εφαρμόζονται σε δεδομένα που υποβάλλονται σε επεξεργασία από ένα άτομο για αυστηρά προσωπικούς λόγους ή για δραστηριότητες που διενεργούνται κατ' οίκον, εφόσον δεν συνδέονται με επαγγελματική ή εμπορική δραστηριότητα. Δεν θα εφαρμόζονται αν π.χ. ένα άτομο χρησιμοποιεί το ιδιωτικό του βιβλίο διευθύνσεων για να προσκαλέσει φίλους μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος σε μια γιορτή που διοργανώνει (ισχύει η εξαίρεση των οικιακών δραστηριοτήτων).


3. Ποια θεωρούνται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα;
Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα είναι πληροφορίες που αφορούν ένα ταυτοποιημένο ή ταυτοποιήσιμο εν ζωή άτομο. Διαφορετικές πληροφορίες οι οποίες, εάν συγκεντρωθούν όλες μαζί, μπορούν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση ενός συγκεκριμένου ατόμου, αποτελούν επίσης δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.
Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που έχουν καταστεί ανώνυμα, έχουν κρυπτογραφηθεί ή για τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί ψευδώνυμα, αλλά τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επαναταυτοποίηση ενός ατόμου, παραμένουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΓΚΠΔ.
Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που έχουν καταστεί ανώνυμα έτσι ώστε το άτομο να μην είναι ταυτοποιήσιμο, δεν θεωρούνται πλέον δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα. Για να είναι πραγματικά ανώνυμα τα δεδομένα, η ανωνυμοποίηση πρέπει να είναι μη αντιστρέψιμη.
Ο ΓΚΠΔ προστατεύει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα ανεξάρτητα από την τεχνολογία που χρησιμοποιείται για την επεξεργασία τους. Είναι τεχνολογικά ουδέτερος και εφαρμόζεται τόσο στην αυτοματοποιημένη όσο και στη χειροκίνητη επεξεργασία. Επίσης, δεν έχει σημασία ο τρόπος που αποθηκεύονται τα δεδομένα - σε ψηφιακή ή έντυπη μορφή.


4. Ποιά είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ποιά όχι;
 Το όνομα και επώνυμο, η διεύθυνση κατοικίας, ο αριθμός ταυτότητας, η προσωπική ηλεκτρονική διεύθυνση (e-mail), o αναγνωριστικός αριθμός τραπεζικής κάρτας, τα δεδομένα τοποθεσίας (π.χ. GPS σε κινητό τηλέφωνο), η διεύθυνση διαδικτυακού πρωτοκόλλου (IP) και τα δεδομένα υγείας που φυλάσσονται από νοσοκομείο ή γιατρό.
Παραδείγματα δεδομένων που δεν θεωρούνται προσωπικού χαρακτήρα, είναι ο αριθμός μητρώου εταιρείας, η εταιρική ηλεκτρονική διεύθυνση του τύπου «πληροφορίες@εταιρεία.com» και κάθε είδους ανώνυμα δεδομένα.


5. Τι αποτελεί επεξεργασία δεδομένων;
Ο όρος «επεξεργασία» καλύπτει ένα ευρύ φάσμα πράξεων που πραγματοποιούνται σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, είτε με χειροκίνητα είτε με αυτοματοποιημένα μέσα. Περιλαμβάνει τη συλλογή, καταχώριση, οργάνωση, διάρθρωση, αποθήκευση, προσαρμογή ή μεταβολή, ανάκτηση, αναζήτηση πληροφοριών, χρήση, κοινολόγηση με διαβίβαση, διάδοση ή κάθε άλλη μορφή διάθεσης, συσχέτιση ή συνδυασμό, περιορισμό, διαγραφή ή καταστροφή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Παραδείγματα επεξεργασίας αποτελούν η διαχείριση προσωπικού και η μισθοδοσία, η προσπέλαση/αναζήτηση πληροφοριών σε βάση δεδομένων επαφών που περιλαμβάνει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, η αποστολή διαφημιστικών ηλεκτρονικών μηνυμάτων, η δημοσίευση/ανάρτηση φωτογραφίας ενός ατόμου σε ιστότοπο, η αποθήκευση διευθύνσεων IP και η μαγνητοσκόπηση με τηλεόραση κλειστού κυκλώματος.