ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟΚΗΦΗΝΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Η δύναμη του ανείπωτου

pic.twitter.com/o9khG8pMV8

— Ανδρέας Πετρουλάκης (@anpetroulakis) March 7, 2025

pic.twitter.com/fWE9OZqWbv

— Ανδρέας Πετρουλάκης (@anpetroulakis) March 26, 2025

Γράφει ο Ανδρέας Μήλιος 

Διδάκτωρ του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, συγγραφέας.

Το ανείπωτο είναι συχνά δύναμη ισχυρότερη από το ειπωμένο, κι’ ας μην βρίσκει τον δρόμο να φτάσει στη γλώσσα.  

Φωλιάζει στα σκοτεινά κελάρια της σιωπής και διαβαίνει τα σπυροειδή σοκάκια της, όπως η λάβα του ηφαιστείου στα έγκατα της γης. Δυσκολεύεται να βρει την χαραμάδα, την ρωγμή και το πέρασμα για να βγει στο ξέφωτο.  

Το άρρητο είναι άτολμο, δεν έχει αυτοπεποίθηση και φοβάται την απόρριψη, αλλά δεν είναι δειλό. Μπορεί να μην εκφράζεται επειδή είναι υπερβολικά ευγενικό ή επειδή σέβεται τον καθωσπρεπισμό. Ίσως και επειδή δεν του αρέσουν αμφισημίες και οι αντιφάσεις των λόγων, ούτε οι πολεμικές διαλογικές αντιπαραθέσεις.

Το ανείπωτο και άρρητο διαθέτει συγκροτημένη σκέψη, δεν είναι ασαφές, αφηρημένο και απροσδιόριστο. Παρότι πορεύεται μετέωρο, είναι ψυχωμένο∙ διαθέτει φορτίο θάρρους  και τόλμης και διακριτικό ύφος.  Μπορεί να μην διαθέτει την δεξιοτεχνία του λόγου, αλλά έχει διαύγεια, την οποία εντοπίζουν μόνο νοήμονα όντα που διαθέτουν λογική, διόραση και ενσυναίσθηση. "Ας μην λησμονούμε ότι η γλώσσα είναι συγχρόνως υπέρτατο δώρο και αναπόφευκτη καταστροφή" επισημαίνει ο φιλόσοφος Κώστας Αξελός.

Το ανείπωτο δεν έχει αμβλυμένες επιθυμίες, ούτε θαμπά συναισθήματα. Μπορεί να εκφράσει αγάπη και τρυφερότητα και να δημιουργήσει δεσμό, διότι κατέχει βαρύ φορτίο κατανόησης και ενσυναίσθησης.  

Το ανείπωτο δεν είναι ποιοτικά υποδεέστερο του ειπωμένου. Απλώς, δεν του αρέσει να το γυμνώνουν, να το αποκρυπτογραφούν και να το προσβάλλουν. Μπορεί, όμως, αν το θελήσει, παρότι καταχωνιασμένο στο σκοτάδι, να προσβάλλει, να απειλήσει και να προξενήσει πόνο στο επιπόλαιο, κακόβουλο και ζηλόφθονο ειπωμένο. Αυτή, όμως, η καταφυγή δεν είναι στις προτεραιότητες του. Προτιμά την απόσυρση στ’ αραχνιασμένα αμπάρια από την αντιπαράθεση στα διαλογικά μαρμαρένια αλώνια. Διότι τρέφεται με περιπλάνηση και τις γόνιμες  αριστοτελικές αρετές σωφροσύνη και λογική και είναι αλλεργικό στη βία, στην απαξίωση, στις προσβολές, στις τοξικές αντιπαραθέσεις και στο αίμα.

Το ανείπωτο και άρρητο είναι αυτό που, στην ύστατη έκφρασή του, σμπαραλιάζει τις προσωπικές και κοινωνικές ανθρώπινες σχέσεις. Αυτό που γεννά χωρισμούς, διαζύγια, αποδράσεις από τις φάτνες της θαλπωρής και κοινωνικούς ξεσηκωμούς.  

Το είδαμε τελευταία να εξελίσσεται σε σιωπηλό ειπωμένο και να ξεθυμαίνει στον τελευταίο κοινωνικό ξεσηκωμό διαμαρτυρίας για τα Τέμπη.  

Το είδαμε να δίνει ένα τρανταχτό μήνυμα στην εξουσία των τελευταίων δεκαετιών, που, με εξαίρεση λίγα φωτεινά διαστήματα, πορεύεται μέσα σε ένα πέπλο μόνιμης ανάλαφρης μέθης και αυτοϊκανοποιείται, απολαμβάνοντας τα φανταχτερά πάρτι της στο γυάλινο παλάτι της, χωρίς να έχει  κατά νου πως κάποτε το γυαλί δεν ραγίζει αλλά σπάει και αποκαλύπτει τη γύμνια του βασιλιά και των αυλικών.  

Πώς να μην πεις ότι η εξουσία δεν κοιμάται τον ύπνο του δικαίου, όταν  δεν μπορεί να προστατέψει την κοινωνία από τις τραγωδίες που συμβαίνουν πάλι και πάλι, κάθε λίγο και λιγάκι. Μάτι, Μάνδρα, Τέμπη, πλημμύρες (Daniel), καταστροφές και πυρκαγιές.  

Τι άλλο πρέπει να γίνει για...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Το αίνιγμα της Συρίας

🇸🇾13 years of a Syria war Timelapse pic.twitter.com/QO15If9J34

— Lord Bebo (@MyLordBebo) December 8, 2024

 

Γράφει ο Ανδρέας Μήλιος

Διδάκτωρ Πολιτειολογίας του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, Οικονομολόγος.

 

Το κίνημα των ισλαμιστών ανταρτών στη Συρία κινήθηκε με ορμή και ταχύτητα όμοια με αυτή λάβας ηφαιστείου, σαρώνοντας το δυναστικό καθεστώς του Άσαντ. Οι υποστηρικτές του Άσαντ, Ρώσοι και Ιρανοί, δεν αντιλήφθηκαν (;) τις προθέσεις και τη δυναμική των ανταρτών, παρά τη μόνιμη παρουσία τους στη Συρία, ούτε έσπευσαν να τον στηρίξουν όταν άρχισε η προέλασή τους.

Γιατί διακινδυνεύει η Ρωσία τη συνέχιση της  παρουσίας των ναυτικών βάσεων που διατηρεί στην Ταρτούς και στην Χμεϊμίμ της Συρίας, οι οποίες της επιτρέπουν την έξοδο και τη διατήρηση δυνάμεων στη Μεσόγειο;

Με την αμέριστη στήριξη που πρόσφερε στο καθεστώς του Άσαντ δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το νέο καθεστώς θα επιτρέψει τη συνέχιση της λειτουργίας τους.

Γιατί οι θρησκευτικοί ηγέτες του Ιράν δεν υπερασπίσθηκαν την παρουσία στρατού τους, βάσεων και  μυστικών υπηρεσιών στη Συρία, καθώς και τους διαδρόμους τροφοδοσίας με όπλα της Χεσμπολάχ του Λιβάνου και της Χαμάς της Γάζας;

Ο υπουργός εξωτερικών του Ιράν έσπευσε να δηλώσει ότι "ο Άσαντ δεν ζήτησε ποτέ τη βοήθεια του Ιράν για να πολεμήσει τους ισλαμιστές αντάρτες", τη στιγμή που όλοι γνωρίζουν ότι το Ιράν διατηρούσε μόνιμα δυνάμεις στη Συρία. Δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται!

Η έκπληξή του προφανώς θα μεγάλωσε όταν πληροφορήθηκε ότι η πρεσβεία του Ιράν στη Δαμασκό λεηλατήθηκε από το πλήθος. Σημαίνει αυτό ότι οι Ιρανοί  δεν θα είναι ευπρόσδεκτοι από το νέο καθεστώς; Την στιγμή, μάλιστα, που οι ισλαμιστές αντάρτες καταλάμβαναν την Δαμασκό, ισραηλινά αεροπλάνα βομβάρδιζαν και κατέστρεφαν συγκρότημα στο οποίο στεγάζονταν υπηρεσίες στρατιωτικών πληροφοριών του  Άσαντ, καθώς και ένα ερευνητικό ινστιτούτο στο οποίο οι Ιρανοί ανέπτυσσαν τηλεκατευθυνόμενους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, και αμερικανικά αεροπλάνα έπλητταν 75 στόχους τζιχαντιστών στην κεντρική Συρία, προκειμένου να προστατέψουν τους Κούρδους της Συρίας που είναι σύμμαχοί τους.

Η κατάσταση που θα προκύψει στη Συρία με την επικράτηση των ισλαμιστών ανταρτών δεν μπορεί ακόμα να προβλεφθεί ούτε από ειδικούς στα γεωπολιτικά, ούτε από οιωνοσκόπους, διότι το πάζλ είναι ιδιαίτερα πολύπλοκο και πολύπτυχο.

Λίγα όμως συμπεράσματα μπορούν ήδη να εξαχθούν για αυτά που συνέβησαν και όχι για αυτά που θα συμβούν. Ειδικότερα:

α) Η Ρωσία φαίνεται πως έχει χάσει σημαντική στρατιωτική ισχύ στον πόλεμο της Ουκρανίας και δεν ήταν σε θέση να υπερασπιστεί τον πιστό σύμμαχο της Άσαντ, διακινδυνεύοντας ακόμα και το ισχυρό χαρτί της παρουσίας της στη Μεσόγειο. Φαίνεται πως επικεντρώνεται στη διακράτηση των εδαφών που κατέλαβε στην Ουκρανία και στην επικράτησή της στη Μαύρη Θάλασσα. Νοιώθοντας την ανάσα του ΝΑΤΟ να την κυκλώνει από Βορρά, Δύση και Νότο θέλει να μην χάσει τα κεκτημένα. Φαίνεται πως η πολιτική του ΝΑΤΟ να προμηθεύει με σύγχρονα όπλα την Ουκρανία και να παρατείνει τον πόλεμο έχει οδηγήσει σε σημαντική αιμορραγία ισχύος της Ρωσίας, σε βαθμό που δεν μπορεί να υποστηρίξει τους συμμάχους της. Αυτό είχε διαφανεί πριν λίγο καιρό, όταν στο μέτωπο της Ουκρανίας επιστρατεύτηκαν Βορειοκορεάτες στρατιώτες, τώρα όμως στη Συρία έγινε απόλυτα κατανοητό.

β)  Το Ιράν έχει επίσης χάσει σημαντικό ποσοστό ισχύος από τα χτυπήματα του Ισραήλ στο έδαφός του, στη Συρία, στο Ιράκ και στον Λίβανο. Ο αποδεκατισμός των ηγεσιών της Χαμάς και της Χεσμπολάχ και τα συνεχή πλήγματα των βάσεων που διατηρεί σε Λίβανο, Συρία και Ιράκ από τους Ισραηλινούς το "στρίμωξαν" στη γωνία. Το χειρότερο όμως που μπορεί να προκύψει για το Ιράν είναι η καταρράκωση της φήμης και του  κύρους του ως περιφερειακή δύναμη που μπορεί να προστατέψει τους ντόπιους πληθυσμούς από τις "δυνάμεις του κακού", το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Η λεηλάτηση της ιρανικής πρεσβείας στη Δαμασκό είναι τροχιοδεικτική της δυσάρεστης πορείας που μπορεί να λάβουν τα πράγματα για το Ιράν.

γ) Κερδισμένοι προς ώρας στη Συρία είναι η Τουρκία, που υποστηρίζει αναφανδόν του ισλαμιστές αντάρτες, και μέχρι νεωτέρας το Ισραήλ και οι ΗΠΑ.

Θα θελήσουν οι ισλαμιστές αντάρτες να τα βάλλουν με όλους;

Θα στραφούν εναντίον των Κούρδων, συμμάχων των Αμερικανών;

Και αν συμβεί αυτό πως θα αντιδράσουν οι Αμερικανοί;

Θα υπερασπιστούν τους συμμάχους τους ή θα τους εγκαταλείψουν όπως οι Ρώσοι τον Άσαντ;

Προσωπικά βρίσκω το δεύτερο απίθανο. Τώρα που Ρώσοι και Ιρανοί δείχνουν αδύναμοι οι Αμερικανοί θα εκμεταλλευτούν την ευκαιρία να αποδείξουν πως είναι ισχυρότεροι. Αυτή είναι μια ευκαιρία να ξανασχεδιαστεί ο χάρτης της Συρίας και …

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΤΡΙΤΟΚΟΣΜΙΚΟ ΚΟΥΛΟ-ΧΑΝΕΙΟ: Τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών νοσούν βαριά

🇺🇸 Βρέθηκε ο Αμερικανός τουρίστας που εντυπωσιάστηκε από το ΕΣΥ και μεταναστεύει στην Ελλάδα.

Ο Spiros Yiatonpoutsoglou, Αμερικανός τουρίστας που βρέθηκε τυχαία στην Ελλάδα, αναγκάστηκε να έρθει σε επαφή με το διαβόητο ΕΣΥ όταν έπαθε ένα ελαφρύ διάστρεμμα στον αστράγαλο.… pic.twitter.com/wFmQViMkAv

— 𝕁𝕠 𝔻𝕚 🏳️‍🌈 (@jodigraphics15) October 1, 2024

 

Γράφει ο Ανδρέας Μήλιος

Διδάκτωρ του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, συγγραφέας.

Διετέλεσε εθνικός εμπειρογνώμονας στα Ηνωμένα Έθνη (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) και ειδικός σύμβουλος στο Υπουργείο Υγείας

Τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) των δημόσιων νοσοκομείων είναι νευραλγικοί βραχίονες παροχής ολοκληρωμένης και εξατομικευμένης παροχής υπηρεσιών υγείας του δημόσιου συστήματος υγείας (ΕΣΥ), διότι χειρίζονται όλα τα έκτακτα και επείγοντα περιστατικά των ασθενών και αποφαίνονται για τη σοβαρότητα ή μη της κατάστασής τους. Είναι οι κόμβοι συνάντησης  της πρωτοβάθμιας, της προνοσοκομειακής και της νοσοκομειακής φροντίδας.

Η νομοθεσία τα ορίζει ως αυτοτελείς μονάδες που συνδέονται άμεσα με τις εργαστηριακές (ακτινοδιαγνωστικές, υπερήχων, μικροβιολογικές, κλπ.) των νοσοκομείων. Ωστόσο, αυτή η αυτοτέλεια δεν έχει επιτευχθεί ποτέ και αυτός είναι ο κυριότερος  λόγος που τα ΤΕΠ δεν ανταποκρίνονται στο θεσμικό τους ρόλο.

Η κατάσταση που επικρατεί στα ΤΕΠ των μεγάλων νοσοκομείων της πρωτεύουσας και των άλλων μεγάλων πόλεων είναι προβληματική, σχεδόν τριτοκοσμική, και τα αίτια είναι δομικά. Τα ΤΕΠ των περισσότερων επαρχιακών πόλεων, αντίθετα, λειτουργούν αποτελεσματικότερα.

Στα πρώτα επικρατεί συνωστισμός ασθενών και  πολύωρες αναμονές στις διαδικασίες  υποδοχής, διαλογής, διάγνωσης και θεραπευτικής αντιμετώπισής τους. Σε ΤΕΠ του λεκανοπεδίου,      μαρτυρίες ασθενών μιλούν για έξι ώρες αναμονή εξέτασης από γιατρό  και δώδεκα ώρες αναμονή για την τελική γνωμάτευση.

Η κατάσταση είναι αναξιοπρεπής και δεν τιμά μια ευρωπαϊκή χώρα. Το 2023, τα ΤΕΠ των δημόσιων νοσοκομείων δέχθηκαν 4,5 εκατ. περιστατικά.

Στα αίτια της κατάστασης αυτής συμβάλλουν καταλυτικά  η απουσία λειτουργικού και αξιόπιστου συστήματος πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, η έλλειψη ουσιαστικής αυτόνομης λειτουργίας των ΤΕΠ, η έλλειψη μόνιμου εξειδικευμένου ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού στα ΤΕΠ, οι ανεπαρκείς κτηριακές υποδομές, η έλλειψη λειτουργικά συνδεδεμένου μηχανογραφικού συστήματος, η απουσία πρωτοκόλλων στις διαδικασίες υποδοχής, διαλογής, διάγνωσης και θεραπευτικής αντιμετώπισης, η έλλειψη ιατρικού φακέλου ασθενούς, η δυνατότητα διενέργειας δωρεάν ιατρικών και εργαστηριακών εξετάσεων, η οικονομική στενότητα μεγάλου μέρους του πληθυσμού, η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ ασθενών και συγκεκριμένων ιατρών που υπηρετούν σε μεγάλα νοσοκομεία και φυσικά η λειτουργία των ΤΕΠ μόνο τις ημέρες της εφημερίας των νοσοκομείων.

Ο θεσμός του οικογενειακού ιατρού καρκινοβατεί, παρά τις προσπάθειες καθιέρωσής του που έχουν καταβληθεί τα τελευταία χρόνια.

Η έλλειψη μόνιμου προσωπικού στα ΤΕΠ καλύπτεται με τη σύνδεση των ΤΕΠ με το υπάρχον προσωπικό των κλινικών του νοσοκομείου. Η πρακτική αυτή αποτελεί χαίνουσα πληγή για το ΕΣΥ, καθώς διευκολύνει τις συνεννοήσεις και τις άδηλες συναλλαγές μεταξύ ασθενών και ιατρών και παρακάμπτει τις όποιες αντικειμενικές διαδικασίες εισαγωγής. Ασθενείς που έχουν προσυνεννοηθεί με τον θεράποντα ιατρό τους σπεύδουν την ημέρα που αυτός εφημερεύει στο ΤΕΠ του νοσοκομείου και εισάγονται με το αζημίωτο ως επείγοντα περιστατικά.

Η έλλειψη ιατρικού φακέλου επιτρέπει στον καθένα να επισκέπτεται τα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων όποτε θέλει χωρίς περιορισμούς.

Η οικονομική στενότητα μεγάλου μέρους του πληθυσμού και η ύπαρξη μεγάλου αριθμού ανασφάλιστων συσσωρεύει στα ΤΕΠ υπερβολικά μεγάλο αριθμό ασθενών.    

Συνεπώς, η υπάρχουσα κατάσταση λειτουργίας των ΤΕΠ μπορεί να βελτιωθεί με νέο ολικό σχεδιασμό που θα άρει τις προαναφερθείσες παθογένειες.

Η πλήρης αυτονομία της λειτουργίας των ΤΕΠ είναι το κομβικότερο σημείο στο οποίο θα πρέπει να επικεντρωθεί ο νέος επιχειρησιακός σχεδιασμός. Ισχύει σε όλα τα συστήματα υγείας των αναπτυγμένων χωρών.

Η λειτουργία των ΤΕΠ όλων των νοσοκομείων και όχι μόνον αυτών που εφημερεύουν είναι το δεύτερο βασικό μέτρο. Στην περίπτωση αυτή τα νοσοκομεία που δεν εφημερεύουν θα παραπέμπουν στα εφημερεύοντα νοσοκομεία μόνο τα περιστατικά που χρήζουν εισαγωγή και που σύμφωνα με διεθνείς και ελληνικές έρευνες δεν ξεπερνούν το 20% των επισκεπτών των ΤΕΠ.

Βασικές προϋποθέσεις της αποτελεσματικής  λειτουργίας του συστήματος αυτού αποτελούν...

 

ΠΑΣΟΚ-ο-ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΙΚΟ: Το ισοζύγιο του χρυσού ιωβηλαίου του ΠΑΣΟΚ

ΠΑΣΟΚ 💚
Δύναμη Ευθύνης, Δύναμη Προοπτικής pic.twitter.com/xT6GySm75W

— Παλιό ΠΑΣΟΚ (@pasokpalio) May 16, 2018

 

Γράφει ο Ανδρέας Μήλιος

Διδάκτωρ πολιτειολογίας του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, οικονομολόγος και συγγραφέας.

Τα χρυσά ιωβηλαία είναι επέτειοι απομνημόνευσης σημαντικών γεγονότων και γιορτάζονται με μεγαλοπρέπεια κάθε πεντηκονταετηρίδα, διότι αποτελούν ευκαιρίες και προκλήσεις για αναστοχασμό, για επαναπροσδιορισμό και για μελλοντικές στοχοθετήσεις.

Το χρυσό ιωβηλαίο του ΠΑΣΟΚ που διαχειρίστηκε τις τύχες της χώρας για το μισό χρονικό διάστημα της μεταπολιτευτικής δημοκρατίας δεν μπορεί δυστυχώς να γιορταστεί  με μεγαλοπρέπεια. Η άλλοτε κραταιά εκλογική δύναμή του έχει συρρικνωθεί υπερβολικά τα τελευταία δέκα πέντε χρόνια και έχει προσγειωθεί σε μονοψήφια ή μόλις διψήφια ποσοστά σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις. Σπαραζόμενο από εσωστρέφεια και έλλειψη ισχυρής ηγεσίας κατέληξε τρίτο κόμμα, χάνοντας και αυτόν ακόμα τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Τα προσωποπαγή ηγετικά κόμματα δυσκολεύονται να διατηρήσουν την πολιτική τους ισχύ μετά την απώλεια του χαρισματικού ηγέτη τους και από αυτόν τον κανόνα δεν ξέφυγε ούτε το ΠΑΣΟΚ.

Το ΠΑΣΟΚ ανήλθε στην εξουσία το 1981, επτά χρόνια μετά την ίδρυσή του από τον Ανδρέα Παπανδρέου, μια χαρισματική προσωπικότητα με πλούσια ηγετικά χαρακτηριστικά. Η πολιτική ρητορική του Α. Παπανδρέου ήταν πρωτοποριακή για την εποχή της και εμπλουτισμένη με επαναστατικά στοιχεία που γοήτευαν τους μη προνομιούχους και τους αποσυνάγωγους της κοινωνικοπολιτικής ζωής και γεννούσαν θελκτικές συλλογικές φαντασιώσεις.

Με όχημα τη χρήση του όρου "κίνημα" αντί για κόμμα ή παράταξη και τον τριτοκοσμικό, ριζοσπαστικό, φιλολαϊκό  αριστερισμό, κατήγγειλε τις ΗΠΑ, την ΕΟΚ και το ΝΑΤΟ ως υπαίτιους για την κατάσταση που επικρατούσε στην Ελλάδα και για την απώλεια εδάφους της Κύπρου, και υποσχέθηκε την οικοδόμηση μιας νέας δημοκρατικής πραγματικότητας, στην οποία δεν θα είχαν θέση "η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο", η εκμετάλλευση των εργατών από το κεφάλαιο και οι προδικτατορικές αδικίες των μη εθνικοφρόνων πολιτών και των ηττημένων του εμφυλίου πολέμου.

Εξόπλισε το αφήγημά του με νομοθεσία και πρωτοβουλίες που ενίσχυσαν τη θέση της γυναίκας, των εργατών, των συνδικαλιστών , των αγροτών και των σπουδαστών στην κοινωνία, κάνοντας όλους τους μη προνομιούχους και τους κοινωνικούς ξωμάχους να αισθάνονται συμμέτοχοι στην εξουσία.

Νομοθέτησε "πλατειά" συμμετοχή των σπουδαστών στην εκπαιδευτική πολιτική και στη διοίκηση των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και των συνδικαλιστών στα συνδικαλιστικά όργανα, εκσυγχρόνισε το οικογενειακό δίκαιο και ίδρυσε το ΕΣΥ.

Αυτή όμως η πλατειά συμμετοχή υλοποιήθηκε χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό και υιοθέτηση ασφαλιστικών δικλείδων και αντίβαρων, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε σε ουσιαστική αλλοίωση του συνόλου των συλλογικών κοινωνικών αξιών.

Βασικότερη εκτροπή ήταν η ταύτιση του κράτους με το κόμμα, στην οποία τα κομματικά στελέχη κατείχαν πρωταγωνιστικό ρόλο στη διακυβέρνηση.  Η ιεραρχία και η αξιοκρατία στη διοίκηση του κράτους και των δημόσιων οργανισμών καταλύθηκε βίαια, τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ καταλήφθηκαν από  μια αδίστακτη, τιμωρητική μετριοκρατία, η οποία  δεν διέθετε τα απαραίτητα επιστημονικά εχέγγυα και στο ΕΣΥ και στους δημόσιους οργανισμούς διορίζονταν άτομα με επίδειξη την κομματική τους ταυτότητα. Η εκπαιδευτική πολιτική των Πανεπιστημίων και των ΤΕΙ αφέθηκε έρμαιο στις βουλήσεις της κομματικής νεολαίας του ΠΑΣΟΚ και των λοιπών "προοδευτικών" δυνάμεων, καθώς και των αιώνιων ανεπάγγελτων φοιτητών που έκαναν καριέρα ως κομματάρχες μέσα σε αυτά.

Η κατάσταση αυτή οδήγησε στην επικράτηση μιας ευτελούς απροσοντόχου μετριοκρατίας σε όλες τις κρατικές βαθμίδες, η οποία υπηρέτησε φανατικά το κόμμα,  την ισοπέδωση και τον εξισωτισμό προς τα κάτω και αναθέρμανε στην κοινωνία τα ευρισκόμενα σε ύπνωση συναισθήματα του εμφυλίου, τον φανατισμό, την εχθροπάθεια,  τη ζηλοφθονία, την τοξικότητα, την αντεκδίκηση και τον διχασμό. Χαρακτηριστικότερη είναι η περίπτωση των ξεχωριστών καφενείων στα χωριά τη δεκαετία του 1980. Στα συλλογικά αυτά ταυτοτικά χαρακτηριστικά των Ελλήνων προστέθηκαν και άλλα αρνητικά, όπως η ανευθυνότητα, ο συμφεροντολογικός ατομικισμός, ο ωχαδερφισμός, η απάτη (εξαπάτηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του κράτους στον τομέα των κοινοτικών κονδυλίων), η φοροδιαφυγή, η διαφθορά, η δημαγωγία, η κομματική ασυδοσία, κ.α.

Ποιος δεν θυμάται την περίφημη φράση του Α. Παπανδρέου για στέλεχός του "Είπαμε να κάνει ένα δωράκι στον εαυτό του, αλλά πεντακόσια εκατομμύρια είναι πολλά!"

Ποιος ξέχασε το μέγεθος της διαφθοράς με πρωτομάστορα τον Γ. Κοσκωτά;

Στη δεύτερη περίοδο διακυβέρνησης, στη δεκαετία του 1990, ο Α. Παπανδρέου αρχικά και στη συνέχεια ο Κ. Σημίτης, έχοντας αντιληφθεί τα καταστροφικά αποτελέσματα των πολιτικών και των πρακτικών της δεκαετίας του 1980, προσπάθησαν να διορθώσουν ορισμένα πράγματα και να περιορίσουν τις αυθαιρεσίες του κομματικού στρατού. Ίδρυσαν το ΑΣΕΠ που μαζί με τη δημιουργία του ΕΣΥ αποτέλεσαν τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις της μεταπολίτευσης και τη μεγαλύτερη προσφορά στον τόπο. Ωστόσο, οι καταστροφικές συλλογικές συμπεριφορές είχαν ριζώσει βαθειά στην κοινωνία και η ίασή τους εξακολουθεί μέχρι σήμερα να είναι αδύνατη.  

Το μεγαλύτερο θύμα της διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ ήταν, ωστόσο…

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η αρχή του Pareto στη ζωή

One of the biggest influences on my thkining,trading etc. is Pareto Principle.

The Pareto principle was developed by Italian economist Vilfredo Pareto in 1896. Pareto observed that 80% of the land in Italy was owned by only 20% of the population. He also witnessed this happening… pic.twitter.com/KXAPJDHiVZ

— Petar Jaćimović (@DrPetar_Serbia) March 27, 2024

Γράφει ο  Ανδρέας Μήλιος 

Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλίο με τίτλο "Πώς να αναδείξεις τον τόπο σου. Μάρκετινγκ και διαχείριση επωνυμίας τόπων και πόλεων" κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ.


Ο Ιταλός οικονομολόγος Vilfredo Pareto ανέπτυξε τον κανόνα του 80/20, διατυπώνοντας την άποψη ότι το 80% των αποτελεσμάτων μιας επιχείρησης προκύπτουν από το 20% των προσπαθειών, των μέσων, των αιτίων ή του χρόνου.  

Στον κανόνα αυτόν οδηγήθηκε από τη διαπίστωση ότι το 80% του πλούτου παράγεται από το 20% του πληθυσμού της Ιταλίας, αλλά και της γης.  

Υποστήριξε, επίσης, ότι το 80% των εξόδων μιας επιχείρησης προέρχεται από το 20% των εσόδων της, το 80% των κερδών της προέρχεται από το 20% των προϊόντων ή των πελατών της και το 80% των οικονομικών  συνεπειών προκύπτει  από το 20% των αιτίων.

Η αρχή του 80/20% του VILFRΕDO PAREDO βρίσκει σήμερα εφαρμογή σε όλους τους τομείς της ζωής μας και συστήνεται από πολλούς επαγγελματίες ως χρυσός κανόνας. 

Οι οικονομολόγοι συστήνουν στους εργαζόμενους ανάλωση του 80% του αποκτώμενου από διάφορες πηγές κεφαλαίου και 20% αποταμίευση. 

Οι εκπαιδευτές στελεχών επιχειρήσεων διδάσκουν ότι η επιτυχία απαιτεί 80% δράση και 20% όραμα και όνειρα.

Οι πωλητές διαπιστώνουν ότι το 20% των πελατών είναι υπαίτιο για το 80% του τζίρου ή των κερδών. 

Οι διαφημιστές καταγράφουν ότι το 20% της διαφήμισης αποδίδει το 80% των αποτελεσμάτων της διαφημιστικής εκστρατείας.  

Οι γιατροί και οι διατροφολόγοι συστήνουν 80% σωστή διατροφή και 20% σωματική άσκηση για ιδανική σωματική ισορροπία. 

Οι εκπαιδευτικοί για την απόκτηση ουσιαστικής και αποτελεσματικής γνώσης προτείνουν 80% κατανόηση και 20% μελέτη.  

Οι σύμβουλοι γάμου διαπιστώνουν ότι η διαχρονικότητα και η λειτουργία μιας επιτυχημένης σχέσης βασίζεται κατά 80% στο αμοιβαίο δίνω και  κατά 20% στο αμοιβαίο παίρνω. 

Οι σύμβουλοι ζωής (Life Coaches) υποστηρίζουν ότι η ευημερία των ανθρώπων βασίζεται κατά 80% στις συνήθειες και κατά 20 % στους οικονομικά τους, ότι η ευτυχία απαιτεί 80% σκοπό και στόχους και 20% διασκέδαση και ψυχαγωγία και ότι η αυτοβελτίωση απαιτεί 80% επιμονή στους στόχους και 20%  στην αναζήτηση και υιοθέτηση νέων ιδεών.  

Αν και κατά γενική ομολογία η αρχή του PAREDO ισχύει σήμερα σε πολλές περιπτώσεις, υπάρχουν και περιπτώσεις που αυτή η αναλογία (80:20) διαφοροποιείται προς το χειρότερο.  

Οι τράπεζες για παράδειγμα δείχνουν...

 

ΝουΔο-ΠΑΣΟΚ-ο-ΣΥΡΙΖΑίικο ΣΟΥΡΓΕΛΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΙΚΟ: Νικητές, ηττημένοι και αίτια

 

Γράφει ο Ανδρέας Μήλιος

Διδάκτωρ του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, οικονομολόγος και συγγραφέας

 

Στις ευρωεκλογές αυτές υπήρξαν νικητές και ηττημένοι.

Στους νικητές ανήκουν η τεράστια αποχή και η άνοδος των εθνολαϊκιστικών και των ακροδεξιών κομμάτων.

Στους ηττημένους όλοι οι άλλοι: συντηρητικοί, σοσιαλιστές, σοσιαλδημοκράτες, φιλελεύθεροι,  πράσινοι και αριστεροί.

Το αποτέλεσμα ήταν αναμενόμενο και μόνο κομματικοί εθελοτυφλούντες δεν μπορούσαν να το προβλέψουν.

Τα αίτια αυτών των αποτελεσμάτων είναι πολλά και έχουν δομικό χαρακτήρα που σχετίζεται με τη λειτουργία της Ε.Ε.

Ειδικότερα, κυρίαρχο αίτιο είναι η αδυναμία της Ε.Ε. να πείσει ότι είναι ένας οργανισμός που κατανοεί τα βασικά προβλήματα της καθημερινότητας των Ευρωπαίων πολιτών και αγωνίζεται γι’ αυτά. Η αντίληψη που επικρατεί  στα μυαλά των Ευρωπαίων πολιτών είναι ότι η Ε.Ε. είναι ένα κλειστό Διευθυντήριο, χωρίς ενσυναίσθηση, που υπηρετεί μια στενόμυαλη, προσωποκεντρική και ιδιοτελή γραφειοκρατία, η οποία αμείβεται υπερβολικά γενναιόδωρα για το έργο που προσφέρει. Οι αποκαλύψεις των τεράστιων μισθών των Ευρωβουλευτών και των γραφειοκρατών των οργάνων της Ε.Ε. και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,  η προώθηση των συμφερόντων των πολυεθνικών επιχειρήσεων στα όργανα της Ε.Ε. μέσω του Lobbying και η ανούσια, γραφειοκρατική αντιμετώπιση των ζωτικών θεμάτων από τα όργανα της Ε.Ε. μόνον δυσφορία και οργή παράγουν στο θυμικό των απλών πολιτών.

Στα κυρίαρχα αίτια που προκαλούν δυσφορία στους Ευρωπαίους πολίτες είναι, επίσης, η ανεπαρκής αντιμετώπιση του προσφυγικού και του ενεργειακού προβλήματος και ο χαρακτήρας της αγροτικής πολιτικής που δεν ενσωματώνει τις ανησυχίες των αγροτών. Ο μέσος Γερμανός πολίτης νοιώθει ότι  η θέση εργασίας του και ο τρόπος ζωής του  απειλούνται από τα περισσότερα από δύο εκατομμύρια πρόσφυγες Σύρων, Ιρακινών και Ουκρανών, που εισέρευσαν στην αγορά εργασίας μετά από τη χορήγηση πολιτικού ασύλου και ο φόβος του τον οδήγησε στο να αναδείξει την Ακροδεξιά σε δεύτερο κόμμα. Οι Γάλλοι, που βίωσαν μερικές δεκαετίες νωρίτερα τις συνέπειες του μεταναστευτικού από τις χώρες της Β. Αφρικής και ιδίως από την Αλγερία, καταφέρονται εδώ και δύο χρόνια κατά της επιχειρούμενης συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης από τον Ε. Μακρόν και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της Ε.Ε. Φυσικό επακόλουθο ήταν να αναδείξουν την Ακροδεξιά της Μ. Λεπέν, που υπόσχεται εθνικούς παραδείσους, σε πρώτο κόμμα και να εξωθήσουν τον Ε.  Μακρόν στα όριά του και στην προκήρυξη εθνικών εκλογών.

Ένα τρίτο, τέλος, δομικό πρόβλημα της Ε.Ε. είναι η έλλειψη εδώ και χρόνια ισχυρών ηγεσιών στις μεγάλες χώρες της. Σολτς, Μακρόν, Μελόνι και Σάντσες δεν έχουν το στιβαρό, ηγετικό εκτόπισμα του Κολ, του Σμιτ, του Μιτεράν και του Ζισκάρ Ντεστέν. Δεν έχουν την ικανότητα να συνεπάρουν, να πείσουν και να καθοδηγήσουν τους λαούς τους. Μπορεί κανείς να φανταστεί ότι θα μακροημέρευε κάποιος Όρμπαν, αν στην ηγεσία της Γαλλίας και της Γερμανίας βρισκόταν κάποιος ή κάποιοι από τους τελευταίους;

Στο ελληνικό αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, που προσομοιάζει σε μεγάλο βαθμό με το ευρωπαϊκό, συνέβαλαν καθοριστικά οι παραπάνω λόγοι που αφορούν τη λειτουργία της Ε.Ε.

Ωστόσο ορισμένα ειδικότερα "ελληνικά" αίτια διαμόρφωσαν  επιπλέον το αποτέλεσμα και αυτά είναι η σημιτοποίηση της η Ν.Δ., η ψήφιση του νόμου για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών, η ακρίβεια και …

 

ΝουΔο-γαλαζαίικο ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΟΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΙΚΟ: Ρωγμές παντού

Γράφει ο  Ανδρέας Μήλιος

Διδάκτωρ του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, σύμβουλος επιχειρήσεων και συγγραφέας. 

 

Πριν από λίγους μήνες το εκλογικό σώμα προίκισε τη ΝΔ του κ. Κ. Μητσοτάκη με ένα αξιόλογο εκλογικό ποσοστό, δίνοντάς του την ευκαιρία για μια δεύτερη τετραετία, στην οποία θα εκσυγχρόνιζε τους μόνιμα ελλειμματικούς κρατικούς θεσμούς και θα συνέχιζε το αναπτυξιακό  έργο που είχε  ξεκινήσει στην πρώτη.

Φάνηκε  όμως απροετοίμαστος για να φέρει σε πέρας αυτό το δύσκολο έργο, καθώς αποδεικνύεται ότι δεν διέθετε στρατηγικό σχέδιο και χρονοδιαγράμματα για την υλοποίηση των σημαντικότερων  μεταρρυθμίσεων που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των περισσοτέρων πολιτών, όπως το αίσθημα ασφάλειας, η μεταρρύθμιση των συστημάτων υγείας και παιδείας, το στεγαστικό, το αγροτικό ζήτημα, η προσέλκυση επενδύσεων που θα δημιουργήσουν καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας,  η καταπολέμηση της κερδοσκοπίας στους τομείς της ενέργειας και των τροφίμων,  η σύλληψη της εισφοροδιαφυγής και ο εκσυγχρονισμός του δικαστικού συστήματος.

Αντί αυτών, έδωσε προτεραιότητα στη διευθέτηση θεμάτων που αφορούν μικρές μειοψηφίες, όπως ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών ή εξυπηρετούν μεγάλα συμφέροντα, όπως η ίδρυση μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Φυσικά και δεν είμαι αντίθετος ούτε με την κατοχύρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μειοψηφιών ούτε με την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, αλλά ο τρόπος που προσεγγίσθηκαν  τα δύο θέματα αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων ότι ήταν εσπευσμένος και  λανθασμένος.

Τα θέματα αυτά θα μπορούσαν να ρυθμιστούν μετά από την επίλυση των σοβαρότερων πρώτων που προαναφέρθηκαν, κάτι που θα εξασφάλιζε στην Κυβέρνηση ισχυρότερη στήριξη από την κοινωνία.

Η προτεραιοποίηση της επίλυσης των δευτερευόντων ζητημάτων  θεωρώ πως είναι η αιτία της δημιουργίας ρωγμών και διαιρετικών τομών στον κοινωνικοπολιτικό ιστό  της χώρας. Το ένα τρίτο των βουλευτών της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ και οι βουλευτές των τριών μικρότερων  κομμάτων  που τοποθετούνται δεξιότερα από την πρώτη  δεν ψήφισαν τον νόμο για τον γάμο και την τεκνοθεσία  των ομόφυλων ζευγαριών, ενώ και η Εκκλησία τάχθηκε ανοικτά εναντίον. Η πλειοψηφία των συνταγματολόγων ψέγει τη ρύθμιση για την ίδρυση μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, με τη μορφή μάλιστα της δικαιόχρησης (Franchising) (sic), η οποία είναι καθαρά κερδοσκοπικός εμπορικός θεσμός(!),  ενώ αντίθετος είναι και μεγάλος αριθμός πανεπιστημιακών. Φρονώ ότι η ύπαρξη ποιοτικών ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό μοχλό ανάπτυξης της οικονομίας και για το λόγο αυτό απαιτείται να γίνει με φρόνηση, με τη μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση και  με την τροποποίηση του  σχετικού άρθρου του συντάγματος.

Τα σοβαρά θέματα που πλήττουν τον φέροντα οργανισμό του οικοδομήματος της κοινωνικής συνοχής τα αντιμετωπίζει η κυβέρνηση επιπόλαια, χωρίς σχέδιο, χρονοδιαγράμματα και ιδιαίτερη ενσυναίσθηση, με επιδοματικές παροχές που κλείνουν παροδικά στόματα, αλλά δεν θεραπεύουν τα δομικά προβλήματα που συνεχίζουν τον διαβρωτικό τους ρόλο. Επιβάλλει κάποια πρόστιμα στις τράπεζες για υπερβολικές χρεώσεις στις συναλλαγές, αλλά δεν αντιμετωπίζει θεσμικά το πρόβλημα, επιβάλλει  πρόστιμα σε δυο-τρεις πολυεθνικές για κερδοσκοπία στα τρόφιμα, αλλά δεν αντιμετωπίζει στη ρίζα της την κερδοσκοπία, υιοθετεί μικρής έκτασης μέτρα για τη στέγαση των νέων, αλλά δεν τροποποιεί εκ βάθρων το πρόγραμμα της χρυσής βίζας και το σύστημα βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων (Airbnb) που είναι οι κύριες αιτίες όξυνσης του στεγαστικού προβλήματος στα μεγάλα αστικά κέντρα, υπόσχεται αποζημιώσεις στους πλημμυροπαθείς της Θεσσαλίας, αλλά μήνες μετά τη συμφορά αδυνατεί να τις καταβάλλει, υποσχέθηκε γρήγορη απόδοση δικαιοσύνης, αλλά οι δίκες συνεχίζουν να τελεσιδικούν  μετά από έξι χρόνια, στον πέμπτο χρόνο της διακυβέρνησής της δεν βρήκε χρόνο να συζητήσει με τους αγρότες για τα ουσιαστικά διαρθρωτικά προβλήματά τους, ούτε κατάφερε να ελέγξει το λαθρεμπόριο καυσίμων και καπνικών προϊόντων και να συλλάβει την εισφοροδιαφυγή, ενώ με επιδόματα αντιμετωπίζει και το καυτό δημογραφικό ζήτημα.

Τέλος, πέντε χρόνια μετά την πρώτη εκλογή της δεν μπόρεσε να εξαλείψει ούτε τη βία στα γήπεδα, ούτε να αποκαταστήσει την αξιοπιστία των πρωταθλημάτων, με αποτέλεσμα να θρηνούμε αθώα θύματα και να χρησιμοποιούμε ξένους διαιτητές στο ποδόσφαιρο!

Η εκλογή του κ. Κ. Μητσοτάκη για δεύτερη τετραετία γέμισε με αισιοδοξία μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος που σκέφτεται ρεαλιστικά, επειδή  στην πρώτη είχε δώσει ορισμένα καλά δείγματα αποτελεσματικής διακυβέρνησης στις σοβαρές κρίσεις που κλήθηκε να αντιμετωπίσει. Από την αρχή της δεύτερης θητείας της, όμως, η κυβέρνηση φαίνεται να πελαγοδρομεί, να αναλώνεται στη διευθέτηση δευτερεύουσας σημασίας ζητημάτων και να μην μπορεί να αξιολογήσει και να προωθήσει τα πραγματικά διακυβεύματα που θα οδηγήσουν στην αναγέννηση της χώρας.

Με τα κόμματα της αντιπολίτευσης σε πρωτοφανή, πλήρη αποσύνθεση θα μπορούσε να υλοποιήσει ουσιαστικές δομικές μεταρρυθμίσεις που θα ανέβαζαν επίπεδο τη χώρα.

Αντί αυτού αντιπολιτεύεται τον εαυτό της!

Τι κάνει λοιπόν ο κ. Κ. Μητσοτάκης που πολλοί προσδοκούσαν να αναδειχθεί σε μεταρρυθμιστή της χώρας;

Γιατί δεν αξιοποιεί την ευκαιρία που του χάρισε απλόχερα η συγκυρία και γιατί σπαταλά αφελώς ηδονικά την προίκα του;

Γιατί κάνει κακές εκτιμήσεις ενόψει των ευρωεκλογών που είναι εκλογές διαμαρτυρίας; Θα μπορέσει να επανακάμψει αν το κόμμα του λάβει ποσοστό κάτω από 25%;

 Έχει κακούς συμβούλους ή τόσες ήταν οι ιδέες και οι αντοχές του;

Πάντως, η πολιτική μισεί τα κενά. Και μπορεί αυτή τη στιγμή να μην απειλείται από τις υπάρχουσες ηγεσίες της αντιπολίτευσης, αλλά…

 

ΝουΔο-γαλαζαίικο ΑΝΩΜΑΛΟΠΛΗΚΤΟ ΚΟΥΛΟ-ΧΑΝΕΙΟ: Όλα του γάμου δύσκολα

 Γράφει ο Ανδρέας Μήλιος

Διδάκτωρ του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, συγγραφέας

 

Ο θρησκευτικός γάμος, ως μυστήριο της χριστιανικής θρησκείας, που χαρακτηρίζει τη νόμιμη ένωση και συμβίωση άνδρα και γυναίκας με σκοπό την πνευματική και σωματική ένωση και τη γέννηση τέκνων, επέζησε δύο περίπου χιλιετίες από τη γέννηση του Χριστού μέχρις ότου αρχίσει η απομυθοποίησή του που ξεκίνησε, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, από την αντίπερα όχθη του Ατλαντικού και τις χώρες της Β. Ευρώπης.

Από τις αρχές τις δεκαετίας του 1960, και ιδίως με την είσοδο στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση και στην Παγκοσμιοποίηση, οι παραδοσιακές κοινωνικές αξίες και η θρησκεία άρχισαν να προκαλούν στους ανθρώπους του δυτικού κόσμου λιγότερο έντονα συναισθήματα. Ο θεσμός της πυρηνικής οικογένειας απονευρώθηκε και έπαψε να συνιστά ιδεότυπο και ιδανικό τύπο συμβίωσης και η πίστη στα θεία κλονίσθηκε σοβαρά στις χώρες της Β. Ευρώπης, της Β. Αμερικής και της Ωκεανίας. Οι οπαδοί του αγνωστικισμού και της αθεΐας πολλαπλασιάστηκαν, κερδίζοντας σημαντικό έδαφος σε βάρος των παραδοσιακών πιστών.

Από τη δεκαετία του 1960, η σεξουαλικότητα και το δικαίωμα του σεξουαλικού αυτοκαθορισμού του ατόμου αναδείχθηκαν σε κυριαρχικά  στοιχεία της ατομικής ταυτότητας του καθενός και της καθεμιάς και στον τρόπο  ζωής των Δυτικών ενσωματώθηκε ως βασικό στοιχείο ο άκρατος σεξουαλικός και καταναλωτικός ηδονισμός. Στις συλλογικές εθνικές και κοινωνικές ταυτότητες ενσωματώθηκαν νέα στοιχεία, όπως  ο ατομικισμός,  η αυτοπραγμάτωση, ο αυτοκαθορισμός, ο ανεξέλεγκτος δικαιωματισμός,  ο σεβασμός της ισότητας των φύλων και των αδυνάτων, ο αγνωστικισμός, η ανεξιθρησκία και η πολιτική ορθότητα.

Απότοκο αυτών των εξελίξεων ήταν η αποδυνάμωση της παραδοσιακής δυτικής ιδεολογικής, ιδεολογικοπολιτικής και πολιτιστικής σκέψης και η δημιουργία μιας νέας ριζικά αναθεωρημένης και συμπεριληπτικής κοινωνικής πραγματικότητας, η οποία κάλλιστα θα μπορούσε  να χαρακτηριστεί ως πολιτιστική ρωγμή στις επί αιώνες αυστηρά οργανωμένες κοινωνίες της Δύσης.

Στην Ελλάδα της ακινησίας των θεσμών, του παρανοημένου  προοδευτισμού, του ψευδομοντερνισμού, του γκροτέσκου μιμητισμού, του διχαστικού μανιχαϊσμού και του ωχαδερφισμού οι εξελίξεις αυτές ήρθαν με καθυστέρηση μερικών δεκαετιών, όταν τη δεκαετία του 1980 εκσυγχρονίσθηκε το οικογενειακό δίκαιο και θεσπίσθηκε ο πολιτικός γάμος. Από τότε η αυστηρά δογματική Ορθόδοξη Εκκλησία συνεχίζει να δίνει μάχες οπισθοφυλακής και να δημιουργεί προβλήματα σε αυτούς που τέλεσαν πολιτικό γάμο και στα παιδιά τους. Οι μάχες έγιναν εντονότερες, ιδίως μετά τη θεσμοθέτηση πριν από λίγα χρόνια του συμφώνου συμβίωσης και της καύσης των νεκρών. Ιερείς αρνούνται να εφαρμόσουν τον νόμο της πολιτείας και δεν δέχονται να ιερουργήσουν στις εξόδιες ακολουθίες όσων επέλεξαν την καύση αντί της ταφής! Όταν η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν αναγνωρίζει αυτές τις ήπιες κοινωνικές αλλαγές είναι φυσικό επακόλουθο να αντιμάχεται τον πολιτικό γάμο και την υιοθεσία των ομόφυλων ζευγαριών.

 

 

Η Ορθόδοξη Εκκλησία αντιτίθεται στο δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού και του αυτοκαθορισμού των πιστών της, διότι αυτό συνεπάγεται απώλεια της εξουσίας που θέλει να ασκεί η ίδια στις ζωές τους. Αντιδρά σε κάθε  μεταρρύθμιση των παραδοσιακών αξιών και θεσμών, διότι η ορθόδοξη πίστη είναι άμεσα συνδεδεμένη και συνταγματικά κατοχυρωμένη με την ελληνικότητα. Αυτό πιστεύει ότι της δίνει το δικαίωμα να έχει λόγο στις ζωές των πιστών της. Ωστόσο, κάποιος ελεύθερα σκεπτόμενος  θα μπορούσε να αποδώσει τις τωρινές αντιδράσεις της όχι μόνον σε ιδεολογικούς λόγους απώλειας εξουσίας, αλλά και σε λόγους οικονομικού συμφέροντος, αφού, από τους συνολικά τελεσθέντες γάμους το 2022,  το 39% ήταν πολιτικοί, το 38% θρησκευτικοί και το 23% σύμφωνα συμβίωσης.

Αν και η εξάλειψη των διακρίσεων με βάση την εθνικότητα, το θρήσκευμα, τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την αναπηρία στον χώρο της εργασίας και της οικονομίας είναι θεσμοθετημένη εδώ και χρόνια στη χώρα, η Κυβέρνηση αποφάσισε εσπευσμένα για ανεξήγητους λόγους, λίγους μήνες πριν από τις ευρωεκλογές,  να νομοθετήσει τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών και την υιοθεσία, αγνοώντας την αντίθεση της Εκκλησίας και τις αντιδράσεις μεγάλου μέρους των βουλευτών και των ψηφοφόρων της. Ως βασικά επιχειρήματα επικαλείται τα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της προστασίας των παιδιών που έχουν υιοθετηθεί από ομόφυλα ζευγάρια στο εξωτερικό και ζουν στην Ελλάδα, καθώς και το γεγονός ότι στις περισσότερες αναπτυγμένες χώρες της Δύσης και της Ε.Ε. ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών και η υιοθεσία είναι εδώ και χρόνια νομοθετημένα. Αν και τα επιχειρήματα αυτά φαίνεται να ευσταθούν, θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι η προστασία των υιοθετημένων παιδιών των ομόφυλων ζευγαριών θα ήταν δυνατή με ενίσχυση της νομοθεσίας του συμφώνου συμβίωσης και όχι με τη νομοθέτηση του  πολιτικού γάμου.

Η εσπευσμένη αυτή απόφαση του κ. Κ. Μητσοτάκη είναι δυσανάγνωστη και δυσεξήγητη, αφού είναι σχεδόν βέβαιο ότι…

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Πρόσω σημειωτόν

Γράφει ο Ανδρέας Μήλιος 

Διδάκτωρ του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, συγγραφέας.

"Γι’ αυτό ως τα τώρα η φυλή μας κυλιέται σε μια απέραντη υποκειμενικότητα, σε μια ακατανόητη φιλαυτία και κακώς εννοούμενη φιλοτιμία, η οποία την εμποδίζει να αγαπήσει την αλήθεια, να σπουδάση τον εαυτό της, και να διατυπώση γενναία τα ελαττώματά της." Γ. Σκληρός (1878-1919)

"Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει". Γ. Σεφέρης (1900-1971)

Οι Έλληνες έχουμε το δαιμόνιο να εξευτελίζουμε τον κάθε θεσμό και το κάθε σύστημα και να σκεπάζουμε  τα καμώματά μας με ρητορείες. Γ. Σεφέρης

Ο Ελληνισμός είναι "ένας κόσμος αιώνιος αλλ’ αδιάπτωτα σε κατάσταση νεογέννητου" Οδ. Ελύτης. (1911-1996)

Οι Έλληνες "πολιτισμικά και ιδεολογικά κινούμαστε στο πλαίσιο της βαλκανικής πατριάς και όχι της Δυτικής Ευρώπης" Παν. Κονδύλης (1943-1998)

Στην Ελλάδα "όλα γίνονται χωρίς προγραμματισμό και χωρίς βάρος", με αποτέλεσμα να επικρατεί η "φαυλοκρατία". Κορνήλιος Καστοριάδης. (1922-1997)

Η Ελλάδα "πορεύεται σαν υπνοβάτης στο αργόσυρτο παρόν" χωρίς σχέδιο, αυτοσχεδιάζοντας. Στ. Ράμφος (1939-)

Η Ελλάδα είναι μια θεσμικά ανώριμη κοινωνία. Πάσχει ταυτόχρονα από "θεσμική σκλήρυνση" και "θεσμική ατροφία". Αρ. Χατζής( 1967-)

Σαν να μην πέρασε μια μέρα! Επί ενάμισι αιώνα οι σημαντικότεροι σύγχρονοι Έλληνες διανοητές επισημαίνουν τα ελαττώματα της φυλής μας και τη θεσμική ανωριμότητα της χώρας, αλλά τα αυτιά των  κυβερνώντων δεν ιδρώνουν. Ηλεία, Μάτι, Μάνδρα, Τέμπη. Εκατόμβες νεκρών από ανθρώπινα λάθη και ανεπαρκή λειτουργία των θεσμών. 

Κάθε φορά παίρνουμε την υπόσχεση "δεν θα ξαναγίνει" και δυστυχώς συμβαίνει και ξανασυμβαίνει. Φθηνές ρητορείες στη Βουλή και στα ΜΜΕ επιπέδου καφενείου χωριού, αντιμετάθεση ευθυνών και απουσία θέλησης (και γνώσης;) για να διορθώσουμε τα κακώς κείμενα που δεν αφήνουν τη χώρα να εκσυγχρονισθεί και να αλλάξει επίπεδο. Η κομματοκρατία στη διοίκηση του κράτους, ο πελατειασμός, το ρουσφέτι, το βόλεμα, η αναξιοκρατία, ο ξερολισμός των πολιτικών, ο ζηλόφθονος κομματισμός και ο μανιχαϊσμός (ή εμείς ή κανένας) κυριαρχούν ως αξίες στην κοινωνική και πολιτική ζωή του τόπου.

Οι καλύτεροι νέοι φεύγουν στο εξωτερικό και πολλοί καλοί και άξιοι που μένουν στη χώρα και υλοποιούν πρωτοποριακές ιδέες και δημιουργούν νεοφυείς επιχειρήσεις τις πουλούν σε ξένους. Μένουν οι υπόλοιποι να διεκδικούν μια θέση στο Δημόσιο, να εργάζονται εποχιακά στον τουρισμό ή να κοπιάζουν σε κάποια δική τους επιχείρηση.

Κάθε φορά που γίνεται ένα τραγικό δυστύχημα και θρηνούμε νεκρούς ακούμε υποσχέσεις για βελτίωση, αλλά αυτή δεν έρχεται ποτέ. Δεν διδασκόμαστε από την ιστορία  αφού ο καθένας τη γράφει όπως θέλει. Ακόμα και στο γράψιμο της ιστορίας απουσιάζει η αντικειμενικότητα. Πώς να πάει μια χώρα μπροστά, όταν δεν γνωρίζει το παρελθόν της. Πώς θα διορθώσει τα λάθη της όταν δεν τα έχει παραδεχθεί;  

Ό,τι κάνουμε το κάνουμε ανάποδα. Χτίσαμε πρώτα τη γέφυρα του Ρίου και μετά ολοκληρώσαμε την εθνική οδό που οδηγεί σε αυτή. Ανανεώσαμε το σιδηροδρομικό δίκτυο, αλλά δεν εξασφαλίσαμε τις προϋποθέσεις για ασφαλή κυκλοφορία των τρένων. Κλείσαμε τις μονάδες του λιγνίτη που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια, χωρίς να έχουμε δημιουργήσει προηγουμένως τη διάδοχη κατάσταση για  παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας  από  αειφόρες πηγές.

Ευθύνη για τις πολιτικές επιλογές έχουμε όλοι μας, αφού επιλέγουμε κόμματα και  εθνικούς αντιπροσώπους με σταυροδοσία. Και εάν δεν μπορούμε να αλλάξουμε κάτι στα κόμματα, μπορούμε να το κάνουμε στην επιλογή των αντιπροσώπων. Να ψηφίζουμε άξιους και όχι ξερόλες και διάσημους τηλεοπτικούς "μαϊντανούς". Διότι, κάθε τετραετία, η Βουλή ανανεώνεται σε ποσοστό περίπου 40%, αλλά η ποιότητα των αντιπροσώπων δεν βελτιώνεται.

Μήπως αυτές είναι οι δυνατότητες της χώρας; 

Μήπως έχουμε μεγάλη ιδέα για τον εαυτό μας, όταν περνιόμαστε για τον εξυπνότερο λαό του κόσμου; 

Μήπως τελικά είμαστε...

 

ΚΟΣΜΟΣ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Το χάσμα των γενεών

Γράφει ο  Ανδρέας Μήλιος

Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, οικονομολόγος

Η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στο μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη και  η τεράστια ανάπτυξη των επιστημών της Ιατρικής, της Βιοϊατρικής, της Βιοτεχνολογίας, της Βιογενετικής, της Φαρμακευτικής, της Φαρμακολογίας και της Γονιδιακής, τα τελευταία σαράντα χρόνια, συνέβαλαν καθοριστικά στην επιμήκυνση  του προσδόκιμου ορίου  ζωής και στη  βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, με αποτέλεσμα να ζουν σήμερα στον πλανήτη, για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, ταυτόχρονα, πέντε γενιές ανθρώπων: Πρόκειται για τις γενιές  των Baby Boomers, της  X, της Y, της  Z και της  A.


Οι γενιές οριοθετούνται χρονικά από τους ειδικούς του μάρκετινγκ ως εξής: (Kotler, Ph., 2021)

Στη γενιά των Baby Boomers ανήκουν οι γεννηθέντες την πρώτη δεκαετία μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, μεταξύ των ετών 1945-1964, στη γενιά Χ οι γεννηθέντες μεταξύ των ετών 1965-1980, στη γενιά Y οι γεννηθέντες μεταξύ των ετών 1981-1996, στη γενιά Ζ οι γεννηθέντες μεταξύ των ετών 1997-2009 και στη γενιά Α όσοι γεννιούνται από το 2010 και μετά. Η γενιά Υ είναι γνωστή και ως Millennials.

Οι πέντε γενιές έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά και τελείως διαφορετικές κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές και πολιτισμικές αξίες, γνώσεις, αντιλήψεις, προτιμήσεις και  προσλαμβάνουσες, σε βαθμό που μπορεί κανείς να υποστηρίξει δικαιολογημένα ότι υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ τους. 

Στην πολιτική, που τα πράγματα είναι εμφανέστερα, λόγω της καθημερινής προβολής των ηγετών, γίνεται εμφανώς αντιληπτό πως ένας ηγέτης, που βρίσκεται στα τέλη της ένατης ή όγδοης δεκαετίας της ζωής του, έχει  ελάχιστα κοινά συγκλίνοντα σημεία με τους εκπροσώπους των γενιών  Ζ και Α.  

Η γενιά των Baby Boomers μεγάλωσε με στερήσεις, με τις εικόνες των ερειπίων του πολέμου  και ανδρώθηκε μέσα στο κλίμα της ανοικοδόμησης των κρατών και της τεράστιας παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης. Εργάστηκε σκληρά, σε ένα όχι ιδιαίτερα φιλικό εργασιακό περιβάλλον, και απέκτησε γνώσεις, με αποτέλεσμα να κατέχει σήμερα μεγάλη δύναμη και ισχύ στον πολιτικό και οικονομικό τομέα. Έχει κατά κανόνα συντηρητικές πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αντιλήψεις και δεν τρέφει ιδιαίτερη εκτίμηση για τις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες.

Η γενιά Χ είναι η γενιά των μεσαίων και ανώτερων στελεχών των επιχειρήσεων. Οι εκπρόσωποί της είναι λιγότερο συντηρητικοί από τη γενιά των  Baby Boomers, καθώς ενηλικιώθηκαν σε καθεστώς οικονομικής ευημερίας, σε ανοιχτές, πολυπολιτισμικές κοινωνίες. Έχουν υψηλό επίπεδο εξειδικευμένων γνώσεων και κατέχουν, επίσης, μεγάλη δύναμη στο πολιτικό πεδίο και στη σημερινή επιχειρηματικότητα και σημαντική επιρροή στο ανθρώπινο δυναμικό των επιχειρήσεων.


Οι Millennials, που είναι τα παιδιά της γενιάς των Baby Boomers, είναι η πιο καταρτισμένη και πολυπολιτισμική γενιά. Είναι ανοιχτόμυαλοι και ιδεαλιστές και εργάζονται σκληρά, επιζητώντας την επιδοκιμασία και την αναγνώριση των ιεραρχικά ανωτέρων, των συνομιλήκων και των συντρόφων τους. Ως γενιά που μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον τεράστιας ανάπτυξης των τεχνολογικών και των επικοινωνιακών μέσων, είναι απόλυτα εξοικειωμένη με τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, την εξέλιξη  της επιδραστικότητας των οποίων καθορίζει σε μεγάλο βαθμό.

Στη γενιά Ζ ανήκουν οι πρώτες ψηφιακές αυθεντίες. Οι ψηφιακές τεχνολογίες είναι αναπόσπαστο μέρος της ζωής των εκπροσώπων της γενιάς. Χειρίζονται με απόλυτη ευχέρεια τα τεχνολογικά μέσα, αποκτούν εξειδικευμένες γνώσεις μέσω του Διαδικτύου και καταναλώνουν κάθε μορφής περιεχόμενο, μέσω κάποιας οθόνης,   μειώνοντας τη χρήση και την κατανάλωση των έγχαρτων μέσων. Είναι πραγματιστές και όχι ιδεαλιστές, ευαισθητοποιημένοι με τις κοινωνικές αλλαγές και νοιάζονται πραγματικά για την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και αειφορία.

Οι εκπρόσωποι της γενιάς Α, που είναι τα παιδιά των Millennials, μεγαλώνουν μέσα στο περιβάλλον της εκθετικής ανάπτυξης των τεχνολογικών μέσων και μεθόδων της τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης και ο χαρακτήρας τους διαμορφώνεται από τις τρέχουσες εξελίξεις. Αντιμετωπίζουν την τεχνολογία και τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης ως προέκταση της ζωής τους και όχι απλά ως μέρος της. Ως άριστοι χρήστες των νέων τεχνολογιών και τεχνολογικών μεθόδων, θα συμβάλλουν καθοριστικά στην επιτυχία της ευρείας εφαρμογής των ρομποτικών εφαρμογών και των εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης και, κατ΄ επέκταση, στην περαιτέρω πρόοδο της ανθρωπότητας.

Η ταυτόχρονη συνύπαρξη των πέντε αυτών γενιών προκαλεί αρκετά προβλήματα στην κοινωνική συμβίωση και γεννά αναπόφευκτες απειλές, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί τεράστιες ευκαιρίες για την πρόοδο και την περαιτέρω ανάπτυξη της ανθρωπότητας και του βιοτικού επιπέδου των χωρών του πλανήτη. 

Οι ηγέτες των αναπτυγμένων χωρών, που καθορίζουν τις τύχες του σημερινού κόσμου, οφείλουν...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η εθνική εικόνα και η εθνική ταυτότητα ως δίπολο οικονομικής ανάπτυξης και ισχύος

 

Γράφει ο Ανδρέας Μήλιος

Στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη οικονομία του άκρατου διεθνούς ανταγωνισμού, η εικόνα των χωρών, ως τρισδιάστατη νοητική κατασκευή, που συντίθεται από γνωσιακά, συναισθηματικά και συμπεριφορικά στοιχεία, είναι όχι μόνο παραγωγός και διαμορφωτής της αξίας του εμπορικού σήματός τους στη διεθνή σκηνή, αλλά και πολλαπλασιαστής  οικονομικής και διεθνοπολιτικής ισχύος. Τα προσλαμβανόμενα, από τα εγχώρια και τα διεθνή ακροατήρια, πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα και ισχυρά σημεία και αδυναμίες για μια χώρα, έχουν  σήμερα εξελιχθεί σε καθοριστικό άυλο κεφάλαιο και  εξέχουσας σπουδαιότητας δημόσιο αγαθό.

Υπαίτιοι παράγοντες για την εξέλιξη αυτή είναι η παγκοσμιοποίηση του διεθνούς εμπορίου που συνοδεύτηκε από έκρηξη του ανταγωνισμού, η υιοθέτηση του καπιταλιστικού παραγωγικού μοντέλου από τις πρώην κομμουνιστικές χώρες  Κίνα και Ρωσία, η τεράστια τεχνολογική ανάπτυξη των χωρών της ανατολικής Ασίας, η υιοθέτηση κοσμικών προτύπων ζωής από τις χώρες της αραβικής χερσονήσου,  η κατάρρευση της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας που είχαν ως αποτέλεσμα την δημιουργία δεκάδων νέων ανεξάρτητων χωρών, οι οποίες κλήθηκαν να επιβιώσουν σε ένα άγνωστο γι΄αυτές πολιτικά φιλελεύθερο και οικονομικά ανταγωνιστικό περιβάλλον και, τέλος, η τεράστια βελτίωση  του βιοτικού επιπέδου μεγάλου μέρους του παγκόσμιου πληθυσμού, η οποία μεταφράστηκε σε κοινωνική κινητικότητα και ταξίδια αναψυχής.

Από τη νέα πλανητική κατάσταση ωφελήθηκαν περισσότερο οι χώρες που διαθέτουν συνεκτική και στιβαρή εθνική ταυτότητα, όπως η Ιαπωνία, η Γερμανία, η Ν. Κορέα, η Σουηδία, η Δανία, η Νορβηγία και η Κίνα, με τη διαφορά πως η τελευταία στήριξε την τεράστια ανάπτυξή της στον δεσποτικό αυταρχισμό, ο οποίος αποτελεί διαχρονικά εμπόδιο βελτίωσης της φήμης και του κύρους της στη διεθνή σκηνή.  

Ακαδημαϊκοί, μελετητές και σύμβουλοι επιχειρήσεων συμφωνούν  στην άποψη ότι μια ελκυστική εθνική εικόνα προϋποθέτει απαραίτητα την ύπαρξη συνεκτικής και στιβαρής εθνικής ταυτότητας. Όταν μάλιστα η τελευταία συνδυάζει υγιή στοιχεία πατριωτισμού, πολιτισμικό πλούτο, ποιότητα ζωής, οικολογικές ευαισθησίες και σεβασμό στη  διαφορετικές ταυτότητες των ατόμων, μεταβάλλεται σε καθοριστικό εργαλείο μόχλευσης της εικόνας, της φήμης και του κύρους της χώρας. Αντίθετα, όταν μια εθνική ταυτότητα οικοδομείται με εθνικιστικά υλικά, υπερασπίζεται την εθνική και φυλετική καθαρότητα και θέτει εμπόδια στην ενσωμάτωση των επιμέρους ταυτοτήτων στο κοινωνικό σύνολο, αποτελεί τροχοπέδη βελτίωσης της φήμης και του κύρους της χώρας.

Η εθνική ταυτότητα είναι, κατά συνέπεια, το βάθρο επάνω στο οποίο οικοδομούνται τα θεμέλια της εθνικής εικόνας. Ως κοινωνικό συμβόλαιο που συμπυκνώνει, νοηματοδοτεί και μορφοποιεί το άυλο αξιακό απόθεμα ενός εθνικού συνόλου και διαπλάθει τη συλλογική του συνείδηση, η εθνική ταυτότητα διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στη διαμόρφωση της ποιότητας της εθνικής εικόνας κάθε χώρας. Διότι η εθνική ταυτότητα είναι η ουσία, η ψυχή και η προσωπικότητα ενός έθνους, ενώ η εθνική εικόνα η αντανάκλασή της στα μάτια των δεκτών, η αύρα της. Χωρίς στιβαρούς αξιακούς, ηθικούς και ταυτοτικούς άξονες δεν μπορεί να υπάρξει εθνική εικόνα που να αντανακλά φήμη και κύρος στα διεθνή ακροατήρια.

Η νεότερη Ελλάδα είχε όλα τα εχέγγυα για να εκπέμπει, σε εσωτερικό και εξωτερικό, ελκυστική εικόνα: μοναδικό αρχαίο πολιτισμό, ξεχωριστή γεωγραφική/γεωπολιτική θέση, συνεκτική εθνική και θρησκευτική ταυτότητα, δραστήριους, έξυπνους και καταρτισμένους ανθρώπους. Ωστόσο, κατά γενική παραδοχή Ελλήνων και ξένων, εκπέμπει επί δύο αιώνες μια εικόνα μίζερη, που τρέφεται με παθογένειες και ενοχές κατωτερότητας. 

Υπαίτια γι’ αυτό το αποτέλεσμα είναι  η εθνική μας ταυτότητα που διαμορφώθηκε με μύθους, με μη ρεαλιστικά αφηγήματα και σύνδρομα. Η άκριτη αποδοχή των παραπάνω εξουδετερώνει διαχρονικά τα δημιουργικά μας στοιχεία, υπονομεύει τη συλλογική μας αυτοπεποίθηση και μας καθηλώνει σε μια κατάσταση ανεπάρκειας και υστέρησης. Έλληνες και ξένοι, από τον Αδ. Κοραή, τον Θ. Κολοκοτρώνη, τον Λόρδο Βύρωνα, τον Γ. Σεφέρη, τον Ν. Καζαντζάκη, τον Παν. Κονδύλη μέχρι τους σύγχρονους Στ. Ράμφο, Αρ. Χατζή και Στ. Καλύβα ομονοούν και επιρρίπτουν τις ευθύνες για την κατάσταση αυτή στον ιδιαίτερο χαρακτήρα του Έλληνα.  Εγωπιστία, εγωκεντρισμός, ζηλοφθονία, ιδιοτέλεια,  αυταρέσκεια, απειθαρχία, κενοδοξία, φιλαρχία και  φιλοπρωτία είναι τα κυριότερα αρνητικά ιδιοσυγκρασιακά στοιχεία που προσάπτουν στον χαρακτήρα του Έλληνα οι παραπάνω αναφερθέντες, αλλά και άλλοι πολλοί.

Πέρα από αυτά, οι δομικές οργανωτικές και λειτουργικές αδυναμίες του νεοελληνικού κράτους φέρουν εξίσου μεγάλη ευθύνη για την επικρατούσα κατάσταση.

Από τις αρχές του αιώνα, οι περισσότερες αναπτυγμένες χώρες έχουν συστήσει κρατικούς φορείς αποκλειστικά αρμόδιους για τη δημιουργία και τη διαχείριση της εθνικής τους εικόνας, ενώ η Ελλάδα αγνοεί την ύπαρξή τους! Η προβολή της εικόνας της χώρας αφέθηκε στις ετήσιες διαφημιστικές καμπάνιες του ΕΟΤ, οι οποίες δεν είναι επαρκείς, καθώς η δημιουργία και η διαχείριση της εθνικής εικόνας πρέπει να γίνεται με εθνικό σχέδιο και εθνική στρατηγική.

Συνεπώς...

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΝΕΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Η εθνική εικόνα της Ελλάδας. Μια σύντομη ενδοσκόπηση

Γράφει ο Ανδρέας Μήλιος 

Διδάκτωρ του πανεπιστημίου της Φραγκφούρτης, οικονομολόγος και συγγραφέας. Το θέμα του άρθρου είναι αντικείμενο που πραγματεύεται  εμπεριστατωμένα στο νέο του βιβλίο με τίτλο "Εθνική εικόνα και οικονομική ανάπτυξη", που μόλις κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο "ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ".

 Στα διακόσια χρόνια από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους γράφτηκαν και γράφονται πολλά, από Έλληνες και ξένους, για τις παθογένειες, τις αδυναμίες και τις θεσμικές και ιδεολογικές δυσλειτουργίες της χώρας και πολλά  περισσότερα για την ταυτότητα και τον χαρακτήρα των Νεοελλήνων και για την εικόνα της χώρας ως οντότητα στη διεθνή σκηνή ελάχιστα. Το ισοζύγιο των απόψεων, των αντιλήψεων, των εντυπώσεων και των σχολίων για τη νεώτερη Ελλάδα και τους Νεοέλληνες είναι δυστυχώς αρνητικό.

Είναι δίκαιο ή άδικο το αποτέλεσμα αυτού του ισοζυγίου; 

Είναι δίκαιο, αν σκεφθεί κανείς πως, παρότι η Ελλάδα είναι το πρώτο ανεξάρτητο κράτος που δημιουργήθηκε από τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και από τα παλαιότερα στην Ευρώπη (η Γερμανία ενοποιήθηκε σε κράτος το 1871), δεν έχει καταφέρει να εκσυγχρονίσει τους πολιτικοκοινωνικούς θεσμούς και τη λειτουργία του κράτους σε βαθμό που το επίπεδό τους να προσεγγίζει αυτό των χωρών  της Βόρειας Ευρώπης, παρά το γεγονός ότι διέθετε όλα τα ιστορικοπολιτικά και πολιτισμικά εχέγγυα∙  

Είναι δίκαιο αν σκεφθεί κανείς πως αν και ανήκε στους νικητές των δύο Παγκόσμιων Πολέμων και κατέγραψε σημαντικά εδαφικά και οικονομικά οφέλη, μετά τη λήξη τους ενεπλάκη σε εξοντωτικούς εμφυλίους∙ 

Είναι δίκαιο αν αναλογισθεί κανείς πως παρά τη στρατιωτική και οικονομική στήριξη που είχε από τους συμμάχους όχι μόνο χρεοκόπησε επτά φορές, αλλά μεγάλο μέρος του πληθυσμού διάκειται ακόμα και σήμερα εχθρικά απέναντί τους∙ 

Είναι δίκαιο αν αναλογισθεί κανείς πως δολοφόνησε τον πρώτο κυβερνήτη της που προσπάθησε να εκσυγχρονίσει τη χώρα, φυλάκισε τον κορυφαίο ήρωα της επανάστασης, υποχρέωσε σε αυτοεξορία τον πρωθυπουργό που τριπλασίασε τα σύνορά της, καθώς και τον πρωθυπουργό που τη δεκαετία του ’50 έβαλε τη χώρα σε αναπτυξιακή τροχιά, χτίζοντας επάνω στα συντρίμμια του εμφυλίου, και αργότερα την οδήγησε στον πυρήνα της Ευρώπης, στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.  

Από την άλλη πλευρά, βέβαια, το αποτέλεσμα του ισοζυγίου είναι άδικο αν αναλογισθεί κανείς πως αυτή η φτωχή επαρχία της οθωμανικής αυτοκρατορίας, το "πέτρινο ακρωτήρι" του Σεφέρη, κατάφερε, μέσα σε αυτά τα διακόσια χρόνια, όχι μόνο να επιβιώσει από επτά πολέμους, τέσσερις εμφύλιους και επτά πτωχεύσεις, αλλά να τριπλασιάσει τα σύνορά της και να αναπτυχθεί σε βαθμό που σήμερα να ανήκει στις τριάντα πιο αναπτυγμένες χώρες του  κόσμου. 

Είναι άδικο γιατί,  παρά τις αστοχίες και την ιδιόρρυθμη συλλογική ιδιοσυγκρασία και συμπεριφορά της, κατάφερε να είναι σήμερα ισότιμο μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης,  να απολαμβάνει την εκτίμηση και την αποδοχή των ισχυρών του πλανήτη και να κυβερνάται επαρκώς δημοκρατικά, παρά το γεγονός ότι το πολίτευμα έχει σοβαρές παθογένειες σε πολλά ζητήματα που αφορούν τον θεσμικό εκσυγχρονισμό .  Για μια χώρα που βίωσε, για τετρακόσια και πλέον χρόνια, βάρβαρη σκλαβιά αποτελεί ξεχωριστό ιστορικό επίτευγμα και ίσως να πρόκειται για μοναδικό παράδειγμα  μόχλευσης ισχύος στην παγκόσμια ιστορία. Ο Στάθης Καλύβας αποδίδει την επιτυχία αυτή στην εθνικής μας αρετή, την οποία ονομάζει "αρετή του Οδυσσέα", επειδή "βασίζεται σε στοιχεία όπως η ευφυΐα, η εξωστρέφεια, η ροπή προς την περιπέτεια και το ρίσκο, μαζί με μια σημαντική δόση τυχοδιωκτισμού." (Καλύβας, Σ. 2020, σ. 22)

Σκεφτείτε τι ακόμα θα είχαμε καταφέρει, εάν μπορούσαμε να δαμάσουμε τις διαπιστωμένες, αιώνιες παθογένειές του χαρακτήρα μας και να βάλλουμε χαλινάρι στον ιδιοτελή ατομικισμό, τον εγωκεντρισμό, τη ζηλοφθονία, τη μνησικακία,  τη σοβαροφάνεια, την πονηριά, την ηθική απονεύρωση, τη διψυχία (τον μετεωρισμό μεταξύ Ανατολής και Δύσης), τον "νηπιακό ναρκισσισμό",  την αυτοκαταστροφικότητα, την προχειρότητα και το σύνδρομο του Κάιν!  

Ακόμα και τα  μισά  από αυτά τα ελαττώματα  να είχαμε εξοβελίσει, δεν θα είχαμε απογοητεύσει  τους σημαντικότερους σύγχρονους διανοητές και ίσως δεν θα είχαν  γράψει τα παρακάτω:

"Γυρεύω λίγη σοβαρότητα στον τόπο μου. Όχι σοβαροφάνεια που είναι το συνηθισμένο έκζεμα του Έλληνα∙ σοβαρότητα." (Μέρες Γ’, 100)

"..Να νοσταλγείς τον τόπο σου, ζώντας στον τόπο σου, τίποτε δεν είναι πιο πικρό." (Γ. Σεφέρης, Μέρες Γ’. Αύγουστος 1936)

Η Ελλάδα είναι...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Προς ένα νέο Σιδηρούν Παραπέτασμα;

Γράφει ο Ανδρέας Μήλιος 

Διδάκτωρ του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, οικονομολόγος και συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλίο με τίτλο "Εθνική εικόνα και οικονομική ανάπτυξη" μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ.

Όποιος μένει πολλά χρόνια στην εξουσία, χάνει την επαφή  με την πραγματικότητα, νοιώθει παντοδύναμος και αναντικατάστατος και εύκολα παρανοεί. Αυτό διδάσκει η ιστορία, αυτό συνέβη και με το Β. Πούτιν. Ενεπλάκη σε έναν παρανοϊκό πόλεμο που θα έχει συνέπειες για τη χώρα του, για την Ευρώπη, για την παγκόσμια τάξη πραγμάτων και αναπόφευκτα για τον ίδιο. Και όλα αυτά ενώ θα μπορούσε με τη στρατιωτική περικύκλωση της Ουκρανίας και την απειλή πολέμου να επιτύχει την αυτονομία των Ρωσόφωνων περιοχών ή ακόμα και την ομοσπονδοποίηση της Ουκρανίας. Κανένας δυτικός δεν θα πήγαινε να πολεμήσει για την Ουκρανία. Το θέμα της Κριμαίας το είχε άλλωστε καταπιεί η Δύση!

Οι συνέπειες αυτού του πολέμου θα είναι τραγικές για τους λαούς της Ουκρανίας και  της Ρωσίας.  

Η Ουκρανία θα χρειαστεί να ανοικοδομηθεί από την αρχή και μεγάλο μέρος του πληθυσμού της θα ξεριζωθεί, όπως οι Αρμένιοι και οι Έλληνες όταν ξεκληρίστηκαν από τους Οθωμανούς. 

Ο ρωσικός λαός θα ξαναβιώσει τη φτώχεια του σοβιετικού καθεστώτος, τη στιγμή που η αυταρχική ηγετική νομενκλατούρα και η κλεπτοκρατική ολιγαρχία θα διάγουν πολυτελή ζωή, όμοια με αυτή της κομμουνιστικής νομενκλατούρας των προγόνων τους. Η φυγή των δυτικών επενδυτών, επιχειρήσεων και κεφαλαίων  από τη Ρωσία θα κάνει τη ζωή στη χώρα γκρίζα, θλιβερή και μονολιθική. Ήδη 300 περίπου επιχειρήσεις επώνυμων brands ανέστειλαν τη δραστηριότητά τους ή αποσύρθηκαν από τη Ρωσία. Τον χρηματοοικονομικό και εμπορικό αποκλεισμό και τη φυγή των επιχειρήσεων τεχνολογίας (Dassault Systemes, Exon Mobil, Shell, Apple, Mercedes, BMW, Renault, κ.ά.) και διατραπεζικών συναλλαγών (Mastercard, Visa, κ.ά.) θα ακολουθήσουν ανεργία, υψηλός πληθωρισμός, υποτίμηση του νομίσματος, άνοδος των επιτοκίων και πολύ πιθανά χρεοκοπία η οποία θα φέρει φτώχεια.

Πολλές δυσκολίες θα αντιμετωπίσει βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα και  η Ε.Ε. Ακριβή ενέργεια, υψηλές τιμές καταναλωτικών αγαθών, πληθωρισμός,  ακριβό χρήμα δανεισμού και εκτροχιασμός των δημοσιονομικών δεδομένων δεν μπορούν να αποφευχθούν. Όμως η Ε.Ε. και η Δύση έχουν τις δυνατότητες και τα μέσα να ξαναφέρουν το καράβι στη σωστή πορεία. Η έκδοση ενός ευρω-ομολόγου για στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών για το κόστος της ενέργειας βρίσκεται ήδη στο τραπέζι των συζητήσεων. Θα ματώσουμε όλοι, αλλά το τραύμα μας είναι ιάσιμο. Το βασικότερο θετικό στοιχείο για την Ε.Ε. είναι όμως το γεγονός ότι αυτός ο πόλεμος την ξύπνησε πρώιμα από τη χειμερία της νάρκη. Ο φόβος εκτόξευσε στα ύψη τις ανησυχίες της ίδιας της ύπαρξής της. Οι αποφάσεις για στρατιωτική ισχυροποίηση ήταν ακαριαίες! Η απόφαση της Γερμανίας να διαθέσει άμεσα για  τον αμυντικό της εξοπλισμό εκατό δισ. ευρώ είναι εντυπωσιακή, διότι μετά τον Β΄Π.Π. δεν δαπανούσε σημαντικά ποσά για την άμυνά της.

Ο γίγαντας ξύπνησε! Γαλλία και Αγγλία αποφάσισαν να συνοδοιπορήσουν, η Πολωνία χώνεται όλο και βαθύτερα στην Αγκαλιά των Η.Π.Α. και Σουηδία και Φιλανδία συζητούν την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ. Η τρεκλίζουσα επί δεκαετίες κοινή αμυντική και εξωτερική πολιτική της Ε.Ε.  ωριμάζει ακαριαία, εν μέσω της επήρειας του ρωσικού πολικού ψύχους, και ο γεωπολιτικός της ρόλος αναβαθμίζεται χωρίς γραφειοκρατικές ήξεις-αφήξεις.

Άμεσοι θα είναι, επίσης, και οι σχεδιασμοί της Ε.Ε. για ενεργειακή απεξάρτηση  από τη Ρωσία και για ενεργειακή αυτονομία. Είναι απόλυτα σίγουρο πως προγράμματα χρηματοδότησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, εγκαταστάσεων LNG και προγραμμάτων πύρινης σύντηξης και υδρογόνου θα τρέξουν πολύ πιο γρήγορα στο άμεσο μέλλον στην Ε.Ε.

Όμως, τα τραύματα της Ρωσίας και της Ουκρανίας θα χρειαστούν πολύ χρόνο για να ιαθούν.

 Τα βασικά πιθανά σενάρια που ενδέχεται να υλοποιηθούν στο άμεσο μέλλον είναι τέσσερα.

Το πρώτο και ευνοϊκότερο για όλους, είναι να υπάρξει εντός των επόμενων ημερών συνθηκολόγηση τύπου loose-loose μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών.  

Ο Β. Πούτιν θα πάρει κάποια από αυτά που διεκδικούσε, αλλά θα βγει "τσαλακωμένος", διότι αφενός συνειδητοποίησε πως ο πανίσχυρος στρατός που δεν είναι και τόσο ισχυρός, αφετέρου θα "καταπιεί" και την απαίτηση για απομάκρυνση του Ζελένσκι από την Εξουσία. Στα κέρδη του μπορεί να προσμετρηθεί και η πιθανότητα αποφυγής της χρεοκοπίας της Ρωσίας, η οποία προδιαγράφεται από τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. 

Ο Ζελένσκι θα παραχωρήσει αυτονομία ή ανεξαρτησία στις επίδικες ρωσόφωνες περιοχές και θα αποδεχτεί τους όρους για ουδετερότητα, αφοπλισμό και μη είσοδο της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.

Στο δεύτερο σενάριο, ο Β. Πούτιν θα καταλάβει αργά ή γρήγορα ολόκληρη την Ουκρανία και στη συνέχεια θα εγκαταστήσει μια απόλυτα ελεγχόμενη κυβέρνηση-μαριονέττα, η οποία θα προχωρήσει σε αναθεώρηση του Συντάγματος.  

Το νέο Σύνταγμα θα μετατρέψει την Ουκρανία σε ομοσπονδιακή "δημοκρατία", με τις ανατολικές διεκδικούμενες ρωσόφωνες περιοχές να απολαμβάνουν πλήρη αυτονομία (ήπια εκδοχή). Στο ίδιο σενάριο, αντί της αυτονομίας,  ένα δεύτερο ενδεχόμενο είναι η διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις εν λόγω περιοχές για απόσχιση και πλήρη ανεξαρτησία (σκληρή εκδοχή). Το σενάριο αυτό μπορεί πολύ σύντομα να ακυρωθεί από τις εσωτερικές εξελίξεις στο εσωτερικό της Ρωσίας, κυριότερη των οποίων θα είναι η χρεοκοπία, την οποία χρηματοπιστωτικοί οίκοι της Δύσης θεωρούν πολύ πιθανό να συμβεί μέσα στον Απρίλιο.

Το τρίτο σενάριο είναι να εφαρμόσει ο Β. Πούτιν την ήπια εκδοχή του δεύτερου σεναρίου και να αναζητήσει κεφάλαια και αγορές για την ενέργεια και τις  πρώτες ύλες στην Κίνα και την Ινδία, πριν χρεοκοπήσει.  

Σε περίπτωση που ευοδωθεί αυτό το σενάριο θα δημιουργηθεί ένας ισχυρός ευρασιατικός πόλος, ως αντίπαλο δέος προς τον Δυτικό. 

Όμως, το σενάριο αυτό έχει πολλές δυσκολίες, διότι η επιτυχία του εξαρτάται από δύο άλλους ισχυρούς παίκτες, που δεν θα ήθελαν να έρθουν σε ρήξη με τη Δύση, για χάρη του Β. Πούτιν. 

Η Κίνα παράγει τη μεγαλύτερη παγκόσμια ποσότητα τεχνολογικών προϊόντων, τα οποία διαθέτει στην εύπορη Δύση, ενώ έχει συμβόλαια προμήθειας πετρελαίου από τα Αραβικά κράτη και χώρες της Αφρικής. Στις τελευταίες,  η Κίνα έχει επενδύσει τεράστια κεφάλαια στην εξόρυξη πετρελαίου, ορυκτών και  σπάνιων γαιών. Με άλλα λόγια η Αφρική είναι για την Κίνα σπουδαιότερη από τη Ρωσία. Μια φτωχή Ρωσία, αποκλεισμένη από τη Δύση δεν έχει για την Κίνα καμία αξία ως καταναλωτής!  

Και η Ινδία, παρά τη συνεργασία της με τη Ρωσία στην έρευνα και στην παραγωγή αμυντικού εξοπλισμού, δεν πιστεύω πως είναι διατεθειμένη να δυσαρεστήσει τη Δύση για λογαριασμό του Β. Πούτιν. Ακόμα όμως και εάν υλοποιηθεί αυτό το σενάριο, η Ρωσία θα εξελιχθεί σε υποτελή της Κίνας. Στην περίπτωση αυτή ο Β. Πούτιν θα βρεθεί σε πλήρες αδιέξοδο, το οποίο θα επιταθεί από την εσωτερική κοινωνική αναταραχή στη Ρωσία και από τις επιθέσεις αντεκδίκησης που θα λαμβάνουν χώρα στο έδαφος της Ουκρανίας. Η Ουκρανία θα αποδειχθεί μια χαίνουσα πληγή για τη Ρωσία, όπως η Παλαιστίνη για το Ισραήλ. Μόνο που η τεράστια Ουκρανία στην καρδιά της Ευρώπης δεν είναι Λωρίδα της Γάζας!  Τα όπλα μπορούν να εισέρχονται στη χώρα διαρκώς και από παντού!

Το τέταρτο σενάριο είναι...