ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Ο θάνατος του φλερτ στο γραφείο

 

Της Ελεάννας Βλαστού

 Σας ανακοινώνω ότι το φλερτ στις εταιρείες και στα γραφεία των δυτικών χωρών πέθανε. Για το εταιρικό περιβάλλον, που είναι ένα άλλο ολόκληρο σύμπαν, γνωρίζω ελάχιστα, αλλά απ’ όλα όσα διαβάζω συμπεραίνω, βάσιμα νομίζω, ότι το κοίταγμα, οι ερωτοτροπίες και ο ακκισμός δίπλα από τον ψύκτη εξέπνευσαν.  

Μετά αναρωτιόμαστε: Γιατί οι νεότεροι δεν θέλουν να πατήσουν ποτέ το πόδι τους σε γραφείο παρότι είναι μάλλον αρνητικό για την καριέρα τους; 

Γιατί προτιμούν να περιφέρονται ανά τον κόσμο, με έναν υπολογιστή υπό μάλης; 

Γιατί αποκλείουν το ενδεχόμενο διά ζώσης επικοινωνίας ή ακόμη και οπτικής επαφής με προϊστάμενο, συνεργάτη ή πελάτη; 

Γιατί κυρίως πλήττουν και αυτό αρκεί για να μην μπλέξουν στο άνυδρο περιβάλλον.

Πριν από δύο μήνες o πενηντατριάχρονος (ανύπαντρος) Μπέρναρντ Λούνι, επικεφαλής της BP στο αρχηγείο στο Λονδίνο, παραιτήθηκε από την εταιρεία στην οποία εργαζόταν από τα είκοσι ένα του. Ο λόγος της απομάκρυνσής του δεν αφορούσε στις ηγετικές επιδόσεις του στη δύσκολη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα σε οικολογικότερες μορφές ενέργειας, αλλά στην ενεργή προσωπική του ζωή. Η ασάφεια ως προς το νούμερο των ρομαντικών (συναινετικών) σχέσεων που συνήψε με υφιστάμενες από τη στιγμή που έγινε διευθυντής (το 2019) ήταν η αιτία της απομάκρυνσής του. Η απόφαση ελήφθη όταν κατέφθασε η δεύτερη ανώνυμη επιστολή (από συνεργάτιδα) με παράπονα στη διοίκηση. 

Κάτι αντίστοιχο συνέβη πέρυσι στον πρόεδρο του CNN Τζεφ Ζάκερ και στον Στιβ Ιστερμπρουκ, τον επικεφαλής της Μακ Ντόναλντς το 2019, όταν αποκαλύφθηκαν σχέσεις που είχαν με συναδέλφους. Το έγκλημα δεν είναι η σύναψη, αλλά η απόκρυψη.

Σύμφωνα με τον κώδικα δεοντολογίας της BP (και άλλων μεγάλων επιχειρήσεων) η εταιρεία απαιτεί από τα αφεντικά να συμπεριφέρονται ως πρότυπα και να ασκούν την ευθυκρισία τους. Ως εκ τούτου, επιτηρεί τις ρομαντικές σχέσεις μεταξύ προσώπων εάν αυτές μπορεί να έχουν επίπτωση στην παραγωγικότητα των εργαζομένων ή εάν ο ένας είναι σε θέση να επηρεάσει την ανέλιξη ή τις μισθολογικές απολαβές του άλλου. Για να αποφευχθούν, λοιπόν, η σύγκρουση συμφερόντων και η μεροληψία, η σχέση πρέπει να δηλώνεται αρμοδίως.  

Στην Αμερική το έχουν πάει ένα βήμα παρακάτω. Ζητούν από τους υπαλλήλους να υπογράψουν «σύμφωνο αγάπης» δηλώνοντας εξαρχής τη σχέση. Αυτό για να καλυφθούν, αν προκύψουν στο μέλλον, ισχυρισμοί περί μη συναίνεσης.

Πόσο ρεαλιστικός είναι ο πουριτανισμός αυτός; 

 Το NHS, το εθνικό σύστημα υγείας, το γράφει πιο συμπαθητικά και πρακτικά «καμία στενή προσωπική εργασιακή σχέση δεν πρέπει να παρεμβαίνει στα καθήκοντα και στις ευθύνες του ιατρικού δυναμικού». Η μεροληψία προς έναν υπάλληλο δεν απαιτεί αναγκαστικά στενή σχέση, υπάρχει πάντα ως ενδεχόμενο ακόμη και διά της απλής συμπάθειας. Η αντιπαραγωγικότητα δεν χρειάζεται σαρκική υποστήριξη, επιτυγχάνεται και με την κενολογία της άπειρης φλυαρίας και το αέναο σκρολάρισμα στο Διαδίκτυο.  

Πώς πραγματικά όμως οροθετείται η επιθυμία; 

Ερευνα του περιοδικού Forbes δείχνει –υπολογίστε ότι προσμετράει τους ειλικρινείς– πως 75% των υπαλλήλων συνήψαν κάποια στιγμή στη ζωή τους ερωτική σχέση σε εργασιακό χώρο και τέσσερις στους πέντε κατάφεραν να την κρατήσουν κρυφή. Από αυτές τις σχέσεις το 43% κατέληξε σε γάμο.

Μια φίλη που δουλεύει σε τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού μού αποσαφήνισε την κατάσταση: «Δεν μπορεί κάποιος να κοιτάζει ούτε προς τα πάνω ούτε προς τα κάτω, ούτε και διαγωνίως». 

 «Δηλαδή;», τη ρώτησα. 

«Βασικά», μου απάντησε, «όπου ακούς το λεξιλόγιο εταιρικές αξίες, διαφάνεια, κώδικας δεοντολογίας, συμπεριφορές που διέπουν τις εργασιακές σχέσεις, σημαίνει ένα πράγμα: κομμένο το σεξ». 

Και μετά σχολιάσαμε το καλύτερο, σας το κράτησα για το τέλος, το κανάλι itv, με αφορμή τη σχέση ενός παρουσιαστή με μια πολύ νεότερη γυναίκα (μια γλοιώδης και νόμιμη σχέση), ζήτησε από τους υπαλλήλους στο εξής να δηλώνουν σε μια φόρμα τη «φύση των σχέσεων» που διατηρούν στον χώρο εργασίας τους. Αναφέρεται σε όλες τις σχέσεις, τις φιλικές, τις ερωτικές, ακόμη και τις πλατωνικές. Υπόσχεται εχεμύθεια στους πληροφοριοδότες και τους ενθαρρύνει να μιλήσουν σε περίπτωση που οσμιστούν μια κρυφή σχέση. Το τμήμα του ανθρώπινου δυναμικού του καναλιού πρέπει να έχει μεγάλο φόρτο εργασίας. Φανταστείτε την αμηχανία, να εργάζομαι στο μάρκετινγκ και να διατηρώ πλατωνική σχέση με κάποιον στο λογιστήριο και ποτέ να μην καταφέρω να αναβαθμίσω τη σχέση. Τι θα λέει πίσω από την πλάτη μου η αστυνομία του ανθρώπινου δυναμικού… Πέρα από τη φαιδρότητα, όλα τα παραπάνω είναι θλιβερά. Στην ουσία, με αντάλλαγμα τον χρόνο σου για ένα μισθό παραδίδεις ατόφια τα μυστικά και την προσωπική σου ζωή και απλώς επαφίεσαι στην καλή βούληση και στην εχεμύθεια του ενδυναμωμένου πλέον με εξουσία τμήματος ανθρώπινου δυναμικού.

Αντιλαμβάνομαι πλήρως την άρνηση των νεοτέρων να συνδράμουν με την παρουσία τους στο εταιρικό περιβάλλον της πρωτεύουσας. Μονάχα μειονεκτήματα συναντούν. Ρίχνουν τον μέσο όρο ηλικίας και συντηρούν, χωρίς να συντηρούνται, μια υπερβολικά ακριβή πόλη, που έχει ποινικοποιήσει ακόμη και το κοίταγμα. Καθ’ οδόν για την εργασία, αναγκάζονται να κοιτούν την οθόνη του τηλεφώνου. Παίζουν Candy Crush γιατί θέλει τόλμη η οπτική επαφή και υπάρχουν επιπτώσεις. Ο δήμαρχος του Λονδίνου, Σαντίκ Καν, έχει κάνει σαφές ότι στα ΜΜΜ «το κοίταγμα είναι παρενόχληση και δεν θα γίνεται ανεκτό». 

Οσοι βέβαια απέχουν από το γραφείο χάνουν κάτι ανεκτίμητο, ένα...

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Χορεύοντας με τον εαυτό της

Γράφει η  Ελεάννα Βλαστού

Εχω παρατηρήσει, εδώ και κάποιους μήνες, έναν νεολογισμό στην Αγγλία. Ο κόσμος αναφέρεται στον «εαυτό του» ενώ απλώς θέλει να πει «εγώ». 

Γίνεται εκνευριστικότερο σε μορφή ερώτησης, όταν απευθύνονται σε κάποιον τρίτο: «Τι θα ήθελε να παραγγείλει ο εαυτός σας;», και εκεί μπορεί κάποιος, ακόμα και αν γνωρίζει γραμματική, να την πατήσει και να απαντήσει βαρύγδουπα στα όρια της έπαρσης «ο εαυτός μου χρειάζεται ένα δυνατό ποτό».  

Αυτή τη γλωσσική γελοιότητα την ξανασυνάντησα όταν μπήκα στο αεροπλάνο της επιστροφής για το Λονδίνο και ο πιλότος ευχήθηκε «καλό ταξίδι από το πλήρωμα και από τον εαυτό μου».  

Αφού ξεπέρασα τον εκνευρισμό που έχει να κάνει με τη χρήση της γλώσσας ευχήθηκα απλώς «ο εαυτός του» σήμερα να είναι σε φόρμα να πιλοτάρει, διότι στην προκειμένη περίπτωση ουδόλως με απασχολεί η υπόσταση παρά μόνο η ιδιότητά του και η δεξιοτεχνία του στο κόκπιτ. Επειδή είχα πολλές ώρες μπροστά και η μονομανία με χαρακτηρίζει, μου πέρασε η σκέψη ότι μπορεί να είναι βαθύτερο, κάτι που ξεπερνάει το γλωσσικό ολίσθημα και ακουμπάει το υπαρξιακό, την ταυτότητα του πιλότου. Ποιον εαυτό έχει σήμερα ο πιλότος;  

Αντιλαμβάνομαι ότι συχνά δεν είμαστε ένας άνθρωπος, αλλά μια κοινότητα ανθρώπων ενταγμένων σε ένα σώμα. Το θέμα του εαυτού απασχολεί την κοινωνία τα τελευταία χρόνια, αλλά είμαστε πραγματικά έτοιμοι να δεχτούμε την αυθεντικότητα; Ποιος είναι, τελικά, ο εαυτός μας;

Το Διαδίκτυο παρέχει πληθώρα ευκαιριών για τον κατακερματισμό μιας ταυτότητας και την ανασύσταση, τη διαμόρφωση ή τη σχηματοποίηση κατά το δοκούν. Την πλατφόρμα για να διαχυθεί και να διασκορπιστεί η άλλη μας προσωπικότητα την προσφέρουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το εικονικό περιβάλλον της φωτεινής οθόνης έχει ως κύρια χαρακτηριστικά την ανωνυμία και την απουσία φυσικής παρουσίας. Σε αυτή την πλασματική πραγματικότητα, που συνοδεύεται από ανυπαρξία ελέγχου και ισορροπίας, ο καθένας παρουσιάζει μια εκδοχή της ιδιοσυγκρασίας του, μια περσόνα που επιθυμεί να προβάλει. 

Προηγείται βεβαίως η εξωτερική εμφάνιση. Τα δύο τρίτα των χρηστών επεξεργάζονται τις φωτογραφίες πριν τις αναρτήσουν ξοδεύοντας κατά μέσον όρο 45 λεπτά για να αφαιρέσουν ατέλειες, να λειάνουν την υφή του δέρματος και να λευκάνουν το χαμόγελό τους. Το αποτέλεσμα φυσικά είναι ο «ιδανικός εαυτός» να απέχει από αυτόν που κινείται και αναπνέει εκτός οθόνης. Εάν σήμερα μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού την περνάει σε ένα άλλο, παράλληλο περιβάλλον, αποσυνδεδεμένο από την πραγματικότητα και αποτραβηγμένο, φυσικά, από γεωγραφικές –ή άλλες– ρίζες, τότε ο κυβερνοχώρος είναι η απόλυτη μετατόπιση.

Θέλω να επιστρέψουμε όμως στην πραγματικότητα. 

Η Φινλανδή πρωθυπουργός Σάνα Μάριν δήλωσε το 2020 σε μια συνέντευξή της στη βρετανική Vogue ότι «θέλω να είμαι ειλικρινής, θέλω να είμαι ο εαυτός μου. Το βρίσκω ευκολότερο».  

Δύο χρόνια αργότερα τη βλέπουμε σε ένα εορταστικό βίντεο 30 δευτερολέπτων που ευφραίνει το ακροατήριο. Ή τουλάχιστον θα έπρεπε να έχει αυτό το εφέ. Μια γυναίκα νέα, όμορφη, κεφάτη, η οποία φοράει έναν δύσκολο συνδυασμό ρούχων –μαύρο μπλουζάκι και άσπρο τζιν–, που παρ’ όλα αυτά την κολακεύουν, να περνάει καλά. Απολύτως ευθυγραμμισμένη με ό,τι είχε δηλώσει και σε απόλυτη σύμπνοια με την ηλικία της. Φοβήθηκα μονάχα πως δίνει καλές ιδέες σε συναδέλφους της και θα έρθουμε αντιμέτωποι με γκρι κοστούμια παραγεμισμένα με κοιλιές να λικνίζονται. Αυτή ήταν η πρώτη κακεντρεχής σκέψη, λάθος. Μπορεί κάποιος να χορεύει στα 36, στα 56, στα 76 και στα 96 με οποιονδήποτε σωματότυπο.  

Τι ήταν αυτό που εκνεύρισε τόσο στη στάση της; 

Το φύλο και η ηλικία της με πάσα βεβαιότητα. Μια όμορφη γυναίκα που τα έχει όλα όχι μόνο βρίσκεται σε θέση εξουσίας, αλλά παρτάρει με ρυθμό. Εκείνη με τη σειρά της έπεσε στην παγίδα του σεξισμού και αντιμετώπισε τις κατηγορίες σύμφωνα με το φύλο της. Συνετά και απολογητικά. Αντί να οργανώσει ακόμα ένα πάρτι, δέχτηκε να κάνει τεστ για να διαπιστωθεί εάν είχε κάνει χρήση ναρκωτικών. Συνεσταλμένη, αξιοπρεπής, αλλά απολογητική.  

Γιατί; 

Ενας άντρας πολιτικός όχι μόνο δεν θα απολογούνταν, αλλά θα αρνούνταν. Θα μας έπειθε για τη σκευωρία, θα έφτανε ακόμα μακρύτερα και θα μας έπειθε ότι δεν βλέπουμε ό,τι βλέπουμε και ότι δεν ήταν αυτός στο βίντεο. 

Τι το μεμπτό υπάρχει στο να διασκεδάζει κάποιος στον ελεύθερο χρόνο του όταν βρίσκεται εκτός υπηρεσίας; 

Δεν υπάρχει τίποτα το επιλήψιμο. Οι αντιδράσεις προκλήθηκαν και οι μομφές διατυπώθηκαν γιατί τολμάει να είναι ο εαυτός της, χωρίς να προσπαθεί να είναι οτιδήποτε άλλο από αυτό που είναι. Η «πόλωση» απλοποιεί μια εμπειρία όταν αυτή, για τους πολλούς, είναι δυσκολοχώνευτη. Δεν είναι εύκολο να είσαι ο εαυτός σου, είναι απλούστερο όμως από την εναλλακτική. Το να μην είσαι ο εαυτός σου ενισχύει μια συμπεριφορά που επηρεάζει τη σχέση με την πραγματικότητα. Η παραποιημένη συμπεριφορά επηρεάζει τη διανοητική μας κατάσταση, επιδρά ακόμα και στον τρόπο που ανταποκρινόμαστε στις ίδιες μας τις σκέψεις. Αλλοιώνει το ψυχολογικό μας τοπίο και μας σπρώχνει προς μια άλλη, άγνωστη κατεύθυνση.

  
«Είμαι άνθρωπος», δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου μετά τη διαρροή του βίντεο. Μια έκφραση που την ακούω σαν: είμαι άνθρωπος και είμαι ο εαυτός μου με τις πολλές πτυχές του. Ολες είναι μέρος της αφήγησής μου και θέλω να δένουν αρμονικά.

Εάν δεν μπορεί να αφηγηθεί ποια είναι, εάν δεν μπορεί να δείξει ποια είναι, θα χάσει την πλοκή (της). Η πιο προκλητική πτυχή της πραγματικότητας είναι...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΔΙΕΘΝΗ ΝΕΟΤΑΞΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ: Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία (Μέχρι που ήρθε ο ΙσλαμοΜαχμούτης Δήμαρχος του Λονδίνου να της αλλάξει τα φώτα...)

Γράφει η  Ελεάννα Βλαστού

(Είναι συγγραφέας και ζει στο Λονδίνο.)

Διάβασα στην εφημερίδα ότι εν μια νυκτί ο δρόμος Alexander μεταμορφώθηκε σε Alexandra. 

Το εξέλαβα ως σημείο των καιρών. Μια κάτοικος της περιοχής επικοινώνησε αγχωμένη με τον άνδρα της για να της υπενθυμίσει σε ποια οδό ζουν. Στην εποχή μας το μυαλό παίζει παιχνίδια. Αποδείχθηκε ότι κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να αλλάξει το φύλο του δρόμου και ότι επρόκειτο απλώς για ορθογραφικό λάθος.  

Το περιστατικό συνέβη στο Σάφοκ, αλλά ταιριάζει με ό,τι ανακοίνωσε ο δήμαρχος του Λονδίνου Σαντίκ Καν. Κάποια ορόσημα που παραπέμπουν στο αποικιοκρατικό παρελθόν θα ξηλωθούν και μετά σειρά στην πολιτική ατζέντα έχουν οι οδοί. Θα προστεθούν ή θα μετονομαστούν συνυπολογίζοντας τις μειονότητες, συμβαδίζοντας με τις σύγχρονες ευαισθησίες και την πολυπολιτισμικότητα της πόλης.

Τα οδωνυμικά της πρωτεύουσας είναι ένα ταξίδι στο παρελθόν. Δρομίσκοι, μονοπάτια, ημικύκλιοι δρόμοι, πάροδοι, στάβλοι και σοκάκια είναι μερικές από τις λέξεις που χρησιμοποιούν οι Αγγλοι για τη λέξη οδό. Δεν βρίσκεις τις αμερικανικές λέξεις λεωφόρο και αρτηρία. Στην πόλη που κινείται και εμπορεύεται όλα ξεκίνησαν από τους υπαίθριους πάγκους των δρόμων. Οι δρόμοι του ψωμιού, του μελιού, του γάλακτος, του ψαριού, του κρέατος και της Παρασκευής (μέρα που απέφευγαν το κρέας) βρίσκονται ακόμα στο Σίτι, αν και η τοποθεσία έχει αλλάξει χρήση. Εδώ βρίσκεται πλέον το οικονομικό και τραπεζικό κέντρο μαζί με το Κανάρι Γουόρφ. Οι διευθύνσεις όμως που σε βοηθούσαν να καταλάβεις εάν θα βρεις ό,τι ψάχνεις υιοθετήθηκαν. Στην αρχή όλα τα ονόματα ήταν πρακτικά, εναρμονισμένα με το περιβάλλον. Ενα δέντρο ή ένα ποτάμι ονομάτιζε την περιοχή. Εφτά φτελιές έδωσαν το όνομα «εφτά αδελφές». Αλλα ονόματα βοηθούν να αντιληφθείς προς τα πού οδεύεις. Πάρε τον δρόμο Φούλαμ για το Φούλαμ. Η οδός Αμήν προέκυψε από το σημείο όπου η πομπή των κληρικών κάνοντας τον γύρο του Καθεδρικού του Saint Pauls λέει το Αμήν του ύμνου.

Τα κοινότοπα ονόματα είναι πολύ συχνά. Πέφτεις συχνά πάνω στους «νέους» δρόμους (52), τους δρόμους του βασιλιά (37), της βασίλισσας (27), της πριγκίπισσας (22) και του δούκα (17). Διαβάζω ότι τα ακίνητα που βρίσκονται στην αρσενική εκδοχή έχουν πάντα μεγαλύτερη αξία. 

Οσο για τους δρόμους «της Εκκλησίας» υπάρχει συνάρτηση με το πόσο θρήσκοι είναι οι περίοικοι. Αδιευκρίνιστο εάν επέλεξαν τον δρόμο επειδή είναι θεοσεβούμενοι ή αν η οδός άσκησε επιρροή. Με τον πιο ευσεβή δρόμο, που συμπεριλαμβάνει συναγωγή, εκκλησία και τζαμί, να βρίσκεται στο Νότινγκ Χιλ.  

Το Λονδίνο δεν ονομάτιζε επίσημα τους δρόμους του, συχνά άφηνε την φαντασία στους επενδυτές και στους χτίστες. Και έτσι προέκυψαν πολλά ονόματα παιδιών και συζύγων. Τζέιμς, Τσαρλς και Φρέντερικ, Εμα, Ελίζαμπεθ και Ελεν. Αν και μόνο το 30% της πόλης έχει γυναικεία ονόματα. Σε ό,τι αφορά τους πιο αγενείς δρόμους, οι κάτοικοι υποβάλλουν αιτήσεις να διατηρηθεί η «Πίσω Οδός» στο Σίτι («Butt hole» για να μη χάνεται ο λυρισμός της ξένης λέξης με τη διάσημη ελληνική μετάφραση).

Πρόσφατα έχουν ενταχθεί η χαλαρωτική οδός της γιόγκα, η οδός του κάρμα που αντλεί από την ινδική παράδοση και ο αραβικός όρος masjid που χρησιμοποιήθηκε για τον δρόμο του τζαμιού στο ανατολικό Λονδίνο.  

Ο Σαντίκ Καν προσβλέπει στην καθαίρεση όσων οδών παραπέμπουν στο ιμπεριαλιστικό παρελθόν. Για αρχή επιβουλεύεται την αυτοκρατορική και την ιμπεριαλιστική οδό, τη Rhode Way και τη Sloane square. Το άγαλμα του πρώτου απειλείται καθημερινά στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, αν και κατά τη γνώμη μου αρκεί απλώς να προστεθεί η ταμπέλα «αποικιοκράτης-δουλέμπορος». O Hans Sloane, γιατρός στο επάγγελμα, παντρεύτηκε κληρονόμο φυτειών από την Τζαμάικα. Αλλά εάν μετονομαστεί η πλατεία θα πρέπει να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο να κλείσει πτέρυγες του Βρετανικού Μουσείου, καθώς η βάση των εκθεμάτων προέρχεται από τη συλλογή του. Και έτσι μπερδεύεται το πράγμα, θα πρέπει να αποσυναρμολογήσει όλη την πόλη.  

Τι θα γίνει με την κατεξοχήν επεκτατική βασίλισσα και το μουσείο Βικτώρια και Αλμπερτ; 

Με τον τέσσερις φορές πρωθυπουργό Λίβινγκστοουν που έχει άγαλμα και πάρκο προς τιμήν του; 

Ναι μεν τάχθηκε υπέρ της κατάργησης του δουλεμπορίου, αλλά ο πατέρας του πλούτισε με φυτείες και αποζημιώθηκε από την κυβέρνηση μετά την κατάργηση της δουλείας. 

Τι θα γίνει με τον δρόμο και τη στήλη προς τιμήν του Νέλσον που αντιτάχθηκε στην κατάλυση της υποδούλωσης; Ακόμα και η οδός Ντάουνινγκ θα πρέπει να μεταβαπτιστεί, καθώς ο Georges Downing επικύρωνε τα οικονομικά του κράτους στις Δυτικές Ινδίες τον 17ο αιώνα.  

Καλή τύχη στο έργο του δημάρχου.
 

Αν θέλει να κάνει μια χάρη στους κατοίκους της πόλης, προτείνω...

 

ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Επιτυχία, η τελευταία μεγάλη ιδεοληψία

Γράφει η Ελεάννα Βλαστού 

(Συγγραφέας που ζει στο Λονδίνο)

Η πανδημία λειτούργησε συσπειρωτικά. Η συνοχή και η αλληλεγγύη είναι οι αξίες που τέθηκαν σε εφαρμογή και ο αδιανόητα υψηλός αριθμός εθελοντών για το εμβόλιο, η απόδειξη.  

Λειτούργησε όμως και αποξενωτικά, σαν ένας προβολέας που έκανε ευκρινείς όλες τις ανισότητες. Ο Michael J. Sandel, πολιτικός φιλόσοφος – καθηγητής του Xάρβαρντ, στο «Τι δεν μπορεί να αγοράσει το χρήμα» (εκδ. Πόλις) θα μπορούσε κάλλιστα να προσθέσει ένα κεφάλαιο για την πανδημία.  

Μπορεί η αρρώστια, όπως όλες, να είναι αμερόληπτη και ο φόβος να μην κάνει διακρίσεις, η αναγκαστική νοσηλεία όμως μέσα από το κρατικό σύστημα υγείας άλλαξε τους κανόνες. 

Παρατήρησα ότι οι πιο προνομιούχοι επέδειξαν μεγάλο ζήλο στην πρώτη φάση του ιού. Βοηθήθηκαν από τη δυνατότητα της εργασίας από το σπίτι, την ευρυχωρία των τετραγωνικών, ένα ισχυρότερο σύστημα υποστήριξης και τις διανομές κατ’ οίκον, που έφταναν παραδόξως στην ώρα τους. Οσο περνούσαν οι μήνες και ίσως επειδή στην Αγγλία οι εντολές ήταν ασαφείς, οι όροι ελαστικοί και οι κανόνες εύκολα παρακάμψιμοι, η τάση για υπακοή άρχισε να φθίνει. Τα χρήματα ξεφεύγουν πάντα την κατάλληλη στιγμή, όχι από την αρρώστια αλλά από τα μέτρα που είναι σχεδιασμένα για να την περιφράξουν. Βρίσκουν τη δίοδο κατά τη διάρκεια των περιορισμών σε τόπους πιο ζεστούς και χαλαρούς ή την πρόσβαση σε ένα εξοχικό σπίτι με κήπο και καλή λειτουργία του Διαδικτύου. Κανένας ωστόσο δεν μπορεί να μιλήσει για «αυτάρκεια». Ολοι ανεξαιρέτως τον τελευταίο χρόνο στηριζόμαστε στην «καλοσύνη των ξένων».

Το τελευταίο βιβλίο του Michael J. Sandel «The Τyranny of Merit», που το μεταφράζω αυθαίρετα στα ελληνικά ως «Η τυραννία της αξίας», μου φαίνεται εξαιρετικά επίκαιρο. Είναι η απόλυτα κατάλληλη στιγμή για να αναλογιστούμε τι χρωστάμε ο ένας στον άλλον ως κοινωνία πολιτών και ίσως να αναθεωρήσουμε τις απόψεις μας για το ποιους αποτιμούμε ως σημαντικούς.

Για να ξεκινήσουμε, θα πρέπει πρώτα να ορίσουμε τι αξιολογεί η κοινωνία ως επιτυχία.  

Η επιτυχία περιγράφεται με κοινωνική κινητικότητα και πορεία προς έναν υψηλό μισθό. Η ρητορική της πάει ως εξής: όσοι δουλεύουν σκληρά και παίζουν σύμφωνα με τους κανόνες θα τα καταφέρουν. Συνοδεύεται συνήθως από το σλόγκαν –που ο Ομπάμα εκστόμισε περί τις εκατόν σαράντα φορές– «μπορείς να τα καταφέρεις εάν προσπαθήσεις» για να φθάσεις όπου σου επιτρέπουν τα ταλέντα και οι φιλοδοξίες σου.  

Η κοινωνία, από την πλευρά της, οφείλει να σου προσφέρει ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στην παιδεία. Αξιοκρατία. 

Το πρόβλημα με την αξιοκρατία είναι ότι όλοι συμφωνούμε επί της αρχής, αλλά η ιδέα υπολείπεται της πράξης. Η σκοτεινή πλευρά της έχει τη μορφή κληρονομικής αριστοκρατίας, που δημιουργεί νικητές και ηττημένους. Η ιδέα ότι επιβραβεύεσαι για τη δουλειά και τα ταλέντα δημιουργεί οίηση στους κερδισμένους καθώς πιστεύουν ότι είναι αυτοδημιούργητοι και «παίρνουν γιατί αξίζουν». Ξεχνούν ότι η καλή τύχη τούς εφοδίασε με προνόμια στην αφετηρία της ζωής τους. Λησμονούν ό,τι έχει δαπανηθεί πάνω τους (χρόνος και χρήματα) για την καλλιέργεια των χαρισμάτων τους. Οι υπόλοιποι, επίσης σκληρά εργαζόμενοι σύμφωνα με τους κανόνες, μένουν συχνά απ’ έξω. Περιθωριοποιημένοι οικονομικά και απομονωμένοι πολιτισμικά, βλέπουν ότι οι ικανότητές τους δεν επικροτούνται από το σύνολο. 

Διαιωνίζεται έτσι μια «αξιοκρατική ύβρις» με το σύστημα να παραμένει άνισο και να διαβρώνει τις ευαισθησίες μας. Αφήνει λίγο χώρο στην ευγνωμοσύνη, στην ταπεινοφροσύνη, στην αλληλεγγύη και στο χρέος που έχουμε ο ένας απέναντι στον άλλον ως πολίτες.

Και εδώ μπαίνει η επικαιρότητα. 

Η «αυτάρκεια» καλύπτει και μας γεμίζει ικανοποίηση όταν όλα βαίνουν καλώς. Σημαίνει ανεξαρτησία. Πλην όμως, είναι τρομακτικά αποθαρρυντική έως και τιμωρητική όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά. Τώρα, πλέον, όλοι βασιζόμαστε στην καλοσύνη των άλλων. Ουδείς αυτόνομος.  

Μήπως είναι η ώρα να καταρριφθεί και η τελευταία μεγάλη ιδεοληψία που θεωρείται ακόμη ορθή, που είναι...

 

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ - ΧΡΟΝΟΣ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Συμβουλές στον δεκάχρονο γιο μου

Γράφει η  ΕΛΕΑΝΝΑ ΒΛΑΣΤΟΥ
(Συγγραφέας που ζει μόνιμα στο Λονδίνο)

Το τελευταίο κείμενο μιας εξαιρετικά δύσκολης χρονιάς θα έπρεπε ίσως να τη συνοψίζει και να κλείνει με μια νότα οπτιμισμού για το νέο έτος. Αποφάσισα, όμως, να εκμεταλλευθώ το γεγονός ότι έχω δική μου στήλη. Εάν υπάρχει ένα θετικό είναι ότι μπορείς να γράφεις ό,τι θέλεις. Φέτος δεν έχω δώρα για κανέναν, ούτε για τον γιο μου, αλλά του έγραψα συμβουλές και τις μοιράζομαι μαζί σας. Πρώτα διατυπώνω την επιθυμία η άνοιξη να υποδεχόταν την πρώτη μέρα του χρόνου.

Ξεκινώ. 

Ο τρόπος έκφρασης, το πρωταρχικό μέσο επικοινωνίας, είναι πάντα διφορούμενος. Το «σε ακούω» σημαίνει ότι σκέφτεται τι θα σου απαντήσει και δεν σε ακούει. Το «θα το σκεφθώ» δηλώνει ότι θα ξεχάσει τι πρέπει να σκεφθεί όταν απομακρυνθείς. 

Εάν θέλεις να κερδίσεις χρόνο, πες «άσε με να το σκεφθώ». 

Αν κάποιος σε ρωτήσει αν σου έχει πει την ιστορία, κατά 98% στην έχει πει την ιστορία. Θυμήσου ότι όποιος αφηγείται τι έκανε πριν από είκοσι χρόνια, φανερώνει πως δεν έχει κάτι να σου πει για το παρόν. 

Δεν χρειάζεται να έχεις άποψη για όλα. Ο μπαμπάς σου λέει το εκνευριστικό: «Δεν έχω άποψη, αλλά αν θέλεις μπορώ να σου πω τη γνώμη μου». Μπορείς να το λες κι εσύ.

Μακάρι να γεννιόμασταν με έναν ενσωματωμένο ανιχνευτή μπουρδολογίας. Δυστυχώς, πρέπει μόνοι να κάνουμε τη δουλειά. Οι άνθρωποι γύρω μας χρειάζονται ειδική μεταχείριση. Αλλά δεν είναι όλοι ίδιοι. Μια δύσκολη κατηγορία είναι οι περήφανοι για τη χαζομάρα τους. Η χειρότερη συνομοταξία είναι οι πομπώδεις, οι στομφώδεις και όσοι παίρνουν τον εαυτό τους στα σοβαρά. Μην τους συναναστρέφεσαι. 

Παρ’ όλα αυτά, όλοι ανεξαιρέτως υπερεκτιμούμε το μυαλό και τις δυνατότητές μας. Και ο εαυτός μας χρειάζεται διαχείριση. Μέτρα μέχρι το είκοσι όταν θέλεις να τα σπάσεις όλα. Σπάσε τα αν είναι απαραίτητο και μάζεψέ τα με ψυχραιμία. 

Η βοήθεια έρχεται μονάχα όταν ζητηθεί, αλλά όταν αντιληφθείς ότι κάποιος τη χρειάζεται, πρέπει να σπεύσεις. Είναι δύναμη πάντως να νιώθεις και να δηλώνεις ευάλωτος. 

Εάν οι τύψεις εμφανιστούν, συνήθως πρέπει να επανορθώσεις και όταν αισθανθείς ότι κάπου είναι κακοτοπιά, είναι κακοτοπιά.

Τι γίνεται με τις αρετές;  

Ας πούμε, η σκληρή δουλειά. Η σκληρή δουλειά δεν οδηγεί πάντα σε επιτυχία, αλλά βοηθάει να πιστεύεις ότι ισχύει. Οσο για τα προσόντα, οι γλώσσες, τα μαθηματικά και η ιστορία είναι τα απαραίτητα, αλλά η ευγένεια και η γοητεία είναι τα αφοπλιστικά χαρίσματα. Επέλεξε τον τόνο με τον οποίο θα εκφράζεσαι, αλλά θα απευθύνεσαι στον ίδιο τόνο και με αντίστοιχο σεβασμό σε όλους ανεξαιρέτως.

Σύντομα θα καταλάβεις πως ό,τι κάνουν ή ό,τι πιστεύουν οι πολλοί δεν σημαίνει ότι είναι το σωστό. Εκατό πάνω από έναν άνθρωπο είναι ήδη πολλοί. Μη γίνεις ο εκατοστός πρώτος που θα πέσει πάνω του. Είναι ανέντιμη μικρότητα. Με οποιοδήποτε κόστος να έχεις πάντα το θάρρος της γνώμης σου. Η σιωπή αφήνει απροστάτευτους τους αδικημένους.

Καθώς θα μεγαλώνεις, κάνε παρέα και με αλλόκοτους, εκκεντρικούς, ιδιόρρυθμους. Θα ακούς και θα μαθαίνεις διαφορετικά πράγματα. Μάθε να σκέφτεσαι διαφορετικά. 

Μάθε να κάνεις φίλους. Δεν μπορώ να πλέξω επαρκώς το εγκώμιο της φιλίας. Οι φίλοι σε κουβαλούν αθόρυβα λίγα μέτρα παραπέρα όταν αδυνατείς να το κάνεις μόνος. Χωρίς κριτική και χωρίς ερωτήσεις. 

Αν με ρωτήσεις τι είναι οικειότητα, νομίζω ότι σημαίνει: κάθομαι σιωπηλός απέναντι στον άλλον χωρίς να έχω την έννοια να γεμίζω το κενό με λόγια.

Ιδού μερικές ακόμα υποδείξεις αν δεν έχεις κουραστεί: 

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ: Χριστουγεννιάτικη κάρτα

Της  Ελεάννας Βλαστού

Δεν είμαι μεγάλη οπαδός των Χριστουγέννων, όσες φορές έχω μείνει στο Λονδίνο, διαπίστωσα ότι το ζουν με την ψυχή τους. Είναι όλο περιτυλίγματα, γεμιστές γαλοπούλες, λαχανάκια Βρυξελλών, παντομίμα, επιτραπέζια παιχνίδια και αστεία που δεν τα καταλαβαίνω, είτε γιατί η κατανόηση της ιδιωματικής γλώσσας δεν μου το επιτρέπει, είτε γιατί δεν έχω πιει αρκετά. Αλλά αυτό κάνει τα αστεία τόσο ξεχωριστά και το αλκοόλ τόσο απαραίτητο· τα αστεία δεν μεταφράζονται και η κατανάλωση με κάνει να νιώθω λιγότερο χαμένη στη μετάφραση. Εάν δεν έχεις περάσει όλη σου τη ζωή στην Αγγλία, αδύνατον να συμμετέχεις στην εύρεση των διαφημιστικών σλόγκαν της δεκαετίας του ’90, δεν αντιλαμβάνεσαι γιατί είναι απαραίτητο να φορούμε εύθυμα πουλόβερ και κάτι διασκεδαστικό –σαν καπέλο– στο κεφάλι, ούτε τον λόγο που κατά τη διάρκεια της εορταστικής περιόδου πρέπει να σε γυμνάζει κάποιος που κουδουνίζει σε κάθε κίνηση ντυμένος ως τάρανδος και οι σχολικές παραστάσεις να συνοδεύονται με ατελείωτα χόου, χόου, χόου.  

Το 2020 είναι όλα διαφορετικά, ακόμα και τα μεγάλα τραπέζια θα μου λείψουν, αυτά που κρυβόμουν στο μπάνιο μισή ώρα για να ηρεμήσει το κεφάλι μου πριν ξεκλειδώσω για ν’ ακούσω νηφάλια τον λόγο της βασίλισσας.

Εδώ και ενάμιση μήνα είμαι ντυμένη καταλλήλως, με τα χαλαρά ρούχα που φοράει ένας στις 26 Δεκεμβρίου, έχω ήδη δει το «Home Alone» τρεις φορές, περιφέρομαι μεταξύ του καναπέ και της πολυθρόνας σπρώχνοντας τα τρίμματα, αποφεύγοντας τα σοκολατάκια, προσπαθώντας να συνέλθω από το χανγκόβερ. Στο σπίτι μου από τον Νοέμβριο έχουν μετοικήσει η γιορτινή διάθεση και η φωταψία της Οξφορντ Στριτ. Κάθε επίπεδη επιφάνεια έχει γεμίσει και η σκόνη δεν ενοχλεί γιατί κρύβεται επαρκώς πίσω από τα διακοσμητικά. Βρίσκομαι ανάμεσα σε γκι, γιρλάντες, γυάλινα δέντρα, πλαστικούς αγιοβασίληδες, ξύλινα αστέρια, χάρτινες χιονονιφάδες, πίνω από εόρτια φλιτζάνια και σκουπίζομαι με πολύχρωμες χαρτοπετσέτες. 

Δηλώνω ότι οι χριστουγεννιάτικες κάρτες είναι μια αντιοικολογική συνήθεια, αλλά στην ουσία βαριέμαι να γράφω ευχές που είναι ήδη γραμμένες μέσα, να ψάχνω διευθύνσεις και να κολλάω γραμματόσημα.  

Φέτος όμως αποπειράθηκα να γράψω τρεις με τον καλύτερο γραφικό χαρακτήρα στον εαυτό μου.  

Η πρώτη λέει: «Αγαπητή Ελεάννα, προσωπικά σου υπόσχομαι ότι όλα θα πάνε καλά μετά το Brexit, με ή χωρίς ντιλ, λαχανικά θα βρίσκεις στα ράφια, τις θερμότερες ευχές μου σε σένα και την οικογένειά σου, φιλικά, Μπόρις»· η άλλη λέει: «Κάθε μέρα που περνάει αντιλαμβάνομαι το λάθος μας, έπρεπε να είχαμε παραμείνει στην Αγγλία όπως μας είχες συμβουλεύσει, πολλές ευχές από την Καλιφόρνια, Μέγκαν-Χάρι-Αρτσι»· και η τρίτη: «Ανυπομονούμε να κάνουμε το εμβόλιο και να έρθετε να μας επισκεφθείτε στο Κόμο, μας έχετε λείψει! Αμάλ – Τζορτζ». Θα τις τοποθετήσω σε περίοπτη θέση στην άκρη του τραπεζιού, λυπάμαι μόνο που κανείς δεν θα μας επισκεφθεί για να τις δει.

Μου αρέσει να λαμβάνω κάρτες, τις έχω αραδιάσει όπου μπορούν να σταθούν. Τις βάζω κάτω και λέω: «Φέτος έχουμε: πέντε με χιονάνθρωπους, οκτώ με δέντρο, έξι με στεφάνια». Κρατώ πάντα όσες έχουν οικογενειακές φωτογραφίες. Μ’ ενδιαφέρει να βλέπω την εξέλιξη των ενηλίκων και των ανηλίκων. Παρακολουθώ την πορεία τους από μια φωτογραφία ετησίως. Φυλάσσονται ως ενθύμιο, αν και δεν τους ξέρω όλους τους αποστολείς. Ο Πίτερ, συμφοιτητής του άνδρα μου, και η γυναίκα του Μπεθ, μας ταχυδρομούν κάθε χρόνο κάρτα παρόλο που δεν τους έχω γνωρίσει ποτέ.

Το 2015 είναι ο Πίτερ και η Μπεθ.

Το 2016 είναι ο Πίτερ, η Μπεθ και ο μικρός Κάσπαρ.

Το 2017 μας εύχονται ο Πίτερ, η Μπεθ, ο Κάσπαρ και τα δίδυμα Ολίβια και Χιου.

Το 2018 δεν λαμβάνουμε κάρτα γιατί φαντάζομαι ούτε ο χρόνος, ούτε ο οικογενειακός προϋπολογισμός το επιτρέπουν.

Το 2019 ο Πίτερ, η Μπεθ, ο Κάσπαρ και τα δίδυμα Ολίβια και Χιου φορούν ασορτί καρό πουλόβερ, δίπλα τους ποζάρει το σκυλί με το όνομα Θάντερ με τη γλώσσα έξω και με φόντο το πράσινο της αγγλικής εξοχής.

Ρωτώ τον άνδρα μου γιατί φέτος δεν λάβαμε κάρτα από τον Πίτερ, την Μπεθ, τον Κάσπαρ, την Ολίβια, τον Χιου και τον σκύλο με το όνομα Θάντερ.  

«Χώρισαν», μου απαντάει. 

Τον κοιτώ με ανυπομονησία και ξέρει ότι δεν με καλύπτει η απάντηση. Θέλω να ξέρω όλες τις λεπτομέρειες για το ζευγάρι που ποτέ δεν έχω γνωρίσει. 

«Η Μπεθ...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΜΕΓΑΛΟΙ ΗΓΕΤΕΣ: Στην Ντάουνινγκ Στριτ της δεκαετίας του ’80

 

Η Μάργκαρετ Θάτσερ, συνοδευόμενη από τον σύζυγό της Ντένις, αποχωρεί από την Ντάουνινγκ Στριτ 10 έπειτα από 4.227 ημέρες στην πρωθυπουργία. Φωτ. ASSOCIATED PRESS

Της ΕΛΕΑΝΝΑΣ ΒΛΑΣΤΟΥ*


Είναι οκτώ το πρωί, αλλά έχω την εντύπωση ότι είναι τρεις το απόγευμα. Ολες οι μέρες είναι πρωινοβραδινές. Θα μπορούσα να τις προσπεράσω και να πιω ένα gin tonic. Πίνω καφέ κοιτάζοντας το ψιλόβροχο. Ελάχιστοι διαβάτες, λιγοστά αυτοκίνητα διασχίζουν με βραδύτητα τον υγρό δρόμο και δεν μπαίνουν στον κόπο να ανοίξουν τις ομπρέλες και τους καθαριστήρες τους. Ανάβω το φως και περιμένω κάποιον να συγχρονιστεί με την κίνησή μου ενεργοποιώντας χειροκίνητα τις παλιές πράσινες λάμπες γκαζιού που έχουν διατηρηθεί στον δρόμο μας. Εδώ και μέρες ο ξύλινος διάκοσμος της απέναντι παμπ μοιάζει αδιευκρίνιστος. Χρειάζεται φως η πόλη. Τα εστιατόρια είναι σκοτεινά, οι βιτρίνες συσκοτισμένες και τα ελάχιστα στολίδια στους δρόμους αυτή την περίοδο είναι χειρότερα από το καθόλου στολίδια. Εχω χάσει την επίγνωση του χρόνου, ίσως και των δεκαετιών. Μήπως είναι το δωδέκατο lockdown; «Μήπως βρισκόμαστε στο Λονδίνο της δεκαετίας του ’80;», ρωτώ τον άνδρα μου. «Οχι, τότε είχαμε διακοπές ρεύματος».

Συμβάλλουν στην αίσθηση η ανάγνωση του «Shuggie Bain» που πήρε το φετινό βραβείο Μπούκερ, μια καταπληκτική ιστορία τραύματος και αλκοολισμού που διαδραματίζεται στην Αγγλία του ’80 (αναμένεται από τις εκδόσεις Μεταίχμιο) και η θέαση του «Crown» κι ας μην είναι στο βίντεο. 

Δύο γυναίκες ξεχωρίζουν. Η μία για την ευαισθησία και τη συμπόνια και η άλλη για το θάρρος και την αποφασιστικότητά της, η Νταϊάνα και η Θάτσερ. 

Η δεύτερη γίνεται πρωθυπουργός στα 54, «Σιδηρά Κυρία» στα 57 (μετά την εισβολή στα Φόκλαντς) και συνταξιούχος στα 66. Η Αντερσον παρότι την κάνει να μοιάζει 75, την υποδύεται πειστικά με όλη την πανοπλία: μαλλιά, ταγέρ, τσάντα, πέρλες. Καταφεύγει στην κίνηση που αφαιρεί το σκουλαρίκι, σηκώνοντας το ακουστικό για να μιλήσει με αυτή την προσποιητή, αργόσυρτη φωνή που σχολιάστηκε αρνητικά. Της προσήψαν ότι «φοράει» τον ρόλο, την προδίδει η φωνή. Αλλά και η Θάτσερ φορούσε τη δημόσια φωνή. Στις ιδιωτικές της στιγμές μιλούσε ζωντανά και γρήγορα. Πήρε δύο φορές μαθήματα ορθοφωνίας, μία στο σχολείο για να αποβάλει το ψεύδισμα και μία την περίοδο κατά την οποία βρισκόταν στην αντιπολίτευση, όταν τη συμβούλευσαν να χαμηλώσει τους γυναικείους τόνους για να προσδώσει βαρύτητα, συγχρονίζοντας τη χροιά με τις απαιτήσεις ενός ανδρικού ακροατηρίου. Η Αντερσον πιάνει την ουσία, σκιαγραφεί την προσωπικότητα, την ταγμένη, εστιασμένη στη μεγάλη εικόνα πολιτικό, με τη διαύγεια του σκοπού: τον εκμοντερνισμό της Μεγάλης Βρετανίας.

Η Μάργκαρετ Θάτσερ πέτυχε το δύσκολο στη πολιτική, το ανεπανάληπτο στην ταξική Αγγλία, κατόρθωσε να αφηγηθεί μια ιστορία. 

Ο θατσερισμός ξεκίνησε με το «μια φορά κι έναν καιρό υπήρχε ένα κορίτσι, το έλεγαν Μάργκαρετ Ρόμπερτς, ήταν κόρη μανάβη, μια αουτσάιντερ, που με το ταλέντο της και σκληρή δουλειά έγινε πρωθυπουργός…», δίνοντας ελπίδα, νεύρο και χρώμα σε μια γκρι χώρα. Εθεσε όμως και τη βάση του θυμού που το 2016 κατέληξε στο Brexit.  

Με τεχνοκρατική ρητορική εισήγαγε την «αγορά» στο λεξιλόγιο, αλλά οι μηχανισμοί της παγκοσμιοποιημένης αγοράς δεν λειτουργούν για το κοινό καλό, γιατί αποκλείουν τους αδύναμους. 

Εδωσε δικαίωμα αγοράς των κρατικών διαμερισμάτων σε προνομιακές τιμές, αλλά δεν υπολόγισε ότι αργότερα θα περάσουν στα χέρια κατασκευαστών και η έλλειψη στέγασης και οι εκτοξευμένες τιμές ακινήτων θα γονατίσουν τους πολίτες. 

Μίλησε για αξιοκρατία, ίσες ευκαιρίες, ταλέντα, σκληρή δουλειά και προσωπική ευθύνη. Δεν στάθμισε, όμως, ότι όσοι στερούνται χαρισμάτων και δύναμης για να τα καταφέρουν είναι άμοιροι ευθυνών και απλώς μένουν πίσω πικραμένοι και ανήμποροι. 

 Σαράντα χρόνια αργότερα σύσσωμο το Κοινοβούλιο αποτελείται από μια υπερελίτ πτυχιούχων που στερείται πρακτικής σοφίας για τη μανούβρα. 

Ενας ψηφοφόρος είπε στη κάμερα την ατάκα που συνοψίζει το Brexit: «Φτάνει πια με τους ειδικούς», που σημαίνει: γκώσαμε με τους έξυπνους και επιτυχημένους του Λονδίνου που δεν έχουν καμία επαφή με την Αγγλία, όπου το 70% δεν έχει πτυχίο πανεπιστημίου. Το ντιλ βρίσκεται σε εξέλιξη και κανείς δεν θυμάται τη συμβουλή της Μάγκι: «Οσο περισσότερο θέλεις να συναλλάσσεσαι και να εμπορεύεσαι τόσο περισσότερο καλείσαι να προσαρμόζεσαι».

Την πέταξαν σχεδόν πραξικοπηματικά έξω από το Συντηρητικό Κόμμα, με πρόσχημα τον πληθωρισμό και τον ευρωσκεπτικισμό, παρότι ήταν εκείνη που συμφώνησε το άνοιγμα του τούνελ της Μάγχης με τον Μιτεράν. 

 Η 29η Νοεμβρίου του 1990 ήταν η πρώτη ελεύθερη μέρα της μετά 4.227 συνεχόμενες μέρες εργασίας.  

Η 1η Ιανουαρίου θα είναι η πρώτη μέρα μιας προκλητικής νέας εποχής. 

«Φεύγω γρήγορα», είπε η ευάλωτη Θάτσερ, αποχωρώντας από την Ντάουνινγκ Στριτ.  

Θέλω να τη φωνάξω πίσω, μόνο εκείνη είχε...

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΣ: Η υπερχρήση της λέξης μπούλινγκ

Γράφει η Ελεάννα Βλαστού

Συγγραφέας κάτοικος Λονδίνου.

Οσα χρόνια ζω στην Αγγλία ακούω τον όρο μπούλινγκ τακτικά. Τον ακούω να σκιαγραφεί καταστάσεις σημαντικότερες της λέξης και άλλες ελάσσονος σημασίας έως και άσχετες με την έννοια της λέξης. Το ακούω τόσο συχνά που έψαξα στο λεξικό να βρω τα συνώνυμά της μήπως μου έχει διαφύγει το νόημά της.

Η 49χρονη υπουργός Εσωτερικών Πρίτι Πατέλ, μικροσκοπική στο μέγεθος –το αναφέρω επειδή έχει σημασία– είχε πολλά στο πιάτο της πριν εμφανιστεί ο κορωνοϊός. Ασχολείτο με τα μαχαιρώματα στους δρόμους της χώρας, με τη ρύθμιση του νέου μεταναστευτικού νόμου και με άλλα που έχουν παραγκωνιστεί από τις κατηγορίες για μπούλινγκ που εκκρεμούν εναντίον της. Οι συνάδελφοι της προσάπτουν υψηλούς τόνους στη φωνή όταν δίνει εντολές και οι υφιστάμενοι τυραννικές εργασιακές απαιτήσεις. Τυχερή είναι η Πρίτι γιατί στην Ελλάδα θα τη λέγαμε απλώς νευρωτική, υστερική ή νευρωτικά υστερική. Και εκείνη θα μας κατηγορούσε για σεξισμό. Αλλά δεν θέλω να εισέλθω στην άλλη αγαπημένη συζήτηση που αφορά την κοινότοπη πολιτική ορθότητα.

Πριν από μερικούς μήνες στη Σόφια, οριακά συνεχίστηκε ο ποδοσφαιρκός αγώνας όταν Βούλγαροι φίλαθλοι άρχισαν να φωνάζουν συνθήματα εναντίον ενός μαύρου παίκτη. Αυτό είναι ένα σαφές ρατσιστικό περιστατικό και δίνει το απόλυτο μάθημα στο θέμα του μπούλινγκ. Η αγγλική ομάδα σχεδόν  αποχώρησε από το γήπεδο, καθώς σύσσωμοι απλώς αρνήθηκαν να συνεχίσουν το παιχνίδι με τους νταήδες.

Ολοι οι γονείς της χώρας λαμβάνουν e-mail από τις διευθύνσεις των σχολείων – ο ιός τα έχει ελαττώσει χωρίς να τα έχει εξαλείψει γιατί ως γνωστόν υπάρχει και η ηλεκτρονική μορφή του μπούλινγκ. Τα γράμματα συνήθως πάνε ως εξής: στο πλαίσιο της ανάγκης για την καταπολέμηση του μπούλινγκ θέλουμε να σας ενημερώσουμε ότι το σχολείο λαμβάνει σοβαρά υπόψη/έχει ακουμπήσει ένα στιβαρό χέρι στο πρόβλημα/το έχουμε περικυκλώσει/το ελέγχουμε/το πατάξαμε!/εν κατακλείδι όποιος το ασκεί αποβάλλεται διά παντός απ’ όλα τα σχολεία της πόλης.

Το συζήτησα με τον γιο μου, «εσύ κάνεις μπούλινγκ» μου είπε. 

Τσέκαρα τον εαυτό μου. Πράγματι κάνω μικροχρήση όπου με παίρνει. Στον γιο μου «διάβασε πρώτα αλλιώς δεν θα σου δώσω το ipad», στον χασάπη «το καλό κομμάτι αλλιώς δεν θα με ξαναδείς» κ.ά. Αντιλήφθηκα ότι στο σπίτι μου πρέπει να υποφέρουν. Οταν μάλιστα τους άφησα για λίγες μέρες έλαβα μήνυμα με λατινική γραμματοσειρά «όταν λείπει η γάτα χορεύουν τα ποντίκια», αδύνατον να καταλάβω αν το έστειλε ο μικρός ή ο μεγάλος αλλά συγκράτησα το θετικό, είμαι η γάτα στην πρόταση.

Οι Αγγλοι έχουν ορμήξει στη βρώμικη λέξη που έκανε ένα σύστημα να λειτουργεί επί χρόνια. Είναι προϊόν τους. Ετίθετο σε εφαρμογή στις αθλητικές δραστηριότητες, καθώς όλα τα σπορ είναι made in England (σημειώνω την εξαίρεση: το μπάσκετ), ως εκ τούτου δικός τους και o χουλιγκανισμός. Είναι οι εφευρέτες (και εξαγωγείς) του εκπαιδευτικού μοντέλου των οικοτροφείων όπου ανθούσαν οι εκφοβισμοί, οι εξαναγκασμοί και οι απειλές. Τώρα συμβαίνει το οξύμωρο, ήρθαν οι δάσκαλοι να προστεθούν στη λίστα όσων παραπονιούνται πάνω στο θέμα κατηγορώντας τη κυβέρνηση Τζόνσον για μπούλινγκ καθώς τους κάλεσαν να προσέλθουν από 1η Ιουνίου στη δουλειά τους.

Αν θεωρητικά όλα τα παραπάνω εμπίπτουν στη κατηγορία του εξαναγκασμού, το μάθημα που προσφέρει η αντίδραση των αθλητών κατά τη διάρκεια του ποδοσφαιρικού αγώνα χάνεται ανάμεσα στα υπόλοιπα που έχουν την ίδια ταμπέλα αλλά όχι την ουσία. Η ανάγκη θυματοποίησης είναι σημείο των καιρών και έχει αδύναμο χαρακτήρα. Αν υπάρχει θύμα υπάρχει θύτης που θα αναλάβει τις ευθύνες. Προφανώς πρέπει να οριοθετηθεί το θέμα γιατί υπάρχει, αλλά, για να έχει επίδραση πρωτίστως στην προστασία της ευάλωτης ομάδας των παιδιών που δεν έχουν τα εργαλεία να αντιδράσουν, το νόημα της λέξης πρέπει να έχει βαρύτητα.

Διερωτώμαι όμως, ένα καλό μάθημα δεν είναι και η ανθεκτικότητα;  

Πού πήγε το «μην το κάνεις θέμα»;  

Ο ένας τρόπος είναι να σταματούν τα πάντα  μπροστά στην υπερευαισθησία και την υπερευθιξία. 

Ο άλλος τρόπος είναι να τα προετοιμάσουμε κατάλληλα για τον έξω κόσμο. Η νέα γενιά που ονομάστηκε «χιονονιφάδα» εύθραυστη λόγω υπερπροστασίας, εκτίθεται σε ακόμα μεγαλύτερους και απρόβλεπτους κινδύνους όπως είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ισως η ψυχική αντοχή να είναι χρησιμότερο μάθημα καθώς προλειαίνει μαζί με την αυτοπεποίθηση για να υποδεχτείς τις προκλήσεις, και κάποιες να τις αποκρούσεις, κυρίως όμως βοηθάει στην εστίαση του στόχου χωρίς να μας συμπαρασύρουν τα αισθήματα ή τα συναισθήματα των άλλων.

Εχω να καταθέσω ότι...

ΔΙΕΘΝΗ ΝΕΟΤΑΞΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ - ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΙΣΜΟΣ: Κορίτσια των κοριτσιών

Γράφει η Ελεάννα Βλαστού 

Είναι συγγραφέας και μένει στο Λονδίνο.

Η δημοσιογράφος Καρολάιν Φλακ αυτοκτόνησε την περασμένη εβδομάδα. 

Δεν την ήξερα. Πληροφορήθηκα ότι εκκρεμούσε μια δίκη και ότι δεν άντεξε την κριτική στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. 

Μπήκα στο Facebook και στο Twitter. Υπήρχαν χιλιάδες σχόλια. Ανέτρεξα στα πιο δηλητηριώδη και παρατήρησα αυτό που όλοι θα παρατηρούσαν, ότι τα πιο κακοήθη προέρχονταν από γυναίκες. Εστίασα στα πιο προσβλητικά και αντιλήφθηκα ότι ήταν γραμμένα από συναδέλφους της. 

Διάβασα προηγούμενες αναρτήσεις των ομόφιλων δημοσιογράφων και ήταν αδύνατον να μη με εντυπωσιάσει το οξύμωρο. Ηταν κείμενα γυναικών που «δεν αντέχουν» την αδικία. Γραμμένα με το «πάθος» της πολιτικής ορθότητας και κοινό παρονομαστή τα σύγχρονα κοινωνικά θέματα: τη γυναικεία ενδυνάμωση, την ψυχική υγεία και φυσικά το #MeToo.

Φυσικά, σκέφτηκα, η πολιτικά ορθή γυναίκα είναι σίγουρα φεμινίστρια και συμπαθεί όλες τις γυναίκες, αρκεί να μην βρίσκονται στον ίδιο εργασιακό χώρο, κι αν βρίσκονται, να είναι λιγότερο επιτυχημένες.

Είχα ξεχάσει τον γυναικείο μισογυνισμό. Προς στιγμήν νόμιζα ότι καταργήθηκε – τουλάχιστον στις μεγαλύτερες ηλικίες. Πίστεψα ότι η εξάλειψη συντελέστηκε με την εξέλιξη και την πρόοδο που φέρνει σαν δώρα το πέρασμα του χρόνου, συμπεραίνοντας αυθαίρετα ότι η γυναικεία αλληλεγγύη είναι πλέον γεγονός. Ξαναγύρισα στην πρώτη λυκείου, εκεί όπου χωρίζαμε τις ώρες και το σχολικό περιβάλλον σε φατρίες και κλίκες με ζηλοφθονίες και χαιρεκακίες.  

Ρώτησα μια φίλη που δουλεύει σε απαιτητικό και ανταγωνιστικό κλάδο στο Λονδίνο ποιος της βάζει εμπόδια στον εργασιακό χώρο και μου απάντησε «μόνο γυναίκες μού μπλοκάρουν τον δρόμο». Μετά, επειδή βρήκα ενδιαφέρουσα την απάντηση, ρώτησα όποια γυναίκα δουλεύει. Φυσικά δεν είστε υποχρεωμένοι να λάβετε υπόψη τα δικά μου στατιστικά, υπάρχουν αρκετά για να υποστηρίξουν οποιαδήποτε επιχειρηματολογία, αλλά η απάντηση όλων ήταν η ίδια.

Μετά την αυτοκτονία της δημοσιογράφου άρχισε να ξαναλανσάρεται το #BeKind, ένα hashtag το οποίο δημιουργήθηκε το 2017 από μια μητέρα που ο γιος της αυτοκτόνησε γιατί δεν μπόρεσε να αντέξει το τρόλινγκ στο Instagram. Φοριέται η καλοσύνη; Κι αν είμαι καλή, δεν μπορώ να είμαι και λίγο ζηλόφθονη; Αλλωστε, η ηθική περιφρόνηση είναι ζήλια με φωτοστέφανο, όπως έγραψε ο συγγραφέας Χ. Τζ. Γουέλς.

Δεν ευθύνεται η αφέλεια που ξέχασα τον μισογυνισμό, η ζήλια ήταν η αφορμή που με ώθησε να προστατεύσω την ψυχική μου υγεία. Είναι μια καλοσύνη που οφείλεις στον εαυτό σου. Αυτά είναι τα καλά που φέρνει η ηλικία. Κάθεσαι και σκέφτεσαι και θέτεις απλά ερωτήματα στον εαυτό σου, όπως «θέλεις από εδώ και πέρα να βλέπεις μόνο ταινίες τρόμου;», «θέλεις να χάνεις τον ύπνο σου;» Οποιος μου έλεγε ότι γράφει, ταραζόμουν. Νόμιζα ότι όλα τα θέματα μου ανήκουν ή έπρεπε να τα είχα σκεφτεί εγώ. Ντρεπόμουν φριχτά για τη μικροπρέπεια  της σκέψης, αλλά με ξεπερνούσε και συνέχιζα «σε ποια σελίδα βρίσκεσαι;» Κάθε φορά που κάποιος έγραφε, ένιωθα ότι εγώ έχανα ένα πιθανό θέμα. Κατέληξα στο ότι οι άνθρωποι χάνουν τον ύπνο τους αναλογιζόμενοι τι έχουν να χάσουν. Ουδείς έχει πρόβλημα ύπνου αν αισθάνεται ασφαλής εκεί όπου βρίσκεται. Αρνήθηκα να βλέπω συνέχεια τον Εξορκιστή με τη μορφή ζήλιας να με καταβροχθίζει και αφέθηκα στην παραδοχή ότι υπάρχουν πολλά θέματα να γραφτούν και κάποιος μπορεί να τα γράψει ταχύτερα και με περισσότερο ταλέντο.

Τώρα που οι γυναίκες γινόμαστε επιτυχημένες έξω από το σπίτι, δεν καλούμαστε να προστατεύσουμε το έδαφος που με κόπο έχει κατακτηθεί, αλλά να έρθουμε αντιμέτωπες με την ουσιαστικότερη των προκλήσεων: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ Μ@Λ@Κ1@: Η εμμονή με τον ρατσισμό είναι η νέα μισαλλοδοξία

Γράφει η Ελεάννα Βλαστού 

(Είναι συγγραφέας και μένει στο Λονδίνο)

Η Αγγλία είναι μια ανεκτική χώρα. Η Αγγλία είναι μια ανεκτική χώρα που έχει τρομερή αγωνία να αποδεικνύει με κάθε ευκαιρία πόσο φιλελεύθερη είναι. Αν η Μέγκαν αποχώρησε αφήνοντας υπονοούμενα ότι το χρώμα της ευθύνεται εν μέρει για την ταλαιπωρία της, δεν έχει ιδέα πώς αισθάνομαι εγώ ως λευκή και προνομιούχα. Η χώρα αγκαλιάζει όλους και όλες που εμπίπτουν σε μειονότητα ή έτσι αισθάνονται. Το πρόβλημά μου είναι ότι δεν είμαι μαύρη, μουσουλμάνα, δεν ταυτίζομαι με σκύλο, δεν έχω προβεί σε αλλαγή φύλου, δεν είμαι ομοφυλόφιλη, ούτε ανήκω σε αυτούς με τα πολλά γράμματα της αλφαβήτου που λέγονται LGBTQ, δεν είμαι καν χορτοφάγος. Είμαι μια λευκή γυναίκα που, αν θέλω να είμαι ειλικρινής, πρέπει να σας πω ότι δεν αισθάνομαι γυναίκα όλες τις ώρες της ημέρας – όλα υπάρχουν κι αν μου ζητηθεί θα εξηγηθώ. Ελπίζω κάποια να ταυτιστεί με το πώς αισθάνομαι. Κυρίως όμως, αυτό που απεύχομαι είναι κάποια να προσβληθεί γιατί στη χώρα όπου ζω δείχνουν όλοι, πάντα, αποφασισμένοι να θιχτούν.

Είμαστε ό,τι είμαστε και με ό,τι ταυτιζόμαστε.  

Συμφωνώ. 

Δύο πρόσφατα γεγονότα με έβαλαν σε σκέψεις για το πότε παύει η ελαστικότητα να είναι ιλαρή και για τον αν ο φιλελευθερισμός ανήκει σε έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής όταν προσκρούει στην ασφάλεια (όλων μας). 

Ο τρομοκράτης Ουσμάν Καν, φυλακισμένος μέχρι πρότινος, αφέθηκε ελεύθερος οκτώ χρόνια νωρίτερα, κατόπιν μαχαίρωσε δύο εικοσάχρονους στη Γέφυρα του Λονδίνου.  

Το δεύτερο περιστατικό συνέβη στο Μάντσεστερ. Μια συμμορία Πακιστανών εκπόρνευε λευκά ανήλικα κορίτσια. Οι Αρχές τούς γνώριζαν εδώ και δεκατέσσερα χρόνια, αλλά δεν είχαν επέμβει για να μη δημιουργηθούν τριβές μεταξύ των λευκών και των Ασιατών. Ο φόβος των Αρχών να μην κατηγορηθούν για ισλαμοφοβία υπερίσχυσε της κοινής λογικής και στα δύο γεγονότα.  

Αν η αχρωματοψία είναι ο μηχανισμός που έχουμε υιοθετήσει όψιμα για να χειριστούμε την πολιτική ορθότητα, η δομική τυφλότητα είναι άλλο επίπεδο, πιο επικίνδυνο, γιατί κλείνει απεξω την πραγματικότητα.

Η έμπνευση του κειμένου ήρθε μια πρωινή ώρα στη γραμμή Βικτώρια. Ο κύριος που κάθεται απέναντί μου σηκώνεται, βρίσκει χώρο στο ελάχιστα γεμάτο βαγόνι και αρχίζει την παράσταση. Προσεύχεται μεγαλόφωνα και έντονα. Οι συνεπιβάτες κοιταζόμαστε, κάποιοι έτοιμοι να γελάσουν. Με βασανιστικά αργές κινήσεις ή έστω έτσι μου φάνηκε, σκύβει προς τον σάκο που είναι αφημένος στο πάτωμα. Τα βλέμματα που ανταλλάσσουμε γίνονται ζωηρότερα, η διάθεση γέλιου εξανεμίζεται, φοβόμαστε. Περνάει ο γιος μου από το μυαλό μου, σκέφτομαι πόσο προνοητική έχω υπάρξει με τη διαθήκη μου. Ανοίγει το φερμουάρ και από τον σάκο βγαίνει ένα χαλάκι το οποίο το στρώνει επιμελώς και συνεχίζει την προσευχή, οι πόρτες του συρμού ανοίγουν, ανακούφιση. Το βαγόνι αδειάζει, και όταν χαλαρώνω, μόνο τότε αντιλαμβάνομαι τον ναρκισσισμό και τον θυμό που εμπεριείχε το θέαμα που μόλις είδα. Εάν ήμουν πιο θαρραλέα, θα του έλεγα «το χαλάκι και στο σπίτι σου» και εκείνος θα μου έλεγε «μιλάς εσύ; Με τα λευκά σου προνόμια; Είσαι ρατσίστρια!», και θα απαντούσα «εσύ είσαι ρατσιστής». Συγκρατήστε αυτόν τον διάλογο γιατί εμπεριέχει όλη την ουσία μέσα στη γελοιότητά του.

Δεν υπάρχει χαρούμενη ποικιλομορφία, μακάρι να υπήρχε.  

Η διαφορετικότητα είναι μια νέα μασκαρεμένη παλιά λέξη που βασίζεται σε μια παρωχημένη υπάρχουσα ιδεοληψία. 

Υπάρχουν φόβος, ανασφάλεια και τεράστιες δόσεις προκαταλήψεων και ρατσισμού, εδώ όπως και παντού. Από πότε όμως ο φιλελευθερισμός έγινε μια λίστα με ελευθερίες για όσους θίγονται ευκολότερα; Γιατί η ευθιξία και η υπερευαισθησία –που έχουν πλέον τον ρόλο της στενοκεφαλιάς και της αδιαλλαξίας– έχουν ηθικό προβάδισμα; 

Ο διάλογος πρέπει να αλλάξει γιατί είναι φαιδρός, κυρίως όμως είναι αντιπαραγωγικός. Υπάρχουν πολλές αντικρουόμενες ελευθερίες και πολιτικές επιλογές που πρέπει να γίνουν. Το μόνο σίγουρο είναι ότι...