ΓΛΩΣΣΑ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Γλώσσα mou, γλόσα μου ή glosa mou;

Του ΙΩΑΝΝΗ Ν. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ 

Kαθηγητή Τεχνολογικής και Φιλοσοφικής Θεώρησης της Τεχνοεπιστήμης στο ΠΤΔΕ της Παιδαγωγικής Σχολής του ΑΠΘ

Ναι, γιατί όχι; Κανάλι mou, γλώσσα mou, και αργότερα γλόσα μου, ή ακόμη και glosa mou!!! Ζήτω λοιπόν το εγκώμιο για τη μητρική γλώσσα και κάθε αγωγή... ανάγωγη.

Βέβαια δεν μπορώ να μιλήσω ως ειδικός για τη γλώσσα. Τη μιλάω όμως, γράφω στη γλώσσα αυτή, είναι κτήμα μου, φωτισμένοι δάσκαλοι με ευαισθητοποίησαν, κάποτε, στα γλωσσικά και λογοτεχνικά ζητήματα, και ουδείς δικαιούται να τη βανδαλίζει έτσι ανέμελα.

Η γλώσσα βέβαια δεν είναι μόνο ένας κώδικας επικοινωνίας. Είναι συγχρόνως και ένα ηθικό επίσης μέσο δημιουργίας και μετάδοσης συναισθημάτων και αξιών. Είναι επομένως μία δημιουργός κόσμων και μία παραγωγός πολιτισμού. Μέχρι εδώ όμως φτάνει η ευφυΐα μου. Γιατί από εδώ και πέρα αδυνατώ να κατανοήσω κάποια βασικά πράγματα, που όπως φαίνεται, στη χώρα αυτή, τα έχουν πολύ σωστά κατανοήσει, αγαπητοί συντηρητικοί και προοδευτικοί συμπολίτες μου.  

Τι δεν μπορώ να κατανοήσω, ο ηλίθιος; 

 Θα σας πω αμέσως λοιπόν.

Ολοι μας πιστεύω αναγνωρίζουμε -στις ειδήσεις από τη διεθνή επικαιρότητα, στα κινηματογραφικά ξένα έργα- τη διαφορετική γραφή, το διαφορετικό αλφάβητο πολλών άλλων λαών, που χιλιάδες χρόνια τώρα διατηρούν, με πείσμα και αξιοσημείωτη πατριωτική αξιοπρέπεια (ας με συγχωρήσουν οι ανά τον ελλαδικό χώρο «προοδευτικοί»), την ιδιόμορφη, πολυπλοκότατη στη σχολική της εκμάθηση, και πράγματι πολύ δύσκολη γλώσσα τους, με τα ιδεογράμματα και τους δυσκολόγραφους χαρακτήρες τους.

Διερωτώμαι λοιπόν, πράγματι, πώς δεν σκέφτηκαν κάποιοι «πεφωτισμένοι διανοητές», στις χώρες αυτές, όπως στην Ιαπωνία, στην Κίνα, αλλά και στην Ινδία, το Ισραήλ, τη Ρωσία αλλά και τις αραβικές χώρες, που έχουν επίσης τη δικιά τους γραφή (όπως και τόσες άλλες χώρες), να απαλλάξουν τους μαθητές και τις μαθήτριές τους από αυτή τη γλωσσική βάσανο, τη χρονοβόρα καλλιγραφία, τη δύσκολη απομνημόνευση;

Εδώ θα τα είχαμε αυτά ξεπετάξει στο πιτς-φιτίλι. Μα πώς αλλιώς, όταν έχεις «πεφωτισμένους» πολιτικούς που ήθελαν να καταστήσουν επίσημη γλώσσα του κράτους την αγγλική, άλλους που ήθελαν να συγχωνεύσουν το υπουργείο Παιδείας με το υπουργείο Εμπορίου, ενώ γλωσσολόγοι και ραδιοτηλεοπτικά συμβούλια ενοχλούνται κυρίως με το κάθε «fuck it»;  

Και να σκεφτεί κανείς ότι οι περισσότερες από τις χώρες αυτές είναι οικονομικοί κολοσσοί, με τεράστιο εξαγωγικό εμπόριο, που μια διεθνοποίηση (αγγλοποίηση σήμερα, αν μου επιτρέπεται η έκφραση) της γωσσικής τους γραφής θα τους εξοικονομούσε ίσως τεράστια χρηματικά ποσά, χώρια την ευκολία που θα επέφεραν, σχολική και μη, στην εκμάθηση της γλώσσας.

Επειδή λοιπόν, προφανώς λόγω δικιάς μου μωρίας, ή ίσως και πατριωτικής ευφορίας, αδυνατώ να κατανοήσω τα απλούστατα αυτά πράγματα, ας μου επιτραπεί... 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Η ακύρωση ενός δημιουργικού έργου

Του ΙΩΑΝΝΗ Ν. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ

Καθηγητή Τεχνολογικής και Φιλοσοφικής Θεώρησης της Τεχνοεπιστήμης στο ΠΤΔΕ της Παιδαγωγικής Σχολής του ΑΠΘ  

Κι αν δεν χορτάσαμε παίξιμο, στις γειτονιές και τις αλάνες της μεγαλούπολης, στις δεκαετίες του '50 και του '60! Καθημερινή επαφή με μια μπάλα, με το χώμα, πετροπόλεμοι, αγωνιώδες ψάξιμο για σπάνια καπάκια από φιάλες αναψυκτικών -εκείνο το κίτρινο καπάκι με τα μπλε γράμματα «Ξυνό Νερό», που το ανταλλάσσαμε με πέντε ή δέκα κοινά καπάκια-, μπίλιες, νεροπίστολα, κρυφτό, χαρτάκια με τις σημαίες κρατών, εκείνο της Βραζιλίας, που μου άρεσε ιδιαίτερα!

Τέτοιο ολοήμερο ξέδομα με ανέμελο παιχνίδι, παιδικές φωνές σε όλη τη γειτονιά, αλλά και τις διαμαρτυρίες του κόσμου που ήθελε να κοιμηθεί τα μεσημέρια!

Αλλά και στα γήπεδα που πηγαίναμε, φανατιζόμασταν με το ποδοσφαιρικό παιχνίδι και τα ινδάλματά μας, που δεν έπαιζαν για τα εκατομμύρια ευρώ (των μετεγγραφών και αμοιβών), αλλά ιδρωκοπούσαν πρώτα πρώτα για την τιμή και τη φανέλα της ομάδας, και ίσως και για κάποιες επίσης σπάνια αποδιδόμενες και σίγουρα πενιχρές πάντως παροχές. Θυμάμαι, στη δεκαετία του '50, ο αδαμάντινου χαρακτήρα διεθνής τότε Κουιρουκίδης του ΠΑΟΚ, κορυφαίος σέντερ φορ, στη φόρμα ακριβώς του Γερμανού Μιούλερ της Μπάγερν, ίσως και καλύτερος ακόμη, που του παραχωρήθηκε, στα λουλουδάδικα της Θεσσαλονίκης, ένα πρακτορείο ΠΡΟ-ΠΟ.

Και τι θα παίρναμε τότε μαζί μας, για ποια πράγματα θα διακινδυνεύαμε τη ζωή μας, αν έπρεπε να μπούμε στο φλεγόμενο σπίτι μας, για να τα σώσουμε;  

Τι πάσχισε να φέρει άραγε ο Μικρασιάτης πρόσφυγας πατέρας μου, και η οικογένειά του, κάτω από πιεστικές και απειλητικές συνθήκες, στη μητέρα πατρίδα, κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών; 

Ιερά κειμήλια, τις ιερές φωτογραφίες, εφόσον υπήρχαν, των γονιών, των παππούδων και των γιαγιάδων τους, μια φωτογραφία του Βενιζέλου, ένα χειροποίητο χαλί της γιαγιάς και την εικόνα τα Αϊ-Δημήτρη.

Για ποια πράγματα θα διακινδυνεύαμε άραγε σήμερα την επιστροφή μας στο φλεγόμενο σπίτι μας, ή τι θα παίρναμε μαζί μας, επιστρέφοντας στο σπίτι για τελευταία φορά, βιαστικά και υπό καθεστώς μιας οποιασδήποτε απειλής;  

Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να απαντήσω στα διόλου θεωρητικά αυτά ερωτήματα. Ισως θα ήταν κοινωνιολογικά ενδιαφέρον να γίνει μέσω ενός σχετικού ερωτηματολογίου μια ανάλογη έρευνα.

Μα αν εμείς ήμασταν αυτοί που -με την πλούσια «παιδική μας προίκα» όπως από άλλη θέση έχω αναφέρει, με το παιχνίδι που ρίξαμε, το ωραίο μας πραγματικό ξέδομα στις γειτονιές και τις αλάνες του κόσμου- φέραμε τον κόσμο, τα πράγματα σ' αυτήν εδώ την κατάντια και τη μιζέρια, πού θα οδηγήσει τα πράγματα, με όλη την αισιοδοξία μας για τους σημερινούς νέους ανθρώπους, η ήδη λαβωμένη, πάλι από εμάς τους μεγαλύτερους, νέα γενιά;  

Και τι σχέση έχει το αλλοτινό παιχνίδι μας στις γειτονιές και τις αλάνες, με τη φανέλα που ίδρωναν τότε οι ποδοσφαιριστές για την τιμή της ομάδας και με τα πράγματα που θα σώζαμε διακινδυνεύοντας σήμερα τη ζωή μας; 

Εξηγούμαι λοιπόν: