"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΔΥΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΟΚΗΦΗΝΑΡΟΠΛΗΚΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η Γαλλία χρωστάει σε μια πραγματικότητα που αλλάζει · εναντίον της --- Ποτέ δεν υπήρξε χειρότερη εποχή να σημειώσεις ΣΕΡΙ 52 χρόνων ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΙΚΩΝ προϋπολογισμών

 Image

Του ΑΓΗ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

«Τέλεια καταιγίδα» και «φαύλος κύκλος τρόμου»: αυτούς τους δύο όρους επέλεξαν η Le Monde και οι New York Times για να περιγράψουν την τρέχουσα κατάσταση στη Γαλλία.

Πώς αλλιώς, εξάλλου, σε μια συγκυρία κατά την οποία η χώρα αντιμετωπίζει –απολύτως διχασμένη– τη σοβαρότερη κοινωνικοπολιτική κρίση της μεταψυχροπολεμικής της ιστορίας, τη στιγμή που ο δημοσιονομικός χώρος έχει στερέψει;

Σαν να μην έφταναν αυτά τα δύο horror shows, οι προεδρικές εκλογές του 2027 απέχουν μόλις έξι μήνες, η Μαρίν Λεπέν προηγείται σταθερά, ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν φαίνεται πως θα παλέψει για τη δεύτερη θέση μέχρι το τέλος και, αν υπάρχει ένα πράγμα στο οποίο η συντριπτική πλειοψηφία των Γάλλων φαίνεται πως συμφωνεί, αυτό είναι το εξής: για όλα φταίει ο Εμανουέλ Μακρόν.

Ωστόσο, ο πυρήνας της σημερινής συστημικής κρίσης που βιώνει η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης –και μοναδική πυρηνική δύναμη της ΕΕ– βρίσκεται πολύ βαθύτερα στο παρελθόν. Έχοντας αποτύχει να παρουσιάσει έστω έναν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό από το 1974 μέχρι και σήμερα και εν μέσω μαζικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, το Παρίσι καλείται να αντεπεξέλθει σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος δανεισμού έχει εκτοξευτεί, καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν πρόκειται να προχωρήσει σε μείωση των επιτοκίων στο άμεσο μέλλον. Με το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ να κυμαίνεται στο 119,3% για το 2026 –και να αναμένεται να αυξηθεί στο 121,7% για το 2027– και το έλλειμμα να κινείται σταθερά άνω του 5%, θέτοντας τη χώρα υπό το καθεστώς επιτήρησης των Βρυξελλών, το Παρίσι δεν έχει εναλλακτική από την εφαρμογή επώδυνων κοινωνικά μέτρων, τα οποία οι Γάλλοι πολίτες απορρίπτουν πρώτοι.

Ο πανάκριβος λογαριασμός της Γαλλίας: Χρέος, κοινωνικό κράτος και άμυνα

 

Ο πρώτος πυλώνας του χάους: το δημοσιονομικό αδιέξοδο

 

Παραδόξως, το σερί των πενήντα δύο ελλειμματικών προϋπολογισμών που τρέχει το Παρίσι από το 1974 δεν αποτελεί από μόνο του το –μεγάλο– πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα. Οι ελλειμματικοί προϋπολογισμοί αποτελούν, πάνω κάτω, κανόνα για αρκετές ανεπτυγμένες οικονομίες, με τα παραδείγματα των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιαπωνίας να ξεχωρίζουν. Όμως, η δυνατότητα της Ουάσιγκτον, του Λονδίνου και του Τόκιο να χειραγωγούν το εθνικό τους νόμισμα τούς δίνει σαφώς μεγαλύτερους βαθμούς ελευθερίας, τους οποίους το Παρίσι δεν έχει. Εδώ βρίσκεται το πρώτο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η γαλλική κυβέρνηση, το οποίο είναι κοινό για όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης: δεν μπορεί να τυπώσει χρήματα και να υποτιμήσει το νόμισμά της, ενώ οφείλει να ακολουθήσει τη νομισματική πολιτική που χαράσσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Προφανώς, τα οφέλη της συμμετοχής στην Ευρωζώνη είναι ασύγκριτα –και μια πιθανή αποχώρηση οποιουδήποτε κράτους-μέλους απολύτως καταστροφική–, όμως στην τρέχουσα συγκυρία, με τα χρόνια του φθηνού δανεισμού να έχουν τελειώσει εξαιτίας των παρατεταμένων πληθωριστικών πιέσεων από το 2022 μέχρι και σήμερα, το Παρίσι δεν μπορεί πλέον να χρηματοδοτεί το υποδειγματικό γαλλικό κοινωνικό κράτος με δανεικά χρήματα.

Σε έναν βαθμό, αυτό ισχύει για όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς η πληθωριστική κρίση στην Ευρώπη είναι πρωτίστως εξωγενής. Δεν φταίει ούτε ο Μακρόν ούτε ο πρωθυπουργός του, Σεμπαστιάν Λεκορνί, που ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν μπορούν να τιθασεύσουν τη μεγαλομανία τους. Όμως, η περίπτωση της Γαλλίας είναι περισσότερο προβληματική από εκείνη των υπόλοιπων κρατών-μελών της Ευρωζώνης, καθώς η συνεχής επιβάρυνση των δημοσιονομικών δεικτών σε συνθήκες ακριβού δανεισμού συμπληρώνεται από ένα πρωτοφανώς ασταθές περιβάλλον. Σήμερα φαίνεται εξαιρετικά πιθανό πως ο Λεκορνί θα έχει την ίδια μοίρα με τον Μισέλ Μπαρνιέ και τον Φρανσουά Μπαϊρού, οι οποίοι είδαν τις κυβερνήσεις τους να καταρρέουν το 2024 και το 2025, αντίστοιχα, επειδή η Γαλλική Εθνοσυνέλευση απέρριψε μετά βδελυγμίας τα μέτρα λιτότητας που είχαν παρουσιάσει. Τεχνοκρατικά μιλώντας, η δημοσιονομική εξυγίανση που προτείνει ο Λεκορνί, ακολουθώντας το παράδειγμα των προκατόχων του, είναι σωστή, καθώς η διαρκής κάλυψη του ελλείμματος με νέο δανεισμό αυξάνει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, περιορίζοντας τους διαθέσιμους πόρους για τη χρηματοδότηση του κοινωνικού κράτους. Ωστόσο, σε ένα κράτος του οποίου οι δημόσιες δαπάνες ανέρχονται στο 57% του ΑΕΠ, αυτή η προσέγγιση μοιάζει συνώνυμη με πολιτική αυτοκτονία, επικοινωνιακά μιλώντας.

Με την απόδοση του γαλλικού δεκαετούς ομολόγου να έχει πλέον αγγίξει το 5% –για πρώτη φορά από το 2002–, οι δανειστές έχουν στείλει ένα σαφές μήνυμα στο Παρίσι: η μείωση του κόστους δανεισμού εξαρτάται από τη βούληση για δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις. Όμως, σήμερα τίποτα δεν μοιάζει δυσκολότερο από το να πείσεις τον μέσο Γάλλο να εργαστεί για περισσότερα χρόνια, να περιοριστεί σε παγωμένους μισθούς και συντάξεις και να στερηθεί μια σειρά επιδομάτων και διευκολύνσεων που τόσο ο ίδιος όσο και οι γενιές που προηγήθηκαν θεωρούσαν δεδομένα. Πόσο μάλλον όταν, ταυτόχρονα, η φορολογία παραμένει υψηλή, τα ενεργειακά κόστη αυξάνονται και η αναζήτηση προσιτής στέγης –ιδιαίτερα για τους νεότερους πολίτες– μοιάζει δυσκολότερη από ένα νταμπλ του Πανιωνίου.

Ο Μακρόν και οι πρωθυπουργοί του έχουν αποτύχει να επικοινωνήσουν την αναγκαιότητα λήψης ενός μείγματος μέτρων εξυγίανσης, αγνοώντας, πρώτον, πως ο μέσος πολίτης δεν μπορεί ποτέ να είναι υποχρεωμένος να έχει εξειδικευμένες μακροοικονομικές γνώσεις και, κυρίως, υποβαθμίζοντας, δεύτερον, τη βασικότερη αρχή των κοινωνικοπολιτικών επιστημών: politics is an emotional business, ξανά και ξανά και ξανά. Ομολογουμένως, οι τεχνοκράτες υστερούν στις ψυχοδυναμικές ερμηνείες, κάτι στο οποίο θριαμβεύουν οι λαϊκιστές, όπως η Λεπέν και ο Μελανσόν, ενίοτε και εκουσίως.

 

Ο δεύτερος πυλώνας του χάους: η διεθνής συγκυρία

 

Ο τρομερά επικίνδυνος συσχετισμός ανάμεσα στην απειλή μιας δημοσιονομικής κατάρρευσης και την κλιμάκωση της πολιτικής πόλωσης –τα οφέλη της οποίας αποκομίζουν μόνο η ακροδεξιά και η ακροαριστερά– συγκρούεται παράλληλα με μια ιστορικά ταραχώδη διεθνή συγκυρία, η οποία περιορίζει περαιτέρω τον ελάχιστο δημοσιονομικό χώρο.

Για ακόμη μία φορά, το λάθος εδώ δεν μπορεί να χρεωθεί αποκλειστικά στο Παρίσι. Από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και μετά, η μόνιμη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Δυτική Ευρώπη, σε συνδυασμό με τις ευλογίες της Ουάσιγκτον στο όραμα της ευρωπαϊκής ενοποίησης των Βρυξελλών, δεν προκαλούσαν κανέναν φοβερό ενθουσιασμό ως προς την αύξηση των αμυντικών δαπανών. Μάλιστα, η Γαλλία αποτέλεσε εξαίρεση μεταξύ της πλειοψηφίας των ευρωπαϊκών κρατών κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, καθώς, έχοντας αποσυρθεί από τη στρατιωτική διοίκηση του ΝΑΤΟ το 1966 –και έως το 2009–, χρηματοδότησε μόνη της τόσο το πυρηνικό της οπλοστάσιο όσο και το στρατιωτικό της αποτύπωμα στην Αφρική. Από την κήρυξη του Τέλους της Ιστορίας, την περίοδο 1989-1991, και μετά, ωστόσο, το Παρίσι συμπαρασύρθηκε μαζί με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ΕΕ, προχωρώντας σε διαρκείς μειώσεις των αμυντικών δαπανών. Ο φιλελεύθερος διεθνισμός είχε επικρατήσει, το ευρωπαϊκό –και δη το γαλλικό– κοινωνικό κράτος ήταν πλέον ασφαλές.

 

 

Όμως, πρώτος ο Βλαντίμιρ Πούτιν το 2022 και δεύτερος ο Ντόναλντ Τραμπ το 2024 –αν και ο δεύτερος είχε προειδοποιήσει από το 2016– υπενθύμισαν στην Ευρώπη, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και τις λοιπές μεσαίες δυνάμεις του πρώην βρετανικού κόσμου πως η Ιστορία σίγουρα δεν έχει τελειώσει. Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξαΰλωσε τις ψευδαισθήσεις της ευρωπαϊκής ασφάλειας, ενώ η ροπή του νυν Αμερικανού προέδρου υπέρ του εξόχως αυταρχικού Ρώσου ομολόγου του, έναντι του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, –σε συνδυασμό με τις περιοδικές απειλές του ότι θα αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα από την Ευρώπη– θέτει εξαρχής το ερώτημα κατά πόσο η Ευρώπη είναι όντως ασφαλής. Στην προσπάθειά τους να κατευνάσουν τον Τραμπ, αλλά και να προετοιμαστούν για μια πραγματικότητα στην οποία η Ουάσιγκτον δεν προτίθεται πλέον να εγγυηθεί την εδαφική ακεραιότητα της Ευρώπης, τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ έχουν προχωρήσει τα τελευταία δύο χρόνια σε κολοσσιαίες αμυντικές επενδύσεις, σε έναν ατελείωτο αγώνα με τον χρόνο, ο οποίος τρέχει ταχύτερα από αυτά. Τίποτα δεν αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος περισσότερο από το γεγονός ότι, από το 2017 έως και το 2026, ο αμυντικός προϋπολογισμός της χώρας αυξήθηκε από περίπου 32 σε 57 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ για το 2027 προβλέπεται επιπλέον αύξηση της τάξεως του 11%, στα 63 δισεκατομμύρια. Αύξηση 100% σε δέκα χρόνια τη λες και εντυπωσιακή, όσο να πεις.

Το φοβερό της υπόθεσης είναι πως η Γαλλία δεν βρίσκεται καν μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών-μελών του ΝΑΤΟ σε επίπεδο αμυντικών δαπανών. Ενδεικτικά, ακόμη και σήμερα, το Παρίσι προϋπολογίζει μόλις το 2,2% του ΑΕΠ του για αμυντικούς σκοπούς, τη στιγμή που έχει δεσμευτεί για αύξηση στο 3,5% έως το 2035. Η αύξηση των αμυντικών δαπανών, όμως, είναι υποχρεωτική, πιέζοντας περαιτέρω πολιτικά την τρέχουσα κυβέρνηση –αλλά και όποια ακολουθήσει, ακόμη κι αν δεν το παραδέχονται τα επίδοξα επόμενα μέλη του υπουργικού συμβουλίου, ανεξαρτήτως ιδεολογικής και κομματικής προέλευσης. Συγκεκριμένα, στον προϋπολογισμό του 2027 η αύξηση των αμυντικών δαπανών αποτιμάται σε 6,4 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ εξοικονομούνται περίπου 6,6 δισεκατομμύρια από διαφόρων τύπων κοινωνικές παροχές, καθώς προβλέπονται μικρότερες συνταξιοδοτικές αυξήσεις και παγώματα επιδομάτων, ενώ εισάγονται παράλληλα νέες φορολογικές αυξήσεις. Αυτό, όμως, που ισχύει στο αμιγώς δημοσιονομικό κομμάτι ισχύει και στο γεωπολιτικό: εναλλακτική από την ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής και αμυντικής αυτονομίας δεν υπάρχει.

Ιδιαίτερα ο Μακρόν –ο οποίος, σε αυτό το επίπεδο τουλάχιστον, ήταν μπροστά από την εποχή του– δεν θα μπορούσε ποτέ να ταχθεί υπέρ μιας συρρίκνωσης του γαλλικού αμυντικού αποτυπώματος στην τρέχουσα συγκυρία. Για την ιστορία, η Λεπέν συντάσσεται με την αναγκαιότητα των αυξημένων αμυντικών δαπανών –χωρίς, ωστόσο, να λέει συγκεκριμένα πώς αυτές θα συνδυαστούν με τις φοροελαφρύνσεις που υπόσχεται, ενώ προοικονομεί τον τερματισμό της χρηματοδότησης της Ουκρανίας–, ενώ ο Μελανσόν τις απορρίπτει επί της αρχής.

 

Ο πανάκριβος λογαριασμός της συνειδητοποίησης

 

Αν το δει κανείς σε αυτή τη βάση, οι όροι «τέλεια καταιγίδα» και «φαύλος κύκλος τρόμου» αποτυπώνουν πλήρως την πραγματικότητα.

Από τη μία, η γαλλική κυβέρνηση ενδεχομένως να έχει όντως σαφή εικόνα για τα μέτρα που θα απαιτηθούν ώστε η Γαλλία να καθησυχάσει τις αγορές και να μειώσει το κόστος δανεισμού της, όμως δεν έχει ούτε τον απαραίτητο αριθμό βουλευτών ούτε, κυρίως, την –απείρως σημαντικότερη– κοινωνική συναίνεση που απαιτείται για τη συνεπή εφαρμογή του συγκεκριμένου μείγματος πολιτικής.

Από την άλλη, η ακροδεξιά Λεπέν μπορεί να μη βλέπει αντίπαλο στον πρώτο γύρο και να έχει προβάδισμα για τον δεύτερο, οι αγορές, ωστόσο, δεν έχουν πειστεί στο ελάχιστο από το πρόγραμμά της, όπως υποδεικνύει η άνοδος των γαλλικών spreads.

Την ίδια στιγμή, ο Μελανσόν μοιάζει κολλημένος στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους, εμμένοντας σε ένα πρόγραμμα που αψηφά τόσο τις συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και την υπαρξιακού επιπέδου απειλή που αποτελεί η Ρωσία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Ο επικρατέστερος υποψήφιος των σοσιαλιστών, Ραφαέλ Γκλικσμάν, αλλά και ο κεντροδεξιός Νταβίντ Λινάρ έχουν αναπτύξει αξιοσημείωτη δυναμική – με τον πρώην πρωθυπουργό του Μακρόν, Εντουάρ Φιλίπ, να ξεφουσκώνει δημοσκοπικά–, όμως ο Μελανσόν εξακολουθεί να προηγείται για τον δεύτερο γύρο.

Μεταξύ τους έχει μείνει μόνος του ο Μακρόν, ο οποίος αποχωρεί από την προεδρία με την πολιτική του κληρονομιά ξεχαρβαλωμένη και λερωμένη από τα γκράφιτι και τις στάχτες που άφησαν πίσω τους τα επεισόδια του προηγούμενου Σαββάτου. Μπορεί να είχε όλες τις σωστές ιδέες ως προς τη γαλλική και ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική, όμως κάθε αιρετός απαντά πρωτίστως στο εκλογικό του σώμα.

Στη μέση, ωστόσο, βρίσκεται ο μέσος Γάλλος πολίτης –και ειδικά ο νεότερος, που, πάνω κάτω, έκανε όλες τις επιλογές που έπρεπε και που του έμαθαν οι προηγούμενοι από αυτόν–, με το προδομένο θυμικό του να συνειδητοποιεί βίαια και επώδυνα πως οι προσδοκίες του διαψεύδονται, καθώς σήμερα το Παρίσι πρέπει να πληρώσει ταυτόχρονα δύο πανάκριβους λογαριασμούς:

ΣΥΡΙΖΑίικο ΣΟΥΡΓΕΛΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΙΚΟ: Ο άνθρωπος που θα γερνούσε πρωθυπουργός



Toυ ΑΓΗ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

Ας πάμε μερικά χρόνια πίσω, στο φθινόπωρο του 2015
. 

Μέχρι το τρίτο τρίμηνο της κρισιμότερης –και πολιτικά πιο ταραχώδους– χρονιάς της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, ο Αλέξης Τσίπρας είχε ήδη καταγράψει τρεις θριάμβους. Τον Ιανουάριο του 2015 έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ στη διακυβέρνηση της χώρας, τον Ιούλιο κέρδισε το –αμίμητο– δημοψήφισμα αψηφώντας τις δημοσκοπήσεις, ενώ η ιστορική του πλέον «κωλοτούμπα» δεν στάθηκε αρκετή ώστε να του στερήσει ακόμα μία νίκη στις εκλογές του 2015. Με τη Νέα Δημοκρατία να περνάει τη δυσκολότερη φάση της ιστορίας της, και το ΠΑΣΟΚ να έχει μετατραπεί σε μη υπολογίσιμο παράγοντα ήδη από το 2012, ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα έμοιαζε ανίκητος.

Σπάνια ένας άνθρωπος και κυρίως ένας πολιτικός έχει σταθεί τόσο τυχερός και ταυτοχρόνως τόσο ανίκανος να εκμεταλλευτεί αυτή του την τύχη. Αναλύσεις επί αναλύσεων έχουν γραφτεί για τον ίδιο, για το θράσος του αλλά και για τις αδιαμφισβήτητες πολιτικές του ικανότητες, κυρίως σε ό,τι αφορά το κομμάτι της πολιτικής επικοινωνίας και της ρητορικής δεινότητας. Όμως, ο Τσίπρας πάντα ήξερε πως η παντοδυναμία του θα απειλούνταν από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
 

Το κρίσιμο σημείο της εκλογής Μητσοτάκη

Το πρώτο εξάμηνο του 2015, ο Αλέξης Τσίπρας προσωπικά, αλλά και ο ΣΥΡΙΖΑ γενικότερα, είχαν μαζί τους σημαντική μερίδα του Τύπου. Συγκεκριμένα, η εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ το 2015 ερμηνεύτηκε από πολλούς ως μια καθοριστική τομή στην ελληνική πολιτική ιστορία, με τον Αλέξη Τσίπρα να αποκαλείται ως «ο άνθρωπος που θα γεράσει πρωθυπουργός».

 Τόση ήταν η βεβαιότητα αρκετών για το ότι κανείς και ποτέ στο άμεσο μέλλον δεν θα μπορούσε να αμφισβητήσει την πολιτική του κυριαρχία. Αντίστοιχα, κανείς δεν πίστεψε πως η εκλογή του Βαγγέλη Μεϊμαράκη ως προσωρινού προέδρου της ΝΔ μετά τη νίκη του ΟΧΙ στο δημοψήφισμα του 2015 θα ήταν αρκετή ώστε μέσα σε λίγους μήνες –και παρά το κάζο της  διαπραγμάτευσης με τους «θεσμούς»– ο ΣΥΡΙΖΑ να περάσει ξανά στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Στην πραγματικότητα ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης ήταν ιδανικός αντίπαλος για τον Αλέξη Τσίπρα, καθώς προσέφερε τη δυνατότητα να διεκδικήσει την επανεκλογή του με βάση τον ίδιο άξονα: το καινούργιο εναντίον του παλιού.

Ο ίδιος ο Τσίπρας το ήξερε αυτό καλύτερο από όλους, καθώς τον Οκτώβριο του 2015 –με τον Μεϊμαράκη να διεκδικεί την αρχηγία της ΝΔ απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη– ο τότε πρωθυπουργός είχε εκφραστεί δημοσίως στη Βουλή υπέρ της υποψηφιότητας του πρώτου, λέγοντας πως ελπίζει να τον έχει απέναντί του και στο μέλλον. Ο λόγος φυσικά ήταν πως τον Μεϊμαράκη μπορούσε να τον αντιμετωπίσει. Με τον Μητσοτάκη τα πράγματα ήταν διαφορετικά, καθώς παρά τη γεμάτη αυτοπεποίθηση ρητορική του ο Τσίπρας γνώριζε καλά πως ως πρόεδρος της ΝΔ και επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα τον δυσκόλευε. Ο Μητσοτάκης είχε ήδη δώσει το στίγμα μιας στροφής προς το κέντρο και μιας μεταρρυθμιστικής λογικής την οποία ήθελε να μεταφέρει στο κόμμα του. Άλλωστε, οι προθέσεις του ήταν ολοφάνερες όταν επέλεξε να μην ψηφίσει τον Προκόπη Παυλόπουλο για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Η αδυναμία αντιμετώπισης του Μητσοτάκη

Η εκλογή του Μητσοτάκη ως προέδρου της Νέας Δημοκρατίας ήταν το σημείο που γύρισε την τύχη του Αλέξη Τσίπρα. Ήδη από τους πρώτους μήνες ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, κατάφερε να κάνει rebrand σε ένα κόμμα το οποίο είχε βγει από την προηγούμενη πενταετία κουρασμένο και πληγωμένο. Δεν ήταν τυχαίο πως από τον Ιανουάριο του 2016 η ΝΔ πέρασε μπροστά από τον ΣΥΡΙΖΑ στις δημοσκοπήσεις, με τα μετέπειτα εκλογικά αποτελέσματα γνωστά σε όλους. 

Όμως, πώς κατάφερε ο μετριοπαθής και μαζεμένος Μητσοτάκης να εξαϋλώσει το πολιτικό κεφάλαιο του Τσίπρα, ο οποίος νωρίτερα είχε κερδίσει μόνος του τα δύο κόμματα που είχαν καθορίσει τη μεταπολιτευτική ιστορία της Ελλάδας;  

Σε αντίθεση με τον Τσίπρα, ο πρόεδρος της ΝΔ πρότεινε μετρημένες και ρεαλιστικές λύσεις, οι οποίες απέπνεαν τη σταθερότητα στην οποία οι Έλληνες πολίτες ήθελαν να επιστρέψουν. Κρίσιμα, αντί να προχωρήσει σε λαϊκίστικες υποσχέσεις στις οποίες ο Τσίπρας θα μπορούσε να επενδύσει για μία ακόμη φορά στον άξονα «παλιό εναντίον νέου», ο Μητσοτάκης πρότεινε ένα μετρημένο μείγμα πολιτικής, υποσχόμενος ελάχιστα. Σε αυτή την πρόταση ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας δεν θα μπορούσαν ποτέ να απαντήσουν – κυρίως γιατί δεν μπόρεσαν ποτέ να την καταλάβουν.

Δεν είναι τυχαίο πως ο ΣΥΡΙΖΑ είχε ανέκαθεν πρόβλημα να αντιμετωπίσει τον Μητσοτάκη σε προσωπικό επίπεδο, υποτιμώντας την απήχηση του μετριοπαθούς μηνύματός του.

 Από το 2016 μέχρι και το 2019 ο τότε πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης αποκαλούνταν υποτιμητικά «Κούλης», ενώ σημαντική μερίδα του Τύπου αλλά και στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ πίστευαν –ή ήθελαν να πιστεύουν– πως ο Μητσοτάκης ήταν πολύ μαλθακός για να κερδίσει έναν χαρισματικό και «μπαλκονάτο» πολιτικό σαν τον Τσίπρα.  

Μετά τη νίκη της ΝΔ το 2019, το αφήγημα του Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ άλλαξε πλήρως: Ο Κούλης εξαφανίστηκε. Τη θέση του πήρε ένας ακροδεξιός και νεοφιλελεύθερος power-hungry άρχων, με τον Τσίπρα να αποδίδει στον εαυτό του τον ρόλο του προστάτη της κοινωνίας ως απάντηση. Αυτό ήταν, άλλωστε, και το αφήγημα του Τσίπρα στο διάστημα μεταξύ των εκλογών του Μαΐου και του Ιουνίου: η αποτροπή ενός πανίσχυρου, αντιδημοκράτη Μητσοτάκη.  

Η αδυναμία του Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ ευρύτερα να προβάλουν έναν πραγματικά πολιτικό λόγο απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη και τη δική του Νέα Δημοκρατία, τόσο όταν εκείνος ήταν στην αντιπολίτευση, αλλά κυρίως όσο ήταν υπεύθυνος της διακυβέρνησης της χώρας, συνοψίζεται από το ανεκδιήγητο αλλά συνοπτικό μήνυμα «Μητσοτάκη γ…..σαι». Το οποίο εμφανίστηκε και στο φεστιβάλ νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ. Και ο Μητσοτάκης γ….αν στο μυαλό των φίλων της αντιπολίτευσης επειδή οι ίδιοι δεν περίμεναν ποτέ πως το μήνυμά του θα λαμβάνονταν ξεκάθαρα υπόψη από την ελληνική κοινωνία.

Η σύγκρουση δύο κόσμων

Η σύγκρουση Τσίπρα - Μητσοτάκη ήταν σύγκρουση δύο κόσμων. Ο Τσίπρας ανέκαθεν εκπροσωπούσε την ημιμάθεια και την υπερβολή, ενώ ο Μητσοτάκης τη μελέτη και τη μετριοπάθεια. Πολλές φορές ο Τσίπρας προσπάθησε να αντιμετωπίσει τον πολιτικό του αντίπαλο αναφερόμενος στο προβάδισμα που είχε στη ζωή του, νομίζοντας πως θα πείσει μια κρίσιμη μερίδα του εκλογικού σώματος ότι ο ίδιος αποτελεί τον αυθεντικό εκφραστή της, παρά το γεγονός ότι ούτε εκείνος είχε πραγματικά λαϊκές καταβολές. Φυσικά, το προβάδισμα του Μητσοτάκη ήταν ασύγκριτο. Όμως το ίδιο –και μεγαλύτερο– προβάδισμα είχε και ο Κώστας Καραμανλής, αλλά και ο Γιώργος Παπανδρέου, από τους οποίους ο νυν πρωθυπουργός έχει ήδη κυβερνήσει πολύ καλύτερα. Η εστίαση του Τσίπρα στο κομμάτι αυτό ήταν λανθασμένη και καταδικασμένη να αποτύχει, καθώς το εκλογικό σώμα απόδειξε πως δεν έχει κανένα πρόβλημα να ψηφίσει απογόνους μεγάλων πολιτικών αρχηγών. Δεν είναι τυχαίο πως οι Καραμανλής και Παπανδρέου υποσχέθηκαν ασύλληπτα πράγματα στο ελληνικό εκλογικό σώμα για αυτό και τιμωρήθηκαν – κάτι που ο Μητσοτάκης δεν έκανε ποτέ γι’ αυτό και επανεξελέγη.

Ωστόσο, και ο ίδιος ο Μητσοτάκης δεν θα έφτανε ποτέ εκεί που είναι σήμερα χωρίς τον Τσίπρα. Η μεγαλύτερη συμβολή του Αλέξη Τσίπρα στην ελληνική ιστορία είναι πως ο μύθος της μεταπολιτευτικής αριστεράς, καθώς και η αλόγιστη παροχή υποσχέσεων στο εκλογικό σώμα, πλέον δεν συγκινούν τους Έλληνες πολίτες. Χωρίς το παρανοϊκό πρώτο εξάμηνο του 2015, το μετριοπαθές πολιτικό αποτύπωμα του Μητσοτάκη δεν θα μπορούσε ούτε να επικρατήσει εσωκομματικά ούτε να σταθεί πολιτικά – όπως δεν θα έκανε ποτέ και στις δεκαετίες της υπερβολής από το 1981 μέχρι και τα τέλη του 2000. Κατά κάποιον τρόπο ο Μητσοτάκης είναι τυχερότερος από τον έτερο μεταπολιτευτικό μεταρρυθμιστή, τον Κώστα Σημίτη, αφού ο τελευταίος είχε να αντιμετωπίσει την παροχολογία του Καραμανλή, η οποία σε πάρα πολλά σημεία ταυτιζόταν –πολιτικά και πολιτισμικά– με εκείνη του Τσίπρα. Αυτός ήταν και ο λόγος που ο Σημίτης δεν κατάφερε ποτέ να γίνει φύσει αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, και που ο Μητσοτάκης αντίστοιχα έχει καταφέρει ακριβώς αυτό στη δική του ΝΔ.

 Ο Τσίπρας ανάγκασε –άθελά του– ένα κρίσιμο τμήμα του εκλογικού σώματος να ωριμάσει (εκείνο το τμήμα που έδωσε στον Μητσοτάκη δύο αυτοδυναμίες στη σειρά), χωρίς να έχει ψηφίσει ποτέ ξανά ΝΔ και χωρίς να νοιάζεται για τη νεολιθική ρητορική της μεταπολίτευσης, από την οποία ο Τσίπρας –παρότι οξυδερκής– δεν τόλμησε ποτέ να ξεφύγει.

Ίσως αν ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης είχε επικρατήσει στις εσωκομματικές εκλογές της Νέας Δημοκρατίας, ο Αλέξης Τσίπρας να γερνούσε όντως πρωθυπουργός.  

Σήμερα...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Είναι πιθανός ένας νέος ρωσο-ιαπωνικός πόλεμος;


 Του ΑΓΗ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

Την Πέμπτη 14 Απριλίου το μεσημέρι τα Ιαπωνικά ΜΜΕ μετέδωσαν σε έκτακτη είδηση πως το ρωσικό ναυτικό πραγματοποίησε απροειδοποίητες ασκήσεις στην Ιαπωνική θάλασσα. Συγκεκριμένα, δύο ντιζελοκίνητα ρωσικά υποβρύχια φέρονται να εκτόξευσαν πυραύλους τύπου cruise χτυπώντας τεχνητούς θαλάσσιους στόχους, ενώ συνολικά συμμετείχαν πάνω από δεκαπέντε ρωσικά πολεμικά πλοία. Όπως αναφέρει το Ιαπωνικό NHK, οι πύραυλοι που χρησιμοποιήθηκαν είναι ίδιου τύπου με εκείνους που η Ρωσία χρησιμοποιεί εναντίον των Ουκρανικών δυνάμεων, ενώ οι Ιαπωνικές αρχές ερμήνευσαν την άσκηση ως μια άτυπη – αλλά ξεκάθαρη – απάντηση στις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις Ιαπωνίας-ΗΠΑ.

Όμως η ρωσο-ιαπωνική ένταση λίγο έξω από τα Ιαπωνικά χωρικά ύδατα δεν είναι πρωτοφανής. Από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου μέχρι σήμερα, οι ρωσο-ιαπωνικές σχέσεις περνάνε συχνά-πυκνά φάσεις έντασης, καθώς οι εκατέρωθεν εδαφικές διεκδικήσεις έχουν καθορίσει τη μεταπολεμική τους σχέση. Θεωρητικά, ο πόλεμος ανάμεσα στις δύο χώρες δεν έχει λήξει επίσημα, καθώς τα κράτη-πρόγονοι τους (Αυτοκρατορική Ιαπωνία και ΕΣΣΔ) ποτέ δεν υπέγραψαν συνθήκη ειρήνης σε όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Σήμερα, οι ρωσο-ιαπωνικές σχέσεις βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο της ιστορίας τους από το 1945 και μετά.
 

Ο Β’ Παγκόσμιος και οι Κουρίλες νήσοι
 

Οι Κουρίλες είναι ένα αρχιπέλαγος 56 νησιών ανάμεσα στο Χοκάιντο και την Καμτσάτκα, χωρίζοντας τον βορειοδυτικό Ειρηνικό από τη την Οχοτσκική Θάλασσα, η οποία με τη σειρά της επικοινωνεί με την Ιαπωνική Θάλασσα. Μέχρι και τις αρχές του 20ού αιώνα, η Ιαπωνία ήλεγχε σχεδόν το σύνολο των Κουρίλων, όπως έκανε και μέχρι το 1945 όταν μετά την πτώση της Χιτλερικής Γερμανίας το ενδιαφέρον των συμμαχικών δυνάμεων στράφηκε στον Ειρηνικό. Η ΕΣΣΔ κήρυξε τελικά και εκείνη τον πόλεμο στην Ιαπωνία μετά τη ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας από τις ΗΠΑ στη Χιροσίμα στις 8 Αυγούστου, καθώς μέχρι τότε βρισκόταν ακόμα σε ισχύ το σύμφωνο ουδετερότητας που είχαν υπογράψει μεταξύ τους το 1941, σε πλήρη παραλληλισμό με το ξακουστό σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ. Αυτή ήταν και η αρχή του ρωσικού επεκτατισμού στα ιαπωνικά εδάφη, με την ΕΣΣΔ να κατακτά τελικά το σύνολο των Κουρίλων μέχρι τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς, αντιστρέφοντας πλήρως την εδαφική ισορροπία στο αρχιπέλαγος.

Ως αποτέλεσμα, Ιαπωνία και ΕΣΣΔ επισημοποίησαν τη συνέχιση των μεταπολεμικών διπλωματικών τους σχέσεων μόλις μια δεκαετία αργότερα, το 1956, χωρίς όμως να καταλήγουν σε μια ρητή συνθήκη ειρήνης. Ο λόγος ήταν – και παραμένει – το καθεστώς των Κουρίλων· θέτοντας το απλουστευμένα, η Ιαπωνική πλευρά υποστήριξε πως όλες οι νήσοι, τουλάχιστον μέχρι το Etorofu, αποτελούν τμήμα της Ιαπωνικής επικράτειας, όμως η ΕΣΣΔ αρνήθηκε κάθε ενδεχόμενο επιστροφής των νησιών, πατώντας ουσιαστικά πάνω στο τετελεσμένο της κατοχής τους. Ειρωνικά – και για την ιστορία – η εδραίωση της ΕΣΣΔ οφείλεται σε έναν βαθμό στην Αυτοκρατορική Ιαπωνία, καθώς η ταπεινωτική ήττα της Τσαρικής Ρωσίας στον Ρωσο-Ιαπωνικό πόλεμο του 1904-1905 που εξευτέλισε το τσαρικό καθεστώς αποτέλεσε μια από τις αφορμές που οδήγησαν στη σταδιακή αποκαθήλωση του στο θυμικό του μέσου Ρώσου πολίτη στη δεκαετία που προηγήθηκε της Οκτωβριανής επανάστασης.
 

Οι ασταθείς μεταψυχροπολεμικές ρωσο-ιαπωνικές σχέσεις

Από το 1956 μέχρι και σήμερα, οι ρωσο-ιαπωνικές σχέσεις έχουν καθοριστεί από τη συγκεκριμένη εδαφική διαφωνία. Παρά τις κατά καιρούς εκατέρωθεν προσπάθειες – αλλά και τη σταδιακή σύσφιξη των εμπορικών και διπλωματικών σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες – το status των Κουρίλων εξακολουθεί να διχάζει τις δύο χώρες· η μεταψυχροπολεμική πίεση της Ιαπωνίας στη Ρωσική Ομοσπονδία ώστε να της επιστραφούν οι μισές Κουρίλες δεν ευδοκίμησε, με τη Ρωσική κυβέρνηση να χτίζει σταδιακά ένα γεωπολιτικό αφήγημα που θυμίζει σε πολύ μεγάλο βαθμό εκείνο που προηγήθηκε του ρωσο-ουκρανικού πολέμου: η Μόσχα υποστήριξε πως η επιστροφή των νησιών στην Ιαπωνία, σε συνδυασμό με τη συμβιωτική στρατιωτική σχέση Ιαπωνίας-ΗΠΑ, ουσιαστικά θα οδηγούσε στην στρατιωτικοποίηση των νήσων από τις ΗΠΑ και την στελέχωση των νήσων με Αμερικανικά όπλα πολύ κοντά στην ηπειρωτική Ρωσία· με άλλα λόγια, οι Κουρίλες παρέχουν στη Ρωσία ένα ανατολικό lebensraum σαν εκείνο που σήμερα απαιτεί στην Ουκρανία.

Με μια πρώτη ματιά, το ζήτημα των Κουρίλων θα μπορούσε να μοιάζει με άλλο ένα από τα ψυχροπολεμικά γεωπολιτικά κατάλοιπα ανά τον πλανήτη, όπως είναι άλλωστε και η Τουρκική κατοχή της Βόρειας Κύπρου, μεταξύ πολλών άλλων. Μόνο που σήμερα το ζήτημα έχει ξεφύγει από τα στενά πλαίσια μιας διμερούς εδαφικής διαφωνίας· εδώ και περίπου δύο χρόνια, η ρωσική κυβέρνηση επενδύει όλο και περισσότερο στις Κουρίλες, αυξάνοντας ραγδαία το μέγεθος των στρατιωτικών της μονάδων στα νησιά, ενώ οι επισκέψεις υψηλόβαθμων στελεχών έχουν γίνει συχνότερες. Μόνο πριν μερικές εβδομάδες – και με την εισβολή στην Ουκρανία να είναι σε πλήρη εξέλιξη – η Ρωσία προχώρησε σε ασκήσεις στο αρχιπέλαγος, με την Ιαπωνική κυβέρνηση να σηκώνει άμεσα το γάντι, επισημαίνοντας την πάγια θέση της χώρας: οι Κουρίλες τελούν υπό Ρωσική κατοχή. Όμως σε ακόμα έναν παραλληλισμό με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ρωσική κυβέρνηση απάντησε πως οι Κουρίλες ανήκουν δικαιωματικά στη Ρωσία, καθώς η Ιαπωνία είχε συμμαχήσει με τη Ναζιστική Γερμανία· προφανώς για τα σύμφωνα ουδετερότητας της ΕΣΣΔ του Στάλιν με Χίτλερ και Χιροχίτο ούτε λόγος.
 

Οι γεωπολιτικές επιπτώσεις στον Ειρηνικό

Η μακρόχρονη διπλωματική ρωσο-ιαπωνική σύγκρουση για τις Κουρίλες μάς υπενθυμίζει πως ...

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΗΦΗΝΑΡΟΠΛΗΚΤΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: «Αιώνιοι φοιτητές» και πεδία ευθύνης

Καθηγητής της Φιλοσοφίας του Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ.


Γιατί είναι πρόβλημα η ύπαρξη των «αιώνιων φοιτητών» στο πανεπιστήμιο; 

Εχουν ακουστεί αρκετά επιχειρήματα, αλλά νομίζω κανένα από αυτά δεν θίγει την ουσία.  

Προφανώς, δεν είναι τα προνόμια της φοιτητικής ιδιότητας (ελεύθερη πρόσβαση σε χώρους ή δωρεάν χρήση υπηρεσιών) τα οποία όλοι δέχονται ότι μπορούν να αφαιρεθούν έπειτα από εύλογο χρονικό διάστημα. Ενα ζήτημα, όχι ευκαταφρόνητο, είναι η γραφειοκρατική και ακαδημαϊκή επιβάρυνση με τους τεράστιους αριθμούς των εξεταζομένων. Ούτε και αυτό είναι καταλυτικό. 

Κατά τη γνώμη μου, το επιχείρημα που θα έπρεπε να βαραίνει περισσότερο είναι η «ευθύνη» που έχουμε όλοι ως ελεύθερα άτομα στην αξιοποίηση πόρων και μάλιστα κοινωνικών. 

Δεν είναι απλώς ζήτημα κόστους-οφέλους από τη σκοπιά της επένδυσης που κάνει η κοινωνία στην Παιδεία. Μπορεί από αυτή τη σκοπιά το οικονομικό κόστος των «αιώνιων φοιτητών» να είναι μικρό ή μηδαμινό. Υπάρχει όμως ένα άλλο πιο σημαντικό, το «ηθικό κόστος», και αφορά τους ίδιους τους φοιτητές ως άτομα αλλά και το πανεπιστήμιο ως θεσμό.

Υπάρχει άραγε κανείς που να ξεκινάει να πράξει οτιδήποτε, ιδιαίτερα μάλιστα ένα σύνθετο, απαιτητικό και μακροπρόθεσμο εγχείρημα, χωρίς να ταυτίζεται με αυτό που κάνει, χωρίς να το πονάει; 

Οταν αναλαμβάνεις ένα έργο χρησιμοποιώντας τους πόρους που σου διαθέτει η κοινωνία αλλά και τους δικούς σου, τον χρόνο από τη ζωή σου αν μη τι άλλο, δεν πρέπει να το υποστηρίξεις;  

Η δημοκρατική κοινωνία παρέχει δημόσια αγαθά για όλους με την προϋπόθεση ότι η χρήση τους θα είναι ουσιαστική και αποτελεσματική. Οταν συνεπώς ξοδεύεις τους κοινωνικούς πόρους, ξόδεψέ τους όσο γίνεται καλύτερα.  

Το ίδιο πρέπει να κάνεις ως ελεύθερος άνθρωπος και με τους δικούς σου πόρους και την ίδια σου τη ζωή. Εχεις λοιπόν ένα καθήκον τόσο για σένα όσο και για όλους τους άλλους. Αυτό είναι το δικό σου πεδίο ευθύνης. 

Από την άλλη όμως ένας τόσο σημαντικός και πολυδάπανος θεσμός όπως το πανεπιστήμιο δεν μπορεί να υφίσταται για ανθρώπους που υπό την πιο σημαντική ιδιότητα είναι άφαντοι για χρόνια, όποιον λόγο κι αν έχουν να είναι άφαντοι. Οι φοιτητές πρέπει να φοιτούν, δηλαδή, να αναλαμβάνουν την ευθύνη της ιδιότητάς τους. Αλλιώς δεν είναι φοιτητές αλλά, όπως λένε στα γερμανικά, Karteileichen, κάτι σαν απολιθώματα ενός σκονισμένου αρχείου. Αυτό είναι το ανάλογο πεδίο ευθύνης του πανεπιστημίου που κι αυτό λογοδοτεί στον εαυτό του και την κοινωνία.

Ενα πανεπιστήμιο που απορροφά στον οργανισμό του αυτήν τη χαλαρότητα και αμφισημία, την ύπαρξη «φοιτητών» που δεν φοιτούν πραγματικά αλλά μπορούν, όποτε το θυμηθούν, να δίνουν εξετάσεις, υποβαθμίζει τη δουλειά και την αφοσίωση όλων των υπολοίπων, ουσιαστικά υποβαθμίζει συμβολικά και ηθικά τον εαυτό του, δηλαδή, την ακεραιότητα του έργου του.  

Αυτήν την αλήθεια την έχουν αποδεχθεί τα πανεπιστήμια όλου του κόσμου, ιδιωτικά ή δημόσια. Γιατί άραγε ένα καλό «ιδιωτικό», μη κερδοσκοπικό πανεπιστήμιο (ή αντίστοιχα ένα δημόσιο) να ακολουθεί αυστηρούς ακαδημαϊκούς κανόνες στην επιλογή αλλά και προαγωγή των φοιτητών του;  

Επειδή απλούστατα με αυτόν τον τρόπο περιφρουρεί ουσιαστικά και συμβολικά το επίπεδο σπουδών στο οποίο προσβλέπει και την ακαδημαϊκή του ποιότητα. Ουσιαστικά προστατεύει τη δουλειά όλων.

Είναι επίσης λάθος να σχετίζουμε την ύπαρξη κανόνων και χρονικών ορίων με τη στέρηση ευκαιριών. Η υιοθέτηση ορίου σπουδών θα πρέπει πράγματι να συμβαδίζει με την ύπαρξη πραγματικών ευκαιριών πρόσβασης στην ανώτατη παιδεία όσων επιθυμούν να σπουδάσουν και το εννοούν. Με άλλα λόγια, θα πρέπει να προσφέρονται δυνατότητες οικονομικής υποστήριξης των φοιτητών είτε με άτοκα δάνεια, είτε με υποτροφίες. Η κοινωνία και το κράτος οφείλουν να εξαλείψουν τις αντικειμενικές αδυναμίες κάποιου που κατά τα άλλα θα μπορούσε και θα ήθελε να σπουδάσει.  

Εξίσου σημαντικό είναι ο δρόμος που οδηγεί στην αληθινή παιδεία και την ομορφιά και την ελπίδα της γνώσης να είναι πάντα ανοιχτός για όλους τους πολίτες αλλά και εδώ απαιτείται προσπάθεια και συνυπευθυνότητα. Δεν έχει νόημα να κρατάει κάποιος την ιδιότητα του φοιτητή, αν δεν μπορεί για δικούς του λόγους να σπουδάσει πραγματικά. Θα δεχόμουν ως πολύ ειλικρινέστερο να έχεις τη δυνατότητα να ανακτήσεις τη χαμένη σου φοιτητική ιδιότητα, εφόσον συντρέξουν ξανά ευνοϊκές συνθήκες στο μέλλον. Δεν πρέπει όμως να κάνουμε μισά πράγματα. Αν δεν μπορείς ή δεν θέλεις να κάνεις την επένδυση χρόνου και ενέργειας που χρειάζεσαι για πραγματικές σπουδές, είναι...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΝΕΟΤΑΞΙΚΗ Μ@Λ@ΚΙ@ και "ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΟΡΘΗ" ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Μεταμοντερνικός μηδενισμός

Η Ελλάδα, η Ρώμη και ο χριστιανισμός θεωρούνται οι θεμέλιοι λίθοι της Ευρώπης. Αυτό αποτυπώνεται στο τρίπτυχο «Αθήνα - Ρώμη - Ιερουσαλήμ», το οποίο συχνά πυκνά συναντά κανείς ως κωδικοποίηση των ευρωπαϊκών ηθικών αρχών.

 
Από το Αθήνα - Ρώμη - χριστιανισμός έως το «γονέας 1» και «γονέας 2» η απόσταση είναι φαινομενικά μεγάλη. Καλύφθηκε όμως πολύ γρήγορα. Μόλις λίγες δεκαετίες κράτησε η διαδρομή των ορφανών του μαρξισμού, που, αφού αποκαλύφθηκαν ως πολιτικοί απατεώνες με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης και την αποκάλυψη των εγκλημάτων του κομμουνισμού, φρόντισαν γρήγορα γρήγορα να φορέσουν τον μανδύα των υπερασπιστών του δικαιωματισμού, να χρησιμοποιήσουν τις έδρες των κοινωνικών επιστημών και να φανούν χρήσιμοι σε μια μερίδα πολιτικών αμοραλιστών, που έχουν ως τελικό στόχο την παγκοσμιοποίηση, ιδέα με τελεολογική υφή, που ταιριάζει με αυτή του μαρξισμού.

 
Στόχος τους, η αποδόμηση των παραδοσιακών θεσμών και της σταθερής ηθικής βάσης των δυτικών κοινωνιών.  


Σκοπός τους, η εγκαθίδρυση μιας «νέας κοινωνίας». Σύμπτωση απόψεων και ιδεών και εδώ με τους παγκοσμιοποιητές. Μπορεί οι μεν να φαντάζονται μια σοσιαλιστική ουτοπία ως το τέλος της διαδρομής, απαλλαγμένη από καθετί το παραδοσιακό, αυτό όμως καθόλου δεν τους απομακρύνει από τους συμμάχους τους, οι οποίοι αρκούνται στο να αποτελούν την «ελίτ» της παγκόσμιας διακυβέρνησης, με ένα νόμισμα και μια γλώσσα που θέλουν να φέρουν.

 
Αιχμή του δόρατος της τακτικής τους, ο μεταμοντερνικός μηδενισμός, που απλώνεται σε όλο το εύρος της δραστηριότητάς τους. Ο μηδενισμός που βασίζεται στο ότι η αλήθεια δεν υπάρχει, ότι όλα είναι σχετικά και κοινωνικά κατασκευάσματα. Από αυτόν προκύπτουν γελοιότητες σαν αυτή του «γονέα 1 και 2». Γελοιότητες όμως που αποτελούν εμβληματικές νίκες, σύμβολα επικυριαρχίας επί των «κανονικών ανθρώπων».

 
Κάτι που επιβλήθηκε στη Γαλλία από τον Μανού Μακρόν, τον άνθρωπο που συμβολίζει ακριβώς αυτή τη συμμαχία μεταξύ μαρξιστών και παγκοσμιοποιητών. Και δεν σταματά εκεί. Με την ίδια ακριβώς λογική επιχειρείται η κατάργηση κάθε ιδιοπροσωπίας όχι μόνον ατόμων αλλά και των εθνών. Ετσι στο ίδιο πλαίσιο είναι και η επιβολή του ουδετερόθρησκου κράτους, στο οποίο η Εκκλησία του πασταφαριανισμού (ειρωνική μα και ταυτόχρονα δομημένη λατρεία του ιπτάμενου τέρατος από σπαγγέτι, ψάξτε το στο διαδίκτυο) έχει την ίδια ακριβώς θέση με την Ορθόδοξη Εκκλησία.

 
Το ίδιο ισχύει και με τον πολυπολιτισμό, όπου ο τρόπος ζωής των Ελλήνων στην Ελλάδα, αποτέλεσμα εξελικτικής διαδικασίας χιλιάδων ετών -με τα καλά και τα κακά της-, τοποθετείται στο ίδιο αξιακό επίπεδο με τον τρόπο ζωής ενός μέλους του Ισλαμικού Κράτους, το οποίο πιστεύει, παραδείγματος χάριν, ότι πρέπει όλοι μας να ασπαστούμε το Ισλάμ ή να πληρώνουμε κάποιον φόρο.

 
Και όταν ο μηδενισμός αυτός γίνεται αντικείμενο κυβερνητικής επιβολής, τότε το πρόβλημα είναι μεγάλο. Η Ιστορία όμως...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΣΥΡΙΖΑΝΕΛέητα ΞΕΦΤΙΛΙΚΙΑ: Οι Πρέσπες κατά της ταυτότητας

Από τον Δημήτρη Παπαγεωργίου


 
Μια χαρά έπιασε ο Βοσκόπουλος του Ουράνιου Τόξου τι ακριβώς συνέβη με τη Συμφωνία των Πρεσπών, όταν προσφέρθηκε να μας βοηθήσει να βρούμε τη νέα ταυτότητά μας. Και αυτό γιατί η Μακεδονία ή μάλλον η ελληνικότητα της Μακεδονίας είναι βασικό κομμάτι της ταυτότητας του Ελληνισμού.

 
Από την Ιστορία που μάθαμε στα σχολεία (μέχρι να τα καταλάβουν με το ρεσάλτο που έγινε οι διάφοροι αποδομητές της Ιστορίας), μέσω του ζεστού αίματος των Βαλκανικών Αγώνων που έχυσαν οι προπαππούδες μας, αλλά και μέσω της διαδικασίας που ξεκίνησε το 1991 με εκείνα τα τεράστια συλλαλητήρια του ελληνικού λαού έως και σήμερα με τη μεγαλειώδη συγκέντρωση της 20ής Ιανουαρίου, που πνίγηκε στα δακρυγόνα, και όσα ακολούθησαν, η ελληνική ταυτότητα έχει σχηματιστεί με βάση και την ελληνικότητα της Μακεδονίας. Στη δε εποχή των Μνημονίων που δίχασαν τον ελληνικό λαό το αίτημα για τη μη παράδοση του ονόματος της Μακεδονίας αποτέλεσε σχεδόν το μοναδικό στοιχείο που κατάφερε να ενώσει τον ελληνικό λαό, αντί να τον διχάσει περαιτέρω.

 
Γι’ αυτό και ο ΣΥΡΙΖΑ ήθελε τόσο πολύ να τελειώσει το θέμα. Γι’ αυτό και βιάστηκε να το ανοίξει και να το κλείσει τόσο γρήγορα. Γιατί ήθελε να επιφέρει ένα χτύπημα στην ταυτότητά μας. Να τη διαλύσει. 


Αυτός είναι ο τελικός σκοπός τους. Να καταστρέψουν καθετί διακριτό που έχουμε ως Ελληνες, την ιδιοπροσωπία μας στον κόσμο αυτόν.

 
Η απόσχιση αυτού του κομματιού από την ταυτότητά μας, η μεταβίβαση με συμβολαιογραφική πράξη της Συμφωνίας των Πρεσπών, έχει ως σκοπό να οδηγήσει στην πλήρη αποσύνθεσή της.  


Εάν παραδίδεται ένα μέρος αυτής, γιατί να μην παραδίδονται και τα υπόλοιπα; 


 Γιατί κάθε συστατικό της ταυτότητάς μας να μην είναι ρευστό και ευάλωτο; Οπως ακριβώς είναι και το φύλο κάθε Τζέησον-Αντιγόνη, που αποτελεί το πρότυπο για τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ.

 
Για τους συριζαίους, δεν είναι θέμα διεθνών ισορροπιών η Συμφωνία των Πρεσπών. Είναι απλώς...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η εποχή της Ταυτότητας



«Η παγκοσμιοποίηση έχει ξεκάθαρα αφήσει πολλούς ανθρώπους πίσω. Υπάρχει μεγαλύτερη αυτοματοποίηση, μεγαλύτερη ανισότητα, αλλά νομίζω ότι, εάν κοιτάξεις τις λεπτομέρειες των ψηφοφοριών, τόσο στις ΗΠΑ με τον Τραμπ όσο και στο Η.Β. με το Brexit, ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων, που δεν υφίστατο τα χειρότερα από αυτές τις δυναμικές, παρ’ όλ’ υτά ψήφισε για τον Τραμπ και το Brexit. Και εάν κοιτάξεις τους αριθμούς των κατοίκων στη Βρετανία που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό στην τελευταία δεκαετία η αύξηση είναι εντυπωσιακή. Θα ήμουν πολύ ξαφνιασμένος εάν ποτέ μπορούσες να έχεις αυτόν τον βαθμό κοινωνικής αλλαγής, χωρίς να δημιουργηθεί κάποια αντίδραση».

Τα παραπάνω λόγια ανήκουν στον Φράνσις Φουκουγιάμα, τον άνθρωπο που είχε προφητεύσει το «Τέλος της Ιστορίας» με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, και που έβαζε στοίχημα ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία (με την έννοια όχι του οικονομικού φιλελευθερισμού αλλά του αμερικανικού όρου «liberal», που περιγράφει τον αριστερό κοινωνικό φιλελευθερισμό) θα κυριαρχήσει επί κάθε άλλης δυναμικής στον κόσμο.


Απ’ ό,τι φαίνεται, όμως, το τέλος της Ιστορίας δεν ήλθε. Κι έτσι το νέο βιβλίο του Φράνσις Φουκουγιάμα ονομάζεται «Ταυτότητα». 


Διόλου τυχαία. Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο του κ. Φουκουγιάμα, αλλά η επιλογή των τίτλων του είναι σαφές ότι είναι μια προσπάθεια να είναι «στο πνεύμα της εποχής». Και έχω την εντύπωση ότι το πετυχαίνει. Γιατί η εποχή της Ταυτότητας φαίνεται να ανατέλλει. Ποτέ μου όμως δεν περίμενα ότι σε κάποιο σημείο της ζωής μου θα άκουγα τον ίδιο τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών να αυτοπροσδιορίζεται ως εθνικιστής. Κι όμως έγινε.


Και φαντάζομαι πως όσο σοκ ήταν για μένα θα ήταν πολλαπλάσιο για όλους αυτούς οι οποίοι σκέπτονταν ότι είχαν προσδιορίσει τη ροή της ανθρώπινης Ιστορίας. Οσο σοκ ήταν για μένα να ακούω τον πρόεδρο των ΗΠΑ να δηλώνει εθνικιστής, πολλαπλάσιο σοκ θα ήταν για όλους αυτούς που προσπαθούν να επιβάλουν την παγκοσμιοποίηση ως «τελειωμένη υπόθεση». Πολλαπλάσιο και γι’ αυτούς που, προσκολλημένοι στις αριστερίστικες ιδεοληψίες, θέλουν να καταργήσουν τα σύνορα, να επιβάλουν την αντικατάσταση των πληθυσμών ευρωπαϊκής καταγωγής από μετανάστες. Πολλαπλάσιο και γι’ αυτούς που θεώρησαν ότι, αλώνοντας τα πανεπιστήμια, μπορούσαν να μας μετατρέψουν όλους σε άβουλα όντα, όργανα στις προσπάθειές τους για μετασχηματισμό της κοινωνίας.


Και όσο μεγαλύτερο το σοκ γι’ αυτούς τόσο σημαντικότερη η νίκη για την απέναντι πλευρά. Για όσους αγωνίζονται υπέρ της ταυτότητάς τους, υπέρ του έθνους τους, υπέρ μιας συγκεκριμένης, συντηρητικής αντίληψης της πραγματικότητας.


Και είναι τόσο σημαντική, διότι...

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΝΕΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΟΣ ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Τα έβαλαν ακόμη και με την προσευχή!

Από τον Δημήτρη Παπαγεωργίου


Ξέρετε ποιο είναι το πιο όμορφο πράγμα με τις προσευχές; 


Οτι η συντριπτική πλειονότητα αυτών δεν γίνεται προκειμένου ο απευθυνόμενος στο θείο να ζητήσει κάτι για τον εαυτό του, αλλά για να ζητήσει κάτι για έναν άλλον άνθρωπο.


Εναν άρρωστο συνήθως, κάποιον σε ανάγκη, κάποιον που βιώνει μια πολύ δύσκολη κατάσταση.  


Μπορεί όμως η προσευχή να μην έχει τη μορφή της αίτησης για κάτι αλλά να είναι απλά ένα «ευχαριστώ». Για το φαγητό, για την ομαλότητα, την τάξη μέσα στη χαοτική φύση του κόσμου μας. Μια απλή πράξη με μεγάλη για κάποιους σημασία, που μάλλον συμβαδίζει με την ίδια την ανάπτυξη του ανθρώπινου πολιτισμού, καθώς σύμφωνα με ανθρωπολόγους οι πρώτοι ευφυείς άνθρωποι έκαναν κάτι το οποίο σήμερα θα χαρακτηρίζαμε ως προσευχή.



Και όμως, ακόμη και αυτό το μικρό, υπέροχο κομμάτι της καθημερινότητας κάποιων προσέβαλε τους επαγγελματίες προσβεβλημένους, προσέβαλε τους «διαφωτισμένους» οι οποίοι εφευρίσκουν ψευδοεπιστήμες για να μας πείσουν ότι τα φύλα είναι «κοινωνική κατασκευή» και όχι βιολογική πραγματικότητα.


Και είχαμε επιθέσεις κατά της Εκκλησίας επειδή καλούσε γονείς και μαθητές να προσευχηθούν εν όψει πανελλαδικών.  


Δεν τους αρέσει. Τους ενοχλεί. Τους ενόχλησε ακόμη και η προσφορά ενός στιλό προς τους μαθητές που κάνουν (φυσικά δωρεάν) εκκλησίες σε όλη τη χώρα. Δεν είναι το στιλό όμως.


Γιατί δεν θεωρώ ότι έστω και ένας από αυτούς πιστεύει ότι κάποιος από τους γονείς των παιδιών που δίνουν εξετάσεις θα πει στο παιδί του «έλα, μωρέ, μη διαβάζεις, θα προσευχηθείς και θα περάσεις στη Νομική» ή κάποιος επιχειρηματίας που κάνει αγιασμό στην επιχείρησή του δεν θα προσλάβει λογιστή, ελπίζοντας στη θεία παρέμβαση για την Εφορία!


Προφανώς όμως δεν είναι αυτό που τους ενοχλεί. Είναι ότι...

Οικονομική Θεοκρατία

Του ΜΗΝΑ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

Ο μεγάλος οραματιστής και φιλόσοφος Philip Dick υποστήριζε ότι «το βασικό εργαλείο για το χειρισμό της πραγματικότητας είναι οι λέξεις. Εάν κάποιος μπορεί να τις ελέγξει, μπορεί να κατευθύνει και τους ανθρώπους που πρέπει να τις χρησιμοποιούν». Ο ισχυρισμός αυτός αποδεικνύεται ορθός στην πράξη, μέσα από τη μελέτη της ανθρώπινης Ιστορίας.

ΛΕΞΕΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ και συνήθως δυσνόητες πλασάρονται και μορφοποιούνται σταδιακά στις συνειδήσεις μας ως υπαρκτές οντότητες, για όσο χρόνο χρειαστεί, ανάλογα με το πόσο συχνά αναπαράγονται. Μνημόνιο, χρέος, spreads, ΔΝΤ, τρόικα και οίκοι αξιολόγησης είναι μόνο μερικοί από τους όρους που «εισέβαλαν» τους τελευταίους μήνες στην καθημερινότητα των Ελλήνων. 

Αλήθεια, ποιοι αποφάσισαν να βάλουν ενέχυρο τη χώρα και σε ποιους; 

Με ποια δικαιοδοσία; Ποιο είναι το πραγματικό χρέος της Ελλάδας και πόσες φορές το έχει ξεπληρώσει;  

Αυτό το χρέος αντιπροσωπεύει πραγματικό χρήμα ή εικονικούς αριθμούς που απλά αυξομειώνονται από κάποιο αόρατο χέρι; 

Ποια συμφέροντα κρύβονται πίσω από το ΔΝΤ εφόσον δεν πρόκειται για κρατική οργάνωση; 

Και, ακόμα χειρότερα, με ποιο δικαίωμα και με ποια κριτήρια κάποιοι αξιολογούν τις οικονομίες των χωρών υποβαθμίζοντας και αναβαθμίζοντάς τες;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ που κάποιοι ίσως χαρακτηρίσουν αφελείς φανερώνουν παρ’ όλα αυτά με τον καλύτερο τρόπο ότι «κάτι δεν πάει καλά» στο όλο σύστημα. Τελικά καταλήγω στο ότι οι πρακτικές της παγκοσμιοποίησης ομοιάζουν σε αρκετά σημεία με αυτές των κυρίαρχων θρησκευτικών ιερατείων του πλανήτη κατά τα πρώτα τους βήματα.   Το σχέδιο περιελάμβανε τη δημιουργία ορισμένων «εξ αποκαλύψεως» όρων και μηχανισμών που θα έπρεπε να γίνουν αποδεκτοί με το ζόρι από τους λαούς. Αυτοί οι όροι, που δεν γνωρίζουν σύνορα και πατρίδες, ορίζουν ουσιαστικά σήμερα τις ζωές, τους φόβους, αλλά και τις τσέπες μας…