"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΝΘΡΩΠΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΝΘΡΩΠΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΟΛΙΣΤΙΚΟ-ΚΒΑΝΤΙΚΑ ΑΠΟΧΑΥΝΩΜΕΝΟΣ ΨΩΝΑΡΟΚΑΤΣΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Πλάσματα ! - Πώς πιάνεται στη σαγήνη της δεισιδαιμονίας η ελίτ;

Image 

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ 

Του ΜΙΧΑΛΗ ΤΣΙΝΤΣΙΝΗ 

Το αίμα από παλιά το νόμιζαν «μεστόν του μελαγχολικού χυμού». Επρεπε ενίοτε να το αφήνεις να ρέει εκτός του σώματος και να καθαρίζεται. Η αφαίμαξη είχε και τη σημασία μιας κυριολεκτικής κάθαρσης.

Πόσο πρωτόγονο ακούγεται αυτό; 

Πολύ πρωτόγονο για να το πιστεύουν και να το πληρώνουν αδρά επιφανή άτομα με πεφωτισμένα μυαλά. Θα πας, θα σου αλλάξουν το πλάσμα και θα βγεις καινούργιος. Κι όσο το αίμα σου θα αλλάζει, θα σε σκέπει από τις εικόνες στους τοίχους το βλέμμα των αγίων. Μαζί με το μηχάνημα της βιοτεχνολογίας, θα δουλεύει πάνω σου και η υπέρκοσμη αύρα.

Πολλοί ξαφνιάζονται για την επιτυχία που είχε στην «καλή κοινωνία» ο γιατρός της Καρνεάδου και όσοι, μαζί με εκείνον, δραστηριοποιούνται ακόμη στην αγορά της αντιγήρανσης και της ευεξίας.  

Πώς πέφτουν στη σαγήνη τέτοιων ψευδαισθήσεων άνθρωποι σύγχρονοι και υποψιασμένοι, με εύκολη πρόσβαση στην πιο εξειδικευμένη πληροφορία; 

Πώς πιάνεται όμηρος της δεισιδαιμονίας η ελίτ;

Τέτοιο παράδοξο, φυσικά, δεν υπάρχει. Απέναντι στον φόβο της φθοράς, όλες οι διανοητικές μας άμυνες παθαίνουν αφλογιστία. Το εισόδημα δεν προστατεύει από την απατηλή πίστη ότι η φθορά μπορεί να αναχαιτιστεί.

Μάλλον το αντίθετο συμβαίνει. Ο «επιτυχημένος» είναι πιο επιρρεπής στο να εγείρει μια αξίωση ελέγχου της φθοράς. Πιο επιρρεπής να δει τον εαυτό του και το σώμα του σαν ένα πρότζεκτ, το οποίο δεν πρέπει να αφεθεί στον χρόνο και να «αποτύχει».  

Η ιδεολογία της ατομικής επιτυχίας επεκτείνεται και στο σώμα: Αν το σώμα σου δεν είναι εύρωστο, φταις εσύ που δεν το φρόντισες, εσύ που δεν είσαι σε θέση να αξιοποιήσεις όσα σου δίνει η επιστήμη για να μείνεις νέος και σφριγηλός.

Αφού μπορείς να είσαι αδύνατος, αφού μπορείς να είσαι fit, αφού μπορείς πια να δείχνεις νέος, με φυτεμένο μαλλί και τανυσμένο δέρμα, γιατί να συμβιβαστείς με έναν γερασμένο εαυτό; 

 Οπως το είχε διατυπώσει και ο αρμόδιος για την Υγεία υπουργός, όταν υπερασπίστηκε το δικό του πρότζεκτ προσωπικής αναστήλωσης: «Γιατί να θες να δείχνεις κακομοίρης;».

Οποιος δεν έχει τους πόρους για να χρησιμοποιήσει τα όπλα της επιστήμης, της ψευδοεπιστήμης και της κοσμετολογίας και να αντισταθεί στη μοίρα του είναι κακομοίρης.

Οι άλλοι, που πιστεύουν ότι έχουν τη δύναμη να χακάρουν το μέλλον τους, συγκεντρώνονται σε εναλλακτικά ιατρεία, κέντρα εξατομικευμένης διατροφής, λέσχες άσκησης και ευεξίας.

Η αξία αυτών των αστικών σανατορίων δεν εξαντλείται μόνο στις υπηρεσίες αυτοβελτίωσης. Σε αυτά τα ιατρεία και αυτά τα γυμναστήρια, τα επίλεκτα μέλη αλληλοαναγνωρίζονται κοινωνικά και αλληλοεπιβεβαιώνουν το status τους. 

Είναι ...

 

ΠΡΟΣΩΠΑ - ΜΑΓΚΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ: Ωραία μου κυρία…

Ε-Ξ-Α-Ι-Ρ-Ε-Τ-Ι-Κ-Ο

ΑΡΘΡΑΡΑ - ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΨΥΧΑΡΑΣ... 

Της ΡΕΑΣ ΒΙΤΑΛΗ

Σωστά μας ονομάζω: Οι πιο φοβισμένοι άφοβοι
. 

Τόσες άγνωστες λέξεις σε διαγνώσεις. Τι διάολο, λέει, να απορούμε. Μελετάμε τον γιατρό, το βλέμμα του αποκρυπτογραφούμε, πιο πολύ από τις λέξεις. Κρεμόμαστε από χείλη. 

Αγέρωχοι προχωρούμε σε χημειοθεραπείες, με μαντίλια όλο χρώματα, σκουλαρίκια, κραγιόν…  

Η ψυχή μας το ξέρει. Να δείχνουμε «δυνατή» για εκείνον, για το παιδί, για τα παιδιά. 

 Νύχτες αξημέρωτες. Ταβανονύχτες. Διάλογοι με εαυτούς. «Δεν θέλω να γίνω βάρος». 

Φόβος και ξανά φόβος. 

Σε μουντούς διαδρόμους, ενωνόμαστε στο δευτερόλεπτο ενός βλέμματος, με αγνώστους. Νιωθόμαστε (και ας μην υπάρχει τέτοια λέξη).  

Κάποτε αποφοιτούμε.  

Μετά; 

Κάθε εξάμηνο εξετάσεις. Από μια ολόκληρη εβδομάδα πριν, αρχίζει ψυχής διαδικασία. Ολα επανέρχονται με κάθε λεπτομέρεια. Ενα «Λες;» βουίζει. Χτυπάει η αγωνία κόκκινο, κατακόκκινο. Σφιγμένο στομάχι, βεβιασμένο χαμόγελο, προσευχή. Ουφ! Και ξανά ουφ! Αντε, σε έξι μήνες πάλι. Ξαμολιέσαι. 

Κάποτε, μακάρι κάποτε, «ανά χρόνο πια εξετάσεις». Τι χαρά το κάνεις! Δέκα «ουφ!». Μαζί! Μα πάντα, ό,τι και να σου λένε… Στο πίσω μέρος του εγκεφάλου σου…  

Είπαμε: Οι πιο φοβισμένοι άφοβοι. 

Εν τω μεταξύ ένα σωρό άνθρωποι μπαίνουν κάθε μέρα στη μάχη. Πόσοι! Πόσοι! Συναδελφές-Συναδελφοί! Παιδιά… Η Αντωνία μου! Αυτό με σκοτώνει. Κλωστή ιερή σε δένει. Γαμώτο, πόσοι!  

Απλώνεις αυτόματα, αυθόρμητα το χέρι. Γίνεσαι αγκαλιά, γίνεσαι αυτή που στο πετσί της γνωρίζει, γίνεσαι το χαμόγελο. Γίνεσαι ό,τι έγιναν άλλες για εσένα. Ποτέ δεν θα τις ξεχάσεις. 

 Τους καμαρώνεις ως φοιτητές κι αυτούς. Πανεπιστήμιο ο καρκίνος του εαυτού σου. Σε μελετάς, σε νοιάζεσαι, σε υπολογίζεις, σε ξέρεις μέσα καταμέσα, οριοθετείς, πετάς, κρατάς. Αν όχι τώρα, πότε, μωρέ;  

Παραλλήλως η επιστήμη προχωράει. Για κάθε νέο της επίτευγμα κάνεις χαρά! 

Ο καρκίνος, το βλέπεις γύρω σου, δεν οδηγεί στον θάνατο. Αυτά είναι «παλιά». Μια τεράστια κοινότητα επιζώντων! Αγαπιέστε στο φτερό! Μοιράζεστε χωρίς πολλές πολλές λέξεις.  

Τι να τις κάνεις τις λέξεις. 

Λες «Κι εγώ πέρασα» κι αυτό φτάνει. Ενας άτυπος χαιρετισμός. Ενωση. Χαίρεσαι, τους χαίρεσαι, σε χαίρεσαι. 

Κι όμως έρχεται η Γωγώ. Ωπ! Παγώνει η εικόνα. Φρικτά παγώνει η εικόνα. Πονάς δικό σου άνθρωπο κι ας μην τη γνώρισες ποτέ. 

«Δικός σου άνθρωπος»!  

Κρίμα. Απέραντο κρίμα! 

Οι πιο φοβισμένοι άφοβοι σε κλαίνε, ωραία μου κυρία. 

Τι αγώνα κλήθηκες να δώσεις. Καλό σου ταξίδι στη γαλήνη. Την έφτασες την κόρη σου 17 ετών. Αφελής η παρηγοριά μου… 

Με μαλώνω. Σε ντρέπομαι. Το είχα κι εγώ τάξει για το στερνοπαίδι μας. Τα άλλα δυο τα τοποθέτησα μεγάλα… Κι έφτασε ο μικρός 22… Μα… Και τι είναι τα 22; 

 Σε κλαίω, ωραία μου κυρία…. Ποιος χόρτασε ζωή; Ποιος, μωρέ, χόρτασε ζωή! 

Σε ...

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η νεκροψία θα δείξει;

 Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗ

Παιγνιωδώς πώς, αναφέραμε παλιότερα αυτή την έκφραση που ήταν της μόδας σε κάθε περίπτωση αμφίβολης έκβασης κάποιας υπόθεσης:
η νεκροψία θα δείξει. 

Ομως η νεκροψία δεν δείχνει πάντα, διότι δεν υπάρχει αυτοφυής νεκροψία, αλλά αναπόφευκτα κάποιος ιατροδικαστής, δηλαδή ένα πρόσωπο που κρίνει και δεν πέφτει πάντα μέσα, για να το διατυπώσουμε επιεικώς. Ο θάνατος είναι αντικειμενικός, η νεκροψία υποκειμενική. Και είναι υποκειμενική διότι δεν αρκεί το πτυχίο, που τελικά, είναι το λιγότερο σημαντικό, όπως σε όλες τις δουλειές.

Δύσκολη δουλειά, άχαρη, εκείνη του ιατροδικαστή – ο μόνος που μετράει την εργασία του σε ανθρωποώρες. Και μερικές φορές εύκολα βγάζει άκρη, ενίοτε όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο φανερά, οπότε φαντάζουν άχρηστα τα μεταπτυχιακά και τα διδακτορικά που πλέον έχουν γίνει του κιλού και δεν διανοείται κανείς να δουλέψει ακόμα και τενεκέ σε σκαλωσιά αν δεν έχει μάστερ στη λάσπη και προφίσενσι στα εγγλέζικα. Αλλά και πάλι και πάντα, ειδικά στην ιατρική, όπου παίζονται ζωές ακόμα και μετά θάνατον, χρειάζονται πολύ περισσότερα: ταλέντο, πείρα, ενσυναίσθηση, βαθιά γνώση, πολλαπλή πρόσληψη πραγματικότητας, ταλέντο και διαρκής επαφή με την κοινωνία.  

Αν δηλαδή έχεις να διαβάσεις είκοσι χρόνια εφημερίδα και τριάντα να ανοίξεις βιβλίο, είναι βέβαιο πως θα πέφτεις συχνά έξω στις νεκροψίες.  Αν σου φέρουν ένα νεκρό μωρό και δεν έχεις διαβάσει στις εφημερίδες ότι και άλλα μωρά πέθαναν με την ίδια κυρία παρούσα, τότε, ενώ θα έκανες μια γρήγορη διάγνωση καταρχήν βασισμένη στην κοινή λογική, τώρα, όντας στον δικό σου κόσμο, βλέπεις μεμονωμένα μια περίπτωση που όμως δεν είναι καθόλου μεμονωμένη και αν τα ευρήματα είναι δύσκολα και αμφίβολα βγάζεις άσχετη διάγνωση. (Και χωρίς να θες, προετοιμάζεις ενδεχομένως και τον επόμενο φόνο κάποιας σαλταρισμένης Φραγκογιαννούς με μοντέρνο κούρεμα.)

Ρώτησε ένας φοιτητής φωτογραφίας τον καθηγητή του τι να κάνει για να βγάζει καλές φωτογραφίες κι εκείνος απάντησε: «Να διαβάζεις λογοτεχνία». Υπονοούσε πως πρέπει να το κάνει αυτό ο φοιτητής γιατί η λογοτεχνία ανατέμνει τις ψυχές, σε μαθαίνει να βλέπεις πίσω από τα φαινόμενα, κι εσύ δεν θες να φωτογραφίζεις την επιφάνεια, τη φάτσα ενός ανθρώπου, αλλά την ψυχή του, το βαθύτερο μέσα του. 

Το ανάλογο συμβαίνει και στην ιατροδικαστική και στην ιατρική ευρύτερα:  η κρίση του γιατρού δεν είναι μόνο αποτέλεσμα λογικής πρωτοκόλλου, αλλά μια σύνθετη προσπέλαση όπου παίζουν ρόλο και η διαίσθηση και εξωτερικοί παράγοντες και η συγκυρία και η επιστημοσύνη αλλά και το τρίτο μάτι του ταλέντου.  

Θα πεις, όλα αυτά υποχωρούν μέσα στον χρόνο και στη ρουτίνα και στην μπαναλιτέ του μεροκάματου και στη δύσοσμη καθημερινότητα του θανάτου – χάνονται τα αρχικά ρεφλέξ, η πρωτινή ευαισθησία, τα νεανικά κέφια της δουλειάς. 

 Ανθρώπινο. Κατανοητό, ειδικά αν είσαι όλη μέρα και επί χρόνια σκυμμένος στο νεκροτομείο, που δεν είναι και το πιο ειδυλλιακό μέρος του κόσμου, και οι περισσότεροι από εμάς δεν θα άντεχαν εκεί μέσα πάνω από ένα τρίλεπτο – και με το ζόρι.

Δεν αντέχεται ο χώρος – ειδικά αν ο ιατροδικαστής είναι μάχιμος, όπως στην Αλεξανδρούπολη, όπου βιώνει και όλη τη φρίκη του πολέμου στη Συρία και των πνιγμένων του Έβρου. Αλλά και μέσα στο άστυ, με τον παραλογισμό τού τέλους στα τροχαία ή από εγκλήματα, η εργασία αυτή δεν είναι σαν να δουλεύεις στην Ντίσνεϊλαντ και έχει ευθύνες βαριές, που κινούνται συχνά πέραν των τετελεσμένων. 

Το είδαμε στην περίπτωση Πισπιρίγκου και τώρα με τη Μουρτζούκου: εκτέθηκαν ιατροδικαστές όχι προφανώς από κακή θέληση, ή από ανεπάρκεια, αλλά – το πιθανότερο – λόγω της ρουτίνας και της αδιαφορίας, της απάθειας που έρχεται ύπουλα, βαθμιαία, ακόμα και σε μια τόσο αποτρόπαιη δουλειά, όπως του ιατροδικαστή. Εύκολο να είμαστε καταγγελτικοί και απαραίτητο, ενίοτε, όπως τώρα, αλλά τελικά αλλού γεννούν οι κότες: δεν έχουμε ακόμα καταλάβει γιατί συνέβη αυτό, η ιατροδικαστική ολιγωρία, αλλά και πώς ακριβώς και με ποιες διεργασίες εμφανίζεται το μιαρό σύνδρομο της Μήδειας σε μερικές, ελάχιστες, ευτυχώς,  μητέρες.  

Ποιος ειδικός ψυχίατρος θα φωτίσει τους σκοτεινούς μηχανισμούς; 

Πώς κυοφορείται, πώς εκτρέφεται αυτή η διαστροφή, η πιο ανίερη απ’ όλες, που οδηγεί στην τεκνοκτονία, στη βρεφοκτονία, κάτι που είναι αδιανόητο, βδελυρό και τερατώδες; 

Πώς εγκαθίσταται σε μια ψυχή αυτή η θέληση για την πιο εφιαλτική μορφή βίας, αυτό το ειδικό μένος να θες να σκοτώσεις την αθωότητα, την αναφυόμενη ζωή, το άσπιλο βρέφος;

Κάτι θα συμβαίνει, κάτι θα μεσολαβεί – εκτός κι αν είναι έμφυτο μίσος, εγγενής, ακατανόητη ροπή προς τον φόνο βρεφών. Θέμα ζαριάς DNA; 

Οπως και στις γάτες: σε κάποιο ελάχιστο ποσοστό γεννιούνται αρσενικοί γάτοι που ψάχνουν και σκοτώνουν ανηλεώς νεογέννητα γατάκια. Είναι ένα πολύ μικρό, ελαχιστότατο ποσοστό, μια τερατώδης παρέκκλιση από το φυσιολογικό. Αλλά στον άνθρωπο, στις μητέρες, που είναι και έλλογα όντα, πώς εξηγείται; 

 Ποιος μπορεί να μας διαφωτίσει επιστημονικά για το...

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: «Αυλαία»: μπορείς να την…Ρίξεις;

 Του Καθηγητή Γιώργου Πιπερόπουλου

 

     Μετά από 34 χρόνια, πανθοομολογουμένως επιτυχημένης παρουσίας του «στο γυαλί», ο αρχαιότερος πρωταγωνιστής της «πρωινής ζώνης» Γιώργος Παπαδάκης έριξε την «Αυλαία» στην πασίγνωστη, μακροβιότερη τηλεοπτική πρωινή του εκπομπή με τίτλο «ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΕΛΛΑΔΑ» στον ΑΝΤ-1.

     Στην εκπομπή του ο Γιώργος Παπαδάκης με φιλοξένησε στο ξεκίνημά της το 1992 τότε που εγώ έκανα κάθε Σάββατο απόγευμα στην ΕΤ-3 τη δική μου εκπομπή με τίτλο «Επικοινωνώ άρα…Υπάρχω» και έκτοτε, όπως φίλες και φίλοι αναγνώστες είμαι βέβαιος ότι το θυμάστε, με προσκαλούσε πολύ συχνά για αναλύσεις ψυχό-κοινωνικών θεμάτων.

     ‘Έκανε με το δικό του μοναδικό τρόπο μια εκπληκτική παρουσίαση του μπεστ-σέλλερ βιβλίου μου με τίτλο «Καληνύχτα Ελλάδα» όταν κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του 2008 (το οποίο  ακόμη κυκλοφορεί) αντιπαραθέτοντάς το με τον τίτλο της δικής του εκπομπής «ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΕΛΛΑΔΑ».

     Με αφορμή την αποχώρησή του σας καλώ σήμερα, φίλες και φίλοι αναγνώστες, σε έναν κοινό προβληματισμό για την ψυχολογική σημασία της αναπόφευκτης για όλες και όλους εμάς τους θνητούς συμβολικής πτώσης της «Αυλαίας» όχι για την φυσική μας υπόσταση αλλά για την επαγγελματική… 

     Η προσωπική μας ύπαρξη είναι μια ξέχωρη κουκίδα μέσα στα πολλά εκατομμύρια άλλων που στο σύνολό τους, σαν ψηφιδωτό, συνθέτουν «την προσωπογραφία» ενός Λαού. Υπαρξιακά συμπληρώνουμε την παρένθεση που στοχεύει στην αναίρεση του προκαθορισμένου τέλους, μετριάζοντας την «άδικη» μοίρα κάθε ζωντανού οργανισμού, με την παρεμβολή μιας σειράς νοημάτων και πράξεων που ελπίζουμε ότι θα απαλύνουν το σοκ της ανυπαρξίας. 

     Από τη στιγμή που μπορούμε να σκεφτούμε ώριμα συνειδητοποιούμε ότι είμαστε εφήμερα όντα, ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με το θάνατο και κάπου εκεί ξεκινά και ο αγώνας για την παράταση της αναπόφευκτης «δύσης» μας..

     Στη καθημερινή ζωή όλων μας, όπως και στον λαμπερό κόσμο της Πολιτικής, των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας και τον σεμνό χώρο της Θρησκείας ισχύουν οι ίδιοι κανόνες…

     Οι πολλοί μένουν στην αφάνεια και αρκούνται στην περιορισμένη αναγνώριση που τους δίνει ένας μικρός ή μεγάλος κύκλος φίλων, θαυμαστών αλλά και.. Εχθρών! 

     Κάποιες και κάποιοι ξεφεύγοντας από την αφάνεια δεσπόζουν στα διάφορα παλκοσένικα της…κοινωνίας για αρκετό χρονικό διάστημα, μαγεύουν και συγκινούν απολαμβάνοντας ταυτόχρονα κοινωνική αναγνώριση και οικονομικά οφέλη. 

     Νομοτελειακά, όμως, η πραγματικότητα ήταν και παραμένει αναλλοίωτη: από τη στιγμή που θα ανατείλει το άστρο του καθένα και της καθεμιάς μας είναι ήδη προκαθορισμένη η διαχρονική τροχιά του και θα έρθει, αργά ή γρήγορα, η «Δύση..»

     Γράψτε μου σας παρακαλώ εάν γνωρίζετε πολλά άτομα σε κύκλους φίλων και γνωστών που με νηφαλιότητα, με συναισθηματική ωριμότητα, δέχονται ότι κάποια στιγμή θα προκύψει και για αυτόν ή αυτήν η κλήση «εξόδου» θα ηχήσει η λυπηρή καμπάνα της προσωπικής τους «αποδημίας…»

     Την ώρα, τη στιγμή που θα πέσει η αυλαία για εμένα η εσένα είναι κάτι που σίγουρα όλοι μας το μπλοκάρουμε…Τη συνειδητοποίηση αυτής της στιγμής, της πτώσης της προσωπικής αυλαίας, την αποφεύγουμε όλοι και διαπιστωμένα ιδιαίτερα εκείνοι και εκείνες που βρίσκονται στις πρώτες θέσεις του παλκοσένικου της ζωής, στις θέσεις εξουσίας και ευρείας αναγνωρισημότητας… 

     Οι μεγάλοι, όμως, οι πραγματικά μεγάλοι, έχουν τον τρόπο να μετριάσουν το σοκ της πραγματικότητας και μπορούν να αποχωρήσουν από το παλκοσένικο με κομψότητα, τακτ, στυλ. 

     Η επιλογή χρόνου αποχώρησης, ο έγκαιρος αποχωρισμός, γοητεύει, συγκινεί, ενθουσιάζει. Η αντιμετώπιση του τέλους, η αποδοχή της μοιραίας «Δύσης» γίνεται ένας ακόμη σταθμός για την επίδειξη όλων εκείνων των ψυχό-συναισθηματικών ικανοτήτων και χαρακτηριστικών προσωπικότητας και ταλέντων που επί σειρά ετών είχαν συντελέσει παραγωγικά στην επιτυχία της καθιέρωσής τους στη συλλογική συνείδηση του κοινού.

     Υπάρχουν, τελικά, αυθεντικά «μεγάλοι» στον κόσμο της ελληνικής Πολιτικής, των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας και στη Θρησκευτική Ιεραρχική Δομή Εξουσίας που διαθέτουν ταλέντο αλλά μαζί και την δύναμη να πασχίζουν, να πειθαρχούν, να αγωνίζονται, να διδάσκονται, να διορθώνονται και τελικά να αποσύρονται στην κατάλληλη ώρα;

     Αφήνω εσάς αφού εξετάσετε την τρέχουσα διεθνή και ελληνική πραγματικότητα, να κρίνετε και να απαντήσετε… 

     Η προσωπική μου, η δική μου θέση είναι ότι εκείνες και εκείνους που θαρραλέα αποφασίζουν όταν έχει ωριμάσει, όταν έχει φτάσει η σωστή ώρα να «ρίξουν» οι ίδιοι την αυλαία δεν θα τους λησμονήσει κανείς!…

     Εκείνους και εκείνες που «αποχωρούν» όταν η πραγματικότητα τους το ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ, και δεν έχουν τη δυνατότητα αναβολής...

 

ΠΑΣΧΑ: Ηρθα να σε βρω στην εκκλησία σου ...και δεν με πέταξες έξω με τις κλωτσιές


 
Της ΓΛΥΚΕΡΙΑΣ ΜΠΑΣΔΕΚΗ
 
Ντρεπόμουνα στην αρχή να ζητήσω. 
 
Λέω οι άλλοι καλεσμένοι θα 'χουνε τα σοβαρά τους - δεν παρακαλάνε να τους αγαπήσει αυτός που δεν τους αγαπάει και να καταλάβει (αυτός ο ίδιος ο σκληρόκαρδος πρίγκηψ) ότι είστε -περίπου- πλασμένοι ο ένας για τον άλλο.  
 
Οι άλλοι καλεσμένοι όμως μου φάνηκαν γνωστοί κι ένα ωραίο κορίτσι διάβαζε σαν να έψαλλε κι έξω είχε πολύ άνοιξη. 
 
Λίγο ήθελα να πάρω θάρρος και να στρογγυλοκαθήσω και να βγάλω τη λίστα με τα αιτήματα-πάντα με ευγένεια, αλλά τέρας επιμονής, από παιδί το είχα το κουσούρι. Είχαν περάσει και οι πέντε οι φρόνιμες και οι πέντε που μου έμοιαζαν, κι είχε βγει η Κασσιανή από τη ντουλάπα γιατί είχε φύγει ο αυτοκράτορας. Κι εγώ ζητούσα και ζητούσα και ζητούσα.  
 
Κι ό,τι ζητούσα ήταν να μ' αγαπήσεις κι ούτε κουβέντα για τον υπόλοιπο κόσμο που θα' χε σοβαρότερα αιτήματα να αιτηθεί, φουλ του εγώ μεγάλη εβδομάδα κέντρο πρωτευούσης. 
 
Κι εκεί που κανονικά έπρεπε να σηκωθείς και να με πετάξεις έξω με τις κλωτσιές (γιατί γρι δεν κατάλαβα από τάλαντα και παραβολές και έπιανα και στασίδι μπροστά μπροστά), ξαναείδα...
 

ΠΑΣΧΑ: Τα Easter blues και το νόημα των ημερών

Της Νίκης Λυμπεράκη


Τόσο μελάνι, τόσες αναλύσεις για την κατάθλιψη των Χριστουγέννων και για τα υπαρξιακά του Πάσχα, σιωπή.
 
 
Υπάρχει δηλαδή άνθρωπος που τέτοιες μέρες δεν σκέφτεται το παρελθόν;  
 
Δεν φέρνει στον νου με ζεστασιά αλλά και θλίψη για την απώλεια, τα ροζιασμένα χέρια της γιαγιάς του;
 
 Τη χαρά της λαμπάδας; Τα καινούργια παπούτσια της νονάς; Εκείνους που έφυγαν; Το χωριό που είναι πια χωριό πεθαμένων και όπου να ‘ναι θα σβήσει από τον χάρτη;

Κοιτώ τον γιο μου που κοντεύει τεσσάρων ετών και αναρωτιέμαι σε ποιον βαθμό έχει συνειδητοποιήσει τη θνητότητά μας. Τι κρίμα να μη θυμόμαστε πώς ήταν η ζωή για αυτό το λίγο που πορευτήκαμε χωρίς να γνωρίζουμε την έννοια της φθοράς και του θανάτου, το αναπόδραστο τέλος μας.

Το Πάσχα είναι, νομίζω, που φέρνει πάντα στο προσκήνιο το ζήτημα του θανάτου. Οσοι θρησκεύουν βέβαια θα σπεύσουν ίσως να σημειώσουν πως, κατ’ ακριβολογία, το Πάσχα φωτίζει τον θρίαμβο της ζωής επί του θανάτου και μάλιστα με όπλο τον ίδιο τον θάνατο. Θανάτω θάνατον πατήσας… Τους ζηλεύω.

Κι έπειτα δεν είναι μόνο το νόημα αυτών των ημερών. Είναι και το ύφος τους. Σε πλήρη αντίθεση με τα πολύχρωμα, φωτεινά, αισιόδοξα Χριστούγεννα με τα παιχνίδια, τις χαρές και τις βασιλόπιτες, το Πάσχα, φασαριόζικο, μεγαλοπρεπές, κατανυκτικό και πένθιμο, μας βαραίνει ακόμη παραπάνω.

Από την αφετηρία, με τα υπερφορτωμένα αυτοκίνητα και τα παιδιά που κάθε τόσο, ανυπόμονα ρωτούν αν «φτάσαμε»… Από τις ουρές και τον εκνευρισμό στα λιμάνια και στα διόδια… Ως την τελετουργία της Μεγάλης Εβδομάδας.

Φαναράκια, κόκκινα αβγά, καθηλωτικά εγκώμια κι ύστερα η κορύφωση του Θείου Δράματος και η… βαρβαρότητα της σούβλας. Βαρβαρότητα, ναι. Οχι από πολιτική ορθότητα ή ελιτισμό. Απλή παρατήρηση. Μπορεί βέβαια να φταίει και η εμπειρία του χωριού που δεν χαρίζεται. Στο χωριό η επίσκεψη στον χασάπη αντικαθίσταται πολλές φορές από τη μαρτυρία της σφαγής. Ή τουλάχιστον αυτό συνέβαινε τη δεκαετία του ’80 στην ελληνική επαρχία.

Στον νου μου έχω μια σκηνή που όσο κι αν προσπαθώ να τη σβήσω, επιμένει κάπου τριάντα πέντε χρόνια τώρα.

Φέρνει μαζί της αυτή την τόσο χαρακτηριστική μυρωδιά της άνοιξης, το φως μια λαμπερής πασχαλιάτικης μέρας, αλλά κι...

2024 - ΠΡΟΣΩΠΑ: Απώλειες και μνημοσύνη

Της Μάρως Βασιλειάδου

«Να “διαχειριστώ” το πένθος μου, να μάθω να διαπραγματεύομαι τον πόνο μου, να μου συνταγογραφούν οδηγίες χρήσης, όχι», γράφει ο Γάλλος ψυχαναλυτής Ζαν-Μπερτράν Πονταλίς στο βιβλίο του «Παράθυρα».  

Το πένθος είναι μια εργασία που συντελείται μέσα μας, αλλά εμείς, τα ζωντανά πλάσματα, δεν εξομοιωνόμαστε με τη διαδικασία. Ο πόνος έχει αναπνοές, σωματικές και ψυχικές διακυμάνσεις, έχει αναστεναγμούς, δάκρυα, απρόσμενες στιγμές ηρεμίας και ύστερα πάλι σκοτάδι. Το πένθος δεν βιάζεται, ακόμη κι αν εμείς οι δημοσιογράφοι –και οι σύγχρονες κοινωνίες– βιαζόμαστε να πάμε παρακάτω.

Πρέπει λοιπόν να είμαστε προετοιμασμένοι για τον θάνατο; 

Η εγκυρότητα μιας εφημερίδας μετριέται και από την ετοιμότητά της απέναντι στις απώλειες, αφού μια καλογραμμένη νεκρολογία με πλήρη βιογραφικά στοιχεία και πληροφορίες για τη ζωή του προσώπου που πέθανε οφείλει να δημοσιεύεται σε σύντομο χρόνο.

Στη φετινή χρονιά μετράω τουλάχιστον 50 απώλειες ανθρώπων αξιομνημόνευτων για το έργο και την προσφορά τους στην κοινωνία. Αναρωτιέμαι αν μπορεί να συνηθίσει κανείς την ιδέα μιας κοινοτοπίας του θανάτου, ακόμη κι αν είναι υποχρεωμένος να τον αντιμετωπίσει ως εργασία. Το κάνουν οι γιατροί, οι ιερείς, οι επαγγελματίες των πένθιμων τελετών γιατί οφείλουν να τηρήσουν το πλαίσιο, αναγκαία προϋπόθεση για να εξασφαλιστεί η ψυχή, να απομακρυνθεί ο φόβος μπροστά στο τετελεσμένο και να γίνει η σκέψη και η μνήμη λόγος.

Το δεύτερο μισό του 2024 ήταν ένα σκληρό εξάμηνο με πολλές εκδημίες, και τον Νοέμβριο ειδικά, σχεδόν κάθε μέρα, μια σημαίνουσα προσωπικότητα έφευγε από τη ζωή.  

Κάτι παγώνει μέσα μας όταν αναλογιζόμαστε τις απώλειες σε αριθμούς. Και ίσως αυτό που παρηγορεί τη δημοσιογραφική ανάγκη αποστασιοποίησης είναι η ανάμνηση της προσπάθειας των ομότεχνων κάποιων εκλιπόντων να προσφέρουν έναν ευαίσθητο επικήδειο λόγο.

Δεν θέλω να απαριθμήσω τα ονόματα των «επωνύμων» που «έφυγαν» φέτος, αυτών δηλαδή που μνημονεύονται δημόσια, κι ούτε γνωρίζω εκείνους που οι οικείοι μετρούν την απουσία τους κατ’ ιδίαν. 

Μόνον μια μικρή στιγμή πριν αλλάξει ο χρόνος, ανατρέχω στον πιο σπουδαίο Επιτάφιο –του Περικλή– που εκφωνήθηκε τιμώντας άσημους νεκρούς ενός αρχαίου πολέμου. 

Τελείωνε ως εξής – σε ελεύθερη απόδοση: 

ΔΥΤΙΚΗ ΚΗΦΗΝΟΛΑΓΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η μεγαλύτερη επιτυχία και ο εκφυλισμός

Του Κώστα Στούπα

H μεγαλύτερη οικονομική και επιστημονική  επιτυχία της Ευρώπης τα τελευταία χρόνια ανήκει στη δανέζικη εταιρεία Novo Nordisk, η οποία από παγκόσμιος παίκτης για την αντιμετώπιση του διαβήτη, εξελίχθηκε σε παγκόσμιο παίκτη κατά της παχυσαρκίας.

Το 2023 τα σκευάσματα της εταιρείας Ozempic και Wegovy, για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, "έσπασαν" τα ταμεία. Η αξία της εταιρείας τετραπλασιάστηκε ξεπερνώντας τα 3 τρισ. δανέζικες κορώνες και το ΑΕΠ της ίδιας της Δανίας.

Το 2024 Novo Nordisk σχεδιάζει να δημιουργήσει μια γιγαντιαία μονάδα στην Ιρλανδία όπου θα απασχολούνται πάνω από 1.100 εργαζόμενοι, προκειμένου να προλάβει τη ζήτηση για τα "θαυματουργά" της σκευάσματα.

Σύμφωνα με το Bloomberg: "Η τεράστια επιτυχία του Ozempic και του Wegovy έχει μετατρέψει την 100χρονη Novo Nordisk στην πιο πολύτιμη εισηγμένη εταιρεία της Ευρώπης, με κεφαλαιοποίηση μεγαλύτερη από την εγχώρια οικονομία της Δανίας. Η ζήτηση έχει επίσης δοκιμάσει την παραγωγική ικανότητα της εταιρείας...

Η επένδυση πιθανότατα θα υπερβεί τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ και θα  χρειαστούν μεταξύ 18 και 24 μηνών για να ολοκληρωθεί και θα πρέπει να είναι πλήρως λειτουργική έως το 2026..."

Τα δυο σκευάσματα αρχικά απευθύνονταν σε παθολογικά παχύσαρκους ανθρώπους που δεν μπορούσαν να χάσουν βάρος, παρά τις αυστηρές συστάσεις των γιατρών.

Σύντομα όμως άρχισαν να συνταγογραφούνται και να πωλούνται και σε συμβατικά παχύσαρκους που προσπαθούν να αποφύγουν την ταλαιπωρία κάποιας δίαιτας ή την προσπάθεια και πειθαρχία της προσεκτικής διατροφής.

Όπως καταλαβαίνετε ήταν θέμα χρόνου να ξεκινήσει η μαζική χρήση των σκευασμάτων προκειμένου περισσότεροι να μπορούν να απολαύσουν απεριόριστες ποσότητες τροφής χωρίς τις γνωστές  συνέπειες στην υγεία και την εμφάνιση. Στον απόηχο της επιτυχίας της δανέζικης εταιρείας άλλες 3-4 ετοιμάζονται να κυκλοφορήσουν ανταγωνιστικά προϊόντα.

 

Προς το παρόν το ερώτημα είναι φιλοσοφικό. Έχει κανένα νόημα η απόλαυση χωρίς το αντίβαρο της στέρησης;

Προάγει την εξέλιξη του είδους  η ανταμοιβή χωρίς προσπάθεια;

Σύντομα, όταν μέσω της μαζικής κατάχρησης θα διαφανούν οι πρώτες  οργανικές ή ψυχικές παρενέργειες, το ζήτημα εκτός του φιλοσοφικού ερωτήματος θα θέσει και τη σταχυολόγηση των πιθανών βλαβών που θα προκύψουν.

Η εποχή που ζούμε είναι συνέπεια του διαφωτισμού και του ανθρωπισμού. Στη νεότερη εποχή που δημιούργησε ο διαφωτισμός, ο  άνθρωπος από το περιθώριο ανασύρθηκε στο κέντρο του ενδιαφέροντος του σύμπαντος, στη θέση του Θεού.

Μοναδικός σκοπός των κοινωνιών της νεωτερικότητας είναι η ικανοποίηση των επιθυμιών του ανθρώπου. Οι άνθρωποι σταμάτησαν να λατρεύουν θεούς, να γεννούν παιδιά, εργάζονται όλο και λιγότερο και κερδίζουν όλο και περισσότερα.

Μέσα σε μισό αιώνα σχεδόν, οι κοινωνίες της Δύσης από οικονομίες και κοινωνίες σπάνης (υλικών πόρων που δεν έφταναν για όλους) έγιναν κοινωνίες και αφθονίας. Αντί των λιμών και των ασθενειών, πλέον  θερίζουν τα εμφράγματα, η παχυσαρκία και τα ψυχικά νοσήματα.

Εντός της επόμενης δεκαετίας καθώς η τεχνολογική επανάσταση του αυτοματισμού θα εξαπλωθεί, η ανάγκη για εργατικά χέρια και μυαλά θα μειωθεί, θα προκύψει και το ζήτημα του "κοινωνικού μισθού". Ήδη, προφήτες της νέας εποχής όπως ο Ελον Μασκ ή ο Μπιλ Γκέιτς το έχουν θέσει ευθαρσώς. Καθένας θα δικαιούται έναν βασικό μισθό από την ημέρα που γεννιέται.

Θα μπορούμε να μιλάμε πλέον για …

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η γοητεία των πλοίων-φαντασμάτων

 Toυ ΘΑΝΑΣΗ ΔΡΙΤΣΑ


Τι είναι άραγε αυτό που τραβάει τους ανθρώπους στα ναυάγια και τα μετατρέπει σε τουριστικές ατραξιόν; 

Πιθανά με την ακινησία τους μεταφέρουν μια αίσθηση της γαλήνιας και αδιαπέραστης αιωνιότητας, επίσης υπενθυμίζουν στους θνητούς ότι τελικά δεν μπορούν να ξεφύγουν από τον θάνατο και ότι η ύλη είναι φθαρτή και έχει ημερομηνία λήξης.

Ένα από αυτά τα γοητευτικά πλωτά νεκροταφεία έχει προσαράξει εδώ και τρεις τουλάχιστον δεκαετίες σε μια παραλία του λακωνικού κόλπου, σε πολύ κοντινή απόσταση από το Γύθειο.  

Το όνομα του πλοίου δεν έχει ξεφτίσει ακόμη από τη διαδικασία αποσύνθεσης που προκαλούν τα οξείδια του σιδήρου και παραμένει ευδιάκριτο στην πλώρη: Δημήτριος.  

Οι ιστορικές πηγές που άντλησα, μετά το αυτονόητο γκουγκλάρισμα, συνηγορούν ότι το «Δημήτριος» ήταν τσιγαράδικο ναυπηγημένο γύρω στο 1950 και την εποχή που ναυάγησε (αρχές δεκαετίας του '80) μετέφερε κατά πάσα πιθανότητα παράνομο φορτίο τσιγάρων. Το πλοίο αγκυροβόλησε στο λιμάνι του Γυθείου πιθανά λόγω έκτακτου προβλήματος υγείας του καπετάνιου ενώ οι πηγές αναφέρουν επίσης μηχανικές βλάβες και σοβαρά θέματα ασφαλείας. Δεν είμαι σίγουρος αν όλα αυτά αποτελούσαν δικαιολογίες προκειμένου το πλήρωμα να εγκαταλείψει το πλοίο ή αν οι λιμενικές αρχές είχαν πήραν είδηση το παράνομο φορτίο, πάντως τελικά το πλήρωμα μάλλον το έσκασε εγκαταλείποντας το καράβι άρον-άρον.

Στη συνέχεια φαίνεται ότι άγριες καιρικές συνθήκες έσπασαν τα αγκυροβόλια και το πλοίο-βρικόλακας παρασύρθηκε από σφοδρούς ανέμους που το ξέβρασαν στην αμμώδη παραλία της Σελινίτσας. Από τότε μετατράπηκε σταδιακά σε πλοίο-φάντασμα αφού ο αέρας, το νερό και το αλάτι που δαγκώνουν τις σάρκες του το έχουν μετατρέψει προοδευτικά σε έναν σκελετό τόνων σκουριάς.  

Τα ύφαλα και τα πλευρικά του καραβιού είναι γεμάτα επιβλητικές τρύπες μέσα από τις οποίες μπαινοβγαίνει αφρίζοντας το κύμα ιδιαίτερα όταν φυσάνε βορειοδυτικοί άνεμοι, τα περίφημα μελτέμια. Σε ορισμένες περιπτώσεις χωράει άνετα να περάσει ένας άνθρωπος μέσα από κάποιες τρύπες στην κοιλιά του «βρικόλακα» αλλά είναι τέτοιος ο βαθμός αποσύνθεσης του πλοίου που κινδυνεύει ο εισβολέας να κοπεί σοβαρά από τις σκουριασμένες άνισες λεπίδες που έχουν σχηματισθεί περιμετρικά της κάθε τρύπας. Οι επισκέπτες που προσεγγίζουν μέσω της αμμουδιάς το πλοίο-φάντασμα αρκούνται στο να φωτογραφίζουν εκστασιασμένοι, μέσα από τις πλευρικές τρύπες, την υδάτινη φυλακή που αποκαλύπτεται μυστηριώδης ανάμεσα στα σάπια σιδερένια σπλάγχνα του βρυκόλακα.

Αναρωτιέμαι αν ζει ακόμη σήμερα ο καπετάνιος του καταραμένου πλοίου και αν έμαθε για την τύχη του πλοίου μετά την αποβίβασή του για λόγους υγείας, εκείνο το βράδυ που το τσιγαράδικο «Δημήτριος» έφτασε στο Γύθειο, εκείνη τη μοιραία παγωμένη νύχτα του χειμώνα. Ίσως κάποιος από το πλήρωμα να επισκέφτηκε, με ένοχη συνείδηση, μετά από χρόνια το πλοίο-βρικόλακα και να αναπόλησε στιγμές που είχε βιώσει στο βαπόρι όσο εκείνο ήταν ακόμη ακμαίο.  

Αυτές βέβαια είναι οι δικές μου ρομαντικές σκέψεις ή θα μπορούσαν να είναι σκέψεις του ναυτικού και ποιητή Νίκου Καββαδία για τον οποίο είμαι βέβαιος ότι τον ενέπνεαν τα ναυάγια. Το γράφω αυτό γιατί πιστεύω ότι τα πληρώματα των καραβιών, ιδιαίτερα των τσιγαράδικων, θα ήταν άνθρωποι της σκληρής βιοπάλης με πλανισμένα συναισθήματα και χωρίς δεύτερες σκέψεις, εκτός από εκείνες που αφορούν αυστηρά την άγρια επιβίωση. Τους φαντάζομαι κάτι σαν τους ηθοποιούς της ταινίας «Πειρατές της Καραϊβικής». Οι άνθρωποι του ναυτικού συναφιού είναι συνήθως χοντρόπετσοι και εύκολα αλλάζουν σελίδα χωρίς να κοιτάξουν πίσω, δεν θα ήθελαν να την πατήσουν όπως την πάτησε η γυναίκα του Λωτ στην Παλαιά Διαθήκη. Η γυναίκα του Λωτ που κοίταξε πίσω έγινε τελικά στήλη άλατος. Αυτά παθαίνει όποιος κοιτάζει συναισθηματικά και νοσταλγικά το παρελθόν.

Τελικά, τα πλωτά νεκροταφεία και τα ναυαγισμένα πλοία είναι γοητευτικά γιατί μας θυμίζουν το ανελέητο κυνηγητό ζωής και θανάτου, μας υπενθυμίζουν ότι ο θάνατος αποτελεί βεβαιότητα και ότι η ζωή είναι λίγη, όμορφη, πολύτιμη. 

Επίσης τα πλοία-βρικόλακες εμπεριέχουν το...

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΣ: Αποτελεσματική διαχείριση της σύγκρουσης επιθυμιών!...

 Ψυχό-Κοινωνικό πιπεράτο του Καθηγητή Πιπερόπουλου

 

     Αφήνω για σήμερα στην άκρη τους γνωστούς μου Αριστοφανικούς ψυχό-κοινωνικό-πολιτικούς προβληματισμούς και αφιερώνω το πιπεράτο μου σε θέμα κοινωνικό-ψυχολογικού προβληματισμού που ελπίζω, φίλες και φίλοι αναγνώστες, να σας φανεί χρήσιμο.

     Είναι, πραγματικά, καθοριστικός ο ρόλος που τα συναισθήματά μας διαδραματίζουν στην διαμόρφωση και την εκδήλωση συμπεριφοράς που στοχεύει στην ικανοποίηση αναγκών μας.

     Η έλλειψη τροφής ή νερού δημιουργεί αντίστοιχα το συναίσθημα της πείνας και της δίψας, η έλλειψη αγάπης ή φίλων μας προξενεί το συναίσθημα της μοναξιάς ενώ απογοήτευση και χαρά συνοδεύουν, αντίστοιχα, αποτυχίες και επιτυχίες μας.

     Κάθε άτομο δέχεται εξωγενείς πιέσεις ως συνεπακόλουθα της διαβίωσής του μέσα σε οργανωμένα ψυχοκοινωνικά σύνολα, δηλαδή στο ίδιο με άλλα άτομα κοινωνικό σύστημα.

Πολλές από τις «εξωγενείς» πιέσεις που ασκούνται στο άτομο από την παιδική του ηλικία μέσα από τις διαδικασίες της κοινωνικοποίησης μετουσιώνονται σε «ενδογενείς» πιέσεις, δηλαδή οι αρχικά εξωγενείς προς το άτομο αξίες και ψυχοκοινωνικά δεδομένα και πραγματικότητες ενσωματώνονται στην υποκειμενική του πραγματικότητα και καθορίζουν τη συμπεριφορά και τα συναισθήματά του.

     Τελικά εσωτερικευμένες αξίες έχουν τη δύναμη να αναστείλουν για το άτομο, λειτουργώντας απαγορευτικά, ακόμη και την ικανοποίηση θεμελιακών βιολογικών του αναγκών καθορίζοντας και αυτές ακόμα τις έννοιες της ευτυχίας και της δυστυχίας!..

     Η σύγκρουση μεταξύ δύο ή περισσότερων επιθυμιών ενός ατόμου συμβαίνει, ευνόητα, όταν αυτές οι επιθυμίες είναι ασυμβίβαστες. Συγκεκριμένα, όταν η συμπεριφορά που απαιτεί η ικανοποίηση της μιας αποβαίνει απαγορευτική για την ικανοποίηση της άλλης βλέπουμε το άτομο να παραμένει ψυχολογικά προβληματισμένο καθώς η διαμόρφωση και η εκδήλωση συμπεριφοράς για την ικανοποίηση μιας ανάγκης αφήνει, υποχρεωτικά, ανεκπλήρωτη την άλλη.

     Ας πάρουμε για παράδειγμα κάποιον γνωστό σας, ή δείτε εσείς τον ίδιο σας τον εαυτό που τον χαρακτηρίζετε ίσως ως άτομο με αυτοπεποίθηση, σιγουριά, αποφασιστικότητα και συναισθηματική επάρκεια. Ας υποθέσουμε, όμως, ότι αυτό το γνωστό σας άτομο ή εσείς διακατέχεται ταυτόχρονα από μία έντονη ανάγκη για ασφάλεια και μια ακατανίκητη ανάγκη και επιθυμία να το αγαπούν και να το περιποιούνται (βιωματικά κατάλοιπα της συμπεριφοράς που έδειχνε η μητέρα του απέναντί του.)

     Κάθε βήμα ενός τέτοιου ατόμου για ανεξαρτησία στην αντιμετώπιση της ζωής το γεμίζει με άγχος καθώς η ταυτόχρονη υποκειμενική του ανάγκη για σιγουριά, ασφάλεια και προστασία μοιάζει να είναι ασυμβίβαστη με την πορεία και τα συναισθηματικά συνεπακόλουθα που χαρακτηρίζουν την ανεξαρτησία.

     Από την άλλη πλευρά αν το άτομο αυτό ενδώσει στην ανάγκη για προστασία, σιγουριά και ασφάλεια, τότε αδυνατεί να προχωρήσει στο δρόμο της ανεξαρτησίας πληγώνοντας έτσι την υποκειμενική αξιολόγηση του εαυτού του ως άτομο με αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα!..

     Στο ξεκίνημα της ζωής τα παιδιά που δεν έχουν ακόμη εσωτερικεύσει τους κανόνες της κοινωνικής συμβίωσης βρίσκονται συχνά αντιμέτωπα με τη σύγκρουση ενδογενών επιθυμιών τους και εξωγενών πιέσεων που εκλαμβάνονται ως «απαγορεύσεις». Με το πέρασμα του χρόνου και την επίδραση της κοινωνικοποίησης, τα μεγαλύτερα παιδιά, και αργότερα τα ώριμα άτομα μαθαίνουν να συμβιβάζουν τις υποκειμενικές, ενδογενείς ανάγκες με τις αντικειμενικές, εξωγενείς πιέσεις αποφεύγοντας το συναίσθημα της σύγκρουσης.

     Παραμένει, όμως, σχεδόν πάντα μέσα μας μια αίσθηση απογοήτευσης έστω και εάν με τον συμβιβασμό αποφεύγουμε ακόμη πιο έντονα συναισθήματα που θα δημιουργούσε και η αρχική σύγκρουση αλλά και η παρατεταμένη αποφυγή επίλυσής της.

     Η σύγκρουση που δημιουργείται ανάμεσα σε δύο εξωγενείς πιέσεις ή απαιτήσεις του περιβάλλοντος είναι περισσότερο συμβολική αλλά το ίδιο οδυνηρή για κάθε άτομο που την βιώνει. Η τελική επιλογή που θα κάνετε είναι, φυσικά, θέμα αξιολόγησης δικιάς σας αλλά δεν θα δημιουργήσει, τις περισσότερες φορές στα περισσότερα άτομα έντονα αρνητικά συναισθήματα.

3 τύποι συγκρούσεων:

ΚΟΙΝΩΝΙΑ:Η χρυσή εποχή μας

Ενα ζευγάρι χορεύει στο Γούντστοκ. Από τις εμβληματικές φωτογραφίες του θρυλικού Τζιμ Μαρσαλ οι οποίες περιέχονται στο λεύκωμα «Jim Marshall: Show Me the Picture Images and Stories from a Photography Legend». H συγκεκριμένη κόσμησε το εξώφυλλο του Newsweek εκείνο το καλοκαίρι  
 
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Μια πρόσφατη έρευνα στη Βρετανία έδειξε πως μετά τα τριάντα δεν ανακαλύπτουμε καινούργια μουσική. Κάπου εκεί υποχωρούν η διάθεση και το ενδιαφέρον. Σταματάμε να είμαστε κυνηγοί και ζούμε με ό,τι έχουμε μαζέψει μέχρι τότε στη σπηλιά μας. Αρκούμαστε στα μεγάλα τραγούδια του παρελθόντος, εκείνα που μας αναστάτωσαν στην εφηβεία και λίγο μετά, και ό,τι καινούργιο πέσει στον δρόμο μας θα μας έχει βρει εκείνο μέσα από ανενεργές και βαριεστημένες ακροάσεις ραδιοφώνου ή από φίλους.
 
Και νόμιζα πως συμβαίνει μόνο σε εμένα... Δεν είναι πως υποχωρεί η αγάπη σου για τη μουσική, αλλά εκείνο το παλιό ρίγος της πρώτης ακρόασης ενός σπουδαίου τραγουδιού δεν είναι εύκολο να το ξαναζήσεις.
 
Εχω κάποιες αδόκιμες ερμηνείες οι οποίες όμως, έτσι κι αλλιώς, δεν με κάνουν να νιώθω καλύτερα. Νομίζω πως το πάθος - γιατί περί πάθους πρόκειται - έχει πατρίδα την εποχή που νομίζεις πως είσαι αθάνατος. Από κει και πέρα πέφτουν πάνω σου λυτοί και δεμένοι -άνθρωποι και καταστάσεις - να το ενοχοποιήσουν για μια σειρά από εγκλήματα, με κυριότερο την άρνησή σου να συνταχθείς με την ωριμότητα και τον ορθολογισμό που έχει ανάγκη ο κόσμος μας για να προχωρήσει. Η φράση «ως πότε θα φέρεσαι σαν παιδί;» κόβει με ψαλίδι τον λώρο με την ανάγκη να δεις τη ζωή και σαν παιχνίδι.
 
Από την άλλη, η μουσική και τα τραγούδια έχουν χρηστική αξία. Εννοώ πως σαφώς και υπάρχουν αντικειμενικά μεγέθη, αλλά ο λόγος που μας συγκινεί δεν είναι τόσο η αναγνώριση μιας μεγάλης αξίας όσο η ταύτισή της με τη ζωή μας σε συγκεκριμένες περιόδους.

 
Τι να σου πει το ομορφότερο τραγούδι του κόσμου μπροστά σε ένα που έχεις ταυτίσει με τον μεγάλο σου έρωτα ή με εκείνο που σου τραγουδούσε η μητέρα σου - όταν ήσουν ερωτευμένος μαζί της;  
 
 
Τα τραγούδια ξέχωρα και μακριά από τις ζωές δεν είναι τίποτα. Απολύτως τίποτα. Το δέος δεν είναι κάτι αντικειμενικό που οφείλεις να το νιώθεις. Δεν έχει τόσο βαριές υποχρεώσεις το αίσθημα.
 
Αρα τη βρίσκω ως λογικό επακόλουθο της υποχώρησης των παθών μας και της παιδικότητας την παραίτηση από την αναζήτηση καινούργιας μουσικής. Tι να την κάνεις; Να την ταυτίσεις με τι;
 
Από μια ηλικία και μετά μπαίνεις στη συντήρηση, στον αυτόματο. Εκεί που κάποτε βούταγες με το κεφάλι, τώρα ρουφάς σταγόνες. Το έσχατο σημείο αυτής της αναπόφευκτης ήττας είναι η απαξίωση του καινούργιου, η υποτίμηση εκείνου που δεν καταλαβαίνεις. Τι κακό κι αυτό, όλες οι γενιές να πιστεύουν πως εκείνες μόνο έζησαν τις χρυσές εποχές!
 
Τις χρυσές εποχές δεν τις κάνουν τα μεγάλα τραγούδια από μόνα τους. 
 
Τις κάνει...
 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Το άυλον και το νάιλον

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗ

Δεν ήξερα ότι οι μεταστάντες συνεχίζουν να βλέπουν ή να διαβάζουν το Ινσταγκραμ, ή το Φέισμπουκ – αλλά φαίνεται πως αυτό μάλλον είναι αλήθεια, αφού ορισμένοι συμπατριώτες («επώνυμοι» και όχι μόνον) αν χάσουνε κάποιον δικό τους, επικοινωνούν μαζί του με αυτόν τον τρόπο – ας πούμε: γράφουν στο Ινσταγκραμ το σπαρακτικό «Μπαμπά μου σε αγαπώ», προφανώς διότι με κάποιον τρόπο γνωρίζουν πως ο θανών θα το διαβάσει. Και αυτό είναι ενθαρρυντικό, διότι πάντα πίστευα πως το χειρότερο που μπορεί να συμβεί σε κάποιον όταν λύονται οι δεσμοί του σώματος, δεν είναι ο θάνατος καθεαυτός, αλλά το ότι δεν θα έχει πια κινητό και δεν θα μπορεί να βλέπει Νέτφλιξ και Φέισμπουκ.

Πώς να αντέξει κανείς την αιωνιότητα χωρίς μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδίως αν εν ζωή ήταν εντελώς εθισμένος σε αυτά;

Πώς να βγάλει κανείς τους επόμενους αιώνες χωρίς να έχει ούτε ένα στοιχειώδες τάμπλετ;

Η απόλυτη μοναξιά δεν είναι η μετάβαση στον επουράνιο εισαγγελέα, αλλά το να ξεμείνεις εκεί πάνω χωρίς smart, ή χωρίς φορτιστή. Μιλάμε για απόγνωση. Αλλά φαίνεται πως μερικοί πιστεύουν πως οι εν νεφέλαις αρπαγέντες δικοί τους συνεχίζουνε να χρησιμοποιούν κανονικά τα κινητά, ή κάποια επουράνια κομπιούτερς που είναι σε σύνδεση με τα επίγεια, γι’ αυτό τους στέλνουνε μηνύματα δραματικά, ή μελοδραματικά μέσω Φέισμπουκ. Εκτός κι αν το κάνουνε όχι για να τα διαβάσουνε οι εν τόπω χλοερώ, αλλά οι άλλοι, επί της γης, για να δείξουνε, ναρκισσιστικά, πόσο πολύ αγαπούσαν εκείνους που έφυγαν, ή μάλλον πόσο πονετικοί είναι οι ίδιοι, εφόσον τα μηνύματα τα διαβάζουν μόνον οι ζωντανοί. Κι έτσι ακόμα και οι θανόντες γίνονται κάτι σαν αντικείμενα προς χρήση, μέσα αυτοπροβολής και ιμάντες αποδοχής των ζωντανών, δηλαδή απ’ τους άλλους.

Κυνισμός, θα πείτε.

Ισως. Και πιθανή χρησιμοθηρία στα όρια κάποιου είδους σκύλευσης – διότι, μεγάλε, πώς γίνεται, ας πούμε, να απευθύνεται κανείς στον θανόντα πατέρα του μέσω του Φέισμπουκ, ή του Τουίτερ; Για να διαβάσει το μήνυμα ποιος; Εκτός και αν ο Ελον Μασκ, ή άλλοι ιδιοκτήτες μεγάλων ανάλογων εταιρειών, έχουνε ξεπεράσει το πρόβλημα και έχουνε πετύχει την ηλεκτρονική διασύνδεση με την Κόλαση και τον Παράδεισο. Και εάν ναι, τότε θα πρόκειται για μεγάλη επιτυχία, ο θάνατος θα έχει πλέον απομειωθεί, δεν θα είναι η έσχατη τραγωδία, καθόσον, αφού θα μπορούμε να επικοινωνούμε και από τις αιώνιες μονές, τότε δεν θα υπάρχει κανένα πρόβλημα, ζωής ή θανάτου. Εξάλλου η ίδια η ζωή συνεχίζει να έχει κάποιο σημαντικό νόημα για τον απλό λόγο ότι υπάρχει το κινητό. Χωρίς κινητό καταρρέει το σύμπαν, εξαφανίζεται ή έννοια του προσώπου, δεν υπάρχει τίποτε – οπότε τροποποιείται και η φιλοσοφία του Καμύ περί της αίσθησης του Παραλόγου. Και τι να την κάνεις τη σωτηρία της ψυχής, αν έχεις χάσει το smart σου;

Είναι, δε, απορίας άξιο το πώς υπήρξαν οι άνθρωποι, τόσα τρισ. πληθυσμός, και τόσους αιώνες πριν από εμάς που έζησαν τη ζωή τους χωρίς τάμπλετ, και χωρίς Ινσταγκραμ. Προφανώς πέρασαν μιαν ανούσια ζωή, μοναχική, χωρίς επικοινωνία, χωρίς τηλεαγάπη, και ίσως έφταναν και στον ξεπεσμό να κάνουνε ακόμα και σεξ με τα ίδια τους τα σώματα. Να ακουμπιούνται έστω – ίσως γι’ αυτό και Αγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, τόλμησε να γράψει προφητικά ότι οι άνθρωποι είναι ανώτεροι από τους αγγέλους γιατί έχουν σώμα. Εν πάση περιπτώσει είχαν κορμί για πολλούς αιώνες, ενώ τώρα που τείνουμε να υπερβούμε το σώμα, και να επικοινωνούμε μέσω κινητής τηλεφωνίας και εικόνας έχουμε φτάσει στην απόλυτη μεταρσίωση, φτάσαμε στο απερινόητο. Ασχέτως αν έλεγε ο Παΐσιος «άλλο το άυλον κι άλλο το νάιλον».

Γράφει λοιπόν στο Ινσταγκραμ μια γυναίκα που έχασε πρόσφατα τον αγαπημένο της πατέρα: «Μπαμπά μου σε αγαπώ». Και το γράφει εκεί για να το διαβάσει ποιος;

 Ισως οι στρατιές των Ασωμάτων συνδρομητών.

Βέβαια υπάρχουνε άνθρωποι που πιστεύουν πως όλα, πλέον, επίγεια και επουράνια, ενυπάρχουνε μέσα στο Ιντερνετ, κι ότι ακόμα και ο Θεός είναι ένας Ινφλουένσερ. Σωστό κι αυτό. (Με μια έννοια). Διότι εδώ, τα πάντα έχουν ανατραπεί – υπάρχει αποχρονοποίηση και απο-εδαφοποίηση, που λένε οι φιλόσοφοι. Δηλαδή κάποτε για να μιλήσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ ζωντανά με τον πρόεδρο της Κίνας, έπρεπε να ταξιδέψει ως το Πεκίνο με το Force One. Ενώ τώρα τραβούνε μια τηλεδιάσκεψη και τελειώνει η ιστορία με μηδέν έξοδα για κηροζίνη.

Υπάρχει δηλαδή, πλέον, μια μεταφυσική των κοινωνικών δικτύων;

Ενώ κάποτε ορισμένοι επικοινωνούσαν με τους τεθνεότες με πνευματιστικές συγκεντρώσεις γύρω από τραπεζάκια που κουνιούνταν, τώρα το κάνουνε πιο εύκολα και απευθείας μέσω Ινσταγκραμ;

Είναι το πιο πιθανό – αρκεί να το πιστεύεις, ή , κυρίως, να σε νοιάζει το…

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Προσδιορισμός της σεξουαλικής μας «ταυτότητας»

 

Ψυχο-κοινωνικό πιπεράτο του Καθηγητή Πιπερόπουλου

     Θεώρησα χρήσιμο σήμερα, και ελπίζω να σμφωνήσετεε, να χρησιμοποιήσω τον χώρο που μου παρέχει εδώ κάθε εβδομάδα ο αγαπημένος διαδικτυακός τόπος να προσεγγίσω ένα σημαντικό και επίκαιιρο ψυχοκοινωνικό θέμα και συγκεκριμένα την έννοια της σεξουαλικής μας «ταυτότητας»...

     Η «ταυτότητα» που σχετίζεται με το φύλο μας και το ρόλο που θα διαδραματίσουμε στην κοινωνία όπου θα ζήσουμε, στηρίζεται στην υποκειμενική εκτίμηση που έχουμε για τα σωματικά και ψυχοκοινωνικά μας χαρακτηριστικά.

     Ο Αμερικανός σεξολόγος Dr. Havelock Ellis έγραψε ότι «οι πανίσχυρες διαδικασίες του σεξ είναι συνυφασμένες με την υπαρξιακή οντότητα κάθε άνδρα και κάθε γυναίκας, καθώς αποτελούν θεμελιακές οργανικές λειτουργίες, που είναι ίσως συνώνυμες και με την ίδια τη διαδικασία της ζωής…». 

Η θέση του Ellis δεν σημαίνει, όμως, ότι το σεξ αποτελεί θεμελιακή ανθρώπινη ανάγκη και ο άνθρωπος αδυνατεί να επιβιώσει δίχως σεξ (στο πέρασμα των αιώνων αυτό το έχουν επιβεβαιώσει και οι  «μοναστικές» επιλογές μυριάδων ανδρών και γυναικών). Αντιθέτως, όμως, είναι σίγουρο, ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να επιβιώσει δίχως νερό, αέρα ή τροφή.

     Το παιδί μαθαίνει να ξεχωρίζει τα δύο σεξουαλικά φύλα γύρω στα 2 με 3 χρόνια της ζωής του, με τον ίδιο τρόπο που μαθαίνει ότι ένα λαστιχένιο στρογγυλό αντικείμενο που χοροπηδά όταν το χτυπάμε στο πάτωμα ή στον τοίχο το λέμε μπάλα. Σε μια κλασική έρευνα, ο Αμερικανός συνάδελφος Dr Jerome Kagan, ένα από τα πλέον διακεκριμένα μέλη της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας (στην οποία έχω και εγώ την τιμή να ανήκω ως τακτικό μέλος από την δεκαετία του 1970), ανακάλυψε ότι στην αντίληψη παιδιών του νηπιαγωγείου «ο τίγρης είναι αρσενικός, ενώ σε αντιδιαστολή το κουνελάκι είναι θηλυκό».

     Στην διαδικασία ενηλικίωσής μας προστίθενται στην αρχική αντίληψη της διαφοράς των δυο φύλων πέρα από τα σωματικά και άλλα χαρακτηριστικά ψυχοκοινωνικής φύσης.  Συνειδητοποιούμε, δηλαδή, με το πέρασμα του χρόνου, και με οπτικοακουστικές αντιλήψεις για παράδειγμα ότι οι άνδρες είναι «σκληροί», ενώ οι γυναίκες είναι «ευαίσθητες».

     Σίγουρα σε αυτό το σημείο θα με ρωτήσουν οι φίλες αναγνώστριες και φίλοι αναγνώστες «Κύριε Πιπερόπουλε πώς αποκτά ο καθένας και η καθεμιά μας την σεξουαλική μας ταυτότητα;»

     Απαντώ χωρίς καμία καθυστέρηση:

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Τι θα έκανες αν ήσουν στο Παρίσι;

 

Toυ ΚΩΣΤΑ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗ

 

Τα ρεπορτάζ από το φλεγόμενο ιαπωνικό αεροπλάνο έχουν επενδυθεί και με βίντεο από το εσωτερικό της καμπίνας των επιβατών. Την ώρα του μεγάλου πανικού, στο σημείο που η ζωή απέχει λίγα μέτρα από τον θάνατο, κάποιοι σήκωσαν το κινητό και κατέγραψαν τις στιγμές. Συμβαίνει και άλλες φορές, σε περιστατικά που γεννούν τρόμο. Το αεροπλάνο βυθίζεται από τρομακτικές αναταράξεις, οι επιβάτες ουρλιάζουν, αλλά κάποιοι καταφέρνουν να πάρουν βίντεο. Μετά γίνονται viral για μία ημέρα, άντε δύο.

Viral έγινε και το βίντεο από το Παρίσι που δείχνει χιλιάδες κινητά να καταγράφουν την αντίστροφη μέτρηση για την αλλαγή του χρόνου, στην Αψίδα του Θριάμβου. Τα αυθόρμητα σχόλια σημειώνουν ότι οι άνθρωποι δεν έζησαν τη στιγμή, αλλά την κατέγραψαν.

Λάθος. Παραλείπεται μία σημαντική λεπτομέρεια:

 Στους καιρούς μας, αν δεν έχεις καταγράψει μία στιγμή στην κάμερα του κινητού, τότε είναι, στα αλήθεια, σαν να μην την έζησες. Στην εποχή των social, η συναισθηματική πληρότητα που γεννά μία στιγμή δεν ξεδιπλώνεται όταν συμβαίνει το γεγονός, αλλά όταν μπορείς να αποδείξεις ότι ήσουν εκεί.

Η αυταρέσκεια, που θα ταϊστεί από τα like, τις καρδούλες και τα παλαμάκια, είναι πιο δυνατή από την ίδια την εμπειρία. Ζούμε, άλλωστε, στην εποχή της εικόνας. Τα πάντα πρέπει να πιστοποιούνται από βίντεο. Και οι κάμερες ασφαλείας κινηματογραφούν το ριάλιτι της κοινής μας ζωής.

Τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης αξιολογούν τις ειδήσεις ανάλογα με τη διαθεσιμότητα βίντεο. Η ποιότητα της εικόνας τους είναι αδιάφορη. Αρκεί να σου δείξουν κάτι που κινείται με ταχύτητα σφαίρας για να σου πουν ότι είναι το αυτοκίνητο δευτερόλεπτα πριν τη μοιραία σύγκρουση.

Οι άνθρωποι που βρίσκονται μέσα στη φωτογραφία από το Παρίσι, είναι διπλά και τριπλά χαρούμενοι. Βρέθηκαν εκεί, ανέβασαν το γεγονός στα social και έγιναν και οι ίδιοι viral. Και ανήκουν, δηλαδή ανήκουμε, στο νέο είδος ανθρώπου που έχει εκχωρήσει στο κινητό τη διαχείριση των αναμνήσεων του.

Αυτό δεν είναι τόσο κακό όσο δείχνει. Κάθε άλλο. Αρνητική χροιά έχει η προσδοκία της επιβεβαίωσης μέσα από τα like. Στο μετρό και στις στάσεις των λεωφορείων βλέπω ανθρώπους να ξεφυλλίζουν το άλμπουμ των αναμνήσεων τους μετακινώντας τον αντίχειρα πάνω στην οθόνη. Ακόμα και αν έχουν χάσει κάποιες από τις στιγμές, η τεχνολογία τους επιτρέπει να διατηρούν περισσότερες αναμνήσεις. Ενα στιγμιότυπο ζωής που, στον παλιό κόσμο, θα θεωρείτο ασήμαντο, σκεπασμένο από τη λήθη, σήμερα διεκδικεί θέση ανάμνησης.

Το κινητό βελτιώνει τη σχέση σου με το παρελθόν. Παίρνει φαινομενικά αδιάφορες στιγμές και τις ντύνει με τον σεβασμό που πρέπει στις αναμνήσεις. Συνεπώς…