ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΔΙΕΘΝΗ ΝουΔο-γαλαζαίικα ΣΟΥΡΓΕΛΑ: Δεν πρόλαβε να δει ο Κούλης τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττουν οι Αζέροι προτού συναντήσει τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν?

❗️Violent footage❗️

Armenian authorities claim that #Azerbaijani soldiers committed a war crime by shooting captured #Armenian soldiers during the border conflict.

The specific time and place of the execution of prisoners of war has not yet been established. pic.twitter.com/1trZ2FIPHw

— NEXTA (@nexta_tv) October 2, 2022

 

 ● Οι Αζέροι στρατιώτες διαλαλούν πρωτίστως την ψυχολογική και δευτερευόντως την εθνοτική σχέση τους με το στοιχειό του τουρκισμού δολοφονώντας Αρμένιους αιχμαλώτους πολέμου.

● Είναι αυτονόητο ότι οι δυτικές χώρες, που σίγουρα διαθέτουν τηλεοράσεις, υπολογιστές, φορητά τηλέφωνα και τάμπλετ, έχουν δει τις φρικτές σκηνές και επίσης είναι βέβαιο ότι δεν θεωρούν τους Αρμένιους αιχμαλώτους πολέμου ανάξιους της ανθρωπίνης ιδιότητος. Αρα, πρέπει να τοποθετηθούν ανοιχτά γι’ αυτό το θέμα.

● Επίσης είναι αυτονόητο ότι η ελληνική κυβέρνηση, με πρώτον απ’ όλους τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που τόσα πολλά λέει για τα ανθρώπινα δικαιώματα, έχει δει όσα είδαμε όλοι και ετοιμάζει προτάσεις για κυρώσεις σε βάρος του Αζερμπαϊτζάν, τη χώρα που εξελίσσεται σαν φωτοτυπία της Τουρκίας, καθώς και προσφυγές στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για να προσαχθούν σε δίκη τα καθάρματα, οι φονιάδες.

● Κάποιοι καλοπροαίρετοι (στον βαθμό, ίσως, που πρέπει να τεθούν υπό επιτροπεία εχεφρόνων συγγενών τους) ίσως και να πιστεύουν ότι τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττουν οι Αζέροι σε βάρος των Αρμενίων δεν πρόλαβε να τα δει ο Κυριάκος Μητσοτάκης προτού συναντήσει τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Ilham Aliyev, το Σάββατο 1 Οκτωβρίου, στη Σόφια της Βουλγαρίας.

● Ας γίνουμε κι εμείς τόσο καλοπροαίρετοι, έστω για σήμερα, κι ας το πιστέψουμε. Αξιώνουμε, όμως...

 

ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η επανεμφάνιση της Βρετανίας!

Γράφει ο Αλκιβιάδης Κ. Κεφαλάς

Διδάκτωρ Φυσικής του Πανεπιστημίου του Manchester, UK, δ/ντής Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

 Στις 26 Οκτωβρίου, μετά την αποτυχία της τρίτης εκεχειρίας στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η ομάδα MINSK (ΗΠΑ, Ρωσία, Γαλλία) ανακοίνωσε ότι θα έφερνε το θέμα των εχθροπραξιών στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ώστε μέσω των ψηφισμάτων να απαιτούνταν ο άμεσος τερματισμός των εχθροπραξιών.

Όμως, προς έκπληξη όλων, η Βρετανία, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, ανακοίνωσε ότι θα έθετε βέτο στο ψήφισμα, απαιτώντας να μην υπάρξει απόφαση περί τερματισμού των μαχών. 

Η πρωτοφανής βρετανική ενέργεια, ακατανόητη εκ πρώτης όψεως, θα μπορούσε να γίνει αντιληπτή εάν συνδυαζόταν με μια σειρά φαινομενικά ασύνδετων γεγονότων, ώστε να γίνουν κατανοητές οι στρατηγικές των μεγάλων δυνάμεων στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Την 1η Οκτωβρίου, τέσσερις ημέρες μετά την έναρξη των εχθροπραξιών στον Καύκασο, ο Richard Moore, πρώην πρέσβης της Βρετανίας στην Τουρκία, επισκέφτηκε την Αγκυρα με την ιδιότητα του νέου αρχηγού των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών. Ο Τιερί Μεϊσάν αναφέρει ότι η επίσκεψη του Ρίτσαρντ Μουρ στην Αγκυρα αφορούσε τον συντονισμό της αποστολής 4.000 Τουρκμένων τζιχανιστών από τη Συρία στον Καύκασο. Κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Αγκυρα είχε πρωτοστατήσει να αναλάβει ο Τούρκος πρόεδρος την πνευματική ηγεσία των αδελφών μουσουλμάνων, τους ηγέτες των οποίων γνώριζε, επειδή μέσω των υποτροφιών του κέντρου ισλαμικών σπουδών του πανεπιστημίου της Οξφόρδης με το οποίο είναι συνδεδεμένος επιδίωκε να τους στρατολογήσει στις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες.

Ο Ρίτσαρντ Μουρ είναι αξιοθαύμαστος επειδή είναι ο εμπνευστής της αναβίωσης της ισχυρής βρετανικής παράδοσης στρατολόγησης ξένων πρακτόρων μέσω των ακαδημαϊκών κέντρων της Οξφόρδης και του Κέμπριτζ, πρακτική με την οποία οι Βρετανοί κατέκτησαν το κόσμο.

Πράγματι, είναι οξυδερκές ότι ο ίδιος προώθησε στο διοικητικό συμβούλιο του ισλαμικού κέντρου σπουδών της Οξφόρδης τον πρώην πρωθυπουργό της Τουρκίας Αμπντουλάχ Γκιουλ, ο οποίος, σημειωτέον, είχε αναλάβει και τον συντονισμό των ισλαμικών σπουδών στην Ελλάδα μέσω της χορήγησης υποτροφιών σε Ελληνες ακαδημαϊκούς με τα χρήματα του τουρκικού ερευνητικού οργανισμού TYBITAK, καθώς και της τουρκικής διοίκησης της Βόρειας Κύπρου. Επίσης, είναι αξιοπερίεργο ότι οι ισλαμικές υποτροφίες σε Ελληνες ακαδημαϊκούς διαφημίζονταν εκείνη την εποχή μέσα από τις ιστοσελίδες του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών!

Η επίσκεψη του Ρίτσαρντ Μουρ στην Αγκυρα θα μπορούσε να είχε περάσει απαρατήρητη αν λίγους μήνες νωρίτερα, τον Ιούνιο του 2020, ο πρωθυπουργός της Αγγλίας Μπόρις Τζόνσον δεν είχε ανακοινώσει την πρόθεσή του για την επιστροφή της Βρετανίας στο αυτοκρατορικό παρελθόν της και στις θάλασσες μέσω της ναυπήγησης ενός ισχυρού στόλου και της αναδιάρθρωσης των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων. Προφανώς, η έξοδος της Βρετανίας από τη γερμανική Ευρωπαϊκή Ένωση και η σχεδιαζόμενη αποχώρηση της Αμερικής από τη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο συσχετίζονται με την απόφαση της επιστροφής της Βρετανίας στο αυτοκρατορικό παρελθόν, επειδή το Λονδίνο έχει αντιληφθεί ότι η παραμονή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση το κράτησε μακριά από τις ενεργειακές περιοχές του πλανήτη.

Μέσα σε αυτό το γενικευμένο πλαίσιο επαναφοράς, το Λονδίνο παρέχει σταθερή διπλωματική στήριξη στην Τουρκία και στο Αζερμπαϊτζάν, ενώ μόλις στις 25 Οκτωβρίου, αμέσως μετά την αμερικανική ανακοίνωση περί «κακής πίστης» των Αζέρων, η Μόσχα άρχισε να υποψιάζεται βρετανική παγίδα γύρω από την αμερικανική παγίδα, αντιλαμβανόμενη ότι το Λονδίνο είχε χρησιμοποιήσει τις ΗΠΑ στο να ενθαρρύνουν την Τουρκία για την έναρξη των εχθροπραξιών στον Καύκασο.

Έτσι, η Βρετανία επανεμφανίζεται στην περιοχή του Καυκάσου 190 χρόνια μετά το «μεγάλο παιχνίδι», όνομα με το οποίο είναι γνωστή η βρετανική απόπειρα ελέγχου των περιοχών νοτίως της Ρωσίας τους δύο τελευταίους αιώνες.  

Σήμερα, η εμφάνιση του Λονδίνου στον Καύκασο αποσκοπεί...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Απλά μαθήματα πολεμικής οικονομίας, από το Ναγκόρνο – Καραμπάχ

Γράφει ο Νικόλαος Μανωλάκος
Αντιστράτηγος ε.α.
Επίτιμος Διοικητής ΑΣΔΕΝ

Η Αρμενία συνθηκολόγησε με το Αζερμπαϊτζάν, μετά από ένα δίμηνο περίπου, πολεμικής σύγκρουσης.

Οι Αζέροι, την ημέρα της συνθηκολόγησης, είχαν επιτύχει τον στόχο τους, αφού είχαν καταλάβει το 10% του Ναγκόρνο – Καραμπάχ. Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση των Αρμενίων, έριξε το ανάθεμα, στη στρατιωτική ηγεσία, που δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί ενώ ο λαός μιλάει για προδοσία και ζητεί την παραίτηση της κυβέρνησης.

Σε στρατιωτικό επίπεδο το νέο χαρακτηριστικό των επιχειρήσεων ήταν η χρήση από τους Αζέρους, μεγάλου αριθμού Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων (ΜΕΑ) τουρκικής (Bayraktar) και ισραηλινής (Harop, Skystriker και Orbiter) προέλευσης, τα οποία, για πρώτη φορά, χρησιμοποιήθηκαν μαζικά και είναι οπλικά συστήματα νέας τεχνολογίας και εξαιρετικά οικονομικά, σε σχέση με τα μέχρι τώρα παραδοσιακά ιπτάμενα μέσα.

Ο πρώτος στόχος των ΜΕΑ, ήταν η εξουδετέρωση του συστήματος αεράμυνας του Ναγκόρνο Καραμπάχ, ο οποίος επετεύχθη με χτυπήματα ακριβείας. Τα αρμενικά αντιαεροπορικά όπλα, σοβιετικής κατασκευής, απέτυχαν να ανταποκριθούν, αφού, λόγω του μικρού μεγέθους των ΜΕΑ, τα ραντάρ δεν μπορούσαν να τα ανιχνεύσουν .

Στη συνέχεια τα ΜΕΑ, απομόνωσαν το θέατρο των επιχειρήσεων, καταστρέφοντας τεθωρακισμένα και οχήματα μεταφοράς προσωπικού των Αρμενίων, που επιχειρούσαν να πλησιάσουν. Παράλληλα, κατέγραφαν πληροφορίες για θέσεις οπλικών συστημάτων, τις διαβίβαζαν και ακολουθούσε η προσβολή τους από πυρά πυροβολικού. Πέραν αυτών, μετέδιδαν πιστή εικόνα του πεδίου της μάχης στους σταθμούς διοικήσεως, με συνέπεια την άμεση προσαρμογή των τακτικών κινήσεων.

Συμπέρασμα πρώτο : Οι Αρμένιοι αιφνιδιάστηκαν πλήρως από την χρήση των ΜΕΑ και αποδείχτηκε, ότι δεν είχαν αντιληφθεί τον μεγάλο κίνδυνο, για να προετοιμάσουν την αντιμετώπισή του

Δίδαγμα: Η σύγχρονη αντιαεροπορική άμυνα περιλαμβάνει την χρησιμοποίηση ΜΕΑ (drones) και εξουδετέρωση αυτών (anti-drones). Προέχει, επομένως, η εξασφάλιση της επάρκειάς τους και η επιτάχυνση της διαδικασίας για την τελειοποίηση της υπάρχουσας τεχνολογίας στην εγχώρια κατασκευή.

Συμπέρασμα δεύτερο: Ο πόλεμος δεν κερδίζεται, με μόνο τον ηρωισμό και την φιλοπατρία του προσωπικού (Αρμενία), αν δεν συνοδεύεται από προηγμένα οπλικά συστήματα και χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας (Αζερμπαϊτζάν).

Δίδαγμα: Είναι επιτακτική ανάγκη, να προχωρήσει περαιτέρω ο εξοπλισμός των ΕΔ με σύγχρονα οπλικά συστήματα, αλλά και τα υπάρχοντα να είναι σε υψηλή διαθεσιμότητα, πράγμα το οποίο έχει ήδη αντιληφθεί η Κυβέρνηση και κινείται με ταχύτητα στη κατεύθυνση αυτή. Επισημαίνεται ότι, η προμήθεια των νέων οπλικών συστημάτων, θα πρέπει να ανταποκρίνεται πρωταρχικά, στις επιχειρησιακές απαιτήσεις και δευτερευόντως σε πολιτικά και αναπτυξιακά κριτήρια. Ευχής έργον να συνυπάρχουν. Όμως, η πολιτική ηγεσία θα πρέπει να αντιμετωπίζει, τις επιχειρησιακές απαιτήσεις των ΕΔ ως πρώτη προτεραιότητα.

Από την άλλη πλευρά, όσοι ισχυρίζονται, ότι αντί να εξοπλίζεται η χώρα, πρέπει να δίνει τα χρήματα σε άλλους τομείς, όπως γινόταν τα τελευταία χρόνια, είναι εκτός πραγματικότητος και, ως εκ τούτου, επικίνδυνοι.

Συμπέρασμα τρίτο: Η Αρμενία πολέμησε εντελώς μόνη, ελπίζοντας στην στήριξη της Δύσης, η οποία δεν ήλθε ποτέ, αλλά και στην επέμβαση της Ρωσίας, η οποία ήλθε στο τέλος, προκειμένου να διατηρήσει την επιρροή της στο Αζερμπαϊτζάν, αλλά και να κρατήσει τα προσχήματα έναντι της Αρμενίας. Στο ίδιο αυτό συμπέρασμα να επισημάνουμε την κατάρριψη του μύθου της θρησκευτικής ομοδοξίας, στην υλοποίηση των συμμαχιών.

Δίδαγμα: Η υπεράσπιση της Πατρίδας μας, είναι αποκλειστική υποχρέωση δική μας. Να μην τρέφουμε αυταπάτες για συμμάχους και ξανθά ομόδοξα γένη. Την κρίσιμη ώρα, αν βοηθήσουν οι συμμαχίες, είναι καλοδεχούμενες. Σε κάθε περίπτωση, όμως, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τον κίνδυνο μόνοι μας.

Συμπέρασμα τέταρτο: 

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Τα παθήματα των Αρμενίων, μαθήματα για τους Έλληνες

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ...

Toυ ΣΑΒΒΑ ΚΑΛΕΝΤΕΡΙΔΗ

Το Αρτσάχ, που ονομάστηκε Ναγκόρνο Καραμπάχ από τη σοβιετική εξουσία, ήταν παραδοσιακά τόπος κατοίκησης των Αρμενίων, από χιλιετιών. Με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης ανακήρυξε την ανεξαρτησία του, που δεν αναγνωρίστηκε από καμία χώρα – ούτε από την ίδια την Αρμενία. Και επειδή ήταν ένας θύλακας μέσα στην επικράτεια του Αζερμπαϊτζάν, επωφελούμενο από την κατάσταση διάλυσης που επικρατούσε στο στρατό του Αζερμπαϊτζάν, το Αρτσάχ το 1994 κατέλαβε περιοχές περιμετρικά της αναγνωρισμένης επικράτειάς του, εξασφαλίζοντας έτσι την εδαφική του συνέχεια με το κράτος της Αρμενίας.

    Η ενέργεια αυτή οδήγησε τότε εκατοντάδες χιλιάδες Αζέρους (οι οποίοι ζούσαν σε άθλιες συνθήκες) σε φυγή από τις εστίες τους ως πρόσφυγες στο Μπακού και διάφορες άλλες περιοχές του Αζερμπαϊτζάν.

Όλα αυτά τα χρόνια το Αζερμπαϊτζάν, που δεν έχει να αντιμετωπίσει κανέναν άλλον εχθρό εκτός από τους Αρμενίους, έκανε αναδιοργάνωση του στρατού και των ενόπλων δυνάμεών του, ενώ ταυτόχρονα προχώρησε και σε προμήθεια σύγχρονων οπλικών συστημάτων, με κύριο προμηθευτή –εκτός από τη Ρωσία– το Ισραήλ.

Όλα αυτά τα χρόνια που το Αζερμπαϊτζάν προετοίμαζε και εξόπλιζε τις ένοπλες δυνάμεις του για τη «μεγάλη στιγμή», η Αρμενία παρέμεινε στάσιμη, το ίδιο και οι ολιγάριθμες ένοπλες δυνάμεις του Αρτσάχ, που ούτως ή άλλως εξαρτώνται από την Αρμενία.

Φέτος το Αζερμπαϊτζάν ένιωσε ότι ήλθε η ώρα και άρχισε τις επιθέσεις εναντίον θέσεων των αρμενικών δυνάμεων του Αρτσάχ.  

Όσο οι συγκρούσεις και οι επιθέσεις ήταν μικρής κλίμακας, οι δυνάμεις του Αρτσάχ κατάφερναν να τις αποκρούσουν.

    Όταν όμως ξεκίνησε ένας κανονικός πόλεμος σε όλα τα μέτωπα, από τις ένοπλες δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν, τα πράγματα άλλαξαν.

Ο πόλεμος διήρκεσε 43 ημέρες και κατέληξε σε ήττα των δυνάμεων του Αρτσάχ, που επισφραγίστηκε από μια οδυνηρή συνθηκολόγηση. Τα περισσότερα εδάφη που είχε καταλάβει το 1994 αναγκάστηκε να τα δώσει πίσω στο Αζερμπαϊτζάν, ενώ ένας διάδρομος 5 χλμ, υπό την προστασία ειρηνευτικών δυνάμεων της Ρωσίας, θα του επιτρέπει να επικοινωνεί με την Αρμενία για να επιβιώσει ο πληθυσμός του.

Παρακολούθησα όλες τις ημέρες την εξέλιξη των επιχειρήσεων, από την πρώτη ώρα της έναρξης του πολέμου. 

Τις πρώτες δέκα μέρες οι δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν δεν κατάφεραν να προχωρήσουν ούτε ένα μέτρο στα περισσότερα μέτωπα. Ο στρατός του Αρτσάχ αμυνόταν με πείσμα.

Όμως όσο περνούσαν οι μέρες, η κατάσταση άλλαζε. Κι αυτό που έκανε τη διαφορά, ο παράγοντας που άλλαξε το ρου των εξελίξεων, υπέρ του Αζερμπαϊτζάν και εις βάρος των Αρμενίων του Αρτσάχ, ήταν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τα drone του Αζερμπαϊτζάν, ισραηλινής και τουρκικής κατασκευής.

Αυτά τα νέα οπλικά συστήματα έχουν τη δυνατότητα να πετούν σε μεγάλα ύψη, εκτός βεληνεκούς των αντιαεροπορικών συστημάτων που διέθεταν οι Αρμένιοι, κι από εκεί να στοχοποιούν και να πλήττουν στόχους βαρέων όπλων.

Έτσι, μέρα με τη μέρα, οι Αρμένιοι, παρότι πολεμούσαν σαν λιοντάρια, έχαναν άρματα μάχης, τεθωρακισμένα οχήματα, αντιαεροπορικά συστήματα, πυροβόλα, όλμους, ακόμα και πολυβόλα, από επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Την ίδια στιγμή, δεν είχαν τις τεχνικές δυνατότητες να απαντήσουν με τον ίδιο τρόπο, τουλάχιστον για να εξισορροπήσουν την κατάσταση.

    Τα κουμπιά και οι οθόνες των ηλεκτρονικών υπολογιστών νίκησαν τους γενναίους μαχητές του Αρτσάχ.

Μάλιστα, επειδή ο πόλεμος δεν διεξάγεται μόνο στο μέτωπο των επιχειρήσεων αλλά και στο μέτωπο των εντυπώσεων, το Αζερμπαϊτζάν μοίραζε στα διεθνή πρακτορεία βίντεο με καταστροφές βαρέων όπλων και οπλικών συστημάτων των Αρμενίων, ενώ έδειχναν τα βίντεο αυτά σε γιγαντοοθόνες που είχαν στήσει στις πόλεις – ακόμα και στους οδικούς άξονες.

Έτσι, παρότι πολέμησαν γενναία επί 43 ημέρες, οι Αρμένιοι υπέστησαν ταπεινωτική ήττα και αναγκάστηκαν στην οδυνηρή συνθηκολόγηση, η οποία αποκαλείται προδοσία από τον ίδιον τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας του Αρτσάχ, που ήταν κάθε μέρα στο μέτωπο, πολεμώντας στην πρώτη γραμμή.

Ασφαλώς ο πόλεμος στο Αρτσάχ έχει και άλλες παραμέτρους, πολιτικές και γεωπολιτικές, ασφαλώς και η Ρωσία και η Τουρκία είχαν η κάθε μια τις δικές τους στοχεύσεις με αυτόν τον πόλεμο. Όμως αυτό δεν είναι αντικείμενο του άρθρου μας. Αυτό που μας ενδιαφέρει, είναι οι ομοιότητες και οι παραλληλισμοί της περίπτωσης Αρμενίας-Αρτσάχ με την περίπτωση Ελλάδας-Κύπρου.

Όλα αυτά τα χρόνια που η Τουρκία εξοπλίζεται, ειδικά με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και drone –και μάλιστα τουρκικής κατασκευής, τα οποία έχει δοκιμάσει στα μέτωπα του Κουρδιστάν, του Ιράκ, της Συρίας, της Λιβύης και της Αρμενίας-Αρτσάχ–, η Ελλάδα και η Κύπρος ακολουθούμε ακριβώς την αντίθεση πρακτική.

    Αντί να εξοπλιστούμε, αφοπλιζόματε.

Η Τουρκία με τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της εντοπίζει και καταγράφει στόχους σε ολόκληρη την ελεύθερη Κύπρο, τα νησιά του Αιγαίου, ακόμα και στη Σκύρο, και ετοιμάζεται για τη δική της «μεγάλη στιγμή».

Η Ελλάδα και η Κύπρος...

 

ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος

Της Ευμορφίας Δημητρακοπούλου.

Ρωσία και Τουρκία συμμετέχουν σε κάποιες από τις σημαντικότερες συγκρούσεις στον κόσμο, όπως η Λιβύη, ο Καύκασος και η Συρία. Υποστηρίζοντας αντίπαλα στρατόπεδα και οι δύο ελπίζουν να επεκτείνουν τη στρατιωτική τους παρουσία και την πολιτική τους εμβέλειά στην Μέση Ανατολή και την Μεσόγειο. Η πλέον αιματηρή αντιπαράθεση τους σημειώθηκε τέλη Οκτωβρίου, με βομβαρδισμό των Ρώσων στο Ιντλίπμ της Συρίας, που αποτελεί τον τελευταίο  θύλακα των ανταρτών- τζιχαντιστών, οι οποίοι υποστηρίζονται από την Τουρκία. Επρόκειτο για άμεσο πλήγμα και μήνυμα της Μόσχας προς την Τουρκία.

Στον Καύκασο, η Άγκυρα υποστηρίζει το Αζερμπαϊτζάν εναντίον της Αρμενίας στην περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Σε 44 ημέρες ο Αλίεφ υφάρπαξε το ένα τρίτο της περιοχής από τους Αρμενίους, και ενώ ήταν ο επιτιθέμενος ζητά και αποζημιώσεις. Τον αρμενικό στρατό που αποχωρεί από τα εδάφη ακολουθούν κομβόι αυτοκινήτων με τους εκπατρισμένους κατοίκους του Kelbecer και του Lacin, που έχουν περιθώριο έως την 15η Νοεμβρίου και την 1η Δεκεμβρίου αντίστοιχα να εγκαταλείψουν τις πόλεις τους. Η Ρωσία επέτρεψε στους Αζέρους να το εγκολπώσουν και η Δύση έκρινε φρόνιμο να μην παρέμβει στην αυλή της. 

Ανάλογα ενήργησαν οι Ευρωπαίοι με τον Χίτλερ και την συμφωνία του Μονάχου όταν οι ναζί απαίτησαν την Τσεχοσλοβακία.

Το Γιερεβάν έχοντας μοναδικό στήριγμα την Ρωσία θυμάται την σοβιετική περίοδο, όταν ο Στάλιν αποφάσισε να δώσει το Ναγκόρνο Καραμπάχ στο Αζερμπαϊτζάν. Ο Πούτιν έχοντας ανατραφεί με το δόγμα Μπρέζνιεφ και σεβόμενος την σταλινική διακυβέρνηση, μεσολάβησε στην νομιμοποίηση της κατάληψης. Πιθανώς δεν ξέχασε ότι ο πρωθυπουργός Ν.Πασινγιάν άσκησε ποινική δίωξη κατά του πρώην προέδρου και φίλου του Κοτσαριάν. Αλλαγή του Πασινγιάν, όχι πραξικοπηματικά, θα καταλαγιάσει τα πνεύματα.  

Το ερώτημα είναι: Η Ρωσία αύξησε την παρουσία της στον Καύκασο ή η Τουρκία επέστρεψε στα όρια της οθωμανικής αυτοκρατορίας; 

Μάλλον πρόκειται για win-win εξέλιξη. Γεωργία, Αρμενία και Ναγκόρνο Καραμπάχ θα φιλοξενούν πλέον επ’ αόριστον ρωσικά στρατεύματα. Η Αρμενία βαδίζει στον μονόδρομο της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης, ένα μπλοκ πρώην σοβιετικών κρατών, κυριαρχούμενο από την Μόσχα.

Ο Ερντογάν, αξιολογεί αυτές τις καταστάσεις και εφ’ όσον δεν βλέπει αντιδράσεις το εκλαμβάνει ως σημάδι αδυναμίας, όπως και είναι.  

Λογικά θα εντείνει την δράση του. 

Ήδη απευθύνθηκε στον Πούτιν και τον κάλεσε για μια παρόμοια συμφωνία και στην Συρία, όπου «το καθεστώς [Άσαντ] και οι τρομοκρατικές οργανώσεις από τις οποίες αιμορραγεί η Συρία πρέπει να εξαλειφθούν».  

Τα επόμενα πλέον αδύναμα μέτωπα όπου θα ασκήσει τους μυς του είναι η Κύπρος και το Αιγαίο. 

Ο υπουργός αμύνης Χουλουσί Ακάρ ανακοίνωσε τον προϋπολογισμό του υπουργείου του για το 2021 στα 61.484.939.000 τουρκικές λίρες (8 δις $), επισημαίνοντας: «Δεν μπορούμε παρά...

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Οι ΗΠΑ νομίζουν ότι η Τουρκία παίζει στο πλευρό τους; ΚΑΛΟ!

Της Ευμορφίας Δημητρακοπούλου.

Σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενου αναθεωρητισμού η σύγκρουση στον Νότιο Καύκασο, ήρθε ως συνέχεια της αταξίας που εγκαινίασε η εισβολή της Ρωσίας στην Ν. Οσετία και Αμπχαζία το 2008 και η προσάρτηση της Κριμαίας το 2014.Οι Λευκορώσοι που νομίζουν ότι εξεγέρθηκαν- ούτε κατάλαβαν από που τους ήρθε- οδηγούνται στην αγκαλιά της Μόσχας. Ο Λουκασένκο διέπραξε πολλά ατοπήματα, όπως το 2010 στο Κιργιστάν, ενώ δεν αναγνώρισε την “ανεξαρτησία” της Αμπχαζίας και της Οσετίας. Όμως η άρνηση του το 2019 να καταστεί τμήμα της Ρωσίας ήταν ασυγχώρητη. Η εξέγερση υποκινείται και από τον μεγαλοϊδεατισμό, τύπου 1919, της πολωνικής κοινότητας του Grodno. Ο Πολωνικός διάδρομος πυροδότησε τον Β΄ΠΠ.. Έπεται ο Suwalki;  

Παρουσία των Ρώσων (Росгвардии) στα σύνορα, ο Λουκασένκο σέρνεται έως ότου υπογράψει την απάλειψη της κρατικής υπόστασης, εφαρμόζοντας την συνθήκη ομοσπονδοποίησης του 1999. Θα έπρεπε να είχε μάθει τι σημαίνει σε καταγράφω και σε εκβιάζω.

Συμπτωματικά στο Κιργιστάν ξέσπασε θεαματική “εξέγερση”, παραιτήθηκε η κυβέρνηση Boronov και ο έγκλειστος των φυλακών Japarov ανέλαβε πρωθυπουργός. Καλή λευτεριά και στον ρωσόφιλο/τουρκόφιλο Atambayev. Ο πρόεδρος Jeenbekov, που κοίταζε κάπως δυτικά αναμένει την καθαίρεσή του. Το σενάριο επαναλαμβάνεται μονότονα: αμφισβήτηση του αποτελέσματος των εκλογών.  Όταν όμως το ίδιο του το αίμα στηρίζει άλλο κόμμα που βλέπει προς την Μόσχα, τι προοπτικές έχει η χώρα;

Η  Αρμενία, που στηρίζεται στην Μόσχα, διαπιστώνει πόσο αναλώσιμα είναι κάποια μέλη της “Άφθαρτης Αδελφότητας”. Επιπλέον, ο πρωθυπουργός Πασινιάν δεν είναι αρεστός στην Πούτιν. Βαδίζει στα χνάρια του Λουκασένκο. 

Η Ρωσία τηρεί “ουδετερότητα” στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, δηλ. «αφήνει το πλεονέκτημα στον ισχυρότερο». Το Αζερμπαϊτζάν. 

Οι ΗΠΑ, προ των εκλογών τους ζητούν κατάπαυση του πυρός. 

Το Μπακού θα άναβε φωτιά στην αυλή της Μόσχας αυτοβούλως; 

Είναι η Άγκυρα σε θέση να του δώσει το ΟΚ; 

Το 2010 οι δυο χώρες υπέγραψαν στρατηγική συμφωνία αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση που δεχθούν επίθεση. 

Το 1992 Αρμενία και Ρωσία υπέγραψαν ανάλογη συμφωνία, της Τασκένδης. Περιέργως το Γερεβάν δεν ζήτησε ενεργοποίηση της, ούτε η Μόσχα προσφέρθηκε να το πράξει.  

Γιατί σιωπούν αφού το Αζερμπαϊτζάν δεν είναι μέλος του CSTO; 

Τι κάνουν οι 5.000 ρώσοι στρατιώτες στην Αρμενία; 

Το Ισραήλ συνεχίζει την προμήθεια όπλων στο Μπακού από όπου προμηθεύεται το 40% της ενέργειάς του; 

Η σύγκρουση δείχνει πως οι μεγάλοι παίκτες της περιοχής μπορούν να κόψουν την ροή της ενέργειας (Μπακού-Τσεϊχάν & TAP-TANAP-SCP). Οι πηγές θα περιορίζονταν στην εξής μια, την Ρωσία.  

Τόσο εύκολα νόμιζαν κάποιοι ότι...

 

ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΞΕΦΤΙΛΙΚΙΑ: Η Αγκυρα κάνει κανονική πρόβα πολέμου στον Καύκασο: Κι εμείς κοιμόμαστε τον ύπνο του δικαίου…

Από τον Γιώργο Χαρβαλιά

Παρακολουθώντας με βαθιά μελαγχολία, δεν το κρύβω, τον μοναχικό αγώνα επιβίωσης των Αρμενίων ενάντια στους διαχρονικούς διώκτες και σφαγείς τους, μου ήρθε στο μυαλό το «έθνος ανάδελφον» που είχε πει κάποτε ο Χρήστος Σαρτζετάκης και πολλοί έσπευσαν να τον πάρουν στο ψιλό.

Αυτό ακριβώς είναι οι δύστυχοι οι Αρμένιοι. Κανείς δεν νοιάζεται σήμερα για την τύχη τους. Ο πόλεμος που διεξάγουν είναι, κατά κυριολεξία, στα αζήτητα της διεθνούς επικαιρότητας. Μια τυπική αδιάφορη κάλυψη στα μεγάλα μέσα ενημέρωσης, σαν να μαλώνουν δύο αντίπαλες αραβικές φατρίες στη Μέση Ανατολή. Δίχως την παραμικρή κατηγοριοποίηση «αμυνόμενου» – «επιτιθέμενου», δίχως να προσδιορίζεται «ποιος ήρξατο χειρών αδίκων» και χωρίς φυσικά να αποδίδονται ευθύνες για το μακελειό.

Κανείς δεν μπαίνει στον κόπο να θυμίσει ότι αυτό το φτωχό, αλλά πολιτισμένο χριστιανικό έθνος που σήμερα δέχεται την επίθεση σύγχρονων Οθωμανών βαρβάρων έχει υποστεί ξανά στη νεότερη περίοδο μια από τις μεγαλύτερες εθνοκαθάρσεις της παγκόσμιας ιστορίας. Με τους ίδιους ακριβώς δράστες και ενορχηστρωτές. Τους Τούρκους και τους Γερμανούς οι οποίοι σήμερα σφυρίζουν αδιάφορα, απολαμβάνοντας ενδομύχως το θέαμα, και κόπτονται για τον Αλεξέι Ναβάλνι και τη θωράκιση της δημοκρατίας στη Λευκορωσία…

Τους Αρμένιους, λοιπόν, δεν τους λυπάται κανένας. Κάτι κουβέντες του αέρα αραδιάζει η Γαλλία, παρότι είναι τεράστια η επιρροή της γαλλικής κουλτούρας στην αρμενική διανόηση, κάτι ψιθυρίζει και το αμερικανικό Κογκρέσο για να δικαιολογήσει τα ψηφίσματά του, αλλά στο τέλος οι μόνοι που μπορούν να τους σώσουν είναι οι Ρώσοι. Όχι φυσικά επειδή τους αγαπάνε, αλλά επειδή έχουν στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή.

Όμως αν είναι να σωθούν οι Αρμένιοι, πρώτα θα σωθούν χάρη στους ίδιους τους εαυτούς τους. Γιατί το λέει η καρδούλα τους. Είναι παλικάρια και πολεμούν υπέρ βωμών και εστιών, γιατί ξέρουν με ποιον εχθρό έχουν να κάνουν. Έτσι και κάνουν πίσω θα έχουν την τύχη των προγόνων τους…

Πρόβλεψη για την έκβαση αυτού του άνισου αγώνα δεν είμαι σε θέση να κάνω. Και δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος γιατί, παρά τον ηρωισμό των αμυνομένων, η υπεροπλία των επιτιθέμενων, με τις πλάτες βεβαίως της αναθεωρητικής Τουρκίας που τους καθοδηγεί, είναι συντριπτική.

Η Αγκυρα κάνει κανονική «πρόβα πολέμου» στον Καύκασο κι εμείς κοιμόμαστε τον ύπνο του δικαίου. Δοκιμάζει τα οπλικά συστήματα που θα χρησιμοποιήσει εναντίον μας, αν έρθουμε σε θερμή αντιπαράθεση.

Οι Αζέροι, όμως (ας όψεται ο… πατριώτης Σαμαράς που πήγε να μας τους φορέσει ως «στρατηγικούς εταίρους» για να αγοράσουν τον ΔΕΣΦΑ), εκτός από πόλεμο κάνουν και εθνοκάθαρση. Αυτό που γνωρίζουν καλά, όπως και τα αδέλφια τους οι Τούρκοι.

Απώτερος στόχος των επιχειρήσεων που άρχισαν στα τέλη του περασμένου μήνα είναι να φύγει άρον άρον το αρμενικό στοιχείο από το Αρτσάχ. Να εγκαταλείψει μαζικά τις εστίες του. Είτε με τη στρατιωτική ανακατάληψη του αυτόνομου θύλακα είτε με την πλήρη ισοπέδωση των μικρών αστικών υποδομών του!

Ήδη η πρωτεύουσα Στεπανακέρτ, μία μικρή πόλη 55.000 κατοίκων, έχει μείνει χωρίς ηλεκτρικό. Οι συνεχείς βομβαρδισμοί έχουν ισοπεδώσει ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα και οι κάτοικοι ζουν στα καταφύγια με λάμπες πετρελαίου. Πόσο θα αντέξουν;

Το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, που ξαναπήρε το όνομα Αρτσάχ με το δημοψήφισμα του 2017, δεν είναι διεθνώς αναγνωρισμένο ως αρμενικό έδαφος, γι’ αυτό και αποτελεί στόχο της Τουρκίας. 

Η Αγκυρα ποντάρει στο ότι οι Ρώσοι δεν θα αναμειχθούν όσο οι επιθέσεις περιορίζονται στο έδαφος του αυτόνομου θύλακα και δεν επεκτείνονται στο έδαφος της Αρμενίας. Οι Τούρκοι έχουν σχεδιάσει για λογαριασμό των Αζέρων μια ανακατάληψη του Αρτσάχ με πλήρη εκδίωξη ή και αφανισμό του αρμενικού πληθυσμού (για 150.000 ψυχές μιλάμε), προκειμένου να τονωθεί το προφίλ του… ισόβιου προέδρου Ιλχάμ Αλίγιεφ που το 2003 διαδέχτηκε τον μπαμπά του!

Οι ψευτοεκλογές που ανανεώνουν κάθε πέντε χρόνια τη θητεία του με σταλινικά ποσοστά δεν ενοχλούν τους Γερμανούς και την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως στην περίπτωση της Λευκορωσίας.

Γιατί σε αντίθετη με τη δεύτερη, που πρόσκειται στη Μόσχα, το Αζερμπαϊτζάν είναι πιστός δορυφόρος του Ερντογάν.

Στο μεταξύ, υστερικοί αλαλαγμοί έχουν αρχίσει και στην Τουρκία εις βάρος των περίπου 70.000 ανθρώπων που εξακολουθούν να ζουν εκεί και τολμούν να δηλώσουν… «Αρμένιοι χριστιανοί». Το νέφος του πολέμου στον Καύκασο είναι τέτοιο που καλύπτει προς το παρόν και αυτές τις κραυγές, αλλά δεν είναι απίθανο να βρεθούμε μπροστά σε μια οργανωμένη επιχείρηση εκτοπισμού Αρμενίων και σε τουρκικό έδαφος.

Το λιγότερο λοιπόν που μπορεί να κάνει η Ελλάδα με την ψοφοδεή πολιτική της ηγεσία, αυτήν που «δεν θέλει περιπέτειες», είναι...

 

ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΞΕΦΤΙΛΙΚΙΑ: Το εγχώριο σύστημα στηρίζει τον Αλίεφ!

Γράφει ο Αλκιβιάδης Κ. Κεφαλας

Διδάκτωρ Φυσικής του Πανεπιστημίου του Manchester, UK, δ/ντής Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

 

 Ανακοινωθέν του υπουργείου Εξωτερικών για τον πόλεμο μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν περί «αυτοσυγκράτησης, άμεσης παύσης των εχθροπραξιών, επανάληψης των διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο της ομάδας Μινσκ και επίλυσης των διαφορών τους στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου» είναι αντιγραφή των γερμανικών και αμερικανικών ανακοινώσεων για την «ελληνοτουρκική διαμάχη».

Οι τελευταίες αποτελούν άμεση στήριξη των τουρκικών θέσεων στο Αιγαίο, στην Κύπρο και την ανατολική Μεσόγειο, επειδή εξισώνουν τον επιτιθέμενο με τον αμυνόμενο. Τα ελληνικά «ευχολόγια», συγκρινόμενα με προηγούμενα εγχώρια και διεθνή γεγονότα ενός σκοτεινού γρίφου, εμμέσως πλην σαφώς, αποτελούν στήριξη στο Αζερμπαϊτζάν και συνεπώς αναδεικνύουν όχι μόνο το χάος που επικρατεί στην ελληνική εξωτερική πολιτική, αλλά επιπροσθέτως φωτίζουν και τις σχέσεις του ελληνικού πολιτικού συστήματος με εκείνα τα «κομμάτια» του τουρανικού κόσμου που συνθέτουν το «alter ego» της Τουρκίας.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου, περίπου τρεις εβδομάδες πριν από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων στον Καύκασο, κατά τη διάρκεια της επίδοσης των διαπιστευτηρίων του Ελληνος πρεσβευτή στο Μπακού, ο δικτάτορας του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ ερώτησε τον Ελληνα πρεσβευτή «γιατί ήλθε στο Αζερμπαϊτζάν», δηλώνοντάς του ευθέως ότι «η χώρα του υποστηρίζει την Τουρκία στη σύγκρουση με την Ελλάδα». Το ανθελληνικό παραλήρημα του Αλίεφ συμπλήρωσε η ταυτόχρονη ευχαριστήρια ανακοίνωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών.  

Μία αξιοπρεπής και σοβαρή χώρα που σέβεται τον λαό και την ιστορία της θα έπρεπε αμέσως να έχει ανακαλέσει τον πρεσβευτή της.

Η ανάκληση όμως ήλθε έναν μήνα αργότερα, όχι ως φυσική συνέπεια του ασυνήθιστου για τα διπλωματικά δεδομένα επεισοδίου, αλλά μετά τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Αλίεφ, ο οποίος εκ νέου δήλωσε ότι «η Ελλάδα στηρίζει την τρομοκρατία κατά του Αζερμπαϊτζάν». 

Η γρήγορη ανάγνωση των γεγονότων επιβεβαιώνει ακόμη μία φορά ότι η χώρα μας είναι ανάξια σεβασμού και δεν διαθέτει ίχνος αξιοπρέπειας, επειδή επιτρέπει προσβολές ακόμα και από έναν τουρανό φύλαρχο του Καυκάσου.

Μια όμως πιο προσεκτική ανάγνωση, σε συνδυασμό με άλλα συναφή, φαινομενικά αθώα, αλλά σκοτεινά γεγονότα του παρελθόντος, είναι σε θέση να επισημάνει την ασυνήθιστη «εγκάρδια συνεννόηση» του εγχώριου πολιτικού συστήματος με μια χώρα, η οποία δηλώνει ευθέως την εχθρότητά της προς τον Ελληνισμό. Πράγματι, η περίεργη καθολική σιωπή για τα γεγονότα του Καυκάσου μπορεί να ερμηνευτεί υπό το πρίσμα των «στενών σχέσεων» Ευρωπαίων πολιτικών και αξιωματούχων με τον Αλίεφ. Επί παραδείγματι, οι «στενές επαφές» του Αλίεφ με τους μαλτέζους πολιτικούς εξηγούν τη φιλοτουρκική στάση της Μάλτας και την ανεξήγητη εχθρότητα που εκπέμπει η τελευταία για τη χώρα μας.

Η δολοφονία της Μαλτέζας δημοσιογράφου Daphne Garuana Galizia στη Βαλέτα τo 2017 έχει σχέση με την αποκάλυψη του χρηματισμού του άκρως διεφθαρμένου πολιτικού συστήματος της Μάλτας από τον Αλίεφ.  

Είναι αδύνατον επίσης να σκεδαστεί η «θερμότητα» που εκπέμπουν οι προσωπικές σχέσεις του Αλίεφ με την ελληνική ελίτ, ενώ ο φύλαρχος του Καυκάσου έχει επενδύσει αρκετή ενέργεια και χρήματα στη συγγραφή βιβλίων και προπαγανδιστικών κειμένων από Ελληνες πολιτικούς και δημοσιογράφους. 

Είναι επίσης ανεξήγητη η υπογραφή από τις κυβερνήσεις της Ν.Δ. και του ΣΥΡΙΖΑ των αποικιακών συμβάσεων για τον αγωγό ΤΑΠ, επειδή αφενός ο αγωγός έχει καταστήσει την Ελλάδα εκβιαζόμενη χώρα και αφετέρου επειδή το ελληνικό Δημόσιο δεν φαίνεται να ωφελείται κατ’ ελάχιστο από το έργο, παρά τις γνωστές πολιτικές αερολογίες περί «ενεργειακού κόμβου και αναβάθμισης του διεθνούς ρόλου της Ελλάδος».

«Προσπάθησα και πέτυχα όταν ήμουν υπουργός να ξεκινήσω επαναδιαπραγμάτευση για τη φορολογική ασυλία της εταιρίας, την πλήρη απουσία δασμών υπέρ του ελληνικού Δημοσίου και την επαναχάραξη της διέλευσης του αγωγού ΤΑΠ σε περιοχές που οι τοπικές κοινωνίες είχαν εκδηλώσει έντονες διαφωνίες. Δυστυχώς όλα τα παραπάνω σταμάτησαν όταν -λόγω μνημονίου – έφυγα από την κυβέρνηση και η νεομνημονιακή κυβέρνηση Τσίπρα διέκοψε τις διαπραγματεύσεις και ενέδωσε στις πιέσεις των Αμερικανών και των φίλων τους» δήλωσε τον Μάιο του 2016 ο Παναγιώτης Λαφαζάνης.

Φαίνεται, λοιπόν, ότι ο πλούτος και η μυρωδιά του πετρελαίου ασκούν μια «ακαταμάχητη γοητεία» όχι μόνο στους νεοφιλελεύθερους της Ν.Δ., αλλά και στους «προλετάριους της Εκάλης» του ΣΥΡΙΖΑ. Με τη μεσολάβηση, λοιπόν, Αμερικανών και Γερμανών φαίνεται ότι έχει υφανθεί ένα «πυκνό πλέγμα προσωπικών σχέσεων» μεταξύ του Αλίεφ και ενός μεγάλου μέρους του ελληνικού πολιτικού κόσμου, σχέση που είναι...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: O Eρντογάν διεκδικεί ενεργό ρόλο στην επίλυση της σύγκρουσης Αρμενίας - Αζερμπαϊτζαν

Του Bobby Ghosh / Bloomberg

Η τακτική συμμαχία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Βλαντιμίρ Πούτιν έχει επιβιώσει διάφορων συγκρούσεων συμφερόντων στη Συρία και τη Λιβύη, αντιμετωπίζει ωστόσο μια δυσκολότερη δοκιμασία στον Καύκασο, όπου το ξέσπασμα εχθροπραξιών μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν θέτει τους ηγέτες της Τουρκίας και της Ρωσίας σε αντιμαχόμενα στρατόπεδα.

Έχοντας "κάψει" τις γέφυρες του με την Ευρώπη και έχοντας σπαταλήσει τις περισσότερες από τις χάρες που μπορούσαν να του κάνουν οι ΗΠΑ, ο Ερντογάν είναι σαφώς πιο αδύναμος έναντι του ανταγωνιστή του.

Ιστορικά, η ευρύτερη περιοχή βρίσκεται ακριβώς στο σημείο όπου τέμνονται, υπό τύπον διαγράμματος Βεν, η ρωσική και η τουρκική σφαίρα επιρροής.

Τις τελευταίες δεκαετίες, η Μόσχα είχε εκεί τις ισχυρότερες διεκδικήσεις. Αν και οι δημοκρατίες του Καυκάσου απελευθερώθηκαν με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η Ρωσία βλέπει τον εαυτό της ως τον περιφερειακό "αστυνόμο", ενίοτε τιμωρώντας ή/και μεσολαβώντας υπέρ της ειρήνευσης, όπως κάθε φορά  κρίνει προτιμότερο το Κρεμλίνο.

Η Άγκυρα έχει δεχθεί μερικούς από τους ελιγμούς της Μόσχας στην περιοχή μεταξύ της Μαύρης και της Κασπίας Θάλασσας. Για παράδειγμα, ο Ερντογάν φάνηκε αρκετά προσεκτικός ώστε να μην σταθεί εμπόδιο στον Πούτιν όταν η Ρωσία εισέβαλε στη Γεωργία το 2008. Το Αζερμπαϊτζάν, ωστόσο, είναι μια άλλη ιστορία.

Η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν συνδέονται όχι μόνον ιστορικά, θρησκευτικά και γλωσσικά, αλλά και με αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι οποίοι είναι ζωτικής σημασίας για τη φιλοδοξία του Ερντογάν να καταστήσει τη χώρα του απαραίτητο ενεργειακό δίαυλο μεταξύ της Κασπίας Θάλασσας και της Ευρώπης. Η Τουρκία στέκεται σταθερά στο πλευρό των διεκδικήσεων του Αζερμπαϊτζάν στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, μια επαρχία με κατά πλειονότητα εθνικά Αρμένιους κατοίκους.

Όταν κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση, η Αρμενία κατέλαβε τη συγκεκριμένη ορεινή περιοχή, μαζί με επτά παρακείμενες περιφέρειες.

Η Ρωσία έγινε ο βασικός μεσολαβητής για μια εκεχειρία μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν το 1994. Έκτοτε η περιοχή παρέμεινε υπό τον έλεγχο των Αρμενίων, ωστόσο αναγνωρίζεται διεθνώς ότι αποτελεί τμήμα του εδάφους του Αζερμπαϊτζάν. Παρά τη διαμεσολάβηση της Ρωσίας, των ΗΠΑ και της Γαλλίας, οι δύο χώρες δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν σε μια μόνιμη συμφωνία ειρήνευσης.

Τώρα, ο Αζέρος πρόεδρος Ιλχάμ Αλίγεφ κάνει μια αποφασιστική προσπάθεια να δώσει ένα τέλος το αδιέξοδο με στρατιωτικά μέσα - και ο Ερντογάν τον υποστηρίζει ανοιχτά. Ο Τούρκος ηγέτης επιρρίπτει την ευθύνη για τις εχθροπραξίες εξ ολοκλήρου στην αρμενική κυβέρνηση, την οποία περιγράφει ως "τη μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στην περιοχή". Καλεί δε τους Αρμένιους να αντισταθούν στην ηγεσία τους.

Η τουρκική υποστήριξη στο Αζερμπαϊτζάν δεν είναι απλώς ρητορική. Οι δύο χώρες πραγματοποίησαν κοινές στρατιωτικές ασκήσεις τον περασμένο μήνα, μετά από ορισμένες στρατιωτικές αψιμαχίες με την Αρμενία οι οποίες κόστισαν τη ζωή πολλών Αζέρων στρατιωτών και πολιτών.

Τουρκικές δυνάμεις διατηρούν παρουσία σε στρατιωτική βάση στο Αζερμπαϊτζάν και έχουν πρόσβαση σε αεροπορική βάση στη χώρα. Ο Ερντογάν έχει δεσμευτεί να αναβαθμίσει τον στρατιωτικό εξοπλισμό του Αζερμπαϊτζάν και να το προμηθεύσει με νέο εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένων drone και πυραύλων.

Από την πλευρά της, η Ρωσία πωλεί όπλα και στις δύο πλευρές, αλλά κλίνει προς την Αρμενία, όπου διατηρεί στρατιωτική βάση. Η Αρμενία είναι μέρος του Οργανισμού της Συνθήκης για την Συλλογική Ασφάλεια (CSTO), του οποίου ηγείται η Μόσχα - του ίδιου ακριβώς οργανισμού τον οποίο έχει επικαλεστεί ο δικτάτορας της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο προκειμένου να δικαιολογήσει μια πιθανή ρωσική στρατιωτική επέμβαση στη χώρα του. Το Αζερμπαϊτζάν δεν είναι μέλος του CSTO.

Ο Πούτιν, ωστόσο, μοιάζει πρόθυμος να επαναφέρει τις δύο χώρες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και έχει αποφύγει να κατηγορήσει οποιαδήποτε από τις δύο πλευρές για τη σύγκρουση. Είναι ασφαλές να πει κανείς ότι δεν είναι ευχαριστημένος με τις ρητορικές "ομοβροντίες" του Τούρκου συμμάχου του, ούτε πρόκειται να ανεχθεί μια τουρκική στρατιωτική επέμβαση.

Από την ανάλυση του Πούτιν δεν είναι δυνατόν να ξεφεύγει ότι ο Ερντογάν είναι ήδη "τεντωμένος", με στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λιβύη και τη Συρία, καθώς και μια γεωπολιτική αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο - όπου τα ρωσικά πολεμικά πλοία επίσης καραδοκούν.

Μια παρέμβαση στον Καύκασο θα επιβαρύνει την οικονομία της Τουρκίας, η οποία βρίσκεται ήδη σε συμπληγάδες. Η λίρα κατρακύλησε σε νέο χαμηλό και μόνο υπό τον φόβο ότι η χώρα θα μπορούσε να εμπλακεί στον πόλεμο των Αζέρων - Αρμενίων.

Στον Καύκασο, ο Πούτιν έχει την ευχέρεια να παίξει παιχνίδι "καθυστερήσεων" και μακράς πνοής. Παρ’ όλη τη ρητορική του Ερντογάν και την τουρκική βοήθεια, το Αζερμπαϊτζάν αντιμετωπίζει μια ανηφορική - κυριολεκτικά - μάχη ενάντια στις αρμενικές θέσεις.

Παρά την έκφραση ανησυχίας από πλευράς του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και Ευρωπαίων ηγετών, ο Ρώσος πρόεδρος γνωρίζει ότι...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ναγκόρνο-Καραμπάχ: Πώς άναψε η «φωτιά» -Γιατί το σημείο θεωρείται κομβικό και ο ρόλος της Τουρκίας

Του  Τρύφωνα Καϊσερλίδη

Συγκρούσεις για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ έχουν ξεσπάσει αρκετές φορές αφότου ο θύλακας και οι γειτονικές του περιοχές πέρασαν υπό τον έλεγχο των Αρμενίων, σε έναν πόλεμο που ξεκίνησε μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ.

Πάνω από 30.000 άνθρωποι έχουν χάσει τις ζωές τους και τουλάχιστον ένα εκατομμύριο απομακρύνθηκαν από τις εστίες τους, αφού δεν υπογράφτηκε ποτέ μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν παρά τις μεσολαβητικές προσπάθειες της Ρωσίας, των ΗΠΑ και της Γαλλίας. Ωστόσο, ο τελευταίος γύρος των συγκρούσεων, που ξεκίνησε στις 27 Σεπτεμβρίου διαφέρει από τις προηγούμενες συρράξεις τόσο σε ένταση όσο και αναφορικά με τους γεωπολιτικούς κινδύνους που εγκυμονεί, αφού, όπως σημειώνει σε ανάλυσή της η Washington Post, η Τουρκία προσφέρει τώρα αμέριστη στήριξη στο σύμμαχό της, το Αζερμπαϊτζάν.

Η ρίζα της σύγκρουσης για το Ναγκόρνο Καραμπάχ
 

Η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν βρίσκονταν επί αιώνες με μια ρευστή μεθοριακή γραμμή να τις χωρίζει μεταξύ της Οθωμανικής, της Ρωσικής και της Περσικής αυτοκρατορίας και αμφότερες βίωσαν την σκληρότητα των πολύ μεγαλύτερων δυνάμεων της περιοχής. Οι συγκρούσεις Αρμενίων και Αζέρων ξέσπασαν όταν κατέρρευσαν οι αυτοκρατορίες αυτές περί τα τέλη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου κι επιδίωξαν να σχηματίσουν ανεξάρτητα κράτη με τη Ρωσία να βάζει πλάτες στην Αρμενία και την Τουρκία να υποστηρίζει το Αζερμπαϊτζάν σ’ έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων. Το Ναγκόρνο Καραμπάχ βρέθηκε εξ’ αρχής στο επίκεντρο αφού η ορεινή αυτή περιοχή φιλοξενούσε κοινότητες και από τα δύο έθνη, που τη θεωρούσαν σημείο αναφοράς της ιστορίας και της ταυτότητάς τους.
 

Πυροκροτητής εξελίξεων η κατάρρευση της ΕΣΣΔ
 

Τους σπόρους της σημερινής σφοδρής σύγκρουσης που απειλεί να εξελιχθεί σε ολοκληρωτικό πόλεμο έσπειρε ο Ιωσήφ Στάλιν, όταν η ΕΣΣΔ κατέλαβε τα δύο νεοπαγή κράτη το 1921 και ο ίδιος παραχώρησε αρχικά το Ναγκόρνο Καραμπάχ στο Αζερμπαϊτζάν, για να το χαρακτηρίσει αργότερα αυτόνομη περιοχή, χαράσσοντας σύνορα εντός των οποίων ο πληθυσμός ήταν πλέον κατά τουλάχιστον 90% αρμενικός.

Τα πρώτα κρούσματα βίας ξέσπασαν το 1988 σε μια περίοδο που η ΕΣΣΔ έπνεε τα λοίσθια και οι εντάσεις κλιμακώθηκαν παίρνοντας τη μορφή πογκρόμ κατά Αζέρων στην Αρμενία και Αρμενίων στο Αζερμπαϊτζάν όταν οι δύο σοβιετικές δημοκρατίες άρχισαν να διεκδικούν την ανεξαρτησία τους. Τον Φεβρουάριο του 1988 η τοπική βουλή του Ναγκόρνο Καραμπάχ αποφάσισε την προσάρτηση της περιοχής στην Αρμενία.

Η αρμενική Γενοκτονία
 

Αν και οι δύο κοινότητες των Αρμενίων και των Αζέρων συμβίωναν ειρηνικά στο Ναγκόρνο Καραμπάχ μέχρι το 1988, το ιστορικό υπόβαθρο της Αρμενίας συνέβαλε στην κλιμάκωση των εντάσεων και την αναζωπύρωση των εθνικισμών. Η Γενοκτονία των Αρμενίων του 1915 , όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία προκάλεσε τον θάνατο ενάμιση εκατ. Αρμενίων, άφησε βαθιές ουλές με την Αρμενία, λόγω του φόβου της Τουρκίας, να εξαρτάται από τη στρατιωτική υποστήριξη της Ρωσίας μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και μερίδα του πληθυσμού να αντιμετωπίζει ως φιλότουρκους τους Αζέρους, που έχουν μεν γλωσσική συγγένεια με τους Τούρκους, αρά είναι στην πλειονότητά τους σιίτες.

Η εμπλοκή της Τουρκίας στην κόντρα για το Ναγκόρνο Καραμπάχ
 

Η Τουρκία δεν έχει διπλωματικές σχέσεις με την Αρμενία, εν μέρει λόγω της επίμονης άρνησής της να αναγνωρίσει την Αρμενική Γενοκτονία . Αντιθέτως το Αζερμπαϊτζάν προμηθεύει την Τουρκία με πετρέλαιο και φυσικών αέριο μέσω αγωγών που περνούν σε απόσταση 16 χλμ. από τα σύνορά της με την Αρμενία και σε απόσταση περίπου 50 χλμ. από το πεδίο των συγκρούσεων γύρω από το Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Ως εκ τούτου, η Τουρκία στηρίζει εδώ και χρόνια το Αζερμπαϊτζάν, αλλά μέχρι πρόσφατα μόνον σε φραστικό επίπεδο. Τον Ιούλιο, ωστόσο, μετά από φονικές συγκρούσεις στα σύνορα Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν, προχώρησε σε κοινά στρατιωτικά γυμνάσια με το «αδελφό κράτος» με τη συμμετοχή μαχητικών αεροσκαφών, πολεμικών ελικοπτέρων και μονάδων πυροβολικού, στέλνοντας ένα προειδοποιητικό μήνυμα στο Ερεβάν,

Στις 28 Σεπτεμβρίου ο Ερντογάν κάλεσε την Αρμανία να τερματίσει την «κατοχή» εδαφών του Αζερμπαϊτζάν και κατηγόρησε το τρέχον διαπραγματευτικό σχήμα που αποκλείει τη χώρα του από το τραπέζι των συνομιλιών ότι κάνει «ό,τι είναι δυνατόν για να μη λυθεί το πρόβλημα» στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Πιεζόμενος στο εσωτερικό λόγω της κακής πορείας της οικονομίας κι επιδιώκοντας να παγιώσει το ρόλο της χώρας του ως περιφερειακής δύναμης ο Ερντογάν άλλαξε έτσι στάση «σε μια περίοδο που χρησιμοποιεί ωμή δύναμη για να προωθήσει τα τουρκικά συμφέροντα σε μια μεγάλη περιοχή της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ενάντια στη Ρωσία στη Συρία και τη Λιβύη και ενάντια στην Κύπρο, την Ελλάδα και το Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο», σημειώνει η Washington Post.

O ρόλος των μεγάλων δυνάμεων και η πίεση που μπορούν να ασκήσουν στην κόντρα για το Ναγκόρνο Καραμπάχ:

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: O πόλεμος Αζερμπαϊτζάν Αρμενίας και oι διεθνείς προεκτάσεις-Ο υπόγειος ρόλος του Ισραήλ και της Ινδίας στην περιοχή

Του Αγγελου  Χωριανόπουλου

Οι εντάσεις μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας βρίσκονται στο αποκορύφωμά τους με θανατηφόρες επιθέσεις που ταρακούνησαν το Καραβάχ, το οποίο ελέγχεται από την Αρμενία τις πρώτες πρωινές ώρες της περασμένης Κυριακής, σκοτώνοντας τουλάχιστον 23 ανθρώπους (αμάχους).

 Το υπουργείο Άμυνας της Αρμενίας ανέφερε ότι μη επανδρωμένα αεροσκάφη συμμετείχαν σε επίθεση στην επαρχία Ταβούς. Τουρκικά ΜΜΕ ισχυρίστηκαν ότι η Αρμενία πραγματοποίησε “επιθέσεις εναντίον του Αζερμπαϊτζάν”.

Εν τω μεταξύ, ο Hikmet Hajiyev, επικεφαλής του Τμήματος Εξωτερικών Υποθέσεων του Αζερμπαϊτζάν κατηγόρησε την Αρμενία για τις επιθέσεις.

“Η νέα επίθεση της Αρμενίας εναντίον του Αζερμπαϊτζάν αποτελεί πράξη επιθετικότητας και χρήσης βίας. Πρόκειται για μια ακόμη πρόκληση της Αρμενίας μετά το περιστατικό στο Τοβούζ. Η πολιτικοστρατιωτική ηγεσία της Αρμενίας φέρει την πλήρη ευθύνη”, ανέφερε σε tweet του με φωτογραφίες τραυματιών και κατεστραμμένων περιουσιακών στοιχείων.

Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καταδίκασε την Αρμενία για την επίθεση και καλεί σε άμεσο τερματισμό της κατοχής εδαφών γου Αζερμπαϊτζάν. “Η Τουρκία εξακολουθεί να στέκεται στο φιλικό και αδελφικό Αζερμπαϊτζάν με όλες της τις δυνάμεις”, δήλωσε ο Ερντογάν προσθέτοντας ότι οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν δώσει την ευκαιρία σε όλες τις χώρες με επιρροή στην περιοχή να εισαγάγουν ρεαλιστικές και δίκαιες λύσεις.

Εκτός από την Τουρκία, το Πακιστάν έχει επίσης παράσχει τη στήριξή του στο Αζερμπαϊτζάν. “Το Πακιστάν στέκεται στο αδελφικό έθνος του Αζερμπαϊτζάν και υποστηρίζει το δικαίωμά του στην αυτοάμυνα”, ανέφερε δήλωση του Υπουργείου Εξωτερικών του Πακιστάν.

“Υποστηρίζουμε τη θέση του Αζερμπαϊτζάν για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η οποία είναι σύμφωνη με τα αρκετά ομόφωνα εγκριθέντα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ”, πρόσθεσε.

Το τρίτο έθνος που στηρίζει το Αζερμπαϊτζάν εκτός από την Τουρκία και το Πακιστάν είναι το Ισραήλ, το οποίο έχει κοινές μακροχρόνιες σχέσεις με τη χώρα, αλλά έχει εξαιρετικά τεταμένους δεσμούς με την Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ.

Σύμφωνα με έκθεση ανάλυσης του Seth J. Frantzman της Jerusalem Post, το ζήτημα για το Ισραήλ είναι ότι η Τουρκία αποτελεί ένα από τα πιο εχθρικά κράτη στην Μέση Ανατολή. “Τουρκία και Ιράν αγωνίζονται με υβριδικό τρόπο εναντίον του Ισραήλ. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην πολιτική του σημερινού κυβερνώντος κόμματος της Τουρκίας, το οποίο βρίσκεται σε ένα κύμα εθνικισμού και μιλιταρισμού με σκοπό να αποσπάσει την προσοχή από τα οικονομικά προβλήματα στην πατρίδα του”, ανέφερε.

Επιπλέον, το Πακιστάν δεν έχει αναγνωρίσει καν το Ισραήλ ως έθνος και δεν έχει διπλωματικές σχέσεις με τη χώρα. Σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στους Eurasian Times, το Πακιστάν θα μπορούσε να είναι μία από τις ελάχιστες χώρες εκτός από το Ιράν που μπορεί να μην αναγνωρίσει ποτέ το Ισραήλ, καθιστώντας έτσι αυτή τη συμμαχία εξαιρετικά περίπλοκη.

Από την άλλη πλευρά, η Αρμενία υποστηρίζεται από τον μακροπρόθεσμο εταίρο της στον τομέα της ασφάλειας, την Ρωσία. Εκτός από την παροχή βαλλιστικών πυραύλων και νέων μαχητικών αεροσκαφών SU-30SM, η Μόσχα παρέχει επίσης τη στήριξή της μέσω στρατιωτικής βοήθειας.

Επιπλέον, η Αρμενία είναι μέρος του CSTO – Συλλογική Συνθήκη Ασφάλειας – μία οργάνωση παρόμοια με το ΝΑΤΟ, υπό την ηγεσία της Ρωσίας. Αποτελεί μία στρατιωτική συμμαχία των επτά πρώην σοβιετικών κρατών, με το Αζερμπαϊτζάν να μην  αποτελεί μέρος της ομάδας. Αποστολή του CSTO είναι να εξασφαλίσει τη συλλογική άμυνα οποιουδήποτε μέλους αντιμετωπίζει εξωτερική απειλή και εάν κλιμακωθούν οι εντάσεις, η Αρμενία μπορεί πάντα να επικαλεστεί το CSTO.

Μια άλλη χώρα που θα μπορούσε να επεκτείνει κάποια υποστήριξη στην Αρμενία είναι η Ινδία. Πρόσφατα, η Ινδία εξασφάλισε μια αμυντική συμφωνία 40 εκατομμυρίων δολαρίων με την Αρμενία για την προμήθεια τεσσάρων όπλων SWATHI που εντοπίζουν ραντάρ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Πολωνία και η Ρωσία  επίσης ανταγωνίζονται για υπογραφή συνεργασίας με την Αρμενία.

Σύμφωνα με τον Φουάντ Σαχμπαζόφ, ανώτερο αναλυτή ερευνών με έδρα το Μπακού, θέτει το ερώτημα εάν η Μόσχα θα κάνει τα στραβά μάτια στο αυξανόμενο ινδικό αποτύπωμα στη γεωπολιτική αυλή της, παρά την ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας της Αρμενίας τον Δεκέμβριο ότι ο Ερεβάν θα υπογράψει νέα συμφωνία με τη ρωσική εταιρεία ORSIS (Promtexnologiya), τον μεγαλύτερο προμηθευτή στρατιωτικών πυρομαχικών της Αρμενίας.

“Το δίδυμο Ινδίας-Αρμενίας είναι πράγματι μια αντίδραση στο στρατηγικό τρίγωνο Αζερμπαϊτζάν-Πακιστάν-Τουρκίας. Για αρκετά χρόνια, Αζερμπαϊτζάν, Πακιστάν και Τουρκία έχουν συντονίσει τις θέσεις τους σε αρκετά σημαντικά ζητήματα όπως η οικονομική συνεργασία και η υποστήριξη της εδαφικής ακεραιότητας ο ένας του άλλου”, έγραψε.

Η Ινδία και η Τουρκία έχουν επίσης δει μια επιδείνωση των δεσμών τους, με την Άγκυρα να υποστηρίζει το Ισλαμαμπάντ στη διαφωνία με θ’έμα το Κασμίρ. Η Τουρκία επικρίνει ανοιχτά την Ινδία, κατόπιν εντολής του Πακιστάν, για την κίνησή της για ανάκληση του ειδικού καθεστώτος του Τζαμού και Κασμίρ το προηγούμενο έτος.

Όσον αφορά την Τεχεράνη...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η ανάμιξη της Τουρκίας περιπλέκει τη σύγκρουση στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ

 Των Henry Foy και Laura Pitel / Financial Times

Οποτε έχουν ξεσπάσει εχθροπραξίες μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν για τα διαμφισβητούμενα εδάφη, οι δύο πλευρές έχουν καταλήξει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αυτή τη φορά, όμως, οι εκκλήσεις της Μόσχας για αυτοσυγκράτηση δεν είχαν αποτέλεσμα και ο βασικός λόγος είναι η ανάμιξη της Τουρκίας που αλλάζει τη λεπτή ισορροπία στα βουνά του Καυκάσου.

Η υποστήριξη της Αγκυρας προς το Αζερμπαϊτζάν έχει οδηγήσει στις πιο βίαιες μάχες των τελευταίων ετών και έχει προκαλέσει πονοκέφαλο στον Βλαντίμιρ Πούτιν: Η Ρωσία, που προσπαθούσε ως τώρα να κρατήσει ουδέτερη στάση, διατηρεί μια στρατιωτική βάση στην Αρμενία και έχει υπογράψει μαζί της σύμφωνο στήριξης σε περίπτωση επίθεσης από τρίτες χώρες.

Την ίδια στιγμή, η στήριξη της Τουρκίας προς το Αζερμπαϊτζάν έχει ενθαρρύνει το Μπακού και έχει διαβρώσει την επιρροή της Μόσχας στην αζερική ηγεσία.

«Η αυξανόμενη ανάμιξη της Τουρκίας στον Νότιο Καύκασο μέσω του Αζερμπαϊτζάν είναι κάτι που δεν αρέσει στη Ρωσία», σημειώνει ο Ντμίτρι Τρένιν, επικεφαλής του Carnegie Moscow Center. «Τα ρωσικά και τουρκικά συμφέροντα συγκρούονται εδώ περισσότερο από οπουδήποτε αλλού. O Πούτιν και ο Ερντογάν ούτε ήταν ούτε θα είναι ποτέ πραγματικοί σύμμαχοι. Αυτό που κάνουν είναι να δίνουν έμφαση στα παράλληλα συμφέροντά τους και να υποβαθμίζουν τις διαφορές τους, ώστε να μην υπάρξει ευθεία σύγκρουση Ρωσίας και Τουρκίας.»

Η μαχητική απάντηση του Ερντογάν στις συγκρούσεις και η επίθεσή του στην αρμενική ηγεσία αποτυπώνουν μια μεγάλη στροφή στην τουρκική πολιτική, επισημαίνει από την πλευρά του ο Τόμας ντε Βάαλ, ειδικός για την περιοχή. «Η Τουρκία ανέκαθεν παρείχε πολιτική στήριξη στο Αζερμπαϊτζάν, αλλά επέμενε ότι η διένεξη πρέπει να λυθεί με ειρηνικά μέσα. Υπήρχε ως τώρα μια γεωπολιτική ισορροπία όπου κανείς δεν υποστήριζε πραγματικά τη μία πλευρά. Τώρα ξαφνικά ένας από τους πρωταγωνιστές στηρίζει το Αζερμπαϊτζάν.»

Ο υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας κατηγόρησε τη Δευτέρα την Τουρκία για ενεργή παρουσία στο έδαφος του Αζερμπαϊτζάν, με όπλα και μαχητικά αεροσκάφη. Τούρκος αξιωματούχος χαρακτήρισε αυτούς τους ισχυρισμούς ανυπόστατους.

Η προσπάθεια της Ρωσίας να κρατά ικανοποιημένες και τις δύο πλευρές θα οδηγήσει μοιραία τη Μόσχα να προτιμήσει τη διπλωματία έναντι των στρατιωτικών λύσεων που είχε επιλέξει στις περιπτώσεις της Ουκρανίας και της Γεωργίας. Το αμυντικό σύμφωνό της με την Αρμενία δεν καλύπτει το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, οπότε το Γερεβάν μπορεί να ζητήσει ρωσική στρατιωτική βοήθεια μόνο αν δεχθεί επίθεση σε μη διαμφισβητούμενα εδάφη.

«Θα δούμε πιθανότατα μια προσεκτική απάντηση από τη Μόσχα», εκτιμά ο Ρίτσαρντ Γκιραγκοσιάν, διευθυντής του Κέντρου Περιφερειακών Σπουδών που εδρεύει στο Γερεβάν. Όπως επαναλαμβάνει άλλωστε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, η Ρωσία έχει καλές σχέσεις τόσο με την Αρμενία όσο και με το Αζερμπαϊτζάν.

Ο Σινάν Ουλγκέν, ένας τούρκος πρώην διπλωμάτης που διευθύνει σήμερα το ίδρυμα Edam στην Κωνσταντινούπολη, πιστεύει ότι η Ρωσία και η Τουρκία θα προσπαθήσουν να βρουν λύση στη σύγκρουση χωρίς να βλάψουν τη διμερή τους σχέση. Αν όμως...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η μακροβιότερη σύγκρουση στην Ευρώπη δεν μπορεί να αγνοηθεί

Του Thomas de Wall / Carnegie.ru

"Εάν στην πρώτη πράξη ενός έργου έχεις κρεμάσει ένα πιστόλι στον τίτλο, τότε στη δεύτερη πράξη αυτό το όπλο πρέπει να πυροβολήσει".

Ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος ο οποίος έχει περάσει χρόνια προσπαθώντας να διαπραγματευτεί για τη διαφωνία μεταξύ Ναγκόρνο-Καραμπάχ, τη μακροβιότερη σύγκρουση στην ευρύτερη Ευρώπη, λατρεύει αυτό το απόσπασμα του Anton Chekhov.

Την περασμένη Κυριακή, 26 χρόνια μετά από τη συμφωνία για την κατάπαυση πυρός την οποία τήρησαν σε μεγάλο βαθμό και οι δύο πλευρές, το πιστόλι πυροβόλησε. Ξέσπασαν έντονες μάχες.  

Γιατί τώρα; 

Εξαιτίας των μακροχρόνιων αντιδράσεων που δεν εκδηλωνόταν, αλλά επίσης και εξαιτίας μιας ειδικής ιστορικής στιγμής.

Να μην ξεχάσει κανείς, αυτή είναι η παλαιότερη εθνοτική-εδαφική σύγκρουση στον μετά-σοβιετικό χώρο.  

Η διαφωνία ξεκίνησε ως πολιτική σύγκρουση το 1988, κάνοντας τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ να χάσει τον ύπνο του. Μετατράπηκε σε ένοπλη σύγκρουση μεταξύ των δύο ανεξάρτητων κρατών της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν καθώς διαλύθηκε η ΕΣΣΔ. Οι δύο πλευρές σταμάτησαν να πολεμούν το 1994 μετά από μια –με ρωσική διαμεσολάβηση- κατάπαυση πυρός, αφήνοντας μια αρμενική στρατιωτική νίκη. Αλλά η σύγκρουση από μόνη της δεν επιλύθηκε. Το Αζερμπαϊτζάν έχασε όχι μόνο την αμφισβητούμενη περιοχή του Καραμπάχ, το οποίο είχε πλειοψηφία αρμένικου πληθυσμού στις σοβιετικές εποχές, αλλά –μερικώς ή ολικώς- επτά περιοχές του Αζερμπαϊτζάν οι οποίες ποτέ δεν ήταν υπό αμφισβήτηση, αλλά εξακολουθούν να ελέγχονται από αρμενικές δυνάμεις.

Μετά από το 1994, η ζώνη κατάπαυσης πυρός θα μπορούσε να είναι ήσυχη, μερικές φορές για χρόνια, αλλά ποτέ δεν υπήρξε ανακωχή στην επιθετική ρητορική μεταξύ των δύο πλευρών.  

Δεν υπήρχαν ειρηνευτικές δυνάμεις στην περιοχή. Ενώ και οι δύο χώρες προχώρησαν σε μια μεγάλη στρατιωτικοποίηση, αγοράζοντας βαρύ εξοπλισμό, επιθετικά αεροσκάφη, drones και πυραύλους μεγάλης εμβέλειας.

Για τέσσερις ημέρες τον Απρίλιο του 2016, το όπλο του Chekhov πυροβόλησε, και περίπου 200 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, πριν οι Ρώσοι βρεθούν σε θέση να διαμεσολαβήσουν άλλη μία κατάπαυση πυρός.

Οι συγκρούσεις αυτή την εβδομάδα μοιάζουν ακόμη πιο σοβαρές. Δεδομένου ότι οι λαϊκές προσδοκίες και στις δύο κοινωνίες ήταν πολύ υψηλές, θα είναι πιο δύσκολο για τους ηγέτες να σταματήσουν σύντομα και να δηλώσουν ότι είναι νικητές. Ο κίνδυνος κλιμάκωσης και μιας μαζικής καταστροφής, είναι ανησυχητικά υψηλός.

Η Ρωσία, και ο υπουργός Εξωτερικών Sergei Lavrov συγκεκριμένα, παραμένει ο πιο ενεργός διαμεσολαβητής και ο μόνος παράγοντας με πραγματική ικανότητα να πείσει και τις δύο πλευρές να κηρύξουν νέα κατάπαυση πυρός.  

Αλλά...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Το «ηφαίστειο» του Καυκάσου παραμένει ενεργό...

Του Γιώργου Παυλόπουλου

Μικρή αξία έχει ποια πλευρά ήταν αυτή η οποία διέταξε πρώτη πυρ, οι Αρμένιοι ή οι Αζέροι, τη νύχτα της Πρωταπριλιάς στον νότιο Καύκασο. 

Αυτό που έχει σημασία είναι, κυρίως, ότι οι πολύνεκρες μάχες που ακολούθησαν το επόμενο τετραήμερο απέδειξαν πως το ηφαίστειο που υπάρχει στην περιοχή -το οποίο, μάλιστα, έχει όχι έναν, αλλά πολλούς κρατήρες- παραμένει πλήρως ενεργό και μπορεί ανά πάσα στιγμή να εκραγεί, με απρόβλεπτες συνέπειες. Πολύ περισσότερο καθώς στην περίπτωση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, οι συνθήκες που είχαν διαμορφωθεί έμοιαζαν να είναι εξόχως ευνοϊκές για κάτι τέτοιο, καθιστώντας τα όσα συνέβησαν (και, ενδεχομένως, όσα ακολουθήσουν) σχεδόν αναμενόμενα.

Ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, κάνοντας ειδική αναφορά σε δύο καθοριστικές πλευρές: 

Αφενός, την κατάσταση που επικρατεί στο εσωτερικό της μίας από τις δύο άμεσα εμπόλεμες χώρες, δηλαδή το Αζερμπαϊτζάν  

Αφετέρου, το πολεμικό κλίμα το οποίο έχει διαμορφωθεί ανάμεσα στις δύο από τις «εγγυήτριες δυνάμεις» της εκεχειρίας του 1994 -τη Ρωσία και την Τουρκία.

Όσον αφορά το πρώτο, είναι σαφές ότι το Αζερμπαϊτζάν του Ιλχάμ Αλίεφ -διαδόχου του Χαϊντάρ Αλίεφ, ο οποίος κυβέρνησε από το 1993 ως το 2003- είναι από τις χώρες οι οποίες έχουν πληγεί περισσότερο από τη «βουτιά» την οποία έχει σημειώσει η τιμή του πετρελαίου μετά το καλοκαίρι του 2014. Άλλωστε, οι εξαγωγές του «μαύρου χρυσού» (και του φυσικού αερίου, βεβαίως) ήταν αυτές που επέτρεψαν στον Αλίεφ να μειώσει εντυπωσιακά τους αυμπατριώτες του που ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας -από το 49% όταν ανέλαβε το τιμόνι της χώρας των 9,5 εκατομμυρίων κατοίκων σε μόλις 5%- αλλά και να ελέγξει τις αντιθέσεις και αντιδράσεις που γεννούσε η μεγάλη συγκέντρωση του πλούτου σε μια χούφτα ολιγαρχών.

Τα δεδομένα άλλαξαν, όμως, και οι εποχές που το Μπακού έκανε επίδειξη δύναμης με κάθε τρόπο -όπως με την οργάνωση των πανάκριβων Πρώτων Ευρωπαϊκών Αγώνων το 2015- ανήκουν στο παρελθόν. Και όπως προφητικά σημείωνε σε ανάλυσή της στις 25 Ιανουαρίου η εφημερίδα Financial Times, καθώς οι πρώτες κοινωνικές... αναταράξεις είχαν αρχίσει να εκδηλώνονται, «κάθε αποσταθεροποίηση του Αζερμπαϊτζάν θα μπορούσε να απειλήσει μια βασική πηγή ενέργειας για την Ευρώπη, αλλά και να έχει απρόβλεπτες συνέπειες στην υποβόσκουσα σύγκρουση με την Αρμενία στον θύλακα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ».

Όσον αφορά στη δεύτερη καθοριστική πλευρά, τις σχέσεις Μόσχας και Άγκυρας, είναι προφανές ότι...

ΙΣΡΑΗΛ: Ετοιμάζει βάσεις-ορμητηρια κατα του Ιραν στο Αζερμπαϊτζαν

Παρότι η πρόσφατη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου δημιούργησε διεθνώς την αίσθηση ότι το ενδεχόμενο στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν αναβάλλεται τουλάχιστον μέχρι τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου, νέα πολεμικά σενάρια που βλέπουν το φως της δημοσιότητας σε ΗΠΑ και Ισραήλ συντηρούν την πολιτική πίεση στην Τεχεράνη.

Επικαλούμενο ανώτατους διπλωμάτες και στρατιωτικούς στην Ουάσιγκτον, το αμερικανικό περιοδικό Foreign Policy αποκαλύπτει ότι η κυβέρνηση του Ισραήλ εξασφάλισε, έναντι σημαντικού χρηματικού αντιτίμου, τη δυνατότητα να κάνει χρήση αεροδρομίων και αεροπορικών βάσεων του Αζερμπαϊτζάν στην περίπτωση που θα αποφασίσει να εξαπολύσει αεροπορική επίθεση εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων. Βόρειος γείτονας του Ιράν, η πρώην σοβιετική Δημοκρατία αποτελεί ιδεώδη λύση για τη στάθμευση και τον ανεφοδιασμό αεροπλάνων του Ισραήλ σε περίπτωση στρατιωτικής επίθεσης στην Ισλαμική Δημοκρατία.

Η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz, η οποία αναπαράγει εκτενώς το ρεπορτάζ του Foreign Policy, σημειώνει ότι τόσο οι ένοπλες δυνάμεις όσο και οι μυστικές υπηρεσίες του Ισραήλ αρνήθηκαν να σχολιάσουν την πληροφορία. Προσθέτει ωστόσο ότι η Ουάσιγκτον ουδόλως ενθουσιάστηκε με αυτήν την εξέλιξη. «Μέχρι τώρα παρακολουθούσαμε προσεκτικά τι κάνει το Ιράν. Τώρα πρέπει να προσέχουμε επίσης τι κάνει το Ισραήλ με το Αζερμπαϊτζάν και δεν είμαστε καθόλου ευτυχείς γι’ αυτό», φέρεται να δηλώνει ανώνυμος Αμερικανός αξιωματούχος, θορυβημένος από το ενδεχόμενο μια σύγκρουση μεταξύ δύο κρατών της Μέσης Ανατολής να επεκταθεί και στον Καύκασο.

Ωστόσο, άλλο ρεπορτάζ της ίδιας εφημερίδας υποστηρίζει ότι το ενδεχόμενο πολέμου εναντίον του Ιράν «μπορεί να μη ματαιώθηκε, οπωσδήποτε όμως μετατέθηκε και δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί εντός του τρέχοντος έτους». 

ΝΑΓΚΟΡΝΟ-ΚΑΡΑΜΠΑΧ: Μια σκοτεινή «παγωμένη σύγκρουση» σε σημείο βρασμού!...

Του Lawrence Scott Sheets / THE NEW YORK TIMES

Η σύγκρουση της Αρμενίας με το Αζερμπαϊτζάν για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, μια περιφέρεια αυτόνομη κατά τη σοβιετική εποχή με αρμενικό πληθυσμό, η οποία κατελήφθη το 1993 από τις αρμενικές δυνάμεις, όμως εξακολουθεί να αναγνωρίζεται διεθνώς ως τμήμα του Αζερμπαϊτζάν, είναι ένας πραγματικός πόλεμος, ο οποίος αγνοείται από τον υπόλοιπο κόσμο ως μια σκοτεινή «παγωμένη σύγκρουση». Μ' όλες τις συγκρούσεις που μαίνονται σήμερα στον πλανήτη, αυτό είναι ένα κατανοητό, αλλά σοβαρό λάθος.

Η Ρωσία είναι δηλωμένος σύμμαχος των Αρμενίων. Το Αζερμπαϊτζάν έχει στενές στρατιωτικές σχέσεις με την Τουρκία. Το Ιράν, που συνορεύει τόσο με την Αρμενία όσο και με το Αζερμπαϊτζάν, είναι ο μεγαλύτερος αστάθμητος παράγοντας: μολονότι οι Ιρανοί είναι σιίτες όπως οι Αζέροι, η Τεχεράνη απεχθάνεται το Μπακού λόγω του κοσμικού προσανατολισμού τού Αζερμπαϊτζάν, τις στενές σχέσεις του με το Ισραήλ και τους φόβους για ενδεχόμενες αποσχιστικές διαθέσεις στην πολυπληθή αζερική μειονότητα του Ιράν. Το Ιράν διατηρεί πολύ καλύτερες σχέσεις με τη χριστιανική Αρμενία.

Τόσο η Αρµενία όσο και το Αζερμπαϊτζάν, χάρη στα νεοαποκτηθέντα πετροδολάριά τους, αγοράζουν εντυπωσιακές ποσότητες εξελιγμένων όπλων, κυρίως ρωσικής προέλευσης. Σ' αυτά περιλαμβάνεται το «Smerch» («ανεμοστρόβιλος»), ένα προηγμένο σύστημα ρουκετών ικανό να πλήττει στόχους σε απόσταση 75 χλμ. - μπορεί δηλαδή να πλήξει πόλεις του αντιπάλου. Οσο για τους 600.000 Αζέρους που εκτοπίστηκαν από τους Αρμενίους από τις επτά αζερικές περιφέρειες που κατέλαβαν οι τελευταίοι γύρω από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, 400.000 εξ αυτών παραμένουν σε αυτοσχέδια καταλύματα. 

AZΕΡΜΠΑΪΤΖΑΝ: Εξωση σε φτωχούς πολίτες για να κατασκευαστεί το συναυλιακό κέντρο που θα φιλοξενήσει τον διαγωνισμό της Γιουροβίζιον

Η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν κατηγορείται ότι έδιωξε εκατοντάδες οικογένειες από τα σπίτια τους προκειμένου να κατασκευαστεί ένα νέο συναυλιακό κέντρο που θα φιλοξενήσει σε λίγους μήνες τον διαγωνισμό τραγουδιού της Γιουροβίζιον. 

Οι κάτοικοι της περιοχής όπου έχει προταθεί να κτιστεί το Κρυστάλλινο Παλάτι, όπως θα ονομάζεται το νέο κτίσμα στην πρωτεύουσα Μπακού, καταγγέλλουν ότι οι Αρχές έκοψαν τις παροχές νερού, ηλεκτρικού ρεύματος και θέρμανσης στα διαμερίσματά τους ώστε να τους εξαναγκάσουν να φύγουν. Αλλοι ανέφεραν ότι τους δόθηκε μια ελάχιστη αποζημίωση λίγο πριν τα σπίτια τους ισοπεδωθούν από μπουλντόζες και έτσι τώρα δεν μπορούν να βρουν κατάλυμα.

Το Αζερμπαϊτζάν πρόκειται να φιλοξενήσει για πρώτη φορά τον Μάιο τον διαγωνισμό τραγουδιού της Γιουροβίζιον μετά τη νίκη πέρυσι στη Γερμανία του ντουέτου Ελ και Νίκι με το τραγούδι «Running Scared». Η πρώην σοβιετική δημοκρατία με τα μεγάλα έσοδα από το πετρέλαιο βλέπει τον διαγωνισμό ως μια μεγάλη ευκαιρία να βελτιώσει στο εξωτερικό την εικόνα του αυταρχικού προέδρου της Ιλαμ Αλίγιεφ, ο οποίος έχει κατηγορηθεί επανειλημμένως για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 

ΑΖΕΡΜΠΑΙΤΖΑΝ: Eξαγοράζουν τους "δημοσιογράφους" χαρίζοντας τους ΣΠΙΤΙΑ!

Της ΓΙΟΥΛΑΣ ΖΑΧΙΩΤΗ

Μετά τις αποκαλύψεις για τις τηλεφωνικές υποκλοπές στη Βρετανία, όπου η δημοσιογραφία θάφτηκε ξανά κάτω από την ανθρώπινη νοσηρότητα για εξουσία με κάθε μέσο, έπεσα πάνω σε μια είδηση από το Αζερμπαϊτζάν.

«Η κυβέρνηση του Ιλάμ Αλίγεβ αποφάσισε να δωρίσει από ένα διαμέρισμα σε κάθε δημοσιογράφο που ζει και εργάζεται στην πρωτεύουσα Μπακού».

Η μάχη των αγωγών

Του Δρ. Γιάννη Δεσύπρη

Πρoεδροu του Ινστιτούτου Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης

Αποκαλείται σε όλη την Ευρώπη «η μάχη των αγωγών φυσικού αερίου». Η διαμάχη αυτή ξεκίνησε πριν από χρόνια, εξαιτίας μίας αμιγώς πολιτικής σύλληψης : Του ανοίγματος του Νότιου Διαδρόμου. Η πολιτική αυτή απέβλεπε στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, την ασφάλεια προμηθειών σε προσιτές τιμές και την πρόσβαση της Ευρώπης στα κοιτάσματα της Κασπίας και των γειτονικών της χωρών. Εάν ποτέ άνοιγε αυτός ο «διάδρομος», οι χώρες διέλευσης θα αποκτούσαν σταθερότητα στις οικονομίες τους και σταθερά ρυθμιστικά πλαίσια, θα μπορούσαν έτσι να γίνουν πραγματικές επενδύσεις εκεί, ταυτόχρονα όμως θα βοηθούσε στην ανάπτυξη των χωρών της Κασπίας και της Μέσης Ανατολής και η Ε.Ε. θα αποκτούσε επιτέλους μία ενιαία ενεργειακή εξωτερική πολιτική.

Ο «Νότιος Διάδρομος», επομένως δεν αφορά το ρωσικό αέριο. Αφορά όμως τη ρωσική κυβέρνηση και την Gazprom.

Η πρώτη μεγάλη επιχειρηματική δραστηριότητα για την υλοποίηση του «Νότιου Διαδρόμου» ήταν το σχέδιο υλοποίησης του Nabucco. Ο Νabucco είναι ένα σχέδιο των εταιρειών RWE (Γερμανία), ΟΜV Αυστρία, ΜΟL (Oυγγαρία), Βοtas (Toυρκία), Bulgargaz (Boυλγαρία) και Transgaz (Ρουμανία) που υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Γερμανική και την Αμερικανική κυβέρνηση και έχει ως στόχο να μεταφέρει περίπου 31 δις κυβικά μέτρα φυσικού αερίου από την περιοχή της Κασπίας και τη Μέση Ανατολή, μέσω της Τουρκίας, προς την Ευρώπη. Η τελική απόφαση για την επένδυση αναμένονταν να ληφθεί εντός του 2011, η έναρξη κατασκευής εντός του 2012 και η έναρξη της λειτουργίας εντός του 2015. Έτσι είχαν τα πράγματα μέχρι πρότινος, όταν για λόγους που θα επεξηγηθούν παρακάτω, η έναρξη λειτουργίας παρατάθηκε για το 2017.

Η ρωσική κυβέρνηση λίγο μετά αντιπαρέβαλε ένα άλλο σχέδιο μεταφοράς φυσικού αερίου στην ΕΕ, τον South Stream. Ο South Stream, είναι ένα έργο των εταιρειών Gazprom (Ρωσία), ENI (Ιταλία) και προοπτικά της EdF (Γαλλία), έχει ως στόχο να μεταφέρει 63 δις κυβικά μέτρα ρωσικού αερίου στην Ευρώπη. Η τελική απόφαση για την επένδυση αναμένεται να ληφθεί εντός του 2012 και το πρώτο αέριο να ρέει εντός του 2015.

Με τις παρούσες συνθήκες, λένε οι αναλυτές, δεν είναι ιδιαίτερα πιθανό να κατασκευασθούν και τα δύο αυτά έργα, δηλαδή και ο «Νότιος Διάδρομος» και οι νέοι ρωσικοί αγωγοί προς την ΕΕ. Ενενήντα τέσσερα δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου πρόσθετα στην παρούσα κατανάλωση, είναι πάρα πολλά για την Ευρώπη.

Αυτό το «ένας από τους δύο» από την αρχή δημιούργησε την πρώτη μεγάλη αντιπαράθεση σε αυτή την εξελισόμενη «μάχη», μεταξύ του άξονα των Βρυξελλών-Βερολίνου-Ουάσιγκτον, που υποστηρίζουν τον Nabucco, ενάντια στον άξονα της Μόσχας-Ρώμης-Παρισιού, που υποστηρίζουν τον South Stream.

Οι περισσότεροι ανεξάρτητοι παρατηρητές συμφωνούν ότι η Ρωσία προώθησε τον South Stream, για να εμποδίσει τουλάχιστον εν μέρει την κατασκευή του Nabucco. Πολύ πρόσφατες δηλώσεις του Διευθύνοντος Συμβούλου του South Stream, αλλά και παλαιότερες δηλώσεις Ρώσων αξιωματούχων, υποδεικνύουν ότι ο λόγος είναι ότι η Ρωσία επιθυμεί να είναι λιγότερο εξαρτώμενη από την Ουκρανία ως χώρα διαμετακόμισης, και αυτός είναι σίγουρα ένας σημαντικός λόγος. Επίσης προβάλλεται το ότι το άθροισμα των ποσοτήτων από την υπάρχουσα διέλευση μέσω Ουκρανίας και μέσω από αυτήν του South Stream προς Ευρώπη, θα είναι περίπου ίδιες με τις σημερινές.

Το ερώτημα είναι, θα πρέπει να κάνει τη διαφορά για την Ευρώπη, από που θα προέρχονται οι νέες προμήθειες φυσικού αερίου; 

Ο South Stream θα εφοδιάζεται από τη Ρωσία, και θα αυξήσει την εξάρτηση της ΕΕ από τη αυτή τη χώρα. Οι προμήθειες για τον Nabucco αναμένεται να προέλθουν κατ’αρχήν από το Αζερμπαϊτζάν και ενδεχομένως από το Τουρκμενιστάν και από το Ιράκ. Ως εκ τούτου προκύπτει και η ευρύτατη πολιτική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον Nabucco. Αν όμως τελικά δοθεί προτεραιότητα στο South Stream, καταρίπτεται η πολιτική σύλληψη του «Νότιου Διαδρόμου», του διαδρόμου της απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο. Αυτό βεβαίως θα οδηγήσει σε πλήρη αποτυχία πολυετείς προσπάθειες της Ευρωπαϊκής ενεργειακής εξωτερικής πολιτικής.

Στο περιθώριο αυτού του σημαντικού μετώπου αντιπαράθεσης εξελίσονται μικρότερου μεγέθους αντιπαραθέσεις, ιδίως μεταξύ του TAP (του Αγωγού Trans-Adriatic Pipeline) και του IΤGI (Διασύνδεση Τουρκίας -Ελλάδας-Ιταλίας), οι οποίες όμως έχουν σοβαρές επιπτώσεις ειδικά στον Nabucco.

Υπάρχει κατ’ αρχήν ο IΤGI, o oποίος σχεδιάζεται για να αποτελέσει «το νέο δρόμο που θα συνδέει την Ευρώπη με τα αποθέματα φυσικού αερίου της Κασπίας και της Μέσης Ανατολής». Ο IΤGI, ανήκει στην κοινοπραξία των εταιρειών EDISON Ιταλίας και ΔΕΠΑ, περιλαμβάνει ειδική εταιρία για τον υποθαλάσσιο αγωγό, που ονομάζεται «Ποσειδών», και έχει ως στόχο να μεταφέρει 10 δις κυβικά μέτρα φυσικού αερίου με ένα αγωγό ανοικτής θάλασσας, δια μέσου της βόρειας Ελλάδας και Αδριατικής, στην Ιταλία. Η ιταλική EDISON όμως, ανήκει κατά 49,9% στην γαλλική EDF, η οποία λέγεται ότι βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για εξαγορά μεγαλύτερου ποσοστού στην εταιρία. Η EDF όμως προοπτικά αναμένεται να είναι και μέτοχος του South Stream, και αυτό κάνει τα πράγματα ακόμα πιο ενδιαφέροντα.

Ο ITGI βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τον TAP που επίσης διεκδικεί να είναι «το άνοιγμα του νότιου διαδρόμου φυσικού αερίου» προς την Ευρώπη, δηλαδή να μεταφέρει φυσικό αέριο από την Κασπία και τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη, περίπου 10 δις κυβικά μέτρα, μέσω Ελλάδας και Αλβανίας και από εκεί μέσω της Αδριατικής, προς την Ιταλία. Ο ΤΑΡ ανήκει σε μια ισχυρή ομάδα εταίρων: στην EGL της Ελβετίας, στην Statoil της Νορβηγίας και στην Eon - Ruhrgas της Γερμανίας. Το πλεονέκτημα που προβάλει ο ΤΑΡ είναι ότι δεν χρειάζεται επιδοτήσεις, οι εταιρίες-μέτοχοι είναι αρκούντως ισχυρές για άμεσες επενδύσεις, μπορεί αν χρειαστεί να μεταφέρει περισσότερο αέριο, και είναι πιο οικονομικός εν τέλει. Αληθές, εντούτοις είναι εξόχως ανταγωνιστικός του ITGI για τη διέλευση προς Ιταλία (ο ΤΑΡ σχεδιάζει διέλευση μέσω Αλβανίας), και επομένως αδυνατεί να προσελκύσει σημαντική πολιτική στήριξη από τις χώρες, οι οποίες θα αποτελέσουν την «περιφερειακή αγορά» φυσικού αερίου μέχρι το 2015, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.

Οι αναλυτές συμφωνούν ότι ο IΤGI και o TAP δεν μπορούν να κατασκευαστούν ταυτόχρονα. Διότι αγωγοί δεν γίνονται χωρίς σύμβαση προμήθειας αερίου. Μέχρι την υπογραφή του συμβολαίου μένουν στα χαρτιά. Και ο Nabucco, ο ITGI και ο ΤΑΡ, που ο καθένας τους θέλει να αποτελέσει το «Νότιο Διάδρομο», ανταγωνίζονται πολύ έντονα για το ποιος θα υπογράψει το πολυπόθητο συμβόλαιο αερίου με το Αζερμπαιτζάν. Το οποίο Αζερμπαιτζάν μπορεί να διαθέσει μόνο 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα προς την Ευρώπη σε αυτή τη φάση. Οι ITGI και TAP είναι «διαστασιολογημένοι» γι’ αυτά τα επίπεδα παροχής αερίου, όμως ο Nabucco είναι υπερδιαστασιολογημένος (επομένως πολύ πιο ακριβός) γι’ αυτές τις παροχές, επομένως πρέπει είτε να βρει πρόσθετο αέριο από άλλες γειτονικές χώρες εκτός Ρωσίας, είτε να ξανασχεδιάσει τον αγωγό του. Αυτό που θα είναι πρόβλημα για τον Nabucco δηλαδή, είναι ότι τα έργα αυτά στοχεύουν στις ίδιες περιορισμένες πηγές προμήθειας αερίου και κυρίως το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν και το Ιράκ. Αυτό σημαίνει ότι εάν ένα από τα ITGI ή TAP κατασκευαστεί, δεν θα υπάρχει επαρκής ποσότητα αερίου για να δικαιολογήσει την ύπαρξη του Nabucco.

Αυτή η διαμάχη δημιουργεί συμμαχίες, όπως είναι φυσικό. Πέρα από τις προφανείς, που σχετίζονται με τις εθνικότητες των εταιριών που συμμετέχουν, ο ελληνικός ΤΑΡ συνδυάζεται από τους Κροάτες με τον Ionic Adriatic Pipeline, ο οποίος, σε συνδυασμό με το LNG terminal Krk, θα έκανε τη χώρα τους ένα hub αερίου. Η Ελλάδα από την άλλη, επιθυμεί να γίνει η ίδια ένα Hub μέσω του ITGI, της επέκτασης της Ρεβυθούσας και της αποθήκης στο Βόρειο Αιγαίο. Την επιθυμία όμως αυτή έχουν η κάθε μία για τον εαυτό της, και για προφανείς λόγους, και η Βουλγαρία και η Τουρκία, μέσω του Nabucco.

Τελικά, η πολιτική σύλληψη του «Νότιου Διαδρόμου» άνοιξε μία έντονη διαμάχη μεγάλων εταιριών αλλά και κυβερνήσεων, οι οποίες προσπαθούν να διαμορφώσουν συμμαχίες ανάμεσα στις χώρες της Ε.Ε., προκειμένου να καλύψουν το πρώτο βήμα, την απαραίτητη πολιτική κάλυψη για τη διέλευση μέσα από χώρες με διαφορετικά επίπεδα ρυθμιστικής ωριμότητας και κυβερνητικών παρεμβάσεων σε επενδύσεις. Ο τελικός κριτής όμως για την επιλογή του αγωγού μεταφοράς του αζέρικου αερίου προς την Ευρώπη είναι ο προμηθευτής του αερίου πολύ μακρυά, στην πηγή.

Και ο South Stream; Ο South Stream δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα προμηθευτή αερίου, όμως συνεχίζει να αποτελεί τον βασικό ανταγωνιστή του «Νότιου Διαδρόμου». Και γι’ αυτό το λόγο πρέπει να επιλύσει σημαντικά ρυθμιστικά εμπόδια στην υλοποίησή του, τα οποία επιβάλλονται από το Τρίτο ενεργειακό πακέτο, κυρίως την πρόσβαση τρίτων σε αγωγούς εταιριών που δεν ανήκουν στην Ε.Ε. Και αυτά προσπαθεί να τα διαπραγματευτεί με τον εμπνευστή του «Νότιου Διαδρόμου», δηλαδή την ίδια την Κομισιόν.

Το πιο σημαντικό από όλα για την Ελλάδα, είναι ότι τελικά το έδαφός της αποτελεί πεδίο πραγματικής αντιπαράθεσης για επενδύσεις, μελλοντικά έσοδα από τα τέλη διέλευσης αερίου, και δυνατότητες περισσότερου ανταγωνιστικού αερίου στη χώρα. Βρίσκεται, δηλαδή, σε μία καλή θέση για διαπραγμάτευση με πολύ ισχυρές εταιρίες και κυβερνήσεις πίσω από αυτές. Αρκεί να ξέρει τι θέλει.

CAPITAL.GR