"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

NoυΔο-γαλαζαίικο ΕΠΙΤΕΛΙΚΟ ΚΟΥΛΟ-ΧΑΝΕΙΟ: Μίζερο και ποταπό το επιτελικό κράτος

 Στην εποχή της επικοινωνίας και της προπαγάνδας, που συνειδητά και σκόπιμα επισκιάζει και επικαλύπτει την ουσία, αποτελεί δυστυχώς είδηση που δεν φωτίζεται όσο θα έπρεπε η τραγωδία που ζουν οι πλημμυροπαθείς της Θεσσαλίας. 

Στην «κανονικότητα» της κυβέρνησης Μητσοτάκη αυτά τα θέματα, ενώ είναι μείζονος σημασίας και βαρύτητας από κάθε άποψη, υποβαθμίζονται και ξεπερνιούνται κατά τρόπο εντελώς απαράδεκτο και κοινωνικά ανήθικο.

Το επιτελικό κράτος της τελευταίας πενταετίας στα λόγια τα μεγάλα και τα βαρύγδουπα είναι άνετο και φλύαρο. Στα έργα και στις πράξεις όμως έχει αποδειχθεί μέχρι σήμερα μίζερο και ποταπό. Ανάλγητο και υποκριτικό.

Αυτά είναι τα δεύτερα Χριστούγεννα που θα περάσουν μακριά από το σπίτι τους οι πληγέντες από τις καταστροφικές πλημμύρες της κακοκαιρίας «Daniel», παρά τις επανειλημμένες εξαγγελίες του πρωθυπουργού και των υπουργών του για αποκατάσταση των ζημιών. Ουδείς όμως από τους αρμοδίους δείχνει να συγκινείται, αν και σε ένα ευνομούμενο και σωστό κράτος -και πάντως όχι όπως έχουν καταντήσει το ελληνικό- όλοι αυτοί οι ανευθυνοϋπεύθυνοι θα είχαν κληθεί να λογοδοτήσουν και θα είχαν σταλεί στο σπίτι τους. Στην Ελλάδα του κ. Μητσοτάκη, με τα μέσα ενημέρωσης να έχουν κι αυτά τεράστιες ευθύνες για την πλημμελή και στρεβλή ενημέρωση που καταλήγει να είναι παραπληροφόρηση και συσκότιση, το μόνο που μένει είναι οι εντυπώσεις που καλλιεργούνται: είτε ότι δήθεν τα προβλήματα αντιμετωπίζονται είτε ότι όλα βαίνουν καλώς σε αυτόν τον τόπο…

Με την κοινωνική πραγματικότητα να είναι εντελώς αναντίστοιχη με όλους αυτούς τους επικοινωνιακούς θεατρινισμούς, είναι απολύτως φυσιολογικό να έρχονται στιγμές που ξεχειλίζουν η οργή και ο θυμός από τους πολίτες που είναι θύματα τέτοιων καταστάσεων.  

Ποιος θα σκύψει να ακούσει και να δικαιώσει, από όλους αυτούς τους επιτελικούς καρεκλοκένταυρους, τους ανθρώπους της Θεσσαλίας που κραυγάζουν με απόγνωση ότι ζουν με 200 ευρώ τον μήνα, δεν έχουν πάρει καθόλου χρήματα και στηρίζονται σε φίλους και συγγενείς μέχρι σήμερα;  

Εχουν περάσει 15 μήνες από την καταστροφή, αλλά δεν ιδρώνει, όπως καταγγέλλουν, το αυτί κανενός. Ούτε καν τα 6.600 ευρώ που είχαν τάξει για οικοσκευές δεν έχουν δώσει.

Μήπως...

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Ο "μπαμπούλας" της γερασμένης Ευρώπης


 

Toυ ΘΑΝΟΥ ΤΖΗΜΕΡΟΥ

Μέχρι το 1500 μ.Χ., στον πλανήτη μας ζούσαν λιγότεροι από 500 εκατομμύρια άνθρωποι.

Ήταν λίγοι;

Το 1950 είχαν γίνει 2,5 δισ.

Ήταν πολλοί;

Σήμερα κοντεύουμε τα 8 δισ.

Είμαστε πολλοί ή λίγοι;

Η Ε.Ε. των 27 έχει 446 εκατομμύρια πληθυσμό.

Είναι πολλά ή λίγα;

Αν ένα κριτήριο είναι η πυκνότητα, η Ε.Ε. έχει 117 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Συγκριτικά η Αυστραλία έχει 3, η Αφρική 33, η Βόρεια Αμερική 22 και η Ασία 95. Μήπως δεν είναι και τόσο άσχημη ιδέα να γίνουμε λιγότεροι;

“Μα, δεν είναι μόνο οι απόλυτοι αριθμοί. Ο σημερινός πληθυσμός της είναι γερασμένος. Το ποσοστό των νέων μικραίνει και των ηλικιωμένων μεγαλώνει!” θα πει ο διακινητής του μπαμπούλα της γερασμένης Ευρώπης.

Η απάντηση είναι πως αυτός είναι ο μόνος φυσιολογικός και ειρηνικός τρόπος για να μειωθεί ένας πληθυσμός. Όλοι οι άλλοι είναι βίαιοι.

Οι πληθυσμοί των έμβιων όντων ελέγχονται από θηρευτές, από μικρόβια κι από τη διαθέσιμη τροφή.

Το ίδιο συμβαίνει και με τον άνθρωπο, συν έναν παράγοντα ακόμα: τον οικογενειακό προγραμματισμό. Είμαστε το μόνο είδος στον κόσμο που γνωρίζει την έννοια της αντισύλληψης. Ευτυχώς. Διότι αλλιώς, ελλείψει θηρευτών, θα πολλαπλασιαζόμασταν με γεωμετρική πρόοδο και θα πεθαίναμε σωρηδόν από πείνα. Ή από ιούς. Ίσως αυτοί να είναι οι “θηρευτές” που φτιάχνει η φύση για να ελέγξει τον ανθρώπινο πληθυσμό. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ιοί διευκολύνονται στην εξάπλωσή τους από το “στριμωξίδι”, δηλαδή τον υπερπληθυσμό.

Όμως δεν αυξάνονται και πληθύνονται όλες οι φυλές.

Η ευρωπαϊκή οικογένεια αποφάσισε πως προτιμάει να έχει λιγότερα παιδιά και υψηλότερο βιοτικό επίπεδο. Προτιμάει οι γυναίκες να έχουν επαγγελματική δραστηριότητα και αυτό συνεπάγεται αναπόφευκτα μικρότερη τεκνοποιητική δραστηριότητα. Λιγότεροι κάτοικοι σημαίνει περισσότερες δυνατότητες και πλούτος για τον καθένα, ακριβώς όπως το μοναχοπαίδι έχει καλύτερη εκπαίδευση και κληρονομεί τις περιουσίες και των δύο γονέων.

Στην Ευρώπη για μερικές δεκαετίες θα μειώνεται ο πληθυσμός, κάποια στιγμή η τάση θα αντιστραφεί, ο πληθυσμός θα αυξηθεί ξανά, αργότερα μπορεί να μειωθεί ξανά, και κάθε φορά θα ισορροπεί σε έναν αριθμό που θα εκφράζει τις τάσεις, τις αξίες και τις δυνατότητες κάθε εποχής.

Κι αυτό θα γίνεται όσο υπάρχει ανθρωπότητα.

Γιατί να είναι πρόβλημα;

“Μα έτσι δεν υπάρχουν νέοι για να στηρίξουν την παραγωγή!”

Μπα; Η παραγωγή στηρίζεται μόνο από τους νέους; Στην Αφρική, που ο μισός πληθυσμός είναι κάτω από 20 ετών πόση παραγωγή έχουν;

Η Ευρώπη, εδώ και δεκαετίες, δεν χρειάζεται στρατούς από “μπράτσα” για την παραγωγή της, ούτε καν την αγροτική. Ένας 60άρης χειριστής αγροτικού μηχανήματος ή προγραμματιστής ρομπότ είναι χιλιάδες φορές παραγωγικότερος από έναν ανειδίκευτο 25άρη εργάτη.

Το πρόβλημα είναι άλλο. Όμως οι “γεροευρωπάκηδες” το αναφέρουν τελευταίο: “με τη συρρίκνωση του ποσοστού των νέων εργαζομένων δεν αντέχουν τα ασφαλιστικά συστήματα και το κράτος πρόνοιας”. “Οι συντάξεις και οι παροχές υγείας στους ηλικιωμένους κοστίζουν. Ποιος θα τις χρηματοδοτεί;” είναι η κατάληξη κάθε αναφοράς στο θέμα.

Πείτε το, λοιπόν, σύντροφοι, από την αρχή, ως εισαγωγή. Όχι ως επιμύθιο. Το πρόβλημα ονομάζεται “ασφαλιστικό σύστημα” που η Ευρώπη έστησε ως “πυραμίδα”, ως σύστημα Πόντζι, με τα λεφτά των άλλων και “κράτος πρόνοιας” που λειτουργεί ως μηχανισμός άγρας ψήφων με το προσωπείο του γαλαντόμου χρηματοδότη “ευπαθών” ομάδων. Πάντα με τα λεφτά των άλλων. Λίγο – πολύ όλες οι χώρες της Ε.Ε. τέτοιο σύστημα έχουν, με πρωταθλήτρια, φυσικά, τη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας και της φαιδρότερης πολιτικής.

Όμως οι πυραμίδες καταρρέουν νομοτελειακά, διότι κάποτε τελειώνουν αυτοί που τις χρηματοδοτούν, ακόμα κι αν κάθε γυναίκα γεννούσε 7,6 παιδιά κατά μέσο όρο όπως στον Νίγηρα.

Καταρρέει νομοτελειακά και το κράτος πρόνοιας. Έχοντας την τάση να διογκώνεται συνεχώς εις βάρος της παραγωγικής οικονομίας εξελίσσεται ως καρκινικός όγκος: αργά ή γρήγορα σκοτώνει τον υγιή ιστό.

Η πολιτική ηγεσία της Ευρώπης, και της Ελλάδας επίσης, θέλει να πετάξει την απασφαλισμένη χειροβομβίδα στον επόμενο και προσπαθεί να κερδίσει χρόνο. Διότι δεν έχει τα κότσια να πει στον πολίτη:

«Όσα σου τάξαμε ήταν ένα πουκάμισο αδειανό. Λεφτά δεν υπάρχουν. Όχι μόνο για αναδρομικά συνταξιούχων, αλλά ούτε για τις τρέχουσες παροχές. Η τόσο υποκριτικά σερβιρισμένη “αλληλεγγύη των γενεών” είναι στην πραγματικότητα μια καραμπινάτη ληστεία των νέων, τους οποίους υποχρεώνουμε, υπερφορολογώντας τους, να χρηματοδοτούν τις πλουσιοπάροχες συντάξεις των πατεράδων και των παππούδων τους, συντάξεις που δεν δικαιολογούνται αναλογιστικά ούτε κατ’ ελάχιστον από τις ασφαλιστικές τους εισφορές.» Και να του προτείνει: «Έλα να ξεκινήσουμε από την αρχή, απαντώντας με ειλικρίνεια και λογική στα θεμελιώδη ερωτήματα της οργάνωσης και χρηματοδότησης μιας κοινωνίας».

Ποια είναι αυτά;

Παρουσιάζω, ως τροφή για σκέψη, τα σημαντικότερα κατά την άποψή μου, δίνοντας τις απαντήσεις που θεωρώ σωστές.

Ποιος είναι υπεύθυνος για την περίθαλψη ενός ηλικιωμένου;

Ο ίδιος. Κάνοντας οικονομίες όταν είναι σε παραγωγική ηλικία ή/και δημιουργώντας οικογένεια. Για χιλιάδες χρόνια, τα παιδιά περιέθαλπαν τους γονείς τους. Γι’ αυτό οι οικογένειες έκαναν πολλά παιδιά. Διότι κάποιο θα είχε τη θέληση και τη δυνατότητα να γηροκομήσει τους γονείς. Το «γεροντομοίρι» ήταν το μέρος της περιουσίας που κρατούσαν οι γονείς για τον εαυτό τους και το έπαιρνε όποιο παιδί ή συγγενής τούς φρόντιζε στο τέλος της ζωής τους. Όταν το κράτος είπε “εγώ θα σε φροντίσω στα γεράματα” δημιούργησε το πρώτο αντικίνητρο στην τεκνοποιία. Όταν ξέρεις ότι τα γεράματά σου θα τα χρηματοδοτήσουν τα παιδιά των άλλων, γιατί να κάνεις πολλά δικά σου; Κάνεις ένα, το πολύ δύο.

Αν κάποιος, μολονότι υγιής, υπήρξε τόσο αδιάφορος, τόσο απερίσκεπτος ή τόσο ανίκανος στη ζωή του, και δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει τα γεράματά του, το κράτος θα του παρέχει, μετά τα 67, υπηρεσίες, όχι χρήματα: τροφή, στέγη και περίθαλψη, με συνολικό ποσό για αυτή την κατηγορία δημόσιας δαπάνης συγκεκριμένο ποσοστό του ΑΕΠ, που θα αποφασίσουμε με δημοψήφισμα, θα εγγράφεται στον προϋπολογισμό και θα επιμερίζεται στους δικαιούχους. Περισσότεροι δικαιούχοι, λιγότερες παροχές για τον καθένα. Λυπάμαι, αλλά πρέπει να υπάρχει αντικίνητρο στο “όσα έρθουν κι όσα πάνε”, όταν συνεπάγεται την ενθυλάκωση του ιδρώτα των άλλων.

Ποιος ψηφίζει για το ύψος των χρημάτων που αποσπά από τον δημόσιο κορβανά, δηλαδή τα χρήματα των φορολογουμένων;

Όχι αυτός που ωφελείται. Δεν έχει καμμία λογική ή ηθική βάση να ψηφίζω εγώ πόσα λεφτά θα πάρω από σένα, με τη διαμεσολάβηση των κομμάτων εξουσίας, που με δελεάζουν με παροχές και επιδόματα για να υφαρπάσουν την ψήφο μου. Μου κάνει εντύπωση πως τόσοι λεπτολόγοι δημοσιολογούντες δεν επεσήμαναν ποτέ το τερατώδες conflict of interest ανάμεσα στον ρόλο του ψηφοφόρου και αυτού που ωφελείται οικονομικά από την ψήφο του. Αυτή η “δημοκρατική” διαστροφή ανήγαγε τους πελατειακούς μηχανισμούς σε θεμελιώδη “αξία” της πολιτικής μας ζωής και ανάγκασε π.χ. τον Κυριάκο, που ως υπουργός δήλωνε πως είναι αυτονόητο να απολύονται οι ακατάλληλοι δημόσιοι υπάλληλοι, να δεσμεύεται προεκλογικά ότι κανένας Δ.Υ. δεν πρόκειται να απολυθεί, όσο ανεπαρκής κι αν είναι. Δηλαδή, τι νομίζεις ότι ψηφίζουν οι χιλιάδες μετακλητοί, κόκκινοι, πράσινοι ή μπλε, και οι οικογένειές τους που γνωρίζουν πως με αλλαγή κυβέρνησης παύουν να χρηματοδοτούνται;

Η πρότασή μου φαίνεται επαναστατική αλλά είναι απολύτως λογική: κάθε πολίτης θα έχει τον προσωπικό του λογαριασμό δοσοληψιών με το κράτος, με χρονικό μέτρο μια κοινοβουλευτική περίοδο. Δικαίωμα ψήφου θα έχουν όσοι συμβάλλουν στο κοινό ταμείο, έστω και λίγο. Αν παίρνεις περισσότερα από όσα δίνεις, τα πολιτικά σου δικαιώματα αναστέλλονται. Ξέρω πως θα εκμανούν πάλι οι πελάτες και κυρίως οι πάτρωνές τους με τον Τζήμερο που εισάγει καινά δαιμόνια. Ας βρεθεί, όμως, κάποιος να μου απαντήσει με επιχειρήματα, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει στο πολίτευμά μας επανορθωτικός μηχανισμός για το απαράδεκτο διαχρονικό και διακομματικό καθεστώς της αγοράς ψήφων με κρατικό, δηλαδή δικό σου, χρήμα.

Πώς πρέπει να χτιστεί ένα βιώσιμο ασφαλιστικό σύστημα;

Ως ανταποδοτικό – κεφαλαιοποιητικό. Μόνο. Όχι, όπως ακούμε κατά κόρον από τους υπεύθυνους της εθνικής παρακμής, με τρεις πυλώνες και ο ανταποδοτικός να είναι ο ένας, ο πιο αδύναμος από τους τρεις. Ο ανταποδοτικός θα είναι ο μόνος πυλώνας. Απ’ όσα έδωσες, από αυτά έχεις λαμβάνειν. Οτιδήποτε άλλο συνιστά κλοπή.

Ποια είναι η σωστή ηλικία συνταξιοδότησης;

Θα κρίνει ο καθένας για τον εαυτό του, βάσει αναλογιστικού προσδιορισμού της σύνταξής του. Βγαίνεις νωρίς; Παίρνεις λίγα. Βγαίνεις αργά; Παίρνεις πολλά. Θα πληκτρολογείς τον ΑΔΤ σου (ας ελπίσουμε ότι κάποια στιγμή όλοι οι αριθμοί μας, ΑΔΤ, ΑΦΜ, ΑΜΚΑ κ.λπ. θα γίνουν ένας) και θα βλέπεις ποια σύνταξη μπορεί να χρηματοδοτήσει ο προσωπικός σου “κουμπαράς” σε κάθε ηλικία αποχώρησης. Και εσύ θα αποφασίζεις.

Κρατικός ή ιδιωτικός ασφαλιστικός φορέας;

Ιδιωτικός και μόνον. Με ασφάλειες υγείας και ζωής διαχωρισμένες. Το κράτος θα εποπτεύει την ασφαλιστική αγορά για να επισημαίνει έγκαιρα φαινόμενα αφερεγγυότητας ή “πυραμίδας”. Αυτή είναι η δουλειά του. Δεν είναι να πουλάει ασφάλειες και ελπίδες που δεν μπορεί να υποστηρίξει οικονομικά. Μέχρι σήμερα, το κράτος οδήγησε σε χρεοκοπία ΟΛΑ τα ταμεία που είχε στη δικαιοδοσία του. Είναι δυνατόν ένας τέτοιος μηχανισμός να επιβλέψει σωστά την ιδιωτική αγορά; Όμως, παρ’ όλα αυτά, η ιδιωτική ασφάλιση μετράει μία μόνο χρεοκοπία, της “ΑΣΠΙΣ – ΠΡΟΝΟΙΑ”. Η δημόσια ασφάλιση δεν μετράει ούτε ένα υγιές ταμείο. Το οξύμωρο είναι ότι η ΑΣΠΙΣ – ΠΡΟΝΟΙΑ, στήνοντας “πυραμίδα”, μιμήθηκε το κράτος!

Και η ασφάλιση των Δημοσίων Υπαλλήλων;

Και αυτή ιδιωτική. Το κράτος, όπως κάθε εργοδότης, θα συμφωνεί με τον δημόσιο υπάλληλο τον ετήσιο μισθό του (σε πραγματικά λεφτά) και ο καθένας θα τον διαχειρίζεται κατά το δοκούν, επιλέγοντας την ασφάλεια υγείας και ζωής που του ταιριάζει. Σήμερα οι Δ.Υ. παίρνουν συντάξεις, με ασφαλιστικές εισφορές που ήταν απλώς λογιστικές εγγραφές και ουδέποτε κατεβλήθησαν, υπολογισμένες σε μισθούς πολύ πάνω από τα επίπεδα της αγοράς, καθορισμένους από το κομματικό πελατειακό σύστημα. Κι αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο.

Θα υπάρχει Κράτος Πρόνοιας;

Φυσικά! Για όσους όμως έχουν πραγματική ανάγκη λόγω αναπηρίας ή προβλημάτων υγείας, σωματικών ή ψυχικών. Το σημερινό δήθεν κράτος πρόνοιας είναι η μεγαλύτερη απάτη του κρατισμού. Λεηλατεί τα εισοδήματα του εργαζόμενου πολίτη για να του επιστρέψει πενταροδεκάρες, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί στρατούς ιδρυματοποιημένων τεμπέληδων που ζουν μονίμως από τον ιδρώτα των άλλων. Ή μεταναστών που κάθονται σπίτι και γεννοβολάν ξεκοκκαλίζοντας τα επιδόματα πολυτέκνων. Και οι οποίοι, φυσικά, ψηφίζουν μονοκούκι αυτόν που τους τάζει τα περισσότερα.

Ποιος είναι υπεύθυνος να στηρίξει οικονομικά κάποιον όταν χάνει τη δουλειά του;

Ο ίδιος, με τις οικονομίες που έκανε όταν εργαζόταν. Αν δεν έκανε, θα πρέπει να είναι διατεθειμένος να εργαστεί σε οποιαδήποτε προσφερόμενη εργασία, ακόμα κι αν την θεωρεί “κατώτερη”. Αν η μία δουλειά τού ξινίζει και η άλλη τού βρωμάει, θα πρέπει να ζοριστεί κι ίσως να πεινάσει μέχρι να καταλάβει πως δεν παντρεύεσαι καμμιά ειδικότητα και η αγορά αποφασίζει πόσους κοινωνιολόγους, πολιτικούς επιστήμονες, δικηγόρους, βιβλιοθηκονόμους κ.λπ. χρειάζεται. Όταν οι κρατικές παροχές – επίδομα ανεργίας, επιδότηση ενοικίου, επιδότηση ηλεκτρικού, κοινωνικό μέρισμα, κουπόνια για supermarket και λαϊκές κ.λπ.– ξεπερνούν τον βασικό μισθό, ποιος είναι τόσο χαζός ώστε να πάει να δουλέψει για λιγότερα; Όποιους της παραγωγικής οικονομίας και να ρωτήσετε, παντού στην Ελλάδα της “μεγάλης ανεργίας”, θα σας διαβεβαιώσουν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημά τους είναι πως δεν βρίσκουν εργαζόμενους! Κανένας δεν πάει για δουλειά και αναγκάζονται να προσλαμβάνουν αλλοδαπούς. Τεχνικές γνώσεις έχουν λίγοι νέοι Έλληνες και οι περισσότεροι θέλουν γραφείο, απεχθανόμενοι τη γραμμή παραγωγής, το χωράφι ή το εργοστάσιο, με μόνιμη επιδίωξη κάποια στιγμή να “τρουπώσουν” στο Δημόσιο. Καμμία οικονομία δεν έχει μέλλον έτσι. Δουλεύουμε γιατί έχουμε ανάγκη, όχι από χόμπυ. Αν το κράτος απαλείψει την ανάγκη, διαγράφει και το κίνητρο για εργασία. Είναι τόσο απλό.

Πώς πρέπει να γίνεται η αναδιανομή του εισοδήματος;

Δεν πρέπει να γίνεται. Και μόνο η λέξη “αναδιανομή” είναι απατηλή. Το αρχικό εισόδημα δεν διανέμεται από κάποιον, ώστε να το αναδιανείμει το κράτος. Το εισόδημα παράγεται με πολύ κόπο. Η περιώνυμη “αναδιανομή” είναι η υπεξαίρεση χρημάτων από αυτούς που παράγουν για να αγοραστούν οι ψήφοι αυτών που δεν παράγουν. Και, φυσικά, για να πληρωθεί η πολυάνθρωπη κρατική γραφειοκρατία που μεθοδεύει την κλοπή. Σε μια από τις τελευταίες συνεδριάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής, που ενέκρινε χρηματοδότηση τραγουδιστών, ηθοποιών και της Ένωσης Σεναριογράφων Ελλάδος για να κάνει δωρεάν σεμινάρια συγγραφής σεναρίου σε φερέλπιδες Σπήλμπεργκ, είπα στους “συναδέλφους” μου, εκπροσώπους των πολιτών της Αττικής: για κάθε ευρώ που εγκρίνουμε ως δαπάνη θα πρέπει να κάνουμε μια υποθετική συζήτηση με τον φορολογούμενο.

“Με ξεσκίζετε στη φορολογία” θα λέει ο φορολογούμενος.

“Ναι αλλά έχει έξοδα το κράτος, που πρέπει να χρηματοδοτηθούν” θα λέμε εμείς, οι αιρετοί.

“Ποια έξοδα; Για την ασφάλεια; Για την Άμυνα; Για την Παιδεία; Για την Υγεία;” θα ρωτήσει ο φορολογούμενος.

“Όχι! Για να χρηματοδοτήσουμε δωρεάν σεμινάρια συγγραφής σεναρίου!” θα απαντήσουμε εμείς. Στέκει;

“Πρέπει να στηρίξουμε τους καλλιτέχνες” απάντησαν.

Γιατί; Υποχρέωσε κανένας κάποιον με την απειλή του όπλου να γίνει σεναριογράφος, ηθοποιός, τραγουδιστής, διαφημιστής, αρχιτέκτονας, πυρηνικός φυσικός;

Μόνος του διάλεξε ένα επάγγελμα και πήρε τα ρίσκα του. Αν η επαγγελματική του πίτα μικραίνει, ή θα συμφιλιωθεί με λιγότερα έσοδα ή θα αλλάξει δουλειά. Με ποια ηθική και λογική βάση, κάποιοι επαγγελματίες στηρίζονται από τους φόρους κάποιων άλλων που μπορεί να βρίσκονται σε χειρότερη οικονομική κατάσταση;

30 χρόνια μετά την πτώση της Σοβιετίας, βλέπουμε ότι ο δυτικός κόσμος που μεγαλούργησε στηριζόμενος στις αρχές της οικονομικής ελευθερίας, της προσωπικής ευθύνης, της αναλογίας δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, της αξιοκρατίας, της καινοτομίας, του κέρδους, αντιγράφει τις πατέντες του καταρρεύσαντος σοσιαλισμού. Και στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ.

Είναι ωραίο να εξαγγέλεις “δωρεάν” παροχές αβέρτα. Πουλάς ανθρωπισμό, γίνεσαι συμπαθής και τσιμπάς ψηφαλάκια.

Αλλά ποιος θα τις χρηματοδοτήσει και γιατί;

Δεν είναι μόνο πως η μοναδική, με μαθηματική ακρίβεια, προοπτική αυτού του παραλογισμού είναι η χρεοκοπία.

Το χειρότερο είναι πως…

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Ιδρυματισμός

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ 

Του ΠΕΤΡΟΥ ΤΑΤΣΟΠΟΥΛΟΥ

Ως εξώγαμο τέκνο αγνώστου πατρός πέρασα τα τρία πρώτα χρόνια  της ζωής μου έγκλειστος στο
Πατριωτικό Ιδρυμα Κοινωνικής Προνοίας και Αντιλήψεως, ευρέως γνωστό στο πανελλήνιο από το αρκτικόλεξό του: ΠΙΚΠΑ. 

Η βιολογική μου μητέρα, μια πάμφτωχη γυναίκα από την Κρήτη, απέκτησε πέντε παιδιά με τρεις άνδρες, από τους οποίους παντρεύτηκε τους δύο κι έδωσε τη συγκατάθεσή της να μεγαλώσουν σε ιδρύματα προνοίας τα τρία από τα πέντε παιδιά της, οι δύο ετεροθαλείς αδελφές μου κι εγώ. 

Σε αντίθεση μ’ εμένα, που με ανέλαβε σχετικά σύντομα μια ανάδοχη οικογένεια από τον Κορυδαλλό και κατόπιν υιοθετήθηκα από μια μεσοαστική οικογένεια στην Κυψέλη, οι αδελφές μου έζησαν σε ίδρυμα έως τα δεκαοκτώ τους χρόνια.  

Εγώ δεν διατηρώ καμία ανάμνηση από το ίδρυμα, ούτε θετική ούτε αρνητική. Οι αδελφές μου ένιωσαν τον ιδρυματισμό στο πετσί τους.

Τι ακριβώς είναι ο ιδρυματισμός; 

Μια παθολογική κατάσταση που, μολονότι έχει κοινά γνωρίσματα, δεν βιώνεται από όλα τα παιδιά με την ίδια ένταση (σίγουρα, πέρα από τις συνθήκες, παίζει ρόλο και η διάρκεια εγκλεισμού στο ίδρυμα: άλλο να μείνεις στο ίδρυμα δύο χρόνια και άλλο δώδεκα).

Χαρακτηρίζεται κατ’ αρχάς από την αδυναμία φαντασιακής προσκόλλησης σε μια «μαμά» κι έναν «μπαμπά» -την απουσία οιδιπόδειου συμπλέγματος, καθώς θα μας εξηγούσαν οι φροϋδιστές. Βεβαίως, τα μωρά στα βρεφοκομεία αποκαλούν «μαμά» κάθε βρεφοκόμο που τα φροντίζει, αλλά ακόμη και τα πιο μικρά από αυτά ενστικτωδώς αντιλαμβάνονται ότι μια «μαμά» που φροντίζει είκοσι ή τριάντα μωρά δεν είναι ακριβώς… μαμά – πόσω μάλλον εάν μπουν στο ίδρυμα σε μεγαλύτερη ηλικία, όταν έχουν ήδη αναμνήσεις από τη δική τους οικογένεια, συχνά προβληματική ή/και διαλυμένη.

Αυτή η, κατά κάποιον τρόπο, φαντασιακή «αναπηρία» οδηγεί με τη σειρά της σε μια συναισθηματική «αδιαφορία» που, και αυτή με τη σειρά της, καθιστά τα παιδιά των ιδρυμάτων ιδιαίτερα ευάλωτα και χειραγωγήσιμα. 

Οπως μου το είχε περιγράψει κάποτε η μεγαλύτερη από τις δύο ετεροθαλείς αδελφές μου: «Διψούσαμε και πεινούσαμε για αγάπη. Ηταν και θέμα τύχης έπειτα. Μπορούσαμε να πέσουμε πάνω στον σωστό άνθρωπο και να καλύψουμε αυτό το έλλειμμα. Μπορούσαμε να πέσουμε και πάνω σε κάποιον κακόβουλο. Να μας πουλήσει αισθήματα και φούμαρα. Ν’ αρπαχτούμε από τον πρώτο μαλάκα».

Δεν είναι τυχαίο ότι το διαβόητο Σύνδρομο της Στοκχόλμης – η νοσηρή αγάπη/προσκόλληση του θύματος στον θύτη του – συναπαντάται κυρίως στο περίκλειστο σύμπαν των ιδρυμάτων.  

Εάν μάλιστα το ίδρυμα έχει και κάποιον θρησκευτικό προσανατολισμό, η χειραγώγηση του θύματος διευκολύνεται τα μέγιστα: η ασέλγεια μεταμφιέζεται σε στοργή και η κακοποίηση ως προαπαιτούμενο για την ηθική ωρίμανση. Ολα συμβαίνουν για το «καλό» του θύματος, ακόμη και στην περίπτωση που το ίδιο το θύμα δεν είναι σε θέση να… αντιληφθεί το «καλό» του.

Συνακόλουθα το θύμα έχει πλήρη επίγνωση πως, στο τέλος της ημέρας, θα είναι ο δικός του λόγος/ισχυρισμός απέναντι στον λόγο/ισχυρισμό του θύτη: οι τοίχοι δεν έχουν μάτια για να δουν τον θύτη να παρεκτρέπεται, δεν έχουν αφτιά για ν’ ακούσουν τις οιμωγές του θύματος και, πρωτίστως, δεν έχουν γλώσσα για να μαρτυρήσουν όσα είδαν και άκουσαν.  

Το θύμα που θα βρει το κουράγιο να καταγγείλει τον θύτη του γνωρίζει πως...

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΨΩΝΑΡΟΛΑΜΟΓΙΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Ο πατήρ, του πατρός

 


Του ΓΙΩΡΓΟΥ Π. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

Πάλι ψάχνουμε σύννεφα για να πέσουμε.

Σίγουροι μέσα στις φωλιές μας με Νέτιφλιξ και δορυφορική, με άποψη περί παντός επιστητού, τρώμε αμάσητα την καλή επικοινωνιακή πολιτική ανθρώπων που «προσφέρουν», με ή χωρίς πρεσβυτέρα, στην κοινωνία.

Τα κενά του κράτους ήλθαν να τα καλύψουν ΜΚΟ. Εκεί που οι μπίζνες είναι καλά οργανωμένες.

Και στην περίπτωση των παιδιών αφορούν την αναδοχή, την υιοθεσία.

Θα βγει κυκλωματάρα διαβάζουμε.

Το μοτίβο ίδιο. Μόλις βρει το θάρρος, το κουράγιο, το ψυχικό απόθεμα να μιλήσει ένα παιδί, ακολουθεί τσουνάμι.

Σεξουαλικές παρενοχλήσεις, ασέλγειες, απομονώσεις, ξύλο, τιμωρίες στέρησης φαγητού. Μια αποτρόπαιη φυλακή για παιδιά, με ωραίο περιτύλιγμα και σωστές δημόσιες σχέσεις.

Που κρύβει ανώμαλους
(καθόλου πολιτικά ορθή αλλά ακριβής για την περίπτωση λέξη) παιδόφιλους.

Συνδέεται η υπόθεση της Κιβωτού με την άλλη του Μίχου σου λέει. Σίγουρα υπάρχει γειτνίαση και ενδεχομένως και κοινή λογική για τη χρησιμοποίηση των παιδιών ως αντικείμενα.

«Κιβωτός». Σώζει τα παιδιά. Μη βγει από πουθενά ο Νώε με κανά σκουπόξυλο για απάντηση.

Άραγε πόσοι δημοσιογράφοι θα έχουν το θάρρος να ζητήσουν συγγνώμη για το σπονσονάρισμα του «πατρός»;

Η επίσημη Εκκλησία έλαβε τα μέτρα της και ας μην υπαγόταν σε αυτήν ο πατήρ.

Η Πολιτεία τον ξήλωσε από το ΔΣ.


Τα ΜΜΕ τον ξεσκίζουν. Είναι η στιγμή που ζει την αρνητική δημοσιότητα. 

Έτσι συμβαίνει με τα πρώην αγαπημένα παιδιά των ΜΜΕ. Άλλωστε τα μέσα είναι άσπιλα. Κυρίως.

Γουστάρουν να αποκαθηλώνουν: άλλωστε ο πατήρ σε μεγάλο βαθμό, είναι δημιούργημα τους.

Είναι η στιγμή όμως που οι δικαστικές και αστυνομικές αρχές πρέπει να ξηλώσουν ακόμη ένα πουλόβερ φρίκης, να βγάλουν το περιτύλιγμα από ακόμη ένα λαμόγιο που εκμεταλλεύτηκε καταστάσεις για να εκμεταλλευτεί παιδιά.

Η αλληλεγγύη, η κοινωνική προσφορά που πάνε αναρωτιούνται πολλοί.

Τυχαίνει να ξέρω πολλούς που προσφέρουν απλόχερα.


Δεν το διαφήμισαν ποτέ, δεν ζήτησαν ανταλλάγματα, ούτε επιδίωξαν κρατική επιχορήγηση, ή συνδρομές από τους ιδιώτες.

Αυτοί οι άνθρωποι θα εξακολουθήσουν να βοηθούν όπου νομίζουν πως πρέπει, μιας και πρωτίστως είναι δική τους εσωτερική ανάγκη.

Και δε θέλουν να τους ξέρει και κανείς.

Διότι τελικά...

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟΞΕΦΤΙΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Απόδειξη χρεοκοπίας του κοινωνικού κράτους

 

Όσα αποκαλύπτονται αυτές τις ημέρες για την ΜΚΟ Κιβωτός του Κόσμου επιβεβαιώνουν αυτό : Το κράτος έχει εκχωρήσει τις αρμοδιότητες και τις υποχρεώσεις ενασχόλησης με τους ανήμπορους, τους φτωχούς, τους δυσπραγούντες και τα άτομα με ειδικές ανάγκες σε ιδιωτικές εταιρίες και ΜΚΟ.

Οι πολιτικοί «πασάρουν» δικές τους ευθύνες σε τρίτους διότι δεν επιθυμούν να ασχολούνται με αυτές τις υποθέσεις. Κι είναι τέτοια η απώθησή τους για τους έχοντες ανάγκη ώστε τους αφήνουν στο έλεος των ΜΚΟ και των ιδιωτικών εταιριών, και δεν ασχολούνται ξανά μαζί τους μέχρι να ακουστεί το επόμενο σκάνδαλο.

Η πολιτική τάξη υποκρίνεται ότι ενδιαφέρεται μόνο αν προκύψουν στοιχεία ότι, για παράδειγμα, γηροκομείο λειτουργούσε σαν στρατόπεδο εξόντωσης ηλικιωμένων ή ότι σε ξενώνα κακοποιούνταν ανήλικα παιδιά αντί να προστατεύονται και να εκπαιδεύονται.

Αυτό συνέβη και με την Κιβωτό του Κόσμου. Οι διαχειριστές της εκτελεστικής εξουσίας δεν είχαν καμία πρόθεση να κάνουν τη δουλειά τους και να υποχρεώσουν τις αρμόδιες υπηρεσίες να κάνουν τακτικούς ελέγχους για τον τρόπο λειτουργίας αυτής της ΜΚΟ. Τώρα που βγαίνουν διάφορα «άπλυτα» στο φως οι πολιτικοί καμώνονται τους έκπληκτους.

Τέτοιες συμπεριφορές πόρρω απέχουν από το να είναι σοβαρές και να εξυπηρετούν τα συμφέροντα του κράτους, των πολιτών και των ανθρώπων που βρίσκονται σε ανάγκη. Το κράτος δεν μπορεί να κρύβει τμήματα της κοινωνίας κάτω από το χαλί ΜΚΟ και ιδιωτικών εταιριών. Πρέπει να εκπληρώνει την αποστολή του.

Δεν υπάρχουν ούτε μπορούν να επινοηθούν επαρκείς δικαιολογίες για το «παρκάρισμα» των φτωχών και των ανήμπορων σε εγκαταστάσεις ΜΚΟ, που αφέθηκαν ανεξέλεγκτες και οι διοικούντες τες είχαν σχηματίσει την εντύπωση ότι βρίσκονται πέρα από την… εμβέλεια της ισχύος του νόμου.

Οι Έλληνες δεν ψηφίζουν πρόσωπα για να πηγαίνουν στη Βουλή, να γίνονται βουλευτές, να αναλαμβάνουν υπουργεία και να… χαρίζουν ολόκληρους τομείς κρατικών αρμοδιοτήτων σε ιδιώτες και σε ΜΚΟ.

Ο λαός, που πληρώνει και τον λογαριασμό...

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΧΡΕΟΚΟΠΗΜΕΝΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟ-ΚΗΦΗΝΟ-ΠΑΡΤΑΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ασφαλιστικό και αλληλεγγύη γενεών: τα όρια του διανεμητικού συστήματος

Ε-Ξ-Α-Ι-Ρ-Ε-Τ-Ι-Κ-Ο 
(Διαβάστε με προσοχή...) 
 
(Συμμετέχει στην ομάδα σχεδιασμού της νέας κεφαλαιοποιητικής επικουρικής ασφάλισης. )


Στο διανεμητικό σύστημα ασφάλισης κάθε γενιά εργαζομένων χρηματοδοτεί με τις εισφορές της τα εισοδήματα των συνταξιούχων.  

Όταν συμφωνήθηκε, ήταν ένα κοινωνικό συμβόλαιο συμφέρον για όλα τα συμβαλλόμενα μέρη: οι συνταξιούχοι ελάμβαναν περισσότερα απ΄ όσα είχαν εισφέρει και οι εργαζόμενοι είχαν τη βεβαιότητα ότι στο μέλλον θα λάβουν κι εκείνοι περισσότερα απ’ όσα θα έχουν εισφέρει. 

 Αυτή η αλυσίδα υψηλής ανταποδοτικότητας έχει διαρραγεί εξαιτίας της δημογραφικής γήρανσης. Σήμερα λειτουργεί εις βάρος των νεότερων και το μέλλον διαγράφεται ακόμη πιο δυσοίωνο. Γι΄αυτό η μετατροπή της επικουρικής ασφάλισης σε κεφαλαιοποιητική είναι και δικαιολογημένη και δίκαιη. Και είναι λυπηρή και υποκριτική η συνεχής επίκληση της διαγενεακής αλληλεγγύης του διανεμητικού συστήματος εκ μέρους εκείνων που γνωρίζουν καλά πώς λειτουργεί το Ασφαλιστικό. 

Την αδράνεια υποστηρίζουν και την τακτική «άστο για αργότερα» που διευρύνει και διαιωνίζει ένα δομικά άδικο ασφαλιστικό σύστημα εις βάρος των νέων. Κι αυτό δεν έχει ίχνος δικαιοσύνης. 

 Ας απαντήσουμε, λοιπόν, με συντομία τα γιατί και τα πώς της μεταρρύθμισης της επικουρικής ασφάλισης, ξεκινώντας από το θεμελιώδες: γιατί είναι δίκαιη και διαγενεακά αλληλέγγυα η κεφαλαιοποιητική σε αντίθεση με την υφιστάμενη διανεμητική επικουρική. Γιατί αυτό το χαρακτηριστικό, η κοινωνική και διαγενεακή δικαιοσύνη, νομιμοποιεί το επόμενο βήμα: τον σχεδιασμό, την παραμετροποίηση και την υλοποίηση, που θα εξετάσουμε σε επόμενα άρθρα. 

Υπενθυμίζω ορισμένες έννοιες/αρχές πάνω στις οποίες αναπτύχθηκε η δομή της κοινωνικής ασφάλισης.  

Οι εισφορές δεν είναι φόρος – είναι προσωπική αποταμίευση 

Υπάρχει μια βασική διαφορά μεταξύ εισφορών και φορολογίας. Και ο φόρος εισοδήματος και οι εισφορές υπολογίζονται ως ποσοστό επί του εισοδήματος, όμως οι συντελεστές φορολογίας εισοδήματος είναι κλιμακωτοί, αυξάνονται ανάλογα με το εισόδημα. Αυτή η κλιμάκωση αντανακλά τον αναδιανεμητικό μηχανισμό της φορολογίας: όσοι διαθέτουν μεγαλύτερο εισόδημα, εισφέρουν αναλογικά περισσότερα (μεγαλύτερο μερίδιο του εισοδήματός τους), για τη χρηματοδότηση του κοινωνικού κράτους, το οποίο, με τη σειρά του, επιστρέφει στους πιο αδύναμους περισσότερα από όσα εισέφεραν. Έτσι επιτυγχάνεται αναδιανομή μέσω της φορολογίας εισοδήματος. Αντιθέτως, η επιβάρυνση των ασφαλιστικών εισφορών είναι οριζόντια. Ίδιο ποσοστό του εισοδήματος καταβάλλει για κύρια σύνταξη και ο φτωχός και ο πλούσιος. Και η επιστροφή –η συνταξιοδοτική παροχή της επικουρικής και της ανταποδοτικής κύριας σύνταξης- δεν είναι ανάλογη των αναγκών αλλά ανάλογη των καταβληθεισών εισφορών. Για παράδειγμα, στην υφιστάμενη διανεμητική επικουρική, οι ατομικές εισφορές σωρεύονται σε ατομικούς νοητούς λογαριασμούς. Ο ασφαλισμένος που λαμβάνει διπλάσιο μισθό, καταβάλλει διπλάσιες εισφορές και, τελικά, απολαμβάνει διπλάσια σύνταξη. 

Στην ανταποδοτική σύνταξη, οι κανόνες είναι λίγο πιο περίπλοκοι αλλά ισχύει η ίδια δομή: ο ασφαλισμένος που έχει διπλάσιο μισθό, καταβάλλει διπλάσιες εισφορές και κατοχυρώνει δικαίωμα για διπλάσια ανταποδοτική σύνταξη. Η γραμμική σχέση μισθού-εισφορών-παροχών (σύνταξης) αντανακλά εμμέσως αυτό που αποτελεί τη θεμελιώδη αρχή της ασφαλιστικής ιδέας: οι εισφορές για σύνταξη είναι ατομική αποταμίευση. Ο ασφαλισμένος, μέσω των εισφορών του, αποταμιεύει κατά τον εργασιακό βίο για να χρηματοδοτήσει το συνταξιοδοτικό του βίο. Μόνο που στο ισχύον σύστημα δεν αποταμιεύει πραγματικά κεφάλαια, επειδή οι εισφορές του χρηματοδοτούν τις συντάξεις των υφιστάμενων συνταξιούχων. Λαμβάνει, όμως, μία υπόσχεση από το ασφαλιστικό σύστημα ότι στο μέλλον θα λάβει ως σύνταξη ποσό ανάλογο των εισφορών που έχει καταβάλλει. Δεν αποταμιεύει κεφάλαια αλλά υποσχέσεις -δικαιώματα.  

Ο αναδιανεμητικός χαρακτήρας του συνταξιοδοτικού πραγματώνεται μέσω της εθνικής σύνταξης, την οποία χρηματοδοτεί ο Προϋπολογισμός, δηλαδή οι φορολογούμενοι. Κάθε ασφαλισμένος, ανεξαρτήτως των εισφορών που κατέβαλλε, εκτός από την ανταποδοτική και την επικουρική σύνταξη λαμβάνει και την εθνική (384€). Και χάρις στην εθνική σύνταξη διασφαλίζεται μια βασική σύνταξη ακόμα και στους χαμηλόμισθους, που έχουν εισφέρει λίγα και για λίγα χρόνια. Όμως, η εθνική σύνταξη χρηματοδοτείται από τον Προϋπολογισμό, από τον φορολογούμενο, όχι από τις εισφορές του ασφαλισμένου. Εκεί γίνεται πράξη η ασφαλιστική αναδιανομή. 

Συμπερασματικά: 

α) στο ασφαλιστικό μας σύστημα οι εισφορές δεν έχουν αναδιανεμητικό αλλά προσωπικό, ατομικό χαρακτήρα και λειτουργία αποταμίευσης/σώρευσης και 

β) το ασφαλιστικό μας σύστημα είναι διανεμητικό, με εξαίρεση την εθνική σύνταξη που έχει αναδιανεμητικό χαρακτήρα. 

Όπως καταλαβαίνετε, είναι τελείως λανθασμένη η αντίληψη ότι η κεφαλαιοποιητική επικουρική με την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών σε ατομικούς ασφαλιστικούς λογαριασμούς εισάγει την εξατομίκευση των εισφορών και καταργεί την αλληλεγγύη και την αναδιανομή. Πολύ απλά διότι και στο υφιστάμενο σύστημα ισχύει η εξατομίκευση των εισφορών, ενώ η αναδιανομή στις συντάξεις γίνεται μέσω του μηχανισμού της φορολογίας και της εθνικής σύνταξης και όχι μέσω των εισφορών. Κατά συνέπεια, όταν ακούμε εμπόρους της «ελπίδας» και προστάτες της «κοινωνικής αλληλεγγύης» με τεχνοκρατική επάρκεια περί του Ασφαλιστικού να διαλαλούν ότι οι ατομικοί κουμπαράδες καταργούν τον αναδιανεμητικό χαρακτήρα της κοινωνικής ασφάλισης καλό είναι να θυμόμαστε ότι μας υποτιμούν ψευδόμενοι συνειδητά για να διαφημίσουν την πραμάτεια τους. 

Ανταποδοτικότητα και αποδόσεις – Τα όρια του διανεμητικού συστήματος 

Στο πλαίσιο της αρχιτεκτονικής του υφιστάμενου διανεμητικού συστήματος (Pay As You Go), οι σημερινοί εργαζόμενοι χρηματοδοτούν με τις εισφορές τους τις συντάξεις των υφιστάμενων συνταξιούχων. Το σύστημα αυτό δίνει μια επίφαση διαγενεακής αλληλεγγύης. Η νέα γενιά (εργαζόμενοι) στηρίζει με τις εισφορές της την προηγούμενη γενιά (συνταξιούχους). Και αυτή η σχέση ανανεώνεται διαρκώς, για όλες τις επόμενες γενιές, εις το διηνεκές! Ακούγεται ευγενές, δίκαιο και αλληλέγγυο. Όμως σε περιβάλλον δημογραφικής συρρίκνωσης δεν έχει καμιά πτυχή ευγένειας ή αλληλεγγύης. Καθαρά και ξάστερα, είναι άδικο για τα παιδιά και τα εγγόνια μας.  

Η ανταποδοτικότητα των εισφορών, δηλαδή το να επιστρέφονται στον ασφαλισμένο μέσω της σύνταξης τουλάχιστον οι εισφορές που κατέβαλε, είναι πάγιο και διαρκές αίτημα των συνταξιούχων. Με τη βούλα μάλιστα και του Συμβουλίου της Επικρατείας! Η ανταποδοτικότητα των εισφορών όμως συνδέεται με ένα μέγεθος της αποταμίευσης που λέγεται απόδοση.  

Όταν η απόδοση είναι καλή, η ανταπόδοση είναι δεδομένη: αποταμιεύεις και σε αντάλλαγμα παίρνεις πίσω το κεφάλαιο και τις καλές αποδόσεις. 

Τα προβλήματα αρχίζουν όταν η απόδοση των αποταμιεύσεων δεν είναι καλή. Αυτό συμβαίνει σήμερα με το διανεμητικό σύστημα: λόγω της δημογραφικής γήρανσης δεν δίνει πια καλές αποδόσεις, δεν επιστρέφει πίσω στους ασφαλισμένους τις «αποταμιεύσεις» τους, όπως συνέβαινε στο παρελθόν.  

Ας δούμε αυτό που συμβαίνει με δυο εικόνες. 

Εικόνα 1η: Φανταστείτε μία αγροτική κοινότητα, τα μέλη της οποίας έχουν συμφωνήσει ότι κάθε εργαζόμενος δίνει το 1/5 από το φαγητό που έχει στο πιάτο του (εισφορές 20%) υπέρ των ηλικιωμένων που δεν μπορούν πια να δουλεύουν. Στο τραπέζι οι εργαζόμενοι είναι 4πλάσιοι από τους ηλικιωμένους. Κάθε ηλικιωμένος παίρνει το 1/5 από 4 μερίδες και τελικά το πιάτο του γεμίζει (σύνταξη) όσο και το πιάτο του μέσου εργαζόμενου (μισθός). Αν συνυπολογίσουμε ότι ο εν λόγω ηλικιωμένος, κατά τον εργασιακό του βίο παραχωρούσε επί 35 χρόνια στους τότε ηλικιωμένους το 1/5 από τη μερίδα του (αποταμίευση) και σε αντάλλαγμα σήμερα και για τα επόμενα 15 έτη θα λαμβάνει τα 4/5 μιας μερίδας φαγητού, μπορούμε να πούμε πως η αποταμίευση είχε μια πολύ καλή απόδοση: έδινε 1/5 για 35 έτη και θα λάβει 4/5 για 15 έτη. 

Εικόνα 2η: Περνούν τα χρόνια, αλλάζουν οι γενιές και οι συνθήκες ζωής και τώρα στο τραπέζι κάθονται όσοι εργαζόμενοι τόσοι και ηλικιωμένοι. Με τους ίδιους κανόνες, το πιάτο των ηλικιωμένων τώρα είναι μισοάδειο -μόλις το 1/5 της μερίδας- και η απόδοση της αποταμίευσής τους πολύ κακή: έδιναν 1/5 για 35 έτη και θα λάβουν μόλις 1/5 για 15 έτη. 

Το διανεμητικό μοντέλο ήταν λειτουργικό, γιατί πρόσφερε καλές αποδόσεις στην αποταμίευση (στις εισφορές) των ασφαλισμένων. Αλλά δεν είναι μια κοινωνική συμφωνία ερήμην των δημογραφικών συσχετισμών. Σήμερα δοκιμάζονται τα όρια του γιατί η κοινωνία μας γέρασε, οι νέοι και οι εργαζόμενοι λιγόστεψαν ενώ πολλαπλασιάστηκαν οι ηλικιωμένοι και οι συνταξιούχοι. Οι δυσμενείς δημογραφικοί συσχετισμοί σημαίνουν πολύ φτωχές αποδόσεις για τις αποταμιεύσεις των ασφαλισμένων εντός του διανεμητικού συστήματος, περιορισμένη ανταποδοτικότητα των εισφορών και χαμηλότερη παροχή/(σύνταξη). 

Υπό αυτήν την έννοια, η μετάβαση από την διανεμητική ασφάλιση στην κεφαλαιοποιητική είναι απλά η έξοδος από μια κοινωνική συμφωνία που ήταν συμφέρουσα και ελκυστική για όλους όταν συμφωνήθηκε αλλά σήμερα κατέληξε πολύ ασύμφορη και επικίνδυνη για τις νεότερες γενιές ασφαλισμένων.  

Με την κεφαλαιοποιητική δομή της επικουρικής ασφάλισης δίνουμε τη δυνατότητα στις νέες γενιές ασφαλισμένων...

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΗΦΗΝΟΚΡΑΤΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ο μπαμπούλας της «γερασμένης» Ευρώπης

Γράφει ο Θάνος Τζήμερος

Μέχρι το 1500 μ.Χ., στον πλανήτη μας ζούσαν λιγότεροι από 500 εκατομμύρια άνθρωποι.  

Ήταν λίγοι; 

Το 1950 είχαν γίνει 2,5 δισ.  

Ήταν πολλοί; 

Σήμερα κοντεύουμε τα 8 δισ. 

Είμαστε πολλοί ή λίγοι;  

Η Ε.Ε. των 27 έχει 446 εκατομμύρια πληθυσμό.  

Είναι πολλά ή λίγα;  

Αν ένα κριτήριο είναι η πυκνότητα, η Ε.Ε. έχει 117 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Συγκριτικά η Αυστραλία έχει 3, η Αφρική 33, η Βόρεια Αμερική 22 και η Ασία 95. Μήπως δεν είναι και τόσο άσχημη ιδέα να γίνουμε λιγότεροι;

“Μα, δεν είναι μόνο οι απόλυτοι αριθμοί. Ο σημερινός πληθυσμός της είναι γερασμένος. Το ποσοστό των νέων μικραίνει και των ηλικιωμένων μεγαλώνει!” θα πει ο διακινητής του μπαμπούλα της γερασμένης Ευρώπης. 

Η απάντηση είναι πως αυτός είναι ο μόνος φυσιολογικός και ειρηνικός τρόπος για να μειωθεί ένας πληθυσμός. Όλοι οι άλλοι είναι βίαιοι.

Οι πληθυσμοί των έμβιων όντων ελέγχονται από θηρευτές, από μικρόβια κι από τη διαθέσιμη τροφή. Το ίδιο συμβαίνει και με τον άνθρωπο, συν έναν παράγοντα ακόμα: τον οικογενειακό προγραμματισμό. Είμαστε το μόνο είδος στον κόσμο που γνωρίζει την έννοια της αντισύλληψης. Ευτυχώς. Διότι αλλιώς, ελλείψει θηρευτών, θα πολλαπλασιαζόμασταν με γεωμετρική πρόοδο και θα πεθαίναμε σωρηδόν από πείνα. Ή από ιούς. Ίσως αυτοί να είναι οι “θηρευτές” που φτιάχνει η φύση για να ελέγξει τον ανθρώπινο πληθυσμό. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ιοί διευκολύνονται στην εξάπλωσή τους από το “στριμωξίδι”, δηλαδή τον υπερπληθυσμό.

Όμως δεν αυξάνονται και πληθύνονται όλες οι φυλές. 

Η ευρωπαϊκή οικογένεια αποφάσισε πως προτιμάει να έχει λιγότερα παιδιά και υψηλότερο βιοτικό επίπεδο. Προτιμάει οι γυναίκες να έχουν επαγγελματική δραστηριότητα και αυτό συνεπάγεται αναπόφευκτα μικρότερη τεκνοποιητική δραστηριότητα. Λιγότεροι κάτοικοι σημαίνει περισσότερες δυνατότητες και πλούτος για τον καθένα, ακριβώς όπως το μοναχοπαίδι έχει καλύτερη εκπαίδευση και κληρονομεί τις περιουσίες και των δύο γονέων. Στην Ευρώπη για μερικές δεκαετίες θα μειώνεται ο πληθυσμός, κάποια στιγμή η τάση θα αντιστραφεί, ο πληθυσμός θα αυξηθεί ξανά, αργότερα μπορεί να μειωθεί ξανά, και κάθε φορά θα ισορροπεί σε έναν αριθμό που θα εκφράζει τις τάσεις, τις αξίες και τις δυνατότητες κάθε εποχής. Κι αυτό θα γίνεται όσο υπάρχει ανθρωπότητα. Γιατί να είναι πρόβλημα;

“Μα έτσι δεν υπάρχουν νέοι για να στηρίξουν την παραγωγή!” 

Μπα; Η παραγωγή στηρίζεται μόνο από τους νέους; Στην Αφρική, που ο μισός πληθυσμός είναι κάτω από 20 ετών πόση παραγωγή έχουν;  

Η Ευρώπη, εδώ και δεκαετίες, δεν χρειάζεται στρατούς από “μπράτσα” για την παραγωγή της, ούτε καν την αγροτική. Ένας 60άρης χειριστής αγροτικού μηχανήματος ή προγραμματιστής ρομπότ είναι χιλιάδες φορές παραγωγικότερος από έναν ανειδίκευτο 25άρη εργάτη.

Το πρόβλημα είναι άλλο. Όμως οι “γεροευρωπάκηδες” το αναφέρουν τελευταίο: “με τη συρρίκνωση του ποσοστού των νέων εργαζομένων δεν αντέχουν τα ασφαλιστικά συστήματα και το κράτος πρόνοιας”. “Οι συντάξεις και οι παροχές υγείας στους ηλικιωμένους κοστίζουν. Ποιος θα τις χρηματοδοτεί;” είναι η κατάληξη κάθε αναφοράς στο θέμα.  

Πείτε το, λοιπόν, σύντροφοι, από την αρχή, ως εισαγωγή. Όχι ως επιμύθιο. Το πρόβλημα ονομάζεται “ασφαλιστικό σύστημα” που η Ευρώπη έστησε ως “πυραμίδα”, ως σύστημα Πόντζι, με τα λεφτά των άλλων και “κράτος πρόνοιας” που λειτουργεί ως μηχανισμός άγρας ψήφων με το προσωπείο του γαλαντόμου χρηματοδότη “ευπαθών” ομάδων. Πάντα με τα λεφτά των άλλων. Λίγο – πολύ όλες οι χώρες της Ε.Ε. τέτοιο σύστημα έχουν, με πρωταθλήτρια, φυσικά, τη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας και της φαιδρότερης πολιτικής.
 

Όμως οι πυραμίδες καταρρέουν νομοτελειακά, διότι κάποτε τελειώνουν αυτοί που τις χρηματοδοτούν, ακόμα κι αν κάθε γυναίκα γεννούσε 7,6 παιδιά κατά μέσο όρο όπως στον Νίγηρα. Καταρρέει νομοτελειακά και το κράτος πρόνοιας. Έχοντας την τάση να διογκώνεται συνεχώς εις βάρος της παραγωγικής οικονομίας εξελίσσεται ως καρκινικός όγκος: αργά ή γρήγορα σκοτώνει τον υγιή ιστό. Η πολιτική ηγεσία της Ευρώπης, και της Ελλάδας επίσης, θέλει να πετάξει την απασφαλισμένη χειροβομβίδα στον επόμενο και προσπαθεί να κερδίσει χρόνο. Διότι δεν έχει τα κότσια να πει στον πολίτη:

«Όσα σου τάξαμε ήταν ένα πουκάμισο αδειανό. Λεφτά δεν υπάρχουν. Όχι μόνο για αναδρομικά συνταξιούχων, αλλά ούτε για τις τρέχουσες παροχές. Η τόσο υποκριτικά σερβιρισμένη “αλληλεγγύη των γενεών” είναι στην πραγματικότητα μια καραμπινάτη ληστεία των νέων, τους οποίους υποχρεώνουμε, υπερφορολογώντας τους, να χρηματοδοτούν τις πλουσιοπάροχες συντάξεις των πατεράδων και των παππούδων τους, συντάξεις που δεν δικαιολογούνται αναλογιστικά ούτε κατ’ ελάχιστον από τις ασφαλιστικές τους εισφορές.» Και να του προτείνει: «Έλα να ξεκινήσουμε από την αρχή, απαντώντας με ειλικρίνεια και λογική στα θεμελιώδη ερωτήματα της οργάνωσης και χρηματοδότησης μιας κοινωνίας».

Ποια είναι αυτά; 

Παρουσιάζω, ως τροφή για σκέψη, τα σημαντικότερα κατά την άποψή μου, δίνοντας τις απαντήσεις που θεωρώ σωστές.

Ποιος είναι υπεύθυνος για την περίθαλψη ενός ηλικιωμένου;

Ο ίδιος. Κάνοντας οικονομίες όταν είναι σε παραγωγική ηλικία ή/και δημιουργώντας οικογένεια. Για χιλιάδες χρόνια, τα παιδιά περιέθαλπαν τους γονείς τους. Γι’ αυτό οι οικογένειες έκαναν πολλά παιδιά. Διότι κάποιο θα είχε τη θέληση και τη δυνατότητα να γηροκομήσει τους γονείς. Το «γεροντομοίρι» ήταν το μέρος της περιουσίας που κρατούσαν οι γονείς για τον εαυτό τους και το έπαιρνε όποιο παιδί ή συγγενής τούς φρόντιζε στο τέλος της ζωής τους. Όταν το κράτος είπε “εγώ θα σε φροντίσω στα γεράματα” δημιούργησε το πρώτο αντικίνητρο στην τεκνοποιία. Όταν ξέρεις ότι τα γεράματά σου θα τα χρηματοδοτήσουν τα παιδιά των άλλων, γιατί να κάνεις πολλά δικά σου; Κάνεις ένα, το πολύ δύο. 

Αν κάποιος, μολονότι υγιής, υπήρξε τόσο αδιάφορος, τόσο απερίσκεπτος ή τόσο ανίκανος στη ζωή του, και δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει τα γεράματά του, το κράτος θα του παρέχει, μετά τα 67, υπηρεσίες, όχι χρήματα: τροφή, στέγη και περίθαλψη, με συνολικό ποσό για αυτή την κατηγορία δημόσιας δαπάνης συγκεκριμένο ποσοστό του ΑΕΠ, που θα αποφασίσουμε με δημοψήφισμα, θα εγγράφεται στον προϋπολογισμό και θα επιμερίζεται στους δικαιούχους. Περισσότεροι δικαιούχοι, λιγότερες παροχές για τον καθένα. Λυπάμαι, αλλά πρέπει να υπάρχει αντικίνητρο στο “όσα έρθουν κι όσα πάνε”, όταν συνεπάγεται την ενθυλάκωση του ιδρώτα των άλλων.

Ποιος ψηφίζει για το ύψος των χρημάτων που αποσπά από τον δημόσιο κορβανά, δηλαδή τα χρήματα των φορολογουμένων;

Όχι αυτός που ωφελείται. Δεν έχει καμμία λογική ή ηθική βάση να ψηφίζω εγώ πόσα λεφτά θα πάρω από σένα, με τη διαμεσολάβηση των κομμάτων εξουσίας, που με δελεάζουν με παροχές και επιδόματα για να υφαρπάσουν την ψήφο μου. Μου κάνει εντύπωση πως τόσοι λεπτολόγοι δημοσιολογούντες δεν επεσήμαναν ποτέ το τερατώδες conflict of interest ανάμεσα στον ρόλο του ψηφοφόρου και αυτού που ωφελείται οικονομικά από την ψήφο του. Αυτή η “δημοκρατική” διαστροφή ανήγαγε τους πελατειακούς μηχανισμούς σε θεμελιώδη “αξία” της πολιτικής μας ζωής και ανάγκασε π.χ. τον Κυριάκο, που ως υπουργός δήλωνε πως είναι αυτονόητο να απολύονται οι ακατάλληλοι δημόσιοι υπάλληλοι, να δεσμεύεται προεκλογικά ότι κανένας Δ.Υ. δεν πρόκειται να απολυθεί, όσο ανεπαρκής κι αν είναι. Δηλαδή, τι νομίζεις ότι ψηφίζουν οι χιλιάδες μετακλητοί, κόκκινοι, πράσινοι ή μπλε, και οι οικογένειές τους που γνωρίζουν πως με αλλαγή κυβέρνησης παύουν να χρηματοδοτούνται; Η πρότασή μου φαίνεται επαναστατική αλλά είναι απολύτως λογική: κάθε πολίτης θα έχει τον προσωπικό του λογαριασμό δοσοληψιών με το κράτος, με χρονικό μέτρο μια κοινοβουλευτική περίοδο. Δικαίωμα ψήφου θα έχουν όσοι συμβάλλουν στο κοινό ταμείο, έστω και λίγο. Αν παίρνεις περισσότερα από όσα δίνεις, τα πολιτικά σου δικαιώματα αναστέλλονται. Ξέρω πως θα εκμανούν πάλι οι πελάτες και κυρίως οι πάτρωνές τους με τον Τζήμερο που εισάγει καινά δαιμόνια. Ας βρεθεί, όμως, κάποιος να μου απαντήσει με επιχειρήματα, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει στο πολίτευμά μας επανορθωτικός μηχανισμός για το απαράδεκτο διαχρονικό και διακομματικό καθεστώς της αγοράς ψήφων με κρατικό, δηλαδή δικό σου, χρήμα.

Πώς πρέπει να χτιστεί ένα βιώσιμο ασφαλιστικό σύστημα;

Ως ανταποδοτικό – κεφαλαιοποιητικό. Μόνο. Όχι, όπως ακούμε κατά κόρον από τους υπεύθυνους της εθνικής παρακμής, με τρεις πυλώνες και ο ανταποδοτικός να είναι ο ένας, ο πιο αδύναμος από τους τρεις. Ο ανταποδοτικός θα είναι ο μόνος πυλώνας. Απ’ όσα έδωσες, από αυτά έχεις λαμβάνειν. Οτιδήποτε άλλο συνιστά κλοπή.

Ποια είναι η σωστή ηλικία συνταξιοδότησης;
 

Θα κρίνει ο καθένας για τον εαυτό του, βάσει αναλογιστικού προσδιορισμού της σύνταξής του. Βγαίνεις νωρίς; Παίρνεις λίγα. Βγαίνεις αργά; Παίρνεις πολλά. Θα πληκτρολογείς τον ΑΔΤ σου (ας ελπίσουμε ότι κάποια στιγμή όλοι οι αριθμοί μας, ΑΔΤ, ΑΦΜ, ΑΜΚΑ κ.λπ. θα γίνουν ένας) και θα βλέπεις ποια σύνταξη μπορεί να χρηματοδοτήσει ο προσωπικός σου “κουμπαράς” σε κάθε ηλικία αποχώρησης. Και εσύ θα αποφασίζεις.

Κρατικός ή ιδιωτικός ασφαλιστικός φορέας;
 

Ιδιωτικός και μόνον. Με ασφάλειες υγείας και ζωής διαχωρισμένες. Το κράτος θα εποπτεύει την ασφαλιστική αγορά για να επισημαίνει έγκαιρα φαινόμενα αφερεγγυότητας ή “πυραμίδας”. Αυτή είναι η δουλειά του. Δεν είναι να πουλάει ασφάλειες και ελπίδες που δεν μπορεί να υποστηρίξει οικονομικά. Μέχρι σήμερα, το κράτος οδήγησε σε χρεοκοπία ΟΛΑ τα ταμεία που είχε στη δικαιοδοσία του. Είναι δυνατόν ένας τέτοιος μηχανισμός να επιβλέψει σωστά την ιδιωτική αγορά; Όμως, παρ’ όλα αυτά, η ιδιωτική ασφάλιση μετράει μία μόνο χρεοκοπία, της “ΑΣΠΙΣ – ΠΡΟΝΟΙΑ”. Η δημόσια ασφάλιση δεν μετράει ούτε ένα υγιές ταμείο. Το οξύμωρο είναι ότι η ΑΣΠΙΣ – ΠΡΟΝΟΙΑ, στήνοντας “πυραμίδα”, μιμήθηκε το κράτος!

Και η ασφάλιση των Δημοσίων Υπαλλήλων;

Και αυτή ιδιωτική. Το κράτος, όπως κάθε εργοδότης, θα συμφωνεί με τον δημόσιο υπάλληλο τον ετήσιο μισθό του (σε πραγματικά λεφτά) και ο καθένας θα τον διαχειρίζεται κατά το δοκούν, επιλέγοντας την ασφάλεια υγείας και ζωής που του ταιριάζει. Σήμερα οι Δ.Υ. παίρνουν συντάξεις, με ασφαλιστικές εισφορές που ήταν απλώς λογιστικές εγγραφές και ουδέποτε κατεβλήθησαν, υπολογισμένες σε μισθούς πολύ πάνω από τα επίπεδα της αγοράς, καθορισμένους από το κομματικό πελατειακό σύστημα. Κι αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο.

Θα υπάρχει Κράτος Πρόνοιας;

Φυσικά! Για όσους όμως έχουν πραγματική ανάγκη λόγω αναπηρίας ή προβλημάτων υγείας, σωματικών ή ψυχικών. Το σημερινό δήθεν κράτος πρόνοιας είναι η μεγαλύτερη απάτη του κρατισμού. Λεηλατεί τα εισοδήματα του εργαζόμενου πολίτη για να του επιστρέψει πενταροδεκάρες, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί στρατούς ιδρυματοποιημένων τεμπέληδων που ζουν μονίμως από τον ιδρώτα των άλλων. Ή μεταναστών που κάθονται σπίτι και γεννοβολάν ξεκοκκαλίζοντας τα επιδόματα πολυτέκνων. Και οι οποίοι, φυσικά, ψηφίζουν μονοκούκι αυτόν που τους τάζει τα περισσότερα.

 
Ποιος είναι υπεύθυνος να στηρίξει οικονομικά κάποιον όταν χάνει τη δουλειά του;
 

Ο ίδιος, με τις οικονομίες που έκανε όταν εργαζόταν. Αν δεν έκανε, θα πρέπει να είναι διατεθειμένος να εργαστεί σε οποιαδήποτε προσφερόμενη εργασία, ακόμα κι αν την θεωρεί “κατώτερη”. Αν η μία δουλειά τού ξινίζει και η άλλη τού βρωμάει, θα πρέπει να ζοριστεί κι ίσως να πεινάσει μέχρι να καταλάβει πως δεν παντρεύεσαι καμμιά ειδικότητα και η αγορά αποφασίζει πόσους κοινωνιολόγους, πολιτικούς επιστήμονες, δικηγόρους, βιβλιοθηκονόμους κ.λπ. χρειάζεται. Όταν οι κρατικές παροχές – επίδομα ανεργίας, επιδότηση ενοικίου, επιδότηση ηλεκτρικού, κοινωνικό μέρισμα, κουπόνια για supermarket και λαϊκές κ.λπ.– ξεπερνούν τον βασικό μισθό, ποιος είναι τόσο χαζός ώστε να πάει να δουλέψει για λιγότερα; Όποιους της παραγωγικής οικονομίας και να ρωτήσετε, παντού στην Ελλάδα της “μεγάλης ανεργίας”, θα σας διαβεβαιώσουν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημά τους είναι πως δεν βρίσκουν εργαζόμενους! Κανένας δεν πάει για δουλειά και αναγκάζονται να προσλαμβάνουν αλλοδαπούς. Τεχνικές γνώσεις έχουν λίγοι νέοι Έλληνες και οι περισσότεροι θέλουν γραφείο, απεχθανόμενοι τη γραμμή παραγωγής, το χωράφι ή το εργοστάσιο, με μόνιμη επιδίωξη κάποια στιγμή να “τρουπώσουν” στο Δημόσιο. Καμμία οικονομία δεν έχει μέλλον έτσι. Δουλεύουμε γιατί έχουμε ανάγκη, όχι από χόμπυ. Αν το κράτος απαλείψει την ανάγκη, διαγράφει και το κίνητρο για εργασία. Είναι τόσο απλό.

Πώς πρέπει να γίνεται η αναδιανομή του εισοδήματος;

Δεν πρέπει να γίνεται. Και μόνο η λέξη “αναδιανομή” είναι απατηλή. Το αρχικό εισόδημα δεν διανέμεται από κάποιον, ώστε να το αναδιανείμει το κράτος. Το εισόδημα παράγεται με πολύ κόπο. Η περιώνυμη “αναδιανομή” είναι η υπεξαίρεση χρημάτων από αυτούς που παράγουν για να αγοραστούν οι ψήφοι αυτών που δεν παράγουν. Και, φυσικά, για να πληρωθεί η πολυάνθρωπη κρατική γραφειοκρατία που μεθοδεύει την κλοπή. Σε μια από τις τελευταίες συνεδριάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής, που ενέκρινε χρηματοδότηση τραγουδιστών, ηθοποιών και της Ένωσης Σεναριογράφων Ελλάδος για να κάνει δωρεάν σεμινάρια συγγραφής σεναρίου σε φερέλπιδες Σπήλμπεργκ, είπα στους “συναδέλφους” μου, εκπροσώπους των πολιτών της Αττικής: για κάθε ευρώ που εγκρίνουμε ως δαπάνη θα πρέπει να κάνουμε μια υποθετική συζήτηση με τον φορολογούμενο. “Με ξεσκίζετε στη φορολογία” θα λέει ο φορολογούμενος. “Ναι αλλά έχει έξοδα το κράτος, που πρέπει να χρηματοδοτηθούν” θα λέμε εμείς, οι αιρετοί. “Ποια έξοδα; Για την ασφάλεια; Για την Άμυνα; Για την Παιδεία; Για την Υγεία;” θα ρωτήσει ο φορολογούμενος. “Όχι! Για να χρηματοδοτήσουμε δωρεάν σεμινάρια συγγραφής σεναρίου!” θα απαντήσουμε εμείς. Στέκει; “Πρέπει να στηρίξουμε τους καλλιτέχνες” απάντησαν. Γιατί; Υποχρέωσε κανένας κάποιον με την απειλή του όπλου να γίνει σεναριογράφος, ηθοποιός, τραγουδιστής, διαφημιστής, αρχιτέκτονας, πυρηνικός φυσικός; Μόνος του διάλεξε ένα επάγγελμα και πήρε τα ρίσκα του. Αν η επαγγελματική του πίτα μικραίνει, ή θα συμφιλιωθεί με λιγότερα έσοδα ή θα αλλάξει δουλειά. Με ποια ηθική και λογική βάση, κάποιοι επαγγελματίες στηρίζονται από τους φόρους κάποιων άλλων που μπορεί να βρίσκονται σε χειρότερη οικονομική κατάσταση;


30 χρόνια μετά την πτώση της Σοβιετίας, βλέπουμε ότι ο δυτικός κόσμος που μεγαλούργησε στηριζόμενος στις αρχές της οικονομικής ελευθερίας, της προσωπικής ευθύνης, της αναλογίας δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, της αξιοκρατίας, της καινοτομίας, του κέρδους, αντιγράφει τις πατέντες του καταρρεύσαντος σοσιαλισμού. Και στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. 

Είναι ωραίο να εξαγγέλεις “δωρεάν” παροχές αβέρτα. Πουλάς ανθρωπισμό, γίνεσαι συμπαθής και τσιμπάς ψηφαλάκια. Αλλά ...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Ενα ενιαίο βασικό εισόδημα για όλους

Του ΘΟΔΩΡΗ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πώς θα άλλαζε η ζωή σας αν κάθε μήνα έμπαιναν στο λογαριασμό σας, ας πούμε, 300 ευρώ;  

Χωρίς προϋποθέσεις ή όρους. Ανεξάρτητα από το ποιος είστε, πόσα παιδιά έχετε, το αν δουλεύετε ή όχι. Αρκεί να είστε ενήλικος και να ζείτε μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα, και 300 ευρώ θα μπαίνουν στο λογαριασμό σας το μήνα, για πάντα. Πώς θα σας φαινόταν;

Για πολλούς θα ήταν ένα καλοδεχούμενο χαρτζηλίκι, μια ανάσα για να πληρώσουν το νοίκι ή τις δόσεις κάποιου δανείου.  

Για λίγους θα ήταν ασήμαντο.  

Για κάποιους θα ήταν κάτι το σωτήριο, θα τους επέτρεπε να γλιτώσουν από την ακραία φτώχεια, να εξασφαλίζουν τα απολύτως απαραίτητα προς το ζην, να μην φοβούνται κάθε μέρα ότι δεν θα βρουν τρόπο να αγοράσουν φαγητό ή να πληρώσουν τους λογαριασμούς του νοικοκυριού. 

Αυτή είναι η ιδέα του “ενιαίου" ή “καθολικού βασικού εισοδήματος”: ένα ποσό από τον κρατικό προϋπολογισμό σε κάθε πολίτη, χωρίς καμία προϋπόθεση, για πάντα, με κύριο στόχο την εξαφάνιση της ακραίας φτώχειας. Ένα μικρό οικονομικό μαξιλάρι για όλους.  

Ακούγεται σαν όνειρο (ή, για κάποιους πιο πεζούς πραγματιστές, σαν δημοσιονομικός εφιάλτης), αλλά δεν είναι ούτε παράλογη, ούτε καν καινούργια ιδέα. Συζητιέται εδώ και πεντακόσια χρόνια.

Από παλιά πολιτικοί και διανοούμενοι σκέφτονταν παρόμοια μέτρα για να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο της ακραίας φτώχειας και των κραυγαλέων ανισοτήτων σε κατά κανόνα πλούσιες χώρες. Πώς είναι δυνατό να παράγεται τόσος πλούτος, σου λέει, και ταυτόχρονα τόσοι άνθρωποι να μην έχουν αρκετά για να ζήσουν; Κάτι δεν λειτουργεί σωστά. Δεδομένου, μάλιστα, ότι ο πλούτος μιας κοινωνίας χτίζεται μεν κυρίως από ιδιωτικά χέρια και μυαλά αλλά σε εν μέρει κοινόχρηστο, δημόσιο υπόβαθρο (σε ποιον ανήκουν οι δρόμοι, η περισσότερη γη, η βασική έρευνα των πανεπιστημίων, η θάλασσα, ο αέρας ή ο ήλιος;) τότε πολύ λογικά πολλοί πολύ έξυπνοι άνθρωποι κατά καιρούς έχουν διατυπώσει την ιδέα ότι ένα (έστω μικρό) μέρος αυτού του πλούτου θα πρέπει να μοιράζεται εξίσου σε όλους.

“Το ποσοστό του πλούτου που πήγαινε στην εργασία και το ποσοστό που πήγαινε στο κεφάλαιο παράμεναν λίγο-πολύ σταθερά. Όχι πια”, γράφει ο οικονομολόγος Γκάι Στάντινγκ, συνιδριτής του Basic Income Earth Network στο βιβλίο του “Basic Income: And How We Can Make It Happen”. “Πλέον όλο και περισσότερος πλούτος πηγαίνει σε λιγοστούς ‘ραντιέρηδες’”. “Χρειαζόμαστε ένα νέο σύστημα αναδιανομής, πολιτικές που θα αναδιανέμουν από αυτούς που η αγορά θα αντάμοιβε σε αυτούς που αγορά θα άφηνε πίσω. Ένα καθολικό ενιαίο εισόδημα θα ήταν ένας τρόπος να επιτευχθεί αυτό”, έλεγε ο νομπελίστας Χριστόφορος Πισσαρίδης το 2016 στο Νταβός.

Τα τελευταία χρόνια η ιδέα του ενιαίου βασικού εισοδήματος έχει μπει πιο έντονα στο δημόσιο διάλογο, για διάφορους λόγους. Μερικοί από αυτούς είναι, φυσικά, οι ανισότητες σε πολλές πλούσιες χώρες του κόσμου, η καθολικά παραδεκτή αποτυχία πολλών (ενίοτε δαπανηρών) συστημάτων πρόνοιας να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της φτώχειας, η παγκοσμιοποίηση, ή τα ρομπότ που θα μας πάρουν τις δουλειές. Επειδή αυτά τα θέματα είναι οφθαλμοφανή και ιδεολογικά κάπως ουδέτερα, οι πολλοί πολύ έξυπνοι άνθρωποι που υποστηρίζουν δημόσια την ιδέα του ενιαίου βασικού εισοδήματος είναι και εντελώς ετερόκλητοι και παράταιροι, από το Μάρτιν Λούθερ Κινγκ μέχρι το Ρίτσαρντ Νίξον και από τον Μπέρνι Σάντερς μέχρι το Μαρκ Ζάκερμπεργκ. Είναι ένα από τα λίγα θέματα στα οποία αριστεροί κρατιστές και φιλελεύθεροι “της αγοράς” συμφωνούν απολύτως, έστω και από διαφορετική αφετηρία. Στις τελευταίες εκλογές ένας από τους υποψηφίους για το χρίσμα των Δημοκρατικών, ο επιχειρηματίας Άντριου Γιανγκ, κατέβηκε με κύρια πολιτική πρόταση την υιοθέτηση ενός προγράμματος ενιαίου βασικού εισοδήματος $1000 το μήνα για κάθε αμερικανό, το οποίο ονόμασε “Μέρισμα Ελευθερίας”.

Κι όλα αυτά πριν έρθει ο κορωνοϊός.
 

Καθώς οικονομίες κλείνουν και η ανεργία καλπάζει σε όλες τις χώρες του κόσμου, τα κράτη ξαφνικά αρχίζουν να δίνουν απευθείας χρήματα σε μεγάλες ομάδες του πληθυσμού, στις περισσότερες περιπτώσεις με κάποια εισοδηματικά ή άλλα κριτήρια, αλλά σε μεγαλύτερη κλίμακα από ποτέ. Οι ΗΠΑ δίνουν $1200 το μήνα σε εκατομμύρια πολίτες, η Ελλάδα 800 ευρώ εφάπαξ σε κάποιες κατηγορίες εργαζομένων που πλήττονται. Μόλις προχτές ο ιδρυτής του Twitter έδωσε $5 εκατομμύρια στον οργανισμό του Άντριου Γιανγκ για να τρέξει ένα παρόμοιο πρόγραμμα σε νοικοκυριά που έχουν πληγεί από την πανδημία.

Οπότε είναι μια καλή αφορμή να συζητήσουμε λίγο περισσότερο για την ιδέα αυτή. Είναι εφικτή; Πώς θα μπορούσε να μοιάζει;  

Αξίζει να αναφέρουμε πρώτα απ’ όλα ότι υπάρχουν διάφορες παραλλαγές στο μοντέλο, από τον “αρνητικό φόρο εισοδήματος” του Μίλτον Φρίντμαν, ή την ιδέα του Φιλίπ βαν Παρές για ένα “ευρωπαϊκό μέρισμα” 200 ευρώ για κάθε ευρωπαίο πολίτη, μέχρι τις διάφορες μορφές του “ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος” που εφαρμόζουν πολλές ανεπτυγμένες χώρες (και η δικιά μας).

Μικρή παρένθεση εδώ: μια από τις ιδέες που μου άρεσαν πιο πολύ διαβάζοντας για το θέμα είναι το “ταμείο παιδιού”. Θα σας πω τι είναι: