ΔΙΕΘΝΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ - ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ο Θαλής και η Barbie

Γράφει ο  Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης 

Καθηγητής Παθολογίας, Ερευνας και Πολιτικής Υγείας, Επιστημών Δεδομένων και Στατιστικής στο Πανεπιστήμιο Stanford.
 

Xάρηκα όταν άκουσα ότι το βραβείο επιχειρηματικότητας «Θαλής» δόθηκε σε ελληνίδα επιστήμονα «που διαπρέπει στη NASA». Πιστεύω ακράδαντα στην ισότητα των φύλων στις επιστημονικές ικανότητες, θεωρώ μάλιστα ότι οι γυναίκες πλεονεκτούν σε ηγετικό χάρισμα. Εψαξα λοιπόν ενθουσιασμένος τo βιογραφικό της βραβευμένης. Ομως γρήγορα διαπίστωσα ότι πολλές Ελληνίδες με το ίδιο επώνυμο (και δεκάδες χιλιάδες έλληνες και ελληνίδες επιστήμονες συνολικά) έχουν μεγαλύτερη απήχηση στην επιστημονική βιβλιογραφία από εκείνη.

Για παράδειγμα, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με το ίδιο επίθετο διαθέτει διακεκριμένο έργο στην αντιμικροβιακή χημειοθεραπεία. Προέρχεται από τη σχολή του καθηγητή Γεώργιου Δαΐκου που έχει αναδείξει σημαντικότατες ελληνίδες επιστήμονες – ιατρούς. Ο αριθμός επιστημονικών αναφορών της στη δημόσια διαθέσιμη βάση Google Scholar είναι 5.259. 

Αλλη ερευνήτρια με το ίδιο επίθετο στο Ινστιτούτο Νανοεπιστημών και Νανοτεχνολογίας του Δημόκριτου ήδη σε νεαρότατη ηλικία έχει εξαιρετικό έργο με πρακτικές εφαρμογές και διεθνή απήχηση (1.358 αναφορές).

Με το ίδιο επώνυμο αλλά και το ίδιο όνομα, συνονόματη με διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο είναι επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Calgary και στο Red Deer College. Η νευροβιολογική της έρευνα αναφέρεται 1.019 φορές. 

Αλλη συνονόματη ιατρός διευθύνει Μονάδα Εντατικής Θεραπείας σε μεγάλο νοσοκομείο. Αριθμός επιστημονικών αναφορών, 1.005. 

Τρίτη συνονόματη εργάζεται στο Ινστιτούτο Βιοχημείας και Γενετικής στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας. Αριθμός επιστημονικών αναφορών, 297.

Η βραβευμένη είναι άλλη. 

Χρησιμοποιήθηκε πρόσφατα ως πρότυπο για κούκλα της μάρκας Barbie. Εχει προωθηθεί από πολλά ΜΜΕ ως ηγούμενη σε θέματα ιατρικής – υγείας. Εκτός από τον «Θαλή», έχει αποσπάσει διάφορα βραβεία ηγεσίας και ένα βραβείο του Βατικανού – για επιστήμη. Τιμάται ως ασχολούμενη με «αναγεννητική ιατρική και βιοαστροναυτική». Στη NASA όμως δεν έχει κάποια μόνιμη θέση, όπως π.χ. η κορυφαία Χρύσα Κουβελιώτου (>50.000 αναφορές). Η βραβευμένη με τον «Θαλή» απλώς παρακολούθησε περαστική ένα πρόγραμμα της NASA Academy. Εμφανίζεται ως πρόεδρος του European Health Parliament (EHP). Ακούγεται τεράστιο, αλλά πρόκειται για ανεπίσημη ομάδα επικοινωνιακού χαρακτήρα. Στους χρηματοδότες του EHP αναφέρεται πρώτη η πολυεθνική Johnson & Johnson, τελευταία η εταιρεία δημοσίων σχέσεων Porter Novelli. Στην ιστοσελίδα αναγνωρίζω μερικά ορθά πλην τετριμμένα μηνύματα πολιτικής υγείας και μπόλικη σαχλή πολιτική νομενκλατούρα.

Ο αριθμός επιστημονικών αναφορών της βραβευμένης είναι 168. Εξέτασα προσεκτικά τις λίγες επιστημονικές δημοσιεύσεις της. Κάποτε τα νούμερα αναφορών αδικούν το έργο. Τολμώ να πω, μάλλον το αντίθετο ισχύει εδώ. Σίγουρα οι δημοσιεύσεις δεν υποστηρίζουν τα αναφερόμενα θριαμβολογήματα καινοτομίας.

Η βραβευμένη μάλλον δεν έχει πάρει καν διδακτορικό δίπλωμα (PhD) – στο Διαδίκτυο φαίνεται να ξεκίνησε διδακτορικό, αλλά δεν αναφέρει να το τελείωσε.  

Σε συνεντεύξεις υπερηφανεύεται ως εμπλεκόμενη στην ανάπτυξη και μεταμόσχευση συνθετικής τραχείας. Δεν βρίσκω κάποια επιστημονική της δημοσίευση περί αυτού. Η μεταμόσχευση τραχείας αποτελεί μάλιστα ευαίσθητο ζήτημα μετά τις μαζικές ηθικές παραβάσεις και αποτυχίες του εγχειρήματος (σκάνδαλο Μακιαρίνι). Η εταιρεία της Transplants Without Donors δεν φαίνεται να έχει ενεργή ιστοσελίδα. Αραγε εξακολουθεί να υπάρχει; Ο επιχειρηματικός σκοπός της εταιρείας αιωρείται επιστημονικά αστήρικτος. Σε συνέντευξη λέει ότι την εμπνέει η επαφή «με ασθενείς στις κλινικές» – όμως δεν είναι ιατρός.

Ο μαγικός κόσμος των startups έχει δημιουργήσει ευκαιρίες αλλά και προβλήματα στον χώρο της βιοϊατρικής. Πριν από σχεδόν 5 χρόνια έγραψα στο JAMA το πρώτο άρθρο που αμφισβητούσε τη Theranos, εταιρεία που είχε ιδρύσει μια καλλονή, dropout του Stanford, φτάνοντας αποτιμώμενη αξία 9 δισ. δολαρίων. Η Theranos πρότεινε να αλλάξει άρδην την ιατρική χωρίς καμία τεκμηρίωση στην επιστημονική βιβλιογραφία. Επεισε πολλούς κορυφαίους στον πολιτικό και επιχειρηματικό κόσμο για την αξία της πριν από την πλήρη κατάρρευση έπειτα από δημοσιογραφική έρευνα της «Wall Street Journal» και την τσιμπίδα ελεγκτικών αρχών. Ηταν φούσκα. Σε επακόλουθες δημοσιεύσεις μαζί με εκλεκτούς συναδέλφους δείξαμε ότι συχνά νέες επιχειρήσεις δίνουν τεράστιες υποσχέσεις επιστημονικής φύσης χωρίς επιστημονική ουσία.

Το βραβείο «Θαλής» το παρέδωσε η αξιότιμη υπουργός Παιδείας και (με κάπως μεγαλύτερη δόση) Θρησκευμάτων. Η υπουργός έχει συστηθεί από μεγάλο αριθμό ΜΜΕ ως πρότυπο αριστείας. Ο αριθμός επιστημονικών αναφορών της υπουργού στη βάση Google Scholar είναι 0.  

Η βραβευθείσα επίσης είναι μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του διαΝΕΟσις, της έρευνας του οποίου ηγείτο ο νυν υπουργός Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (πρώην ΠαΣοΚ). Ο υπουργός έχει συστηθεί από μεγάλο αριθμό ΜΜΕ ως κορυφαίος τεχνοκράτης που θα αναγεννήσει το ελληνικό κράτος. Ο αριθμός επιστημονικών αναφορών του υπουργού στη βάση Google Scholar είναι 27. Ο μέσος όρος των αναφορών των πάμπολλων (συνήθως αδαών) καθηγητών και τεχνοκρατών υπουργών που υπηρέτησαν σε προηγούμενες κυβερνήσεις είναι μεγαλύτερος – θέτω πολύ χαμηλά τον πήχη. 

Περίπου 200.000 έλληνες επιστήμονες έχουν μεγαλύτερη επιστημονική απήχηση από τον μέσο διατυμπανιζόμενο τεχνοκράτη που υπηρετεί στη σημερινή κυβέρνηση. 

Η παράσταση «Ο Καραγκιόζης τεχνοκράτης» έδινε και δίνει πολλές παραστάσεις στην Ελλάδα καθημερινά.

Φυσικά δεν θεωρώ πως επιχειρηματίες και πολιτικοί πρέπει να είναι κορυφαίοι επιστήμονες – ερευνητές. Ομως καλό είναι να σέβονται στοιχειωδώς τη σοβαρή επιστήμη.  

Η επιστήμη μπορεί να προσφέρει μια γείωση στην πραγματικότητα πριν από τη φανφαρονική απογείωση (και συντριβή) της αεριωθούμενης φιλοδοξίας τους.  

Με ενοχλεί επιστημονικό πασάλειμμα και τεχνοκρατικό δήθεν να γίνεται γαρνιτούρα για επίτευξη άλλων σκοπών. Ειδικά σε χώρα που εξοντώνει τοπικά ή εξορίζει μακριά αμέτρητους ταλαντούχους επιστήμονες. 

 Ομως, αν ρωτήσετε έναν επικοινωνιολόγο, το συμπέρασμα είναι σαφές: 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΟΥΡΓΕΛΟΞΕΦΤΙΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Βουή και μανία, χωρίς κανένα νόημα

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Γράφει ο Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης

Καθηγητής Παθολογίας, Ερευνας και Πολιτικής Υγείας, Επιστημών Δεδομένων και Στατιστικής στο Πανεπιστήμιο Stanford των ΗΠΑ.

Τ​​ι σημαίνει όταν η ειδησεογραφία αποκτά υφή ταλαίπωρης, αχρείαστης φασαρίας;  

Τα μέσα ενημέρωσης είναι εμφανώς ενταγμένα σε στρατόπεδα, άλλα λιγότερο και άλλα περισσότερο ξεδιάντροπα.  

Από το υστέρημα της φθίνουσας αξιοπιστίας τους προσδίδουν ένταση μεγαφωνική σε δήθεν τιτάνιες, πλην ουσιαστικά ψοφοδεείς βατραχομυομαχίες. Ο,τι είναι ψόφιο και αδαές μεγαφωνείται – έστω κι αν η αβελτηρία και η απουσία ειλικρίνειας των μονομάχων είναι εγγυημένες, πασίγνωστες στον δήμο, παραδεκτές ακόμα κι από υποστηρικτές τους.

Καθημερινή συνταγή (παρα)πληροφόρησης: ο αντίπαλος φταίει, ο δικός μας έχει δίκιο. Με μεγαλόσχημες θεατρικές αποστροφές, με δάχτυλα που δείχνουν υποτιμητικά τον εμφύλιο εχθρό, οι ρήτορες αλληλοαποκαλούνται λωποδύτες. Διαφωνούν καθολικά εκ προοιμίου. Ο διχασμός γίνεται υποχρεωτικός. Προκύπτουν πολυφωνικές στριγκλιές σε κακότεχνη αντίστιξη. Μανιχαϊκές φωνές που πάσχουν από λαρυγγίτιδα και τσιγαρόβηχα επιχειρούν ένα, φύσει αδύνατο, συνεχές κρεσέντο.

Ιδέες (συν)τετριμμένες ανακυκλώνονται, στερημένες τεκμηρίωσης, αβάπτιστες στην πράξη, αμέτοχες επιστημοσύνης. Ποτίζονται με φτιαχτό ή με γνήσιο θυμό – τι είναι χειρότερο δεν ξέρω.  

Φαντασιοκοπήματα αναμετριούνται. Μετριούνται μόνο με το υποδεκάμετρο του δημοσκόπου: πόσο μπορούν να εντυπωσιάσουν αμαθείς, πόσο μπορούν να μας κάνουν όλους περισσότερο επιλήσμονες.

Οσο κι αν θέλουμε να θεωρούμαστε ο ομφαλός της γης, δυστυχώς είμαστε μικροποσά πλέον στους διεθνείς υπολογισμούς. Μας αρέσει-δεν μας αρέσει, το 2015 ένας ταλαντούχος πολυλογάς καταξόδεψε το τελευταίο κομπόδεμα διεθνούς φήμης της ελλαδικής κοινωνίας για να κατασκευάσει το προσωπικό του σουξέ. Τώρα το μυρμήγκι ντόπιων γεγονότων μάταια κουνάει τις ασήμαντες δαγκάνες του προσπαθώντας να θεωρηθεί μεγαθήριο.  

Αλλού, άλλοτε κι αλλιώς κρίθηκαν και κρίνονται τα κρίσιμα. Για άλλα διλήμματα εξελίσσεται συναρπαστικά –κι επικίνδυνα– ο κόσμος. Οταν η Ιστορία απομακρύνεται με επιτάχυνση, πρέπει να γίνεις γρηγορότερος, ικανότερος για να τη φτάσεις.  

Αλλιώς μηχανεύεσαι πώς να την τραβήξεις απ’ το μανίκι, να την κλαδέψεις, αντικανονικά, όπως όπως. Ελπίζεις μόνο μέσα στη σύγχυση οι έννοιες να μπερδευτούν, ο ξένος διαιτητής να τα ’χει μισοχαμένα, να μη σφυρίξει πέναλτι αλλά Νομπέλ. Προσεύχεσαι στο Αγιο Κομφούζιο (αυτόν τον δαίμονα) να σε δικαιώσει.

Αν λέγονται πολλά χωρίς να σημαίνουν κάτι, γιατί υπάρχει τόση πλειοδοσία ειδήσεων; Πόσες τηλεοπτικές ειδήσεις, πόσα τυπωμένα εικοσιοκτασέλιδα, πόσα ηλεκτρονικά terabytes χρειάζονται για να αναμεταδοθεί επαρκώς το κενό; 

Αναζητώ ενδεικτικά στο Google τον αριθμό ειδήσεων με την αναζήτηση News. Δύο μεγάλα κόμματα αναφέρονται σε 9.990.000 και 10.890.000 ειδήσεις αντίστοιχα. Οι αρχηγοί τους αναφέρονται σε 9.030.000 και 4.350.000 ειδήσεις αντίστοιχα. Οι αριθμοί αυτοί πολλαπλασιάζονται χιλιάδες φορές μέσω περαιτέρω μεγαφώνησης από τα κοινωνικά δίκτυα. Μιλάμε για δισεκατομμύρια γραπτές αναφορές στο τίποτε.

Τα μόνα άλλα ονόματα που φτάνουν αντίστοιχα τοξικά επίπεδα συγκέντρωσης στην ειδησεογραφία είναι αθλητικοί σύλλογοι. Αλλα τόσα δισεκατομμύρια δημόσιες αναφορές λοιπόν σε άλλη μια τετρακίνηση του αδρού θυμικού. Μάλιστα, καθώς τα μέσα πολιτικής ενημέρωσης έχουν εξαγοραστεί πλέον από επιχειρηματίες που έχουν αγοράσει ομάδες, τα πολυαναφερόμενα συγκλίνουν, ενοποιούνται, εναρμονίζονται. Πολλαπλοί διεγέρτες του άλογου πακετάρονται στην τιμή (ή στην ατιμία) του ενός. Στο Αλογο we trust.

Κάνω Google News αναζήτηση στα ονόματα των αρχηγών κομμάτων της Ελβετίας, μιας πρότυπα δημοκρατικής χώρας. Για καθέναν προκύπτουν 10.000-15.000 αποτελέσματα, σχεδόν χίλιες φορές λιγότερα από τα αντίστοιχα ελληνικά.  

Μπορούμε να φανταστούμε μια ειδησεογραφία όπου θα ακούγαμε χίλιες φορές λιγότερο συχνά για κάθε πολιτικό; 

Μπορούμε να φανταστούμε μια ώριμη, αποσυνθηματοποιημένη δημοκρατία; Με επιχειρήματα, τεκμηρίωση, περίσκεψη για τη λήψη αποφάσεων; Με συμφωνία όποτε υπάρχει συμφωνία και διαφωνία όπου υπάρχει πραγματική διχογνωμία;  

Μπορούμε να φανταστούμε ειλικρινή διάλογο εμπλουτισμένο από τα καλύτερα στοιχεία του κάθε αντιδιαλεγόμενου;  

Μπορούμε να φανταστούμε συγχαρητήρια στον αντίπαλο για μια καλή ιδέα; Πραγματικό ενδιαφέρον για το κοινό καλό;

Πετάω στη μηχανή της Google με ελληνική γραφή είκοσι ανθρώπους και πράγματα που θεωρώ ότι πρέπει να ξέρει κανείς, όπως πετάει κάποιος βότσαλα στριφτά στη θάλασσα περιμένοντας να αναπηδήσουν στην επιφάνεια πριν καταλήξουν στον βυθό. Το εμπάργκο στην ποιότητα είναι σχεδόν τέλειο. Συνήθως η Google News αναζήτηση επιστρέφει μερικές δεκάδες ή εκατοντάδες hits. Αλλά κοιτώντας προσεκτικότερα, με λίγες εξαιρέσεις, συνήθως δεν πρόκειται καν για αυτούς. Απλώς τυχαίνει τις περισσότερες φορές κάτι ασήμαντο να προσομοιάζει το όνομά τους. H μηχανή της Google εναποθέτει σαν καλό σκυλί στα πόδια μου ό,τι σκουπίδι μάζεψε στον σκουπιδότοπο που το πήγα.

Σκέφτομαι πολιτισμούς που άφησαν πίσω ίχνη μεγαλοφυΐας και σεβασμού στον άνθρωπο. 

Σκέφτομαι πολιτισμούς που άφησαν πίσω απλώς μακροσκελείς καταλόγους με περιουσιακά στοιχεία, σφραγιδόλιθους, κιούπια με λάδι ή βοοειδή. 

Σκέφτομαι πολιτισμούς που...

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟΚΟΜΜΑΤΟΣΚΥΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Στοιχειώδεις κομματικές γνώσεις για οκτάχρονο παιδί

Γράφει ο  Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης

Καθηγητής Παθολογίας, Ερευνας και Πολιτικής Υγείας, Επιστημών Δεδομένων, και Στατιστικής στο Πανεπιστήμιο Stanford των ΗΠΑ.

Ο​​κτάχρονος: Μπαμπά, να μιλήσουμε για κόμματα;

Πατέρας: Φυσικά, παιδί μου! Πώς κι ενδιαφέρεσαι;

Ο: Να, στο σχολείο τσακώνονται.

Π: Κι εσύ τι κάνεις;

Ο: Τους είπα να μη λένε κακές λέξεις.

Π: Μπράβο! Και σταμάτησαν;

Ο: Σταμάτησαν και τα βάλανε όλοι μαζί μου, ο καθένας γιατί δεν είμαι με το μέρος του. Και τι δεν άκουσα! «Απλυτε», φώναζε ο ένας, «προδότη» ο άλλος! Κι έπειτα ξεφωνίζανε «εσύ, εσύ ξεπούλησες τη Μακεδονία μας». Και οι άλλοι με σπρώχνανε, «χάσου, φασίτσια», κάπως έτσι. Τι σχέση έχει η Μακεδονία και τα παστίτσια; Εγώ για καλό μίλησα, μήπως και παίζαμε όλοι μαζί. Είμαι άπλυτος, προδότης και παστίτσιας, μπαμπά;

Π: Οχι, παιδί μου.

Ο: Γιατί δεν κάνουν κάτι να χαίρονται όλοι, κάτι καλό για όλους;

Π: Καθένας προτιμά δικά του συμφέροντα.

Ο: «Συμφόρατα»;

Π: Συμφέροντα... Οταν κοιτάς μόνο την πάρτη σου.

Ο: Θα γίνουν εκλογές;

Π: Εκλογές; Μάλλον, κάποια στιγμή...

Ο: Και θα βγει η «Νέα Δημοκοπία»;

Π: Εννοείς, Νέα Δημοκρατία;

Ο: Ναι, έτσι.

Π: Μάλλον...

Ο: Μπαμπά, τι είναι «Νέα Δρομοκαϊτία»;

Π: Είναι κουμμουνιστικό κρατικιστικό κόμμα.

Ο: Δηλαδή;

Π: Σαν αυτό που κυβερνούσε τα Σοβιέτ, μια χώρα που διαλύθηκε.

Ο: Γιατί διαλύθηκε;

Π: Πάλιωσε, δεν λειτουργούσε;

Ο: Σαν τη φρυγανιέρα μας που δεν κάνει τοστ;

Π: Κάπως έτσι. Οπως όλη η Ελλάδα σήμερα. Αλλά τα κόμματα εδώ λειτουργούν ακόμα σαν σοβιετικές φρυγανιέρες.

Ο: Πώς λειτουργούν;

Π: Θεωρούν πως το κόμμα έχει δίκιο σε όλα. Το κράτος ανήκει στο κόμμα, το κάνει ό,τι θέλει. Ολα ανήκουν στο κόμμα.

Ο: Ποιοι ψηφίζουν κάτι τέτοιο;

Π: Πολλοί. Οι περισσότεροι ζούνε από το κράτος. Συνταξιούχοι, δημόσιοι υπάλληλοι, ακόμα και ιδιώτες επιχειρηματίες από το κράτος περιμένουν. Ψάχνουν να ανήκουν στο κόμμα που θα του ανήκει το κράτος, ώστε να τους ανήκει το κράτος. Ξέρουν τι κάνουν οι άνθρωποι όταν ψηφίζουν.

Ο: Κι οι νέοι τι ψηφίζουν;

Π: Φαίνεται έμμεσα στις εκλογές κομματικών νεολαιών.

Ο: Τι είναι αυτές;

Π: Κάτι σαν κουμμουνιστικός διαγωνισμός ομορφιάς. Οι κομματικές νεολαίες στήνουν τραπέζια...

Ο: Κι ανεβαίνουν επάνω κοπέλες με μαγιό και χορεύουν;

Π: Οχι ακριβώς. Πάντως η Νέα Δημοκρατία διαθέτει τη μεγαλύτερη, οργανώνει πάρτι με πασαρέλες.

Ο: Ποιος αρχηγεύει στα κόμματα;

Π: Συνήθως αποτυχημένοι. Στα κουμμουνιστικά κόμματα, οι αποτυχημένοι ηγέτες παραμένουν συνέχεια στα πράγματα αρκεί να είναι αρκετά θρασείς. Αν είναι εντελώς αποτυχημένοι γίνονται και πρόεδροι δημοκρατίας, είναι η μεγαλύτερη τιμή. Ομως έχουν μαζευτεί τόσοι τζούφιοι ηγέτες, που δεν ξέρω πόσοι θα προλάβουν να γίνουν πρόεδροι δημοκρατίας.

Ο: Γιατί δεν φέρνουν νέους καλύτερους;

Π: Τους νέους τους διαλέγουν οι παλιοί, ώστε να διαλέξουν πάλι τους χειρότερους.

Ο: Τι άλλο κάνουν τα «μουκουνιστικά» κόμματα;

Π: Τα κουμμουνιστικά κόμματα παθιάζονται για συνδικαλιστικά.

Ο: Τι σημαίνει αυτό; Γαργαλιστικά ακούγεται.

Π: Συνδικαλιστικά. Συνδικαλιστές, άνθρωποι που δυσκολεύουν τη ζωή των άλλων. Περνάνε αυτοί καλά κι εμείς χειρότερα. Ολα τα κόμματα κάνουν συλλογές με συνδικαλιστές.

Ο: Οπως εγώ κάνω συλλογή με ρομποτάκια;

Π: Ωραία τα λες. Συμπεριφέρονται όντως σαν ρομποτάκια, επαναλαμβάνουν το ίδιο πράγμα ό,τι και να τους πεις, ό,τι και να συμβεί. Η Νέα Δημοκρατία, που λέγαμε, έχει πάμπολλους, σαρώνει από ιατρούς, δικηγόρους, μέχρι αγρότες.

Ο: Σοφοί ασχολούνται με κόμματα;

Π: Εννοείς διανοούμενοι; Φυσικά, οι περισσότεροι σοφοί είναι κουμμουνιστές και ερωτευμένοι. Ερωτεύονται εύκολα με κόμματα. Το ομολογούν, πρόσφατα η καρδιά τους ανήκει στη Νέα Δημοκρατία. Μετά θα ανήκει αλλού.

Ο: Μπαμπά, τι είναι «Σφύριζα»;

Π: Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι...

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΞΕΦΤΙΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Σοβαρά τώρα, πώς θα ζήσεις αν δεν είσαι παράνομος;

Γράφει ο Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης
Καθηγητής παθολογίας, έρευνας και πολιτικής υγείας, επιστημών δεδομένων και στατιστικής στο πανεπιστήμιο Στάνφορντ των ΗΠΑ. (Το τελευταίο του βιβλίο «Μετά τα αφύσικα» δημοσιεύθηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κέδρος.)


Τις προάλλες μιλούσα τηλεφωνικά με αξιόλογη επίκουρη καθηγήτρια. Γνώριζα ότι ζει μόνιμα στην Αθήνα και επισκέπτεται περιφερειακό πανεπιστήμιο όπου διδάσκει. Την εκτιμώ πολύ. Αιφνιδιάστηκα λοιπόν όταν μου δήλωσε ότι αμείβεται ως πλήρους απασχόλησης. Πρέπει να κατοικείς όπου βρίσκεται το πανεπιστήμιο, είπα. 

Ανταπάντησε ότι παίρνει επιστημονικές άδειες που τη δικαιολογούν. 

Υπενθύμισα ότι επιστημονικές άδειες προορίζονται για συγκεκριμένο ερευνητικό σκοπό, όχι για να ζει αλλού 250-300 μέρες ετησίως. Είναι παράνομο, επέμεινα. 

Απάντησε ότι έχει συμφωνηθεί.

 

Ομολογουμένως ένας καθηγητής στην Ελλάδα αμείβεται λιγότερο από μεταπτυχιακό φοιτητή στην Αμερική.  

Μια στάση ζωής είναι: λίγα μου δίνουν, ακόμα λιγότερα θα δώσω. Κι όμως, πολλοί ήρωες προσφέρουν στο πανεπιστήμιό τους με γενναιοδωρία ψυχής. Διάφοροι άλλοι προσφέρουν ελάχιστα ή τίποτα. Αρκετοί απλώς χρησιμοποιούν τον καθηγητικό τίτλο για κράχτη στο ιδιωτικό επάγγελμα. Τα παχυλά φακελάκια σε καθηγητές-ιατρούς δεν είναι μύθος. Αναθέσεις έργων και επιτροπές του Δημοσίου αποτελούν την εναλλακτική, κρατικοδίαιτη λύση. Διπλοτριπλοθεσίτες στο εσωτερικό και εξωτερικό που πληρώνονται για δήθεν «πλήρη απασχόληση» δεν σπανίζουν. Οι διευθυντές των πανεπιστημιακών μονάδων προσυπογράφουν ανεύθυνα ή και πρωτοστατούν σε ευρηματικότητα παρανομίας.


Οταν ήμουν καθηγητής στην Ελλάδα έπαιρνα προσφορές από μεγάλα πανεπιστήμια να αναλάβω μόνιμες διευθυντικές καθηγητικές θέσεις και να πολλαπλασιάσω τον μισθό μου. Τα διεθνή ιδρύματα δεν θα είχαν αντίρρηση να βρίσκομαι στο ελληνικό πανεπιστήμιο κατά διαστήματα, συχνότερα από τη συνάδελφο της δήθεν «πλήρους απασχόλησης». Δεν το έκανα, σεβάστηκα τον νόμο. Ούτε έστερξα ιδιωτικό επάγγελμα – η σκέψη να πλουτίσω ξεπουλώντας ιατρική μού προκαλούσε εμετό. Ιατρικές συμβουλές έδινα πάντοτε δωρεάν. Ως αποτέλεσμα, με τη σύζυγό μου, δύο καθηγητές πανεπιστημίου, φαινόμαστε αφελή φτωχαδάκια όταν τριγύρω κομματικά και άλλα ζωύφια επιδείκνυαν εύκολο χρήμα ή/και θράσος ασυδοσίας.

 

Εμφανώς για όλους αυτούς κάτι είχε συμφωνηθεί. Ο νόμος είναι ένα σιθρού ύφασμα, ένας γαργαλιστικός επενδύτης. Η τέχνη (βίτσιο, πες καλύτερα) είναι πώς ακριβώς θα τον αφαιρέσεις. Οσο πιο έκνομος είναι κάποιος τόσο περισσότερο φωνάζει, κομπάζει, αποθρασύνεται και ζητεί περισσότερα. Αν δεν αδικήσεις, θα τιμωρηθείς παραδειγματικά. Σοβαρά τώρα, πώς θα ζήσεις στην Ελλάδα αν δεν είσαι παράνομος;

 

Οι νόμοι και οι κανόνες απλώς αξιοποιούνται (ή μάλλον απαξιώνονται) προς όφελος των ημετέρων. 

Παράδειγμα: Νεοδημοκράτης πολιτικός δεν προήχθη σε καθηγητή. Οντως δεν άξιζε. Το υπουργείο πρόσταξε επανάληψη επειδή τάχα τα πρακτικά υπογράφτηκαν με κόκκινο μελάνι. Η κεραία εφαρμόστηκε μέχρι νόμου. Στην επαναληπτική εκλογή, όταν διαπιστώθηκε ότι οι περισσότεροι παρόντες εκλέκτορες έκλιναν αρνητικά, οι υπέρμαχοι σπάσανε την απαρτία. Πώς; Κλειδώθηκαν στην τουαλέτα δίπλα στην αίθουσα συνεδριάσεων. Με τόσους καθηγητές πανεπιστημίου να παίζουν κρυφτούλι στριμωγμένοι στον απόπατο, η εκλογή αναβλήθηκε και επαναλήφθηκε άλλη μέρα. Εφαρμόστηκε πάλι υψηλή στρατηγική αποχώρησης-αποχωρητηρίου. Στην τρίτη επανάληψη ορισμένοι αρνητικοί εκλέκτορες δεν ήρθαν. Είχαν απαυδήσει να ζητούν μάταια να ανοίξει η τουαλέτα. Βλέποντας πως πλέον θα έχουν πλειοψηφία, οι υποστηρικτές καθηγητές πραγματοποίησαν ηρωική έξοδο από το αφοδευτήριο και πέτυχαν την προαγωγή.

 

Τουλάχιστον ο προαχθείς ήρωας αυτής της ιστορίας ουρητηρίου σύχναζε και στο πανεπιστήμιο. Για να διεκπεραιώσεις λοβιτούρες αποτελεσματικά απαιτείται και φυσική παρουσία. Δεν γίνονται όλες οι βρωμοδουλειές τηλεφωνικά, πρέπει να βάλεις και χέρι. Κάποιες περιπτώσεις απουσίας όμως κραυγάζουν. Μια καθηγήτρια ζήτησε να φροντίσει κάποιος άλλος τις εξετάσεις στο μάθημά της. Προείχε η ιδιωτική της πελατεία. Φυσικά δεν ήξερε την τύφλα της στο αντικείμενο που δήθεν δίδασκε. Ούτε εξετάσεις όμως;  

Εγινε καταγγελία, αλλά αποσιωπήθηκε. Είχε συμφωνηθεί.

 

Η τηλεφωνική συζήτηση με τη συνάδελφο που εκτιμούσα ήταν αδιέξοδη. Επεσε πέτρινη σιωπή στο τηλέφωνο. Κατέληξε ότι είμαι υπερβολικός και εξωπραγματικός.  

Μα καλά, τι θέλω; Απάντησα ότι θέλω δικαιοσύνη. Δικαιοσύνη! Το επανέλαβα εμφατικά. 

Αδοξο τέλος συζήτησης. Μα πώς πετάω τέτοιες κοτσάνες; Πού μου ξέφυγε αυτό;

 

Στην Ελλάδα Δικαιοσύνη;

 

Είναι κάτι σαν να ζητούσα αξιολόγηση. Αξιολόγηση είναι η μέθοδος με την οποία οι ανάξιοι αλληλοσυγχαίρονται και διαμοιράζουν τα ιμάτια των άξιων. Παράδειγμα: Επιτροπή εσωτερικής αξιολόγησης διαπίστωσε ότι η πλειονότητα των δημοσιεύσεων υψηλής απήχησης της τελευταίας δεκαετίας προερχόταν από έναν καθηγητή με ευρεία διεθνή απήχηση που είχε παραιτηθεί τραμπουκισμένος. Χωρίς το έργο του το τμήμα θα ήταν στα αζήτητα, με το έργο του φαινόταν εξαιρετικό. Τα μέλη της επιτροπής συμφώνησαν να αποκρυφτεί η μικρή λεπτομέρεια από τους εξωτερικούς αξιολογητές. Συμπέραναν αόριστα ότι ανάλυση δημοσιεύσεων αποδείκνυε ότι το τμήμα αριστεύει σε όλα τα αντικείμενα. Οι εξωτερικοί αξιολογητές είτε δεν ψάξανε, είτε είχε συμφωνηθεί, πάντως αντέγραψαν το συμπέρασμα κατά λέξη. Ο πρύτανης (ανύπαρκτος στη διεθνή βιβλιογραφία) διατυμπάνισε υπερήφανος την αριστεία του πανεπιστημίου αποκρύπτοντας ότι οφείλεται στον τραμπουκισμένο.

 

Η τουρίστρια συνάδελφος έχει τα (άδικα) δίκια της. Αναμφίβολα κάτι προσφέρει στο πανεπιστήμιο. Αναμφίβολα τόσοι χειρότεροι βολεύονται. Αν κάποιοι προσφέρουν πέντε πράγματα, να μην κάνουμε στραβά μάτια; Να φύγουν κι αυτοί;  

Δεν βλέπω το μαύρο παρόν; Δεν βλέπω το μαύρο παρελθόν-μέλλον που (επαν)έρχεται; 

Δεν βλέπω πως η «ανανέωση» θα αναδείξει μόνο σχολιαστές ποδοσφαίρου, επιβήτορες της μισής Αθήνας, και όσους άλλους τυχοδιώκτες θα εφεύρει το μαύρο χιούμορ της Ιστορίας προσεχώς; 

Μέσα στο καρναβάλι των παντοδύναμων πανάσχετων, εάν μπορούν και μερικοί καλοί να εξυπηρετηθούν ημιπαράνομα – γιατί όχι; 

Αν μπορούμε να ονομάσουμε την υπόγα ημιυπόγειο – γιατί να μην συμφωνηθεί;

 

Οταν έφυγα από την Ελλάδα, είχα βρεθεί σε αδιέξοδο. Γνώριζα πολλούς άξιους. Περίμενα ότι θα αντισταθούν, αλλά δυστυχώς κάτι είχε συμφωνηθεί.  

Οποτε γυρίζω...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Μακάβριοι αριθμοί στη γη των κεκοιμημένων

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Γράφει ο Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης 

Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή και στη Σχολή Θετικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Stanford των ΗΠΑ. Το τελευταίο του βιβλίο, «Μετά τα αφύσικα», δημοσιεύθηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κέδρος.

Περίπου 120.000 άνθρωποι πεθαίνουν στην Ελλάδα κάθε χρόνο. Κάθε τρεις μέρες μια χιλιάδα νεκροί, μύριοι κάθε μήνα. Μια Κάθοδος των Μυρίων στον Αχέροντα, μήνας μπαίνει μήνας βγαίνει. Η ελληνική μυριάδα είναι μάλιστα μόνο μία από τις 450 μυριάδες που επιβιβάζονται στις μαύρες γόνδολες ταυτόχρονα: 14 θάνατοι την ώρα στην επικράτεια, 105 θάνατοι το λεπτό στον πλανήτη.

Φυσικά εθελοτυφλούμε στην ακατάπαυστη θανατερή συρροή. Η ατέλειωτη πομπή περνάει με ψόφιο ήχο παρακάμπτοντας το οπτικό και ψυχολογικό μας πεδίο. Η κάθε αναχώρηση από τα εγκόσμια σκαρώνεται σε περιορισμένο ιδιωτικό χώρο, ένα οικοπεδάκι ζωής που οι περισσότεροι άλλοι αγνοούν αν υπάρχει ακόμα ή ήδη απαλλοτριώθηκε. Μέσα στον αδιάφορο κουρνιαχτό που ονομάζεται ευφημιστικά «κοινωνία», ο νεκρός έχει του χεριού του μόνο λίγους ανθρώπους να ταλανίσει με μνήμες, να πασπατέψει με απώλεια, να γρατζουνίσει με οδύνη. Μονάχα τους δικούς του μυεί στο μοναδικό σίγουρο που επιστέφει κάθε βίο. Διαθέτει λίγους που ενδιαφέρονται – κάποτε κανέναν, αν καταλήξει στους αζήτητους του νεκροτομείου. Ο θάνατος των περισσότερων δεν γίνεται δημόσιος. Κι όταν γίνεται δημόσιος, συνήθως είναι ένας ο περιφερόμενος σαν Επιτάφιος ή Καρνάβαλος. Κάποιος που διακρίθηκε ή διασύρθηκε (συνήθως, δυστυχώς, το δεύτερο) στην ατσούμπαλη δημοσιότητα όσο ζούσε.

Οι θάνατοι όμως σχεδόν 100 ανθρώπων από ασφυξία και απανθράκωση στο Μάτι έγιναν μαζικά δημόσιοι. Αγκαλιάστηκαν οι πεθαμένοι, δυσκολεύεσαι να τους ξεκολλήσεις, δεν απαγκιστρώνονται εύκολα.  

Φταίει το ξαφνικό, η αίσθηση του μαζικά αδικοχαμένου, η αποτυχία της ανύπαρκτης πρόληψης, το παράλογο; 

Φταίει το φαντασμαγορικό οπτικοακουστικό υλικό, τα παρατεταμένα πυρά τηλεσταθμών; 

Φταίνε όλων των κομμάτων οι κομματάνθρωποι που μουντζουρώθηκαν με κάρβουνα δηλώσεων, που φάγανε καμένη σάρκα προσδοκώντας ανάστασιν ψήφων και ζωήν αιώνιον εξουσίας; 

 Ανεξάρτητα απ’ το τι φταίει, άραγε μπορούν οι άδικοι νεκροί να μας ξυπνήσουν από ύπνο δεκαετιών κι εκατονταετιών, ύπνο βαθύ, αδελφό του θανάτου;  

Αρκεί μία εκατόμβη; 

Με πόσες τέτοιες καταστροφές θα λέγαμε «αρκετά»; 

Με πόσα ολοκαυτώματα θα ξυπνάγαμε οι ζωντανοί κεκοιμημένοι; Με δύο, με πέντε, με εκατό;

Αν φταίει το ξαφνικό, εκατοντάδες ολοκαυτώματα συμβαίνουν τριγύρω – τα παίρνουμε είδηση;  

Τα τροχαία ατυχήματα σημαίνουν για την Ελλάδα μια φονική μεγα-πυρκαγιά σαν αυτή στο Μάτι κάθε 45 μέρες. Παρά τη σχετική μείωση λόγω καλύτερου οδικού δικτύου και λιγότερων χιλιομέτρων κίνησης λόγω κρίσης, οι εκατόμβες συνεχίζονται, με αιτία στο ένα τρίτο των θανάτων τη χρήση αλκοόλ.

Αν φταίει η αίσθηση του μαζικά αδικοχαμένου, τα ιατρικά λάθη σημαίνουν για την Ελλάδα μια φονική μεγα-πυρκαγιά σαν αυτή στο Μάτι να επαναλαμβάνεται κάθε τρεις μέρες. Εκεί όμως εμείς, να παρατάσσουμε αμέτρητους γιατρούς, μισο-εκπαιδευμένους σε κομματικά λεηλατημένα πανεπιστήμια της τρομάρας και σε ενδεή νοσοκομεία, εξουθενωμένους σε μια ζούγκλα δημόσιας και ιδιωτικής ιατρικής. Σχεδόν 100.000 γιατροί που πρέπει είτε να μεταναστεύσουν είτε να ζήσουν κάνοντας παραπανίσια, αχρείαστη ιατρική, βλαβερή στην υγεία.

Αν φταίει η αποτυχία της ανύπαρκτης πρόληψης, δεκάδες χιλιάδες ολοκαυτώματα συμβαίνουν τριγύρω, τα παίρνουμε είδηση; Το κάπνισμα σημαίνει για την Ελλάδα μια φονική μεγα-πυρκαγιά σαν αυτή στο Μάτι να επαναλαμβάνεται κάθε 36 ώρες. Ενας στους πέντε Ελληνες πεθαίνει επειδή καπνίζει. Το θυμόμαστε, όταν η φωτεινή Ρίκα Βαγιάνη φεύγει από καρκίνο του πνεύμονα στα 56. Το θυμόμαστε για λίγο όταν σκάει δίπλα μας. Ενώ συνεχίζουν ανέμελοι, διαχρονικά αγκαλιασμένοι με την καπνοβιομηχανία, αριστεροί, δεξιοί κι αταυτοποίητοι πολιτικοί της εξυπηρέτησης. Ανίκανοι να εφαρμόσουν πράγματα στοιχειώδη, γνωστά και αποτελεσματικά. Ανίκανοι (ή μάλλον συνειδητά αρνούμενοι) να εφαρμόσουν τους νόμους.

Οταν μας προσεγγίζουν ένας ένας, θάβονται εύκολα οι νεκροί, όσοι πολλοί κι αν είναι. Οι στατιστικές φαίνονται απρόσωπες, διαβάζονται σαν καλοκαιρινό μαγκαζίνο, δεν μας αφορούν. Ελλάδα: κάθε χρόνο 750 νεκροί από τροχαία, πάνω από 10.000 νεκροί από ιατρικά λάθη (ανεπισήμως, καθώς δεν τους μετράμε επίσημα), κάπου 24.000 νεκροί από το κάπνισμα.  

Δώσε όσα νούμερα θέλεις, νούμερα είναι, τι μας νοιάζει, εμείς να ’μαστε καλά. Να ’μαστε καλά να πίνουμε και να πατάμε γκάζι, να γίνει το παιδί μας γιατρός με το καλό, να φουμάρει φτασμένος μπροστά στους ασθενείς του, να ματσώσει φακελάκια, να χτίσει το πολυτελές αυθαίρετο, να έχουμε κάποιον στα πράγματα, κάποιον αριστερο-δεξιο-αταυτοποίητο πολιτικό να μας εξυπηρετεί. Ξέρεις, κάποιον αρκετά ανίκανο, τέλος πάντων. Τον πιο ανίκανο, κατά προτίμηση.

Και πού ’σαι, μακάβριε στατιστικολόγε. Θα ξεχάσουμε, μόλις πάρουμε μερικά μετάλλια στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα σαν τη Λευκορωσία. 

Μόλις σκοράρουν μερικά τέρματα οι ποδοσφαιρικές μας ομάδες, θα ξέρουμε ξανά πως όλα ευδοκιμούν στη χώρα.  

Ακούς, πανάθλιε;  

Ουφ, γκολ, χρυσά και χάλκινα, συγχαρητήρια των πολιτικών για εθνική υπερηφάνεια – ένα αλεξιθάνατο τουρλού διαγράφει τη μνήμη.

Αν φταίει το παράλογο, ολοκαυτώματα σωμάτων και ψυχών γίνονται κάθε στιγμή, αδιάκοπα, 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, επτά μέρες την εβδομάδα. 

 Δεν είναι ο θάνατος παράλογος.  

Είναι...

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΛΑΜΟΓΙΟΚΟΜΜΑΤΟΣΚΥΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Αραχτοί, άρπαγες και αμετανόητοι

Γράφει ο Ιωάννης Π. Α. Ιωαννίδης 

Καθηγητής στην Ιατρική Σχολή και στη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών του πανεπιστημίου του Stanford.

Μ​​ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας Ισπανός πολιτικός, ταμίας του κόμματός του. Επιχειρηματίας στα χαρτιά, στην πράξη ήταν κυρίως αργόσχολος, διατριβώντας στο τίποτα. Με το μυστήριο του μεγάλου τίποτα απασχολούνται εντατικά διά βίου πολλοί επαγγελματίες πολιτικοί. Η χώρα της σιέστας, μάλιστα, εκτιμά την αργοσχολία από αρχαιοτάτων χρόνων. Πρόσφατα, βρέθηκα στην Empuries, αρχαία αποικία στην Ισπανία. Το πλέον εμβληματικό μωσαϊκό της ελληνιστικής πόλης φέρει την επιγραφή ΗΔΥΚΟΙΤΟΣ. Σε μετάφραση: «Τι ωραίο να είσαι ξαπλωμένος», ή πιο ελεύθερα, «Αραξε, μεγάλε».

Ενα προβληματάκι προέκυψε, όταν εμφανίστηκε ότι ο αραχτός πολιτικός ενόσω χαλάρωνε είχε αποκτήσει λογαριασμούς 48 εκατ. ευρώ στην Ελβετία. Το χαλάρωμα κάνει ίσως καλό στην υγεία, αλλά δεν είναι γνωστό να γεννοβολά θησαυρούς. Ο Ισπανός πρωθυπουργός και ποικίλοι λυτοί και δεμένοι επέμεναν ότι τα 48 εκατομμύρια ουδαμώς σχετίζονται με το κόμμα. Είναι πανεύκολο να βρεθείς ξαφνικά με 48 εκατομμύρια αποταμιεύσεις, ισχυρίστηκαν. Λίγο να ψαχτείς, βρίσκονται κάτι τέτοια μικροποσά. Ομως, ακόμα και στη χώρα της σιέστας, το επιχείρημα δεν έπεισε. Ο πολιτικός-ταμίας φορτώθηκε 33 χρόνια φυλάκισης. Σε 29 κατηγορουμένους φορτώθηκαν συνολικά 351 έτη φυλάκισης. Ο πρόεδρος του εμπλεκόμενου κόμματος αναγκάστηκε να παραιτηθεί από πρωθυπουργός, έπειτα από πρόταση μομφής.

Μπροστά στα όσα έχουν καταβροχθίσει τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα, οι ανεξήγητες αποταμιεύσεις του Χοσέ Λουίς Μπαρθένας Γκουτιέρεζ είναι ψωροδεκάρες. Αφήνω στην άκρη Novartis, offshore, θρυλούμενο παράνομο χρηματισμό, δωροδοκίες, απάτες, όλον τον ποινικό κώδικα που έχει εξακοντιστεί λυσσαλέα ένθεν κακείθεν μεταξύ πολιτικών αντιπάλων. Ας υποθέσουμε ότι όσα εκφέρονται μεταξύ κυρίων Τίποτα διαφορετικού παραταξιακού χρωματισμού είναι όλα fake news κοινότοπης λάσπης. Ακόμα κι έτσι, τα θεωρητικά νόμιμα χρήματα που έχουν σφετεριστεί και οι νόμιμες εκδουλεύσεις που έχουν εκμεταλλευθεί τα ελληνικά κόμματα (π.χ. για διορισμούς ή εργολαβίες) είναι ασύμβατα με στοιχειώδη ευθιξία. Θα έπρεπε να είχαν οδηγήσει αυτόχρημα σε παραίτηση δεκάδες πρωθυπουργούς, υπουργούς και Προέδρους Δημοκρατίας.

Και μόνο οι χορηγίες που έχουν χαρίσει τα ελληνικά κόμματα στους εαυτούς τους είναι δεκάδες φορές πολλαπλάσια από το ελβετικό κομπόδεμα του Ισπανού κομματικού ταμία. Επιπλέον, στην Ισπανία τα χρήματα προέρχονταν από αδιαφανείς προσφορές ιδιωτών για συγκαλυμμένες διευκολύνσεις. Στην περίπτωση της Ελλάδας οι διαδικασίες είναι επίσημες, νόμιμες, πλήρως διαφανείς στο σκληρό μεσογειακό φως. Κερδίζουν την ίδια τους τη διαφάνεια, που λέει κι ο Ελύτης.

Τετριμμένα γνωστό: τα ίδια τα κόμματα υπερψήφισαν νομολογίες για να αντλούν νoμοταγώς ανεξάντλητα δανεικά κι αγύριστα.  

Παράδειγμα: χαροπαλεύον κόμμα επανασυγκροτείται εις τα εξ ων αποσυνετέθη και αλλάζει όνομα. Παραμένει ασαφές ποιος θα πληρώσει τα χρέη του. 

Αλλο παράδειγμα: έτερο κόμμα έχει τη δυνατότητα να αποπληρώνει τα δάνειά του με ρυθμό τέτοιο που η αποπληρωμή θα χρειαστεί σχεδόν δύο χιλιετίες. Αν όλα πάνε κατ’ ευχήν, μέχρι το έτος 3 ή και 4 χιλιάδες κάτι μετά Χριστόν – καλά να ’μαστε ώς τότε.

Οι πρωταγωνιστές της εντελώς νομιμοποιημένης λοβιτούρας εμφανίζονται μέχρι σήμερα όχι μόνο αμετανόητοι, αλλά και αγέρωχοι σαν ήρωες του ’21. Επαίρονται που έχουν μετατρέψει την ελληνική δημοκρατία σε ένα κομματικό ταμιευτήριο, πολυάσχολο πολυκατάστημα της συμφοράς, γραφείο ανήκεστων συνοικεσίων, διορισμών, αναθέσεων και τελετών. Είναι περήφανοι για την ολιγαρχία γλειψίματος, αλληλοεξυπηρέτησης και πελατειακής εκδούλευσης που έχουν εγκαταστήσει.

Οι συγκυρίες είναι ατυχέστατες. Τη στιγμή που οι δυτικές δημοκρατίες καταλαμβάνονται από ανερμάτιστους λαϊκιστές η μία μετά την άλλη, τα παραδοσιακά «αστικά» κόμματα θα έπρεπε να στήσουν ανάχωμα σοβαρότητας και αξιοπρέπειας. Κι όμως, σε πολλές χώρες επιμένουν να δικαιολογούν τα αδικαιολόγητα, τον βαθύ εαυτό τους.

Αρνούνται ή και επαινούν τα λάθη τους. Δηλώνουν συγκλονιστικά υπερήφανα για την ιδιοτέλεια που τιμούν πατρογονικά στους κύκλους τους. Τα νέα κόμματα-συνονθυλεύματα που τα αντικαθιστούν στην εξουσία μαθαίνουν γρήγορα το μάθημα. Χαλάνε ό,τι απόμεινε. Χαλαρά. Δεν θέλει και πολύ κόπο εξάλλου να πάρεις ντοκτορά στην κατάκλιση.

Οι θεσμοί έχουν γίνει πλέον εργαλείο επιβράβευσης του ονείδους. Τα εμφανώς έκνομα νομιμοποιούνται αυθαίρετα. Δύο χέρια βραβεύουν, δύο χέρια παραλαμβάνουν το βραβείο, δύο χέρια χειροκροτούν, δύο χέρια κάνουν χειραψία, άλλα δύο χέρια δήθεν διαμαρτύρονται. Πρόκειται για δέκα χέρια εκφυόμενα από το ίδιο σώμα. Οι έντιμοι πολίτες παρακολουθούν με δέος στον μπερντέ της κοινωνίας τις κινήσεις του πολύχειρου τέρατος της καραγκιοζοπαικτικής τέχνης.

Κανονικά, θα έπρεπε, το λιγότερο η αποτυχημένη σημερινή κυβέρνηση να έκανε...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Τα αέρια δεν φέρνουν την ευτυχία

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ...

Γράφει ο Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης 

Κατέχει την έδρα C.F. Rehnborg πρόληψης νοσημάτων στο Πανεπιστήμιο Stanford, όπου είναι καθηγητής παθολογίας, έρευνας και πολιτικής υγείας, επιστημών δεδομένων, και στατιστικής.

Π​​ολλά ΜΜΕ, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πολίτες πρώτης κατηγορίας (πολιτικοί), πολίτες δεύτερης κατηγορίας απεγνωσμένοι από την κρίση, και άπειροι εμπειρογνώμονες αναζητούν σωτηρία σε ενεργειακά κοιτάσματα.  

Οικονομικά, στρατιωτικά, γεωπολιτικά και κατά τόπους νεφελώδη προφητικά ρητά ανακατεύουν στο μυαλό ένα θολό αέριο συνωμοτικής θεογονίας.  

Ποια είναι η πραγματικότητα;

Τα τεκμηριωμένα αποθέματα του πλανήτη σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και γαιάνθρακα είναι άνισα κατανεμημένα. Δεκαοκτώ μόνο χώρες έχουν κοιτάσματα που αξίζουν πάνω από 2 τρισ. δολάρια, με πρώτη στη λίστα τη Ρωσία (25 τρισ.).

Ειδικότερα για το φυσικό αέριο (περί ου γίνεται λόγος σε Ελλάδα και Κύπρο) τα τεκμηριωμένα παγκόσμια αποθέματα εκτιμώνται συνολικά σε δυνητικό πλούτο περίπου 20 τρισ. δολαρίων, αν (έμφαση στο «αν») εξορυχθούν. Τα πιθανολογούμενα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο («Αφροδίτη» στην Κύπρο, και τα αρκετά μεγαλύτερα «Λεβιάθαν» στο Ισραήλ και «Zhor» στην Αίγυπτο) αποτελούν συνολικά πολύ λιγότερο από 1% των παγκόσμιων αποθεμάτων. Αν ολόκληρη η «Αφροδίτη» εξορυχθεί, το αέριά της αξίζουν σήμερα περίπου 20 δισ. δολάρια.  

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμα κανένα σημαντικό κοίτασμα με αντίστοιχο επίπεδο τεκμηρίωσης και αντίστοιχη χρονική εγγύτητα εξόρυξης.  

Επίσης, οι μελλοντικές τιμές είναι απρόβλεπτες. Π.χ. οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου υποχώρησαν 30% από το 2013. Με ανάδειξη σχιστολιθικών μεθόδων και προώθηση άλλων μορφών ενέργειας, η συνολική αξία των κοιτασμάτων ίσως υποχωρήσει περισσότερο.

Το κέρδος πηγαίνει κυρίως στις εταιρείες εξόρυξης και αξιοποίησης. Το «κυρίαρχο κράτος» (εδώ γελάνε) συνήθως παίρνει μικρό ποσοστό και προσθέτει φόρους, οπότε οικειοποιείται τελικά περίπου 20% του κέρδους. Επίσης διεκδικεί όφελος από μείωση εξόδων για εισαγωγή ενέργειας, ενώ χώρες με δικό τους νόμισμα βελτιώνουν τη νομισματική τους ισοτιμία λόγω ευνοϊκότερου ισοζυγίου πληρωμών.  

Υπάρχουν όμως κι αστάθμητοι παράγοντες. Σημαντικό έμμεσο δημόσιο κόστος είναι η ανάγκη στρατιωτικής προκάλυψης, π.χ. το Ισραήλ υπολογίζει κόστος 3 δισ. δολαρίων ώστε με πολεμικό ναυτικό να προστατεύσει τον «Λεβιάθαν». Οι επιδράσεις στο περιβάλλον διαφέρουν ανάλογα με τη μορφή ενέργειας και τις περιστάσεις. Μπορεί τελικά να αποτελούν τη μεγαλύτερη ωφέλεια ή βλάβη.

Αν το δημόσιο κέρδος είναι 20%, τότε για ένα κοίτασμα όπως της Κύπρου, 20x0,20=4 δισ. δολάρια σε βάθος 100 χρόνων (40 εκατομμύρια ετησίως), όντως είναι υπολογίσιμο ποσό για ένα μικρό κράτος. Ομως εύκολα εξανεμίζονται σε στρατιωτικό κόστος ή άλλα απρόβλεπτα. 

 Για την Ελλάδα (που δεν έχει καν τέτοιο κοίτασμα), 40 εκατομμύρια δολάρια ετησίως είναι το ένα εκατοστό του ετήσιου συνεχιζόμενου σκανδάλου αχρείαστης φαρμακευτικής δαπάνης. Ενας ανίκανος πολιτικός μπορεί άνετα να ζημιώσει το Δημόσιο 40 εκατομμύρια δολάρια για κομματικό πασατέμπο σε μηδενικό χρόνο.

Εστω ότι τρελαινόμαστε εντελώς και πιστεύουμε ότι η Ελλάδα διαθέτει εκατό φορές περισσότερα κοιτάσματα από την Κύπρο, οπότε εκ θαύματος ξαφνικά φτάνουμε τις 18 χώρες που ανέφερα παραπάνω σε ενεργειακό πλούτο που μπορεί να αξιοποιηθεί. Πόσο καλύτερη είναι η ζωή στις χώρες αυτές;

Μόνο τρεις από τις 18 χώρες (Αυστραλία, Καναδάς, ΗΠΑ) υπερτερούν της Ελλάδας σε δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης, επίπεδο εκπαίδευσης (Education Index) ή ποιότητα δημοκρατίας (Democracy Index). Μόνο δύο έχουν καλύτερο προσδόκιμο επιβίωσης (Αυστραλία, Καναδάς).

Οι υπόλοιπες «προικισμένες» χώρες καταβαραθρώνονται σε αυτούς τους δείκτες: 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Εξομολόγηση από έναν αφελή

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Γράφει ο Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης 

Κατέχει την έδρα C.F. Rehnborg Πρόληψης Νοσημάτων και είναι καθηγητής Παθολογίας, Ερευνας και Πολιτικής Υγείας και Στατιστικής, διευθυντής του Κέντρου Ερευνας στην Πρόληψη (SPRC) και του Κέντρου Καινοτομίας στη Μετα-έρευνα (METRICS) στο Πανεπιστήμιο Stanford των ΗΠΑ.
 

Πριν από τρεις δεκαετίες, την πρώτη φορά που ψήφισα, έκλαψα. Οχι για το εκλογικό αποτέλεσμα (ποτέ δεν συγκινήθηκα με κάποιο κόμμα), αλλά γιατί δεν ανήκα πουθενά. Με την ελάχιστη, πρωτόλεια κοινωνική εμπειρία που μπορεί να έχει ένας έφηβος, είχα ήδη καταλάβει ότι όλα τα κόμματα εξυπηρετούσαν τη μικροπρέπεια, την ιδιοτέλεια, την αναξιοκρατία και τη στασιμότητα των συμβιβασμένων. Οσο περισσότερες πλαστικές σημαιούλες κυματίζανε τόσο πιο ξεδιάντροπος ο συμβιβασμός.  

Ημουν νέος, ήθελα να προσφέρω στους συνανθρώπους μου ως γιατρός και επιστήμονας, στις προθέσεις μου βουίζανε «γνώση», «έρευνα», «ποίηση», «αριστεία». 

Να συνοψίσω: ήμουν αφελής. Τέτοιες προθέσεις ήταν ανεπιθύμητες στην Ελλάδα. Οι εκλογές, δημοκρατικό πανηγυράκι που στερέωνε δικτατορία των μετρίων, υπενθυμίζανε τη μόνη λύση: φύγε! Στις επόμενες εκλογές (στα 1989-1990 όπου έγιναν πέντε-έξι μαζεμένες) δεν ξαναέκλαψα, απλώς έφυγα.

Μία δεκαετία αργότερα επέστρεψα στο ελληνικό πανεπιστήμιο. 

Γνωστή συνταγή επιστροφής: με τρεις κουταλιές νοσταλγία, ψήνεται στο ελληνικό φως (λιοπύρι), με μπόλικη αισιοδοξία (φουσκάλα). Πίστευα πως το πανεπιστήμιο προωθεί την αριστεία, τη γνώση, την καινοτομία. 

Να συνοψίσω: ήμουν αφελής. Επί μία δεκαετία στην Ελλάδα γνώρισα απόλυτη συντριβή. Πανόραμα φαντασμαγορικής μετριοκρατίας. Καταληψίες, πάτοι, πρόδηλοι απατεώνες, επαγγελματίες αριβίστες μετατρέπονταν με τρελό χορό μεταμφιεσμένων σε καθηγητές, προέδρους, πρυτάνεις, βουλευτές, ηγέτες σωματείων – ποδοσφαιρικών, θρησκευτικών, πολιτικών, ακαδημαϊκών και μιγάδων αυτών. Η Αριστερά και η Δεξιά αγκαλιασμένες μοιράζανε τιμάρια σε τιμητές της κοινωνίας. 

 Η Ελλάδα είχε πάντα κυβερνήσεις συνεργασίας με συμμετοχή όλων των κομμάτων:  

Δεξιοί και σοσιαλιστές στην επίσημη κυβέρνηση, αριστεροί στην πραγματική κυβέρνηση των συνδικαλιστών.  

Οι μεν δεν ήθελαν να κάνουν τίποτα, οι δε εξασφαλίζανε ότι δεν θα γίνει τίποτα. 

Κάθε εκλογική αναμέτρηση ήταν γιορτή. Η χώρα γιόρταζε την ακόμα ισχυρότερη εμπέδωση της μετριοκρατίας. Αλλάζανε μόνο τα ονόματα των κομπλεξικών που απασχολούσανε μαζικά τα μικρόφωνα και τους κάμεραμεν. Η δεξαμενή αθλιότητας είχε μεγάλα αποθέματα ποικίλων ουτιδανών να τροφοδοτήσει τον δημόσιο βίο. Είδα τους χειρότερους να πηγαίνουν μπροστά, τους ανάξιους να τιμώνται, τους τίμιους να απαξιώνονται. Εξοντωμένος, έφυγα πάλι πριν από έξι χρόνια. Η ψυχή μου μονάχα ξώμεινε πίσω.  

Σήμερα παρατηρώ ακόμα περισσότερο τους χειρότερους να πηγαίνουν μπροστά, τους ανάξιους να τιμώνται, τους τίμιους να απαξιώνονται.  

Η ελληνική ιστορία μοιάζει με πανεπιστημιακό κτίριο. Εχει καταληφθεί, έχει μπει λουκέτο, οι καταληψίες διαφωνούν, βρίζονται κι αλλάζουν βάρδιες μεταξύ τους. 

Οι εκλογές ξανάρχονται – έπειτα από επτά μήνες άκρως θεαματικής κυβερνητικής ανεπάρκειας. Αν τα μέχρι πρότινος κυβερνώντα κόμματα πάρουν έστω και μία ψήφο, η κοινή λογική έχει υποστεί ανήκεστο βλάβη.  

Αδύνατον ο απερχόμενος πρωθυπουργός να ψηφίσει τον εαυτό του με τον οποίο έχει πλέον αντιδιαμετρικές απόψεις.  

Είδα επίσης τον βαρύ αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης με χουλιγκάνους που επευφημούσαν «Βαγγέλη σέξι σκίσε τον Αλέξη» βαρώντας τύμπανα. Μήπως να καρτερούμε το «Ισλαμικό Κράτος» να μας εκπολιτίσει; 

Τα υπόλοιπα κόμματα έχουν τόσα αποθέματα γελοιότητας που, αν και μικρά, συναγωνίζονται άξια τα μεγαλύτερα. Αδύνατον έστω να επιλέξεις έναν συγκεκριμένο υποψήφιο που διασώζεται ποιοτικά. Ετοιμες λίστες προσφέρουν πακέτο, σαν σετ μαχαιροπίρουνα, τους κομματικά προαγόμενους.

Αναλογίζομαι ακόμα τους πάμπολλους αφελείς, εκείνους που καταλαβαίνουν ότι η δημοκρατία λειτουργεί μόνο όταν ανθεί η αριστεία, τους νέους ανθρώπους (όλων των χρονολογικών ηλικιών) που θέλουν να δουλέψουν σκληρά και να προσφέρουν πραγματικά στους συνανθρώπους τους. Είμαι βέβαιος ότι μπορούν να το κάνουν, ακόμα και αβοήθητοι από το επίσημο κράτος. Υπάρχει όμως ακόμα δυνατότητα συνύπαρξής τους στην ίδια χώρα με τους εξουσιαστές της ελληνικής δήθεν-δημοκρατίας;

Απευθύνομαι λοιπόν σε όποιους κερδίσουν αυτές τις εκλογές ή μάλλον σε όποιους θεωρήσουν ότι τις κέρδισαν – γιατί όλοι οι Ελληνες τις έχουμε ήδη χάσει: 

Κυρίες και κύριοι