Του ΧΡΙΣΤΟΥ ΤΕΛΙΔΗ
Κλιμακώνει την αντιπαράθεσή της με την ελληνική πολιτεία μια
σημαντική μερίδα Αγιορειτών, που αποτελούν και την πλειονότητα της Ιεράς
Κοινότητας, όπου εκπροσωπούνται οι 20 μονές του Αγίου Ορους,
επιχειρώντας να εκμεταλλευτούν το ρευστό πολιτικό τοπίο που επικρατεί
στη χώρα και να αποσπάσουν οφέλη, τα οποία ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια
του αυτοδιοίκητου.
Το νέο ζήτημα που έβαλαν στην ατζέντα των
σχέσεών τους με την Αθήνα είναι η άρση της φορολόγησης από την ελληνική
πολιτεία της μεγάλης ακίνητης περιουσίας των μονών (εξαιρούνται οι
λατρευτικοί χώροι) εκτός του Αγίου Ορους, ενώ συνεχίζοντας μια τακτική
εντυπώσεων και πιέσεων, διαρρέουν ότι θα αναζητήσουν βοήθεια, ηθική και
υλική, ακόμη και από συγκεκριμένες ομόδοξες σλαβικές χώρες, οι οποίες
έχουν μόνιμο ενδιαφέρον για την Αθωνική Πολιτεία.
Σε μια περίοδο
που ο ελληνικός λαός δοκιμάζεται λόγω της οικονομικής κρίσης και τα βάρη
είναι δυσβάσταχτα, με πρώτα αυτά της φορολογίας, κάποιοι στο Αγιον Ορος
προκαλούν και δεν θέλουν να πληρώσουν ούτε ένα ευρώ φόρο για τη μεγάλη
ακίνητη περιουσία των μονών εκτός του Αθω.
Σύμφωνα με τον νόμο 3842/2010, τα μοναστήρια για εισοδήματα από
μισθώματα ακινήτων φορολογούνται με συντελεστή 20%, ενώ το ειδικό τέλος
ακινήτων είναι μόλις τρία τοις χιλίοις.
Οι μονές όμως μέχρι σήμερα αρνούνται και δεν καταβάλλουν τόσο τον φόρο
όσο και το τέλος.
Κι όλα αυτά όταν και η ιταλική κυβέρνηση Μόντι
προχώρησε στη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας της Αγίας Εδρας και της
ισχυρής καθολικής εκκλησίας και εκτιμάται ότι θα εισπράττει περί τα 700
εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Στο Αγιον Ορος το τελευταίο διάστημα έχουν
επικρατήσει οι «σκληροί», οι οποίοι ερμηνεύουν το αυτοδιοίκητο του Αθω
κατά το δοκούν, σαν να μην αποτελεί τμήμα της ελληνικής επικράτειας και
να μην ισχύουν οι νόμοι του ελληνικού κράτους. Με κάθε ευκαιρία
ανεβάζουν τους τόνους επιχειρώντας να εμφανίσουν ότι βρίσκονται σε
διωγμό.
Τα γεγονότα είναι πολλά.
Το Κέντρο Διαφύλαξης Αγιορείτικης Κληρονομιάς (ΚΕΔΑΚ), επικεφαλής του
οποίου είναι ο εκάστοτε γενικός γραμματέας Μακεδονίας-Θράκης και
λειτουργεί εδώ και τρεις δεκαετίες, έχει αρμοδιότητα την προστασία της
αγιορείτικης κληρονομιάς.
Ομως, οι Αγιορείτες επιχειρούν να το
απαξιώσουν, έτσι ώστε να μην υφίστανται κανέναν έλεγχο από την ελληνική
πολιτεία και κυρίως να διαχειρίζονται απευθείας προγράμματα και
κονδύλια.
Η Ιερά Κοινότητα δεν διαθέτει κανέναν ιδιαίτερο
μηχανισμό, εκτός από τα όργανα διοίκησης (Ιερά Επιστασία κλπ.), ούτε
όμως κάτι τέτοιο προβλέπεται και από τον Καταστατικό Χάρτη του Αγίου
Ορους, που είναι επικυρωμένος από το ελληνικό Σύνταγμα.
Οι όποιοι μηχανισμοί, υπηρεσίες κλπ. ανήκουν στην πολιτική διοίκηση, η οποία υπάγεται στην ελληνική πολιτεία.
Παρ' όλα αυτά, η Ιερά Κοινότητα απαίτησε να δημιουργήσει μια Επιτροπή
Φυσικού Περιβάλλοντος προκειμένου να διαχειρίζεται τα κοινοτικά και
κρατικά προγράμματα-κονδύλια που αφορούν γενικά το περιβάλλον στο Ορος.
Προχώρησε μάλιστα και στην έκδοση «κανονιστικής διάταξης» με τίτλο
«Περί της επιστημονικής εκμεταλλεύσεως και εξασφαλίσεως των δασών της
Χερσονήσου του Αγίου Ορους και Προστασίας Οικοτόπων Ενδιαιτημάτων»,
ζητώντας ουσιαστικά από το ΥΠΕΚΑ η Επιτροπή αυτή να προεγκρίνει και να
εγκρίνει αποκλειστικά τις μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων και τις
αδειοδοτήσεις στο Αγιον Ορος.
Τα επεισόδια στην κόντρα με την πολιτεία
Το «ΣΙΡΙΑΛ» ξεκίνησε με αφορμή κοινοτικά προγράμματα ύψους 19 εκατ.
ευρώ για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στο Αγιον Ορος, που θα
χρηματοδοτηθούν από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος
Ανάπτυξη» και τη σύγκρουση που υπήρξε με την ελληνική πολιτεία.
Οπως προβλέπεται από τη νομοθεσία, την όλη διαδικασία ανέλαβε το ΚΕΔΑΚ.
Το τελευταίο συνέστησε μια επταμελή επιτροπή επιστημόνων ώστε να
μελετήσει το όλο θέμα και ο όποιος σχεδιασμός να γίνει σύμφωνα με τους
απαραίτητους περιβαλλοντικούς όρους, αφού η περιοχή περιλαμβάνεται στο
πρόγραμμα Natura 2000.
Επιπλέον να μη δημιουργηθούν καταστάσεις που θα αλλοιώνουν την παραδοσιακή εικόνα του Αγίου Ορους.
Το πρόβλημα και οι αντιδράσεις προέκυψαν όταν η επιτροπή του Κέντρο
Διαφύλαξης Αγιορείτικης Κληρονομιάς ζήτησε να ελέγξει ένα προς ένα τα
300 σημεία που έχουν προτείνει οι μονές ώστε να διαπιστωθεί αν
εκπληρώνουν τους απαραίτητους όρους, κάτι που προκάλεσε αντιδράσεις.
Το
τοπίο στις σχέσεις Αγίου Ορους-ελληνικής πολιτείας βάρυνε ακόμη
περισσότερο πριν από λίγο καιρό, όταν το Σώμα Δίωξης Οικονομικού
Εγκλήματος στα μέσα Φεβρουαρίου ζήτησε να κάνει ελέγχους στα τιμολόγια
για κονδύλια που διατέθηκαν στο πλαίσιο συγκεκριμένων κοινοτικών
προγραμμάτων.
Να σημειωθεί ότι
μόνο στο ΕΣΠΑ έχουν ενταχθεί προγράμματα συνολικού κόστους 60 εκατ.
ευρώ και ήδη έχουν απορροφηθεί περίπου τα 20 εκατ. ευρώ. Ανάλογα
προγράμματα και απορροφήσεις υπήρξαν και από το Γ' ΚΠΣ.
Στην
Αθωνική Πολιτεία υπήρξαν αντιδράσεις αλλά τελικά έφτασε κλιμάκιο του
ΣΔΟΕ προκειμένου να κάνει ελέγχους στις Μονές Σίμωνος Πέτρας και
Παντοκράτορος για έργα ύψους 5 εκατ. ευρώ.
Οι μοναχοί των
συγκεκριμένων μονών αρνήθηκαν αρχικά να συνεργαστούν, κάτι που έγινε
τελικά ύστερα από πιέσεις που ασκήθηκαν. Φαίνεται, όμως, πως και το θέμα
με τους ελέγχους του ΣΔΟΕ βάρυνε στο γενικότερο κλίμα.