ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Η δημογραφία είναι οικονομία

Της ΜΑΡΩΣ ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, εκατομμύρια άνθρωποι ανά την υφήλιο παντρεύονται. 

Ολα γίνονται με τη σειρά τους.  

Πρώτα δίνουν μια μικρή περιουσία για έναν παραμυθένιο γάμο, μετά αγοράζουν καινούριο αυτοκίνητο - συνήθως με δάνειο - και μετά αγοράζουν το σπιτικό όπου θα στεγάσουν την ευτυχισμένη οικογένειά τους - αυτό πάντα με δάνειο. Ακολουθούν τα έπιπλα και η οικοσκευή. Κι επειδή πλέον εκτός από τα έξοδα το νεόκοπο ζεύγος μοιράζεται και τον ελεύθερο χρόνο του, η αγορά μιας τηλεόρασης τελευταίας τεχνολογίας ή η σύμβαση με κάποιο συνδρομητικό κανάλι κρίνονται σχεδόν απαραίτητα. Μετά έρχονται τα παιδιά - ένα, δύο ή και περισσότερα, για τους πιο τολμηρούς. Και η ιστορία συνεχίζεται κάπως έτσι.

Πριν από τη Μεγάλη Υφεση, τα παντός τύπου δάνεια και τις «διευκολύνσεις» των τραπεζών, οι νέοι έκαναν μεγάλες οικονομίες για να μπορέσουν να παντρευτούν και να αποκτήσουν όλα αυτά τα αγαθά. Τα χρόνια περνούν όμως και τα δεδομένα αλλάζουν. Από το 1960 έως το 2010, για παράδειγμα, το ποσοστό των νέων ανθρώπων, ηλικίας 18-29 ετών, που πήρε τη απόφαση να παντρευτεί έπεσε κατακόρυφα από το 59% στο 20%. Από αυτούς, όσοι έμπαιναν στη διαδικασία να «φύγουν από το ενοίκιο» το έκαναν πολύ αργότερα, ενώ όσον αφορά την τεκνοποιία, αν όχι στο πρώτο, στο δεύτερο παιδί συνήθως σταματούσαν.

Τα τελευταία χρόνια οι νέοι έχουν ακόμη περισσότερους λόγους να αποφεύγουν τα - οικονομικά - βάρη των ενηλίκων: 

Αρκετοί πτυχιούχοι αποπληρώνουν ακόμη το φοιτητικό τους δάνειο - οι ίδιοι ή οι γονείς τους. Αλλοι παλεύουν για μια θέση εργασίας την εποχή που η ανεργία παγκοσμίως καλπάζει, ενώ οι τυχεροί που τα καταφέρνουν συμβιβάζονται με αμοιβές που πολύ δύσκολα μπορούν να τους εξασφαλίσουν τα προς το ζην. 

Πώς τα βγάζουν πέρα; 

Τι είναι αγάπη;

Tης ΜΑΡΩΣ ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ

Ερωτική, μητρική, πατρική, φιλική, άδολη, αγνή, τυφλή, παντοτινή, φλογερή, κρυφή, αληθινή, αδελφική, γλυκιά, αρρωστημένη... Ολα αυτά - μπορεί να - είναι η αγάπη.  

 

Ομως, τελικά, τι είναι αγάπη;

 

Σίγουρα είναι η λέξη με τα περισσότερα χτυπήματα τη χρονιά που φεύγει στη μηχανή αναζήτησης της Google - σύμφωνα με το αρχείο της εταιρείας. Αυτό από μόνο του είναι ένα δείγμα ότι κάπου, κάπως, κάποτε, φωναχτά ή σε μια εσωτερική αναζήτηση, όλοι έχουν επιχειρήσει να δώσουν μία - βιωματική - απάντηση. Ως έννοια είναι αφηρημένη, γι' αυτό και είναι δύσκολο να οριστεί. Ως συναίσθημα, υποκειμενικό, γι' αυτό και έχει άπειρες ερμηνείες. Ως θέμα, πάντα επίκαιρο, γι' αυτό και κάνουμε ακόμη μία προσπάθεια να το προσεγγίσουμε.

 

Η αγάπη είναι χημεία, θα έλεγε ένας θετικός επιστήμονας. Βιολογικά, ανήκει στις πολύ ισχυρές νευρολογικές καταστάσεις, όπως η πείνα ή η δίψα. Μόνο που η αγάπη είναι πιο μόνιμη, διευκρινίζει στη βρετανική «Γκάρντιαν» ο θεωρητικός φυσικός Τζιμ αλ Χαλίλι. Η χημική της σύσταση δικαιολογεί εν μέρει την ανικανότητα του ανθρώπου να την ελέγξει. Διότι ενώ ο ερωτικός πόθος είναι μια προσωρινή σεξουαλική επιθυμία κατά την οποία εκκρίνονται σε αφθονία χημικές ουσίες όπως η τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα, στην αγάπη ο εγκέφαλος είναι δυνατόν να απελευθερώσει πλήθος χημικών ουσιών: φερομόνη, ντοπαμίνη, νορεπινεφρίνη, σεροτονίνη, ωκυτοκίνη, βαζοπρεσσίνη.

 

Ενας ψυχολόγος πάλι, με την ιδιότητα του θεραπευτή της ψυχής, δεν θα αντιμετώπιζε ποτέ την αγάπη ως κάτι ενιαίο, καθολικό ή κοινό. «Η αγάπη έχει πολλά πρόσωπα», τονίζει η ψυχοθεραπεύτρια και συγγραφέας Φιλίπα Πέρι. Αγάπη - πιο παιχνιδιάρικη - μπορεί να είναι το φλερτ, αγάπη είναι η φιλία, αγάπη είναι ο ερωτικός πόθος, αγάπη είναι ο ώριμος έρωτας σε μια σχέση δέσμευσης και αλληλοκατανόησης, αγάπη είναι η φιλαυτία.

 

Τι άλλο, όμως, μπορεί να είναι η αγάπη;