ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ψευδαίσθηση σταθεροποίησης

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Το αφήγημα έχει κάνει την εμφάνισή του από την επαύριον των εκλογών στην Ολλανδία στα μέσα Μαρτίου ότι, δηλαδή, βρισκόμαστε μπροστά στην πορεία αποδυνάμωσης του αντισυστημικού ετερόκλητου ρεύματος διαμαρτυρίας που εγκλώβισε τη Βρετανία στο Brexit και άνοιξε στον Τραμπ την πόρτα του Λευκού Οίκου.

Μια αποδυνάμωση που οφείλεται στο αδιέξοδο της επόμενης μέρας στη Βρετανία και στις ΗΠΑ, καθώς και στις δύο περιπτώσεις τόσο η ηγεσία των Ευρωσκεπτικιστών στο Ηνωμένο Βασίλειο όσο και ο Τραμπ ως πρόεδρος επιβεβαιώνουν την τεράστια απόσταση που χωρίζει την αντισυστημική ρητορική από την πραγματική δυνατότητα εθνικών διορθωτικών πολίτικων στην εποχή της αλληλεξάρτησης της παγκοσμιοποίησης.

Η περίπτωση της Γαλλίας διαφέρει όπως αποδεικνύεται από την αμείλικη γλώσσα των ποσοστών και των αριθμών: Στον πρώτο γύρο αν αθροίσουμε τα ποσοστά του Μελανσόν, της Λεπέν και του Ντιπόν Ενιάν μαζί με δύο υποψηφίους της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς έχουμε ένα άθροισμα της τάξης του 48% που από διαφορετική αφετηρία και σκοπιά αμφισβητεί τη σημερινή πορεία της Ευρωζώνης.

Στον δεύτερο γύρο αν στο ποσοστό της Λεπέν προσθέσουμε την αποχή, τα άκυρα και τα λευκά ψηφοδέλτια το άθροισμα είναι εντυπωσιακό.

Στα παραπάνω πρέπει να προσθέσουμε και την τελευταία προ δύο εβδομάδων καταγραφή του Ευρωβαρόμετρου σύμφωνα με την οποία το 75% των Γάλλων επιθυμεί τηνπαραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη.

Ολα τα παραπάνω στοιχεία και δεδομένα διαφοροποιούν τη Γαλλία από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ και την Ολλανδία, καθώς συνθέτουν την εικόνα μιας κοινωνίας η οποία στη συντριπτική της πλειοψηφία θέλει μεταρρύθμιση της λειτουργίας της Ευρωζώνης.

Δεν πρόκειται άλλωστε για κάτι το καινούργιο, καθώς με την εντολή επαναδιαπραγμάτευσης των ισορροπιών στην Ευρωζώνη με κεντρικό σημείο αναφοράς την εξεύρεση μιας νέας ισορροπίας ανάμεσα στη Γαλλία και στη Γερμανία είχε εκλεγεί ο Ολάντ πριν από πέντε χρόνια την άνοιξη του 2012, με τους ψηφοφόρους να αποδοκιμάζουν την άνευ όρων πρόσδεση του Σαρκόζί στην καγκελάριο Μέρκελ από τα μέσα του 2010 και μετά.

Αν πάμε και πιο πίσω με σαφή εντολή αντίστασης στις πιέσεις της Γερμανίας για σκληρές προδιαγραφές του μελλοντικού κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος είχε εκλεγεί ο Σιράκ την άνοιξη του 1995 για να αποδειχθεί στο όνομα του μετεκλογικού ρεαλισμού ασυνεπής με την υπό τον Ζοσπέν Αριστερά να κερδίζει τις πρόωρες εκλογές του 1997 χωρίς να κατορθώσει να επιβάλει νέο πλαίσιο ισορροπιών με τη Γερμανία.

Όλα τα παραπάνω την ολοένα και αυξανόμενη δυσφορία της γαλλικής κοινωνίας για το πλαίσιο της ΟΝΕ και κυρίως για τη διαχείριση της Κρίσης στην Ευρωζώνη τα γνώριζε και τα γνωρίζει πολύ καλά η πολιτική ελίτ της χώρας από τον Σιράκ μέχρι τον νεοεκλεγέντα Μακρόν.

Αν η πολιτική ηγεσία στη Γαλλία δίσταζε και διστάζει να ανεβάσει τους τόνους και να συγκρουσθεί δημόσια με τη Γερμανία, δεν είναι επειδή υπάρχει έλλειμμα ηγεσίας, αλλά η πεποίθηση ότι το κόστος μιας αντιπαράθεσης με το Βερολίνο ήταν και είναι πολύ μεγαλύτερο από την υποταγή στη γραμμή πλεύσης που έχει χαράξει η γερμανική πλευρά στη διαχείριση της Κρίσης στην Ευρωζώνη. Με άλλα λόγια...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΟΠΛΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Αδιέξοδο μακράς διαρκείας

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Στην αρχή όλα έμοιαζαν σαν ένας εκβιασμός της Βόρειας Κορέας απέναντι στις ΗΠΑ και τη Νότια Κορέα: Εγγυηθείτε την καθεστωτική μας σταθερότητα όχι μόνον με μη ανάμειξη αλλά και με οικονομική βοήθεια και θα εγκαταλείψουμε το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων.

Ένας εκβιασμός που σε πιο ήπια μορφή απευθυνόταν και στο Πεκίνο: Εγγυηθείτε και εσείς, αλλά πιέστε επιπλέον την Ουάσιγκτον, τη Σεούλ και το Τόκιο ότι δεν θα επέμβουν ή δεν θα υπονομεύσουν το καθεστώς της Πιόγκ Γιάγκ γιατί πολύ απλά ότι απειλεί, περικυκλώνει και πιέζει τη Βόρεια Κορέα είναι επί της ουσίας επιθετική ψυχροπολεμική πολιτική κατά της Κίνας.

Μέχρι ενός σημείου το απρόβλεπτο και παρανοϊκό καθεστώς του Κιμ Γιογκ Ουν είναι χρήσιμο στην Ουάσιγκτον, καθώς συσπειρώνει στο πλευρό της τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία και δίνει νομιμοποίηση στη συγκρότηση της Βόρειας Πτέρυγας της Αντικινεζικής Συμμαχίας που έχει ήδη ντε φάκτο διαμορφωθεί στον Νότο, με κύριους παίκτες την Ταϊβάν, το Βιετνάμ, την Ινδονησία, τη Μαλαισία και τις Φιλιππίνες.

Αντίστροφα, το Πεκίνο θα ήθελε να ακυρώσει την παραπάνω περικύκλωση πείθοντας την Πιόγκ Γιάγκ όχι μόνον να εγκαταλείψει το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά να εισέλθει στον δρόμο των οικονομικών μεταρρυθμίσεων με τερματικό σταθμό τη σταδιακή επανένωση της Κορεατικής Χερσονήσου σε ένα κράτος προφανώς ουδέτερο ανάμεσα στο Πεκίνο και την Ουάσιγκτον.

Ομως με τα σημερινά δεδομένα ούτε το Πεκίνο μπορεί να ελέγξει τις εξελίξεις στην Πιόγκ Γιάγκ, ούτε και η Ουάσιγκτον να δρομολογήσει μονομερή στρατιωτική επέμβαση που θα την έφερνε αντιμέτωπη με την Κίνα.  

Ας ανακεφαλαιώσουμε:

Ενα απομονωμένο δικτατορικό καθεστώς που μπορεί να επιβιώσει μόνο σε συνθήκες πολιορκημένου φρουρίου, και το οποίο βλέπει την όποια εξομάλυνση ως συνώνυμη μιας άνευ όρων απορρόφησης από τη Νότια Κορέα κατά το μοντέλο ενσωμάτωσης της Ανατολικής Γερμανίας στη Δυτική το 1989-1990.

Μια Κίνα που θέλει να ακυρώσει μια περικύκλωσή της από τις ΗΠΑ και τους Συμμάχους τους στην ευρύτερη περιοχή Ασίας -Ειρηνικού και να προωθήσει την ειρηνική ενσωμάτωση της Ταϊβάν κατά το μοντέλο του Χονγκ Κονγκ. Ζητούμενη παραμένει όχι η βούληση, αλλά η πραγματική της δυνατότητα να αναγκάσει το καθεστώς του Πιογκ Γιαγκ σε υποχώρηση.

Οι ΗΠΑ του Τραμπ που θέλουν και να βελτιώσουν τη θέση τους στη διμερή σχέση οικονομικής αλληλεξάργησης με την Κίνα, με την αμερικανική αγορά να είναι η σημαντικότερη εξαγωγική διέξοδος κινεζικών προϊόντων και την Κεντρική Τράπεζα της Κίνας, να είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής δημόσιου χρέους της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης και ταυτόχρονα να αποτρέψουν ή έστω να περιορίσουν την προβολή κινεζικής γεωπολιτικής ισχύος στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού.

Σε όλα τα παραπάνω η εκλογή Τραμπ επέφερε μια σύγχυση, καθώς αρχική πρόθεση του νέου προέδρου ήταν να προσεγγίσει τη Ρωσία για να διαπραγματευθεί από θέση ισχύος με την Κίνα αντιστρέφοντας τον ελιγμό των Νίξον-Κίσινγκερ το 1971-72 που προσέγγισαν την Κίνα του Μάο για να διαπραγματευθούν στη συνέχεια από θέση ισχύος με τη Σοβιετική Ένωση του Μπρέζνιεφ.

Σήμερα με την προσέγγιση με τη Μόσχα να έχει στην καλύτερη περίπτωση παγώσει, ο Τραμπ εκ των πραγμάτων δεν μπορεί αξιόπιστα να σκληρύνει τη στάση του απέναντι στο Πεκίνο και έτσι το κόστος μιας μονομερούς επέμβασης στη Βόρεια Κορέα μοιάζει απαγορευτικό.

Στο Πεκίνο έχουν από ό,τι φαίνεται πλήρη επίγνωση της αναντιστοιχίας της ρητορικής Τραμπ με τις πραγματικές του δυνατότητες και επιδιώκουν...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΓΑΛΛΙΑ: Το Ντουέτο... των τεσσάρων!

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Συνηθίζεται να λέγεται ότι μια δημοσκόπηση δεν είναι παρά η φωτογραφία μιας στιγμής, μόνον που οι στιγμές δεν έχουν την ίδια βαρύτητα όσο πλησιάζει η ώρα της κάλπης.

Μια βδομάδα πριν από τον πρώτο γύρο της προεδρικής εκλογής στην Γαλλία, οι φωτογραφίες της στιγμής έδιναν ελαφρά πτώση στους Μακρόν-Λεπέν και άνοδο στους Φιγιόν και Μελανσόν, μια εξέλιξη σε πλήρη αντίστιξη με την παράδοση που θέλει τελική συσπείρωση γύρω από τα δύο φαβορί για τον Δεύτερο Γύρο.

Αν τα παραπάνω αποτυπώνουν ακριβώς τα δεδομένα στη Γαλλία, τότε τίποτε δεν αποκλείεται: Από τη βεβαιότητα Δεύτερου Γύρου με Μακρόν - Λεπέν, περνάμε στα πιθανά σενάρια Φιγιόν - Λεπέν, Μελανσόν - Λεπέν, χωρίς να αποκλείεται και το λιγότερο πιθανό Φιγιόν - Μακρόν.

Το θρίλερ δεν πρόκειται να τερματισθεί το βράδυ του Δεύτερου Γύρου, καθώς στην Γαλλία ο Πρόεδρος μπορεί να κυβερνήσει ως επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας μόνον αν έχει αυτοδύναμη πλειοψηφία στη Βουλή.

Ο Μακρόν δεν διαθέτει κομματικό μηχανισμό με τοπικές αναφορές και επιρροές, ενώ η Λεπέν και το Εθνικό Μέτωπο δεν πετυχαίνουν στον δεύτερο γύρο των βουλευτικών ευρύτερες συσπειρώσεις. Έτσι και όποιος και από τους δύο να είναι νικητής στον δεύτερο γύρο της προεδρικής με τα σημερινά δεδομένα για να κυβερνήσει θα πρέπει να τα βρει με τους Ρεπουμπλικάνους, που θα είναι το ισχυρότερο κόμμα στην Βουλή μετά τις εκλογές του Ιουνίου.

Ενα είναι βέβαιο ότι...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Το κόστος μιας απουσίας

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Από τον Ιούλιο του 1991 όταν η καταρρέουσα ΕΣΣΔ του Γκορμπατσόφ έγινε δεκτή στην Ομάδα των Επτά G-7 που έγινε Ομάδα των Οκτώ G-8 μέχρι την άνοιξη του 2014 όταν εκδιώχθηκε η Ρωσία του Πούτιν μετά την προσάρτηση της Κριμαίας υπήρχε ένα Άτυπο Διευρυμένο Συμβούλιο Ασφαλείας που ισορροπούσε τη δυσλειτουργία του ΟΗΕ και τη δυτική μονομέρεια του ΝΑΤΟ.

Δυσλειτουργία του ΟΗΕ, καθώς στην περίοδο που ακολούθησε το Τέλος του Ψυχρού Πολέμου το 1989-1991 ο διεθνής οργανισμός δεν μπόρεσε να λύσει το πρόβλημα της διεύρυνσης των Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας που διαθέτουν το προνόμιο του βέτο, καθώς η σχετική πρόταση που αφορούσε τη Γερμανία και την Ιαπωνία γρήγορα διευρύνθηκε με νέες υποψηφιότητες που δεν τύγχαναν συναίνεσης.

Ο ρόλος των G-8 αναδείχθηκε όταν άρχισαν οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία την άνοιξη του 1999, όταν οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι εταίροι τους παρέκαμψαν χωρίς προσχήματα το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου θα προσέκρουαν στο Βέτο της Κίνας και της Ρωσίας και η Μόσχα, με τη σειρά της, πάγωσε τη συμμετοχή της στο Συμβούλιο ΝΑΤΟ - Ρωσίας.

Τότε η Ομάδα των G-8 παρέμεινε το μόνο φόρουμ διαβουλεύσεων, ο μόνος δίαυλος επικοινωνίας της Ατλαντικής Συμμαχίας με τη Ρωσία.

Σήμερα, με κυρίαρχη την αβεβαιότητα λίγες μέρες με τα πυραυλικά πλήγματα του Τραμπ κατά του Ασαντ η προοπτική των σχέσεων ΗΠΑ και Δύσης με τη Μόσχα δεν μπορεί να σκιαγραφηθεί πριν από την ολοκλήρωση της επίσκεψης Τίλερσον στη ρωσική πρωτεύουσα.

Χωρίς τη συμμετοχή της Ρωσίας η Υπουργική Σύνοδος της Ομάδας των Επτά G-7 στη Λούκα της Τοσκάνης ανέβασε τους τόνους της αντιπαράθεσης σε μια κίνηση στήριξης της Ουάσιγκτον ή και εγκλωβισμού της κυβέρνησης Τραμπ, ώστε να ακυρωθεί πλήρως η πρόθεση μονομερούς διμερούς προσέγγισης Λευκού Οίκου - Κρεμλίνου που είχε ενοχλήσει όλους τους εταίρους των ΗΠΑ, από το Βερολίνο και το Παρίσι μέχρι και το Τόκιο.

Η απουσία ενός άτυπου Φόρουμ επικοινωνίας με την Ρωσία είναι αισθητή, με τον ΟΑΣΕ να μην καλύπτει γεωγραφικά την περιοχή της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής.

Η απουσία της Ρωσίας από την Ομάδα των Αναπτυγμένων Χωρών είναι αισθητή και πριν από την πυραυλική επίθεση κατά της Συρίας, καθώς ο Τραμπ προσπαθεί να αποσείσει την κατηγορία ότι εξελέγη χάρη σε συνωμοσία του Κρεμλίνου και ο Πούτιν να προσπαθεί να αποστασιοποιηθεί από μια ενδοαμερικανική διαμάχη, με αποτέλεσμα μια συνάντησή τους να αποτελεί μια δύσκολα διαχειρίσιμη πρόκληση και ως προς τον καθορισμό της και ως προς την ατζέντα της.

Όλη την παραπάνω αμηχανία, αν όχι βραχυκύκλωμα, την είδαμε αναγλυφη πριν από λίγες μέρες, όταν με μεσολάβηση της Φινλανδίας έγινε προσπάθεια καθορισμού Συνάντησης Κορυφής Τραμπ - Πούτιν στο Ελσίνκι, στο περιθώριο μιας Συνόδου Κορυφής των Χωρών της Αρκτικής, η οποία προφανώς θα καθοριζόταν για να διευκολύνει τη διμερή Συνάντηση Κορυφής ΗΠΑ - Ρωσίας.

Αν δεν υπάρχει φόρουμ ή πλαίσιο συντήρησης του διαλόγου Δύσης - Ρωσίας πιο χαλαρό από τον ΟΗΕ και το Συμβούλιο ΝΑΤΟ - Ρωσίας, με τον ΟΑΣΕ όπως είδαμε να είναι αναρμόδιος και στην καλύτερη των περιπτώσεων της αποφυγής δηλαδή γενικευμένης ψυχροπολεμικής περιχαράκωσης μεταξύ Ουάσιγκτον-Μόσχας, εκ των πραγμάτων αποκτά βαρύνουσα σημασία η επίσκεψη της καγκελαρίου Μέρκελ στη Μόσχα στις 2 Μαΐου. 

Η καγκελάριος...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΤΟΥΡΚΙΑ: Σε Συμπληγάδες ο Ερντογάν

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Ο Ερντογάν επιβεβαιώνει τη λαϊκή θυμοσοφία «Στην αναμπουμπούλα ο λύκος χαίρεται», καθώς έσπευσε να χειροκροτήσει και να υπερθεματίσει ερμηνεύοντας την πυραυλική επιδρομή των ΗΠΑ κατά του Ασαντ ως έναρξη της εκστρατείας για καθεστωτική ανατροπή στη Δαμασκό. Μια στάση που παραπέμπει στον Μουσολίνι, ο οποίος τον Ιούνιο του 1940 όταν η Γαλλία συνθηκολόγησε μετά την ήττα της από τη Γερμανία της κήρυξε τον πόλεμο, προκαλώντας οργή και χλεύη τόσο στο Παρίς όσο και στο Βερολίνο.

Στη σπουδή του να φανεί πρόθυμος σύμμαχος των ΗΠΑ ξέχασε προφανώς ότι πριν από λίγες βδομάδες η Τουρκία μαζί με τον Ιράν και τη Ρωσία και εκπροσώπους του Ασαντ στην Αστάνα του Καζαχστάν σχεδίαζαν την επόμενη μέρα στη Συρία, και προφανώς προσπαθεί να ξεχασθεί ότι στην πράξη διευκόλυνε την κατάληψη του Χαλεπιού από τις κυβερνητικές δυνάμεις και τη Φιλοϊρανική Συμμαχία υπό την κάλυψη της ρωσικής αεροπορίας, με αντίτιμο την ανοχή της Μόσχας στην είσοδο τουρκικών δυνάμεων στη Συρία, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ασπίδα του Ευφράτη».

Ο Ερντογάν ούτε ως σύμμαχος των ΗΠΑ, ούτε ως περιστασιακός υποστηρικτής της Μόσχας δεν μπορεί να υπολογίζει σε κέρδη στη Συρία, καθώς οι τοπικοί σύμμαχοι των δύο Μεγάλων Δυνάμεων είναι εχθροί και ανταγωνιστές της Άγκυρας:

Με δεδομένο ότι οι ΗΠΑ δεν θέλουν περαιτέρω αύξηση της χερσαίας παρουσίας τους σε Συρία-Ιράκ οι Κούρδοι της Βορειοδυτικής Συρίας, η οργάνωση ΡΥD και η πολιτοφυλακή YPG αδελφές οργανώσεις του ΡΚΚ είναι και θα είναι για το ορατό μέλλον πολύτιμος σύμμαχος της Ουάσιγκτον.

Αντίστοιχα, για την Ρωσία, που καλύπτει με αεροπορική ομπρέλα τον Ασαντ, το Ιράν και οι Σύμμαχοι του Φρουροί της Επανάστασης, Σιιτική Πολιτοφυλακή του Ιράκ και Χεζμπολάχ στον Νότιο Λίβανο είναι η μόνη με τα σημερινά δεδομένα πολιτική συμμαχιών.

Τι ονειρεύεται ο Ερντογάν; 

Μια εκστρατεία ανατροπής του Ασαντ, με τον τουρκικό στρατό να εισέρχεται στη Δαμασκό από όπου τον εκδίωξαν το 1918 οι δυνάμεις του Βρετανού στρατηγού Αλενμπι μαζί με τους εξεγερμένους Άραβες υπό την καθοδήγηση του Λόρενς της Αραβίας;

Προφανώς και όχι. Απλά αξιοποιεί επικοινωνιακά τη σύγχυση του Τραμπ και της Ομάδας του, για να δώσει την ψευδαίσθηση της δικαίωσης της πολιτικής του λίγες μέρες πριν από το Δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου για τη Συνταγματική Μεταρρύθμιση που θα τον καταστήσει Σουλτάνο.

Όλα δείχνουν ότι η Αστάνα είναι το τελευταίο τραπέζι διαβουλεύσεων για την επόμενη μέρα στη Συριά, όπου η Αγκυρα είχε περιθώριο επηρεασμού και κατοχύρωσης κάποιων διασφαλίσεων. 

Αν θυμηθούμε τη Διάσκεψη του Μαρακές στα τέλη του 2012 για τη Συρία με πρωταγωνιστές τον Νταβούτογλου, τον Φαμπιούς και τον υπ’ αριθμόν 2 του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Ουίλιαμ Μπερνς, τότε πραγματικά η τουρκική διπλωματία σήμερα είναι σκιά του τότε εαυτού της.

Εάν περάσει τον κάβο του Δημοψηφίσματος ο Ερντογάν, δεν θα έχει άλλη επιλογή παρά...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΙΤΑΛΙΑ: Η ήττα Ρένζι είναι το ναυάγιο της Ιταλικής Αριστεράς - Ο δεύτερος θάνατος του Μπερλιγκουέρ

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Η ήττα του Ρέντζι, , σημαίνει και ναυάγιο του μεγάλου στοιχήματος της ιταλικής Αριστεράς στη Μεταπολεμική Περίοδο που είχε θέσει πρώτος ο ηγέτης του ΚΚ Ιταλίας Τολιάτι και διατύπωσε ως συνολική στρατηγική ο Μπερλιγκουέρ στη δεκαετία του ’70: Την ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού της χώρας. 
 

Από  την δεκαετία του ’70 και μετά   υπό τον Μπερλιγκουέρ το ΙΚΚ  είχε  ξεκάθαρη   ατζέντα εκσυγχρονισμού: Καταπολέμηση του πελατειακού κομματικού κράτους που ίδρυσε η Χριστιανική Δημοκρατία μετά το 1945, που στον νότο είχε τη μορφή συγκυβέρνησης με το οργανωμένο έγκλημα της Μαφίας και της Κόζα Νόστρα, άμβλυνση των περιφερειακών ανισοτήτων Βορρά - Νότου  και συμμετοχή ισότιμη στον σκληρό πυρήνα της Ευρώπης, με πυρήνα την πορεία προς το ενιαίο νόμισμα που δρομολόγησαν η Γαλλία και η Δυτική Γερμανία στα τέλη της δεκαετίας του ’70. 

Ο δρόμος φάνηκε να ανοίγει μετά τις ανατροπές του 1989-91. Ηταν το πρώτο χαμένο ραντεβού για το ΙΚΚ, που στα τέλη του 1991 μετονομάσθηκε σε Δημοκρατικό Κόμμα της Αριστεράς. 

Τη σκυτάλη στον απόηχο της επιχείρησης «Καθαρά Χέρια» την πήρε η επιτομή της διαπλοκής ο Μπερλουσκόνι και η Φόρτσα Ιτάλια που για ένα χρόνο το 1994-5 συγκυβέρνησε με τους νεοφασίστες του Φίνι και τη ρατσιστική Λέγκα του Βορρά του Μπόσι. 

Η ώρα της Αριστεράς ήλθε το 1996 με την κυβέρνηση Πρόντι με μείζονα εταίρο το Δημοκρατικό Κόμμα και δύο ήσσονες εταίρους από τα αριστερά και το Κέντρο.  Η συμμετοχή της Ρώμης συμπαρέσυρε αμέσως την Ισπανία και την Πορτογαλία και άνοιξε τον δρόμο για την Ελλάδα δύο χρόνια αργότερα.  

Οι εσωτερικές συγκρούσεις της Κεντροαριστεράς που κυβέρνησε στην πενταετία 1996-2001 άνοιξαν τον δρόμο για την πενταετία Μπερλουσκόνι -2001 έως 2006- ακολούθησε μια διετία με τον Πρόντι και την Κεντροαριστερά και μια τρίτη διακυβέρνηση Μπερλουσκόνι στην περίοδο 2008 - 2011. 

Η  Κεντροαριστερά πλέον με μια άχρωμη και γκρίζα διαχείριση της εξουσίας χωρίς μεταρρυθμιστικό όραμα και με μόνο επίτευγμα την ένταξη στην ΟΝΕ δεν μπόρεσε να ελέγξει τον πολυσυλλεκτικό λαϊκισμό του Καβαλιέρε.  

Με την κρίση της Ευρωζώνης να οδηγεί τους Μέρκελ - Σαρκοζί να επιβάλουν την αποχώρηση Μπερλουσκόνι, η Κεντροαριστερά έβαλε το στοίχημα της ταυτόχρονης δημοσιονομικής προσαρμογής και εκσυγχρονιστικών μεταρρυθμίσεων με κοινωνικό πρόσημο. 

Ενα στοίχημα που...  

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΤΟΥΡΚΙΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Ρεαλπολιτίκ υψηλού κόστους

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Το προχθεσινό ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου για προσωρινή διακοπή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας με την Ε.Ε. δεν είναι δεσμευτικό για τις κυβερνήσεις των «28», αλλά δεν θα πρέπει να υποτιμηθεί ως ανέξοδο ευχολόγιο.

Η αυταρχική-αντιδημοκρατική εκτροπή του Ερντογάν μετά το αποτυχόν πραξικόπημα είναι ασύμβατη με τη συνέχιση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων σαν να μη συμβαίνει τίποτε.

Το γεγονός ότι πρόκειται για μια προσχηματική διαπραγμάτευση όπου καμιά από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί την επιτυχή της κατάληξη δεν αλλάζει τα δεδομένα του προβλήματος, καθώς επιχειρούν να την αξιοποιήσουν και ο Ερντογάν, αλλά και ένα ετερόκλητο μέτωπο αντιτιθέμενων στην ενταξιακή προοπτική της Άγκυρας:

Ο Ερντογάν γνωρίζει ότι αυτό που ενδιαφέρει κατ’ αποκλειστικό λόγο το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες δεν είναι άλλο από τον έλεγχο των προσφυγικών ροών. Δεν περιορίζεται στο να ζητά σιωπηρή ανοχή-αποδοχή της σκληρής εσωτερικής καταστολής, αλλά έχοντας βαπτίσει όλους όσοι τον αμφισβητούν εκτός συνόρων τρομοκράτες απαιτεί, κυρίως από τη Γερμανία, καταστολή κάθε αντιπολιτευτικής δραστηριότητας της πολυπληθούς τουρκικής κοινότητα της χώρας.

Σε ένα κλίμα λαϊκιστικής δεξιάς και ακροδεξιάς ξενοφοβίας και ισλαμοφοβίας, η ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας έστω και προσχηματική και με τη μορφή εικονικής πραγματικότητας είναι παράγοντας που διογκώνει τον ευρωσκεπτικισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ακροδεξιός υποψήφιος για την Προεδρία της Αυστρίας και από ό,τι προκύπτει από τις δημοσκοπήσεις σχεδόν βέβαιος νικητής του επαναληπτικού δευτέρου γύρου της προεδρικής εκλογής, μεθαύριο Kυριακή, ανέδειξε την πρόοδο των Ενταξιακών Διαπραγματεύσεων Ε.Ε. -Τουρκίας ως αιτία που νομιμοποιεί την προκήρυξη δημοψηφίσματος για την παραμονή ή όχι της χώρας του στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με άλλα λόγια, μια λειτουργική Ρεαλπολιτίκ διαχείρισης του προσφυγικού από την Αγκυρα με αντίτιμο τη σιωπηρή ανοχή της αυταρχικής εκτροπής Ερντογάν εντός συνόρων και της τυχοδιωκτικής του εμπλοκής στη Συρία και στο Ιράκ, με ταυτόχρονη συγκρουσιακή ρητορική και από τις δύο πλευρές για εσωτερική κατανάλωση, αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο ως μια οριακά εύθραυστη ισορροπία.

Η περίπτωση της Ολλανδίας, οι πολίτες της οποίας την άνοιξη απέρριψαν σε δημοψήφισμα την εταιρική σχέση Ουκρανίας - Ε.Ε., είναι μια ηχηρή προειδοποίηση για το υψηλό έως και απαγορευτικό κόστος που καλούνται να πληρώσουν πολλοί ηγέτες ευρωπαϊκών χωρών, με πρώτη από όλους την πολιτική ελίτ της Γερμανίας, αν συνεχίσουν να πιστεύουν ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις είναι στο απυρόβλητο του αυταρχικού εκτροχιασμού του Ερντογάν.

Επί του παρόντος και οι δύο πλευρές δηλαδή η Τουρκία του Ερντογαν και η Ε.Ε., κατά κύριο λόγο η Γερμανία, επιδίδονται σε ρητορικούς λεονταρισμούς έχοντας πλήρη επίγνωση ότι δεν αντέχουν το κόστος μίας ανοικτής ρήξης:

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΗΠΑ: Ραγισμένο γυαλί...

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Μέχρι και την επανεκλογή του Ομπάμα το 2012 οι ΗΠΑ πρόβαλαν σαν μια βαθιά διχασμένη χώρα, σαν δυο χώρες στη συσκευασία μιας:

- Από τη μια μεριά, οι δύο παράκτιες περιοχές, η Ανατολική και Δυτική Ακτή, με κύριο γνώρισμα την ανεκτικότητα, την πολυπολιτισμικότητα, την ικανότητα προσαρμογής στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον.

- Από την άλλη, οι Μεσοδυτικές Πολιτείες και ο Νότος, όπου κυριαρχούσε μια αμυντική αναδίπλωση, μια επιστροφή στην ταυτότητα στην καλύτερη περίπτωση μέσω του θρησκευτικού συντηρητισμού και στη χειρότερη μέσω ακραίων αιρέσεων ο φονταμενταλισμός των οποίων δεν είχε να ζηλέψει σε τίποτε τους Ταλιμπάν και τους Τζιχαντιστές.

Αυτό που έχει καταδείξει η προεκλογική εκστρατεία του 2016 είναι ότι η διαίρεση δεν είναι πλέον γεωγραφικά προσδιορισμένη και ότι υπάρχει πλέον ένα πανεθνικό αντισυστημικό ρεύμα αμφισβήτησης της αξιοπιστίας της πολιτικής σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης.

Ενα ρεύμα με δεξιά και αριστερά συνιστώσα, με την πρώτη να μην έχει καμιά ενοχή να στηρίξει έναν υποψήφιο του στίγματος του Ντόναλντ Τραμπ και τη δεύτερη να κινείται μεταξύ αποχής και τιμωρητικής ψήφου.

Οσο αυτό και να φαίνεται αντιφατικό, η αποσυσπείρωση της εκλογικής βάσης του Ομπάμα στη διάρκεια της οκταετούς θητείας του θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα το φαινόμενο Τραμπ.

Η απώλεια του ελέγχου της Βουλής των Αντιπροσώπων στις ενδιάμεσες εκλογές του 2010 και η απώλεια της Γερουσίας στις ενδιάμεσες του 2014 δεν έγινε λόγω μετακίνησης του εκλογικού σώματος προς τους Ρεπουμπλικάνους, αλλά κυρίως λόγω της αποσυσπείρωσης και της προσχώρησης στο κόμμα της αποχής του σκληρού αριστερού πυρήνα της εκλογικής βάσης, που το 2008 έφερε τον Ομπάμα στο Λευκό Οίκο.

Το 2008 ο Ομπάμα δεν βρήκε τη δυναμική της συσπείρωσης και της νίκης στην αντιπαράθεσή του με τον Ρεπουμπλικάνο αντίπαλό του Γερουσιαστή Μακέιν, αλλά στη σκληρή μάχη για το χρίσμα των Δημοκρατικών, που έδωσε με αντίπαλο την Κλίντον.

Σήμερα, και ανεξαρτήτως του αποτελέσματος που θα προκύψει το πρωί της Τετάρτης, δεν θα είχαμε φθάσει στο σκηνικό ακραίας μέχρι την τελευταία στιγμή αβεβαιότητας αν υποψήφιος των Δημοκρατικών ήταν ο Σάντερς ή κάποιος με παρεμφερές πολιτικό στίγμα, έτσι ώστε να υπάρχει εναλλακτική αντισυστημική επιλογή.

Τούτων λεχθέντων, όποιος και να είναι ο νικητής πολύ δύσκολα θα μπορέσει να ελέγξει το αντισυστημικό ρεύμα και να σταθεροποιήσει σε έναν κοινό παρονομαστή συναίνεσης την κοινωνία των ΗΠΑ:

- Οσο απρόβλεπτος και αν είναι ο Τραμπ, η αντισυστημική του αξιοπιστία θα αμφισβητηθεί από την πρώτη μέρα της ανάληψης των καθηκόντων του. Όπως η ηγεσία του στρατοπέδου του Brexit την επόμενη μέρα δεν ήξερε πώς να διαχειρισθεί τη νίκη της, έτσι και η μοιραία προσαρμογή του Τραμπ στα στενά όρια διαχείρισης θα βαθύνει αντί να κατασιγάσει την αντισυστημική οργή.

- Αν νικήτρια είναι η Κλίντον θα βρεθεί και αυτή σε εξίσου δύσκολη θέση για δύο λόγους: 

ΤΟΥΡΚΙΑ: Βαρόμετρο το Ιντσιρλίκ

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

«Τι είδους στρατηγικοί εταίροι είμαστε όταν φιλοξενείτε κάποιον του οποίου την έκδοση έχω ζητήσει;», αναρωτήθηκε προχθές ο Ερντογάν, σε μια ακόμη κλιμάκωση της ρητορικής αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ.

Αν κάποιοι προβληματίζονταν για τα αποτελέσματα της επίσκεψης τη Δευτέρα 1η Αυγούστου στη βάση του Ιντσιρλίκ και στην Αγκυρα του στρατηγού Ντάνφορθ, επικεφαλής του Μεικτού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, την απάντηση την έδωσε ο Πρόεδρος της Τουρκίας που, εκτός των παραπάνω, τόνισε ότι το σενάριο του πραξικοπήματος γράφτηκε στο εξωτερικό.

Έτσι προβάλλει και ο πραγματικός λόγος της επίσκεψης Ντάνφορθ που δεν θα μπορούσε να είναι τίποτε άλλο, παρά μια επί τόπου καταγραφή των πολιτικών και επιχειρησιακών προϋποθέσεων για την ομαλή λειτουργία της Βάσης του Ιντσιρλίκ, που είναι η κύρια βάση απογείωσης των μαχητικών αεροσκαφών των ΗΠΑ που επιχειρούν κατά των Τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτος στη Συρία και στο Ιράκ και όχι μόνον.

Η βάση του Ιντσιρλίκ που κατασκευάσθηκε στη δεκαετία του ’50 ήταν και είναι το νευραλγικό κέντρο της παρουσίας των ΗΠΑ στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή. Την εποχή του Ψυχρού ΄Πολέμου φιλοξενούσε πυρηνικά όπλα -μέρος των οποίων αποσύρθηκε μετά την απόσυρση των αντίστοιχων σοβιετικών πυραύλων από την Κούβα στα τέλη του 1962-αλλά και ήταν η βάση εφόρμησης των κατασκοπευτικών αεροσκαφών U-2, που από μεγάλο ύψος φωτογράφιζαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην ΕΣΣΔ.

Από τη βάση του Ιντσιρλίκ το 1960 απογειώθηκε και το αεροσκάφος με πιλότο τον Πάουερς που κατερρίφθη στη συνέχεια από τη σοβιετική αεράμυνα και είχε σαν πολιτική παρενέργεια τη ματαίωση της Τετραμερούς Διάσκεψης Κορυφής των Νικητών του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου ΗΠΑ, ΕΣΣΔ, Γαλλίας και Βρετανίας. Σήμερα, στη βάση, το στρατιωτικό προσωπικό των ΗΠΑ είναι περίπου δύο χιλιάδες, ενώ υπάρχει παρουσία και άλλων χωρών-μελών του ΝΑΤΟ.

Τη βάση του Ιντσιρλίκ ο Ερντογάν κατήγγειλε από την πρώτη στιγμή ως έδρα του πραξικοπήματος. Η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος είχε διακοπεί για δύο εικοσιτετράωρα, οι εγκαταστάσεις της βάσης είχαν περικυκλωθεί από δυνάμεις της Αστυνομίας και της Στρατοχωροφυλακής και ο Τούρκος διοικητής της συνελήφθη.

Η Βάση είχε ξανάρθει στην επικαιρότητα τον φθινόπωρο του 2014, όταν η Αγκυρα καθυστερούσε την παροχή έγκρισης για διεξαγωγή βομβαρδισμών κατά των Τζιχαντιστών από τις ΗΠΑ, προσπαθώντας να παρεμποδίσει την ενίσχυση των Κούρδων της Βορειοανατολικής Συρίας από την Ουάσιγκτον.

Η χρήση της βάσης από τις ΗΠΑ και η σκληρή αντιαμερικανική ρητορική του Ερντογάν είναι ασύμβατες, καθώς διαχέουν το μήνυμα ότι ο ισχυρός άνδρας της Τουρκίας μπορεί να λέει ό,τι θέλει χωρίς κόστος, γιατί παρέχει αναντικατάστατες διευκολύνσεις στην Ουάσιγκτον.

Στην πραγματικότητα η επιμονή των ΗΠΑ το φθινόπωρο του 2014 να χρησιμοποιήσουν τη βάση του Ιντσιρλίκ είχε περισσότερο πολιτική παρά επιχειρησιακή βαρύτητα:

Πολιτική, καθώς καθιστώντας τουρκικό έδαφος ορμητήριο επιθέσεων κατά των Τζιχαντιστών τερματιζόταν και η συνέχιση της στήριξης των τουρκικών υπηρεσιών προς τους Τζιχαντιστές.

Μειωμένη επιχειρησιακή βαρύτητα γιατί πρώτο το Ιντσιρλίκ μπορεί να αντικατασταθεί την επόμενη μέρα από τις δύο κυρίαρχες βρετανικές βάσεις στην Κύπρο και δεύτερον, τον ίδιο ρόλο μπορούν με την ίδια αποτελεσματικότητα να διαδραματίσουν τα αεροπλανοφόρα του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ.

Ετσι, με δεδομένο ότι ο Ερντογάν θα συνεχίσει να καταγγέλλει τις ΗΠΑ ως σεναριογράφους του πραξικοπήματος και σχεδόν ανοικτά τον Φετουλάχ Γκιουλέν ως μαριονέτα της CIA, η Ουάσιγκτον θα έχει κάθε πολιτικό και επιχειρησιακό κίνητρο είτε να υποβαθμίσει την παρουσία της στο Ιντσιρλίκ, είτε ακόμη χειρότερο για την Αγκυρα να «παγώσει» κάθε δραστηριότητα με ορμητήριο τη βάση.

Με δύο λόγια...

ΤΟΥΡΚΙΑ: Ερντογάν, Δύση και Ρωσία

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

ΗΠΑ και Ε.Ε. μετά από μια εθιμοτυπικού ύφους και περιεχομένου καταδίκη της απόπειρας πραξικοπήματος έστρεψαν αμέσως τα πυρά τους στον ίδιο τον Ερντογάν για το πρωτοφανές πογκρόμ που έχει εξαπολύσει κατά των αντιπάλων του. 

Την ίδια στιγμή η Μόσχα είναι πιο προσεκτική, με κύριο ερώτημα αν θα πραγματοποιηθεί η καταρχήν συμφωνία Πούτιν - Ερντογάν δύο βδομάδες πριν από το πραξικόπημα να συναντηθούν στο ρωσικό θέρετρο Σότσι στη Μαύρη Θάλασσα την πρώτη βδομάδα του Αυγούστου.

Να θυμίσουμε ότι στις 27 Ιουνίου ανακοινώθηκε στην Αγκυρα ταυτόχρονα η εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ και τη Ρωσία, ενώ πηγές στην τουρκική πρωτεύουσα δήλωναν ότι έχουν γίνει ανοίγματα προς το καθεστώς Σίσι στην Αίγυπτο.

Με δύό λόγια, η επόμενη μέρα του πραξικοπήματος βρίσκει την Τουρκία του Ερντογάν σε ένα μετέωρο βήμα μεταξύ της χρεοκοπημένης πολιτικής του στρατηγικού βάθους του πρώην πρωθυπουργού Νταβούτογλου και της όψιμης Ρεαλπολιτίκ των τελευταίων βδομάδων. 

Εύλογα λοιπόν τίθεται το ερώτημα πώς θα διαμορφωθούν τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον οι διεθνείς και περιφερειακές ισορροπίες του ανατολικού μας γείτονα.

Το κυρίαρχο στοιχείο είναι μια δίχως υπερβολή ισορροπία τρόμου ανάμεσα στη Δύση, τις ΗΠΑ και την Ε.Ε., και το καθεστώς Ερντογάν, καθώς καμιά από τις δύο πλευρές δεν μπορεί να πάει παρακάτω από τη σημερινή σκληρή ρητορική περιχαράκωση.

Ούτε οι ΗΠΑ μπορούν να εκδιώξουν την Τουρκία από το ΝΑΤΟ, ούτε η Ε.Ε. να διακόψει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, ακόμη και στην περίπτωση που η Αγκυρα κινηθεί προς την επαναφορά της θανατικής ποινής.

Οπου και να φθάσει η αυταρχική εκτροπή Ερντογάν, η ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ είναι σε κάθε περίπτωση μια εγγύηση ασφαλείας, ένας κάβος έστω και στα όρια αποκοπής που δένει την Αγκυρα με τη Δύση.

Σε ό,τι αφορά την Ε.Ε. το ενδεχόμενο να ανοίξει ξανά ο Ερντογάν τη στρόφιγγα των προσφυγικών ροών είναι εφιάλτης. Για τον ίδιο τον Ερντογάν είναι μια απειλή που μοιάζει με ρωσική ρουλέτα, καθώς η υλοποίηση της εκβιαστικής απειλής σημαίνει την οριστική απώλεια ενός αποτρεπτικού όπλου.

Έτσι Δύση και Τουρκία θα κινηθούν στο πλαίσιο ενός επικοινωνιακού Ψυχρού Πολέμου όπου καμιά πλευρά δεν θα ικανοποιήσει τα αιτήματα της άλλης, χωρίς όμως να διακινδυνεύσει να διαταράξει την ισορροπία που είχε διαμορφωθεί στις διμερείς σχέσεις μέχρι την 15η Ιουλίου.

Τα παραπάνω, υπό την προϋπόθεσή ότι...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - Ε.Ε.: «Νορβηγία Συν» (Norway Plus) για Λονδίνο - Προς ένα "βελούδινο" διαζύγιο

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Η αποχώρηση της Λίντσομ χθες από τη διεκδίκηση της διαδοχής του Κάμερον ολοκληρώνει την άτακτη φυγή των ηγετικών στελεχών του Συντηρητικού Κόμματος που είχαν ταχθεί υπέρ του Brexit.

Δεν μπορούσαν να χειρισθούν ένα σκληρό Brexit, που κυρίως θα υλοποιούσε την δέσμευση για κλείσιμο των συνόρων σε πολίτες της Ε.Ε. και κυρίως δεν είχαν σχέδιο για το πώς μια Ειδική Σχέση -συμμετοχή στην Ενιαία Αγορά- με την Ε.Ε. θα συνοδευόταν από την επιστροφή στην απόλυτη εθνική κυριαρχία.

Πρωθυπουργός από αύριο Πέμπτη η Μέι, που είχε ταχθεί υπέρ της παραμονής στην Ε.Ε., προφανώς θα διεκδικήσει μια Στενή Ειδική Σχέση με την Ε.Ε., η οποία στην βρετανική δημοσιογραφική γλώσσα ήδη αποκαλείται Νορβηγία Συν (Norway Plus): Συμμετοχή στην Ενιαία Αγορά, ad Hoc φόρμουλα για τη διακίνηση πολιτών που θα σώζει τα προσχήματα για το Λονδίνο και τις Βρυξέλλες, Διαβατήριο Ευρωζώνης για το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα της Βρετανίας και πιθανότατα κάποια φόρμουλα συμμετοχής του Ηνωμένου Βασιλείου στην Πολιτική Ασφάλειας της Ε.Ε.

Εκεί που οι εξελίξεις στις όχθες του Τάμεση προκάλεσαν πανηγυρισμούς είναι στο Βερολίνο: Η Μέρκελ έσπευσε να δηλώσει ότι η διαπραγμάτευση για το Brexit θα είναι δύσκολη μια πιστοποίηση ότι βρήκε το νομιμοποιητικό η καλύτερα νομιμοφανές άλλοθι απέναντι στους Ολάντ, Γιούνκερ και Σουλτς που ζητούν εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ως απάντηση στο Brexit, με άλλα λόγια πάγωμα της Ε.Ε. - Ευρωζώνης στο σημερινό status quo μέχρι να πάρει σάρκα και οστά η φόρμουλα «Νορβηγία Συν» με το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η χαρά της Μέρκελ και του Σόιμπλε είναι ακόμη μεγαλύτερη καθώς προφανώς ελπίζουν ότι η λιποταξία των Νικητών του Δημοψηφίσματος στην Βρετανία θα επηρεάσει αρνητικά την ρητορική των Λεπέν και Γκρίλο στην Γαλλία και Ιταλία που ζητούν Δημοψηφίσματα για αποχώρηση από Ε.Ε. και Ευρωζώνη.

Προφανώς εύχονται το ξεφούσκωμα των Podemos να μην είναι η εξαίρεση αλλά ο κανόνας για τα αντισυστημικά μορφώματα που εκφράζουν τι δεν θέλει ο λαός χωρίς εναλλακτικό σχέδιο Β.

Αν στη Βρετανία που δεν ανήκει στην Ευρωζώνη και στην Ζώνη Σένγκεν οι Ηγέτες του Brexit δεν μπορούν να δεσμευθούν στους ψηφοφόρους τους ότι η ρήξη υπόσχεται καλύτερες μέρες τότε...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - Ε.Ε.: Το Brexit είναι εδώ και είναι ΜΗ αντιστρέψιμο

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Η εντός ολίγων ημερών αυτοαπόσυρση των πρωταγωνιστών της εκστρατείας υπέρ της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε. Μπόρις Τζόνσον και Νάιγκελ Φαράζ, αλλά και η σχετική συζήτηση προχθές Τρίτη στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, είναι πιθανόν να δημιούργησε σε επικοινωνιακό επίπεδο την ψευδαίσθηση ότι δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την με κάποια μεθόδευση παράκαμψη της επιλογής των Βρετανών ψηφοφόρων.

Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική και δεν θα πρέπει να γίνεται σύγχυση ανάμεσα στην ετοιμότητα όλων των εμπλεκομένων να διαχειρισθούν το Brexit και τη σαφή εντολή που προκύπτει από το αποτέλεσμα του Δημοψηφίσματος.

Όντως οι παραιτήσεις των Τζόνσον -Φαράζ δηλώνουν αμηχανία, έλλειψη σχεδίου Β και επίγνωση του υψηλού πολιτικού κόστους που θα έχει η διαχείριση της μεταβατικής περιόδου, όπου θα πρέπει να συμφωνηθούν με τις Βρυξέλλες οι όροι της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου. Ως επαγγελματίες της πολιτικής παρά τους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς τους, οι Τζόνσον και Φαράζ διαισθάνονται ότι η πορεία σε αχαρτογράφητη περιοχή όπως αυτή της διαπραγμάτευσης της αποχώρησης μπορεί να είναι μοιραία και μη αντιστρέψιμη για τις φιλοδοξίες τους.

Όμως τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι βουλιάζει το καράβι του Ευρωσκεπτικισμού με τα ποντίκια να το εγκαταλείπουν πρώτα όπως είπε ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζ. Κ. Γιούνκερ στο Ευρωκοινοβούλιο.

Μια ματιά στη γεωγραφική κατανομή της ψήφου υπέρ του Brexit δείχνει τον μη αντιστρέψιμο χαρακτήρα της απόφασης για αποχώρηση για το ορατό μέλλον:

Το Ηνωμένο Βασίλειο διαιρείται σε 650 μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες, εκ των οποίων στις 421 επικράτησε το Brexit και στις 229 η ψήφος υπέρ της παραμονής.

Τι σημαίνει η παραπάνω εικόνα: Πολύ απλά ότι για όποιο πολιτικό κόμμα εμφανισθεί ως ύποπτο παράκαμψης και πολύ περισσότερο αγνόησης της λαϊκής εντολής όχι μόνον θα χάσει στις επόμενες γενικές εκλογές, αλλά θα διακινδυνεύσει τη θέση του ως κόμμα εξουσίας.

Την άνοιξη του 2014, στις ευρωεκλογές, το Κόμμα Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKIP) του Φαράζ ήλθε πρώτο. Ενα χρόνο μετά, οι Συντηρητικοί υπό τον Κάμερον ανακτούσαν το χαμένο έδαφος και αύξαναν την κοινοβουλευτική τους πλειοψηφία για δύο λόγους

Πρώτον, γιατί υπερέβαλαν σε ευρωσκεπτικιστική ρητορική και δεσμεύθηκαν για δημοψήφισμα 

Δεύτερον, από ό,τι προκύπτει από τις σχετικές έρευνες σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων των Εργατικών ψήφισε το κόμμα του Φαράζ.

Ενα ανοικτά φιλοευρωπαϊκό κόμμα στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν πρόκειται ποτέ στο ορατό μέλλον να αποκτήσει προοπτική και δυναμική εξουσίας, αυτή είναι η αλήθεια: Το ζητούμενο στη Βρετανία και στην Ε.Ε. είναι μια ήπια ή μια σκληρή εκδοχή ενός αναπόφευκτου διαζυγίου.

Ο Κάμερον υπήρξε ο μοιραίος άνθρωπος όχι ως προς την επιχειρηματολογία του, τους τακτικούς του ελιγμούς, την απότομη μετάπτωση από τη δαιμονοποίηση της Ε.Ε. στην προεκλογική εκστρατεία της άνοιξης του 2015, στον ισχυρισμό ότι η εικόνα άλλαξε με μια συμφωνία επικοινωνιακού εξωραϊσμού των περιθωρίων διαφοροποίησης που διαπραγματεύθηκε τον Φεβρουάριο, αλλά για την απόφασή του να δεσμευθεί στη διεξαγωγή Δημοψηφίσματος.

Το έλλειμμα αξιοπιστίας του Κάμερον ως προς την παραμονή ή όχι της χώρας στην Ε.Ε. ξεπέρασε όλες τις κόκκινες γραμμές στοιχειώδους συνέπειας λόγων και πράξεων των επαγγελματιών της πολιτικής:

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΑΓΓΛΙΚΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ - Ε.Ε.: Το αντίκρισμα μιας απειλής - Κινδυνεύει όντως το Ηνωμένο Βασίλειο να διαλυθεί αν βρεθεί εκτός Ε.Ε.;

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Στις 9 Ιουνίου, δύο πρώην πρωθυπουργοί της Βρετανίας, ο Συντηρητικός Μέιτζορ και ο Εργατικός Μπλερ, επρόκειτο να απευθύνουν από το Μπέλφαστ μήνυμα προς τους συμπατριώτες τους για να τους προειδοποιήσουν ότι ενδεχόμενη επικράτηση του Brexit μπορεί να σημαίνει νέα σύγκρουση στη Βόρεια Ιρλανδία και ταυτόχρονα κίνδυνο απόσχισης της Σκοτίας.

Τα επιχειρήματα είναι γνωστά σε ό,τι αφορά τη Σκοτία, καθώς η πλειοψηφία των αναλύσεων των αποτελεσμάτων του Δημοψηφίσματος του Σεπτεμβρίου του 2014 (55% υπέρ της παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο και 45% υπέρ της Ανεξαρτησίας) ερμηνεύει ως καθοριστικό στη διαμόρφωση του αποτελέσματος παράγοντα τον φόβο ότι σε περίπτωση ανεξαρτησίας η χώρα θα βρισκόταν εκτός Ε.Ε. και η κατάληξη της όποιας ενταξιακής διαπραγμάτευσης θα ήταν στη σκιά της δυνατότητας του Λονδίνου να την μπλοκάρει με βέτο. Έτσι αν επικρατήσει το Brexit οι λόγοι που οδήγησαν τη Σκοτία να παραμείνει στη Βρετανία θα την ωθήσουν σε απόσχιση για να παραμείνει στην Ευρώπη.

Στη Βόρεια Ιρλανδία τα πράγματα είναι πιο σύνθετα: Από τότε που η Ιρλανδία διαιρέθηκε το 1922 στο Ελεύθερο Κράτος της Ιρλανδίας και τη Βόρεια Ιρλανδία τα σύνορα ήταν επί της ουσίας ανύπαρκτα, ενώ οι πολίτες των δύο κρατών μπορούσαν να μετακινούνται και να εγκαθίστανται από την Ιρλανδία στη Βρετανία και αντίστροφα. Σε περίπτωση Brexit θα υπάρξουν για πρώτη φορά σύνορα και τελωνειακοί έλεγχοι ανάμεσα στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας και τη Βόρεια Ιρλανδία και κατά συνέπεια αναβρασμός στους Καθολικούς της Βόρειας Ιρλανδίας που δέχθηκαν τη συμφωνία ειρήνευσης του 1998 με προϋπόθεση τη σταδιακή προσέγγιση του Μπέλφαστ με το Δουβλίνο.

Κινδυνεύει όντως το Ηνωμένο Βασίλειο να διαλυθεί αν βρεθεί εκτός Ε.Ε.;

Η απάντηση δεν είναι εύκολη, με δεδομένο ότι η υλοποίηση της αποχώρησης θα είναι από ό,τι φαίνεται μια μακρά και επίπονη διαπραγμάτευση που θα διαρκέσει από τέσσερα έως έξι χρόνια, αν ευσταθούν οι πληροφορίες από τις Βρυξέλλες που δημοσιεύθηκαν σε σχετικό κείμενο της Μοντ στις αρχές της βδομάδας.

Με τη σημερινή δυναμική των πραγμάτων, τις πολλαπλές κρίσεις και αμφισβητήσεις της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ουδείς μπορεί σήμερα να πει με βεβαιότητα ότι η Ε.Ε. θα προβάλει για τους πολίτες της Σκοτίας αλλά και για τους Καθολικούς της Βόρειας Ιρλανδίας σαν ο χαμένος παράδεισος στον οποίο οφείλουν να επιστρέψουν με κάθε κόστος περιλαμβανομένης και της απόσχισης από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ποιος σήμερα μπορεί να διακινδυνεύσει την πρόγνωση ότι σε τέσσερα χρόνια, το 2020, ή σε έξη το 2022 η Ε.Ε. και η Ευρωζώνη θα έχουν υπερβεί τα σημερινά βραχυκυκλώματα και αδιέξοδα, ώστε Σκοτία και Βόρεια Ιρλανδία να ζητούν επιστροφή στην Ευρώπη μέσω εξόδου από το Ηνωμένο Βασίλειο;

Σε αντίθεση με τον ορίζοντα του 2020 και του 2022 ο επόμενος χρόνος, μέχρι δηλαδή την έναρξη της βρετανικής Προεδρίας την 1 Ιουλίου του 2017 είναι ένας χρόνος σκληρής δοκιμασίας για την Ε.Ε.: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΑΓΓΛΙΚΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ - Ε.Ε: Το Brexit ως προαναγγελθέν διαζύγιο απ την εποχή του Μάαστριχτ!

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Η Βρετανία είναι μεγάλη δύναμη και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να παραμείνει στην Ε.Ε. με στίγμα και βάρος ανάλογο της Σουηδίας και της Δανίας ή ακόμη χειρότερο της Πολωνίας και της Τσεχίας, των χωρών δηλαδή που θέλουν α λα καρτ συμμετοχή.

 

Για να λήξει οριστικά η συζήτηση για το Brexit ή θα αποκτήσει το Λονδίνο ένα ουσιαστικό Βέτο στην περαιτέρω εμβάθυνση της Ε.Ε. και της Ευρωζώνης ή θα προσχωρήσει στην ΟΝΕ! 

 Και με τις δύο παραπάνω επιλογές να είναι εξωπραγματικές το μόνο προς συζήτηση είναι η μεθόδευση του αποχωρισμού της Βρετανίας από την Ηπειρωτική Ευρώπη.

 

Όταν η Βρετανία του Χηθ προσχώρησε στην τότε ΕΟΚ των Έξι, το 1973, ικανοποιούσε ταυτόχρονα ζωτικά συμφέροντα της Γαλλίας και της Δυτικής Γερμανίας:

 

Σε αντίθεση με τον Ντε Γκολ που έβλεπε τη Βρετανία ως Δούρειο Ίππο των ΗΠΑ, ο Πομπιντού την είδε ως τρίτο μέλος ενός ηγετικού τριγώνου δίπλα στη Βόννη και το Παρίσι που ισορροπούσε τη δυτικογερμανική οικονομική ισχύ.

 

Συμμετρικά την ίδια προσέγγιση είχε και η Δυτική Γερμανία που έβλεπε το Λονδίνο ως παράγοντα εξισορρόπησης της γαλλικής πολιτικής ισχύος.

 

Οταν μετά την πτώση του Τείχους το 1989 οι Μιτεράν-Ντελόρ απέσπασαν τη συγκατάθεση του Κολ για την ΟΝΕ, επρόκειτο για μια πρόκληση που δεν μπορούσε και δεν ήθελε να αναλάβει η Βρετανία.

 

Στα τέλη του 1991 στο Μάαστριχτ το Λονδίνο στην ουσία εξασφάλισε μια περίοδο αναμονής με ζητούμενη τη δυνατότητα υλοποίησης της ΟΝΕ. Αυτή τη γραμμή επέλεξε ο τότε πρωθυπουργός Μέιτζορ που διαδέχθηκε τον Νοέμβριο του 1990 την Θάτσερ, περισσότερο ως συνέχεια παρά ως ρήξη με τη σιδηρά Κυρία, προς μεγάλη θλίψη των Ευρωπαϊστών του Χεζελτάιν που την ανέτρεψαν.

 

Τα χρόνια πέρασαν και Βρετανία δίσταζε παρόλο ότι την ίδια στιγμή το μοντέλο Μεταθατσερικής Διαχείρισης του Μπλερ και του Νέου Εργατικού Κόμματος μετά το 1997 γοήτευε τόσο τον Σρέντερ που δήλωνε στην διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του 1998 ότι ονειρεύεται να είναι ο Γερμανός Μπλερ, όσο και τον Σαρκοζί που μετά το 2005 δήλωνε και αυτός τον θαυμασμό του στον Τρίτο Δρόμο!

 

Μπορεί ο Μπλερ να ήταν το ίνδαλμα των πολιτικών ελίτ της Γαλλίας και της Γερμανίας, αυτό όμως δεν διευκόλυνε καθόλου τον ένοικο της Ντάουνιγκ Στριτ να κάνει την αποφασιστική κίνηση που θα έφερνε ξανά τη Βρετανία στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών συσχετισμών: Το Δημοψήφισμα για την προσχώρηση της Βρετανίας στην ΟΝΕ δεν προκηρύχθηκε ποτέ, προφανώς γιατί ο Μπλερ είχε προεξοφλήσει αρνητικό αποτέλεσμα.

 

Η Κρίση στην Ευρωζώνη πριμοδότησε τη δυναμική της περιχαράκωσης - απομόνωσης της Βρετανίας από τις Ευρωπαϊκές Ισορροπίες και Συσχετισμούς: