"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΕΘΝΙΚΑ ΞΕΦΤΙΛΙΚΙΑ - ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟΞΕΦΤΙΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Βουλευτής, υπουργός ή πολίτης;

Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ.


Η τρίτη καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) εις βάρος της Ελλάδας για θέματα ασυλίας βουλευτών είναι γεγονός.  

Με την απόφαση αυτή κρίθηκε ότι δεν δόθηκε η δυνατότητα στην Ντόρα Μπακογιάννη να κινήσει την ποινική διαδικασία για προσβολή της προσωπικότητάς της κατά του τότε βουλευτή και υπουργού Εθνικής Αμυνας, Πάνου Καμμένου, για ένα tweet του τελευταίου.  

Είχαν προηγηθεί δύο αποφάσεις του ΕΔΔΑ που καταδίκασαν τη χώρα μας, το 2006 και το 2010, επειδή η Βουλή αρνήθηκε να άρει την ασυλία, αν και οι καταγγελλόμενες δραστηριότητες δεν σχετίζονταν με την άσκηση των βουλευτικών καθηκόντων. 

Το νέο στοιχείο στην τελευταία απόφαση του ΕΔΔΑ, που δημοσιεύθηκε πριν από λίγες ημέρες, είναι ότι το καταγγελλόμενο πρόσωπο ήταν όχι μόνο βουλευτής αλλά και υπουργός. Η Βουλή θεώρησε ότι έπρεπε να εφαρμοσθεί το άρθρο 86 Συντ. περί ποινικής ευθύνης των υπουργών, δεν υποβλήθηκε όμως σχετική πρόταση για άσκηση ποινικής δίωξης από 30 βουλευτές και έτσι, για ακόμη μία φορά, ένα πολιτικό πρόσωπο βρέθηκε στο απυρόβλητο.

Το σημαντικό είναι να δούμε το διαχρονικό πρόβλημα που βρίσκεται πίσω από την επικαιρότητα.  

Το Σύνταγμά μας στο άρθρο 61 κατοχυρώνει το ανεύθυνο των βουλευτών: «Ο βουλευτής δεν καταδιώκεται ούτε εξετάζεται με οποιονδήποτε τρόπο για γνώμη ή ψήφο που έδωσε κατά την άσκηση των βουλευτικών του καθηκόντων». Η προστασία αυτή, που μπορεί να καμφθεί μόνο για το αδίκημα της συκοφαντικής δυσφήμησης, είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του βουλευτή. Πράγματι, ο βουλευτής πρέπει να αισθάνεται παντελώς ελεύθερος κατά την αντιπροσώπευση του λαού. 

Το ελληνικό Σύνταγμα περιέχει όμως και μια άλλη διάταξη για το ακαταδίωκτο, το άρθρο 62. Η ρύθμιση αυτή προστατεύει τον βουλευτή και για τα ποινικά αδικήματα που δεν διαπράχθηκαν κατά την άσκηση των βουλευτικών του καθηκόντων, θέτοντας ως προϋπόθεση για τη δίωξή του την άδεια της Βουλής. 

Εδώ ακριβώς έγκειται το πρόβλημα. Θα πρέπει ο βουλευτής να χαίρει ασυλίας ακόμα και όταν η διερευνώμενη πράξη δεν τελέστηκε κατά την άσκηση των καθηκόντων του; 

Ολοι θυμόμαστε κραυγαλέες περιπτώσεις άρνησης άρσης ασυλίας. Γι’ αυτόν τον λόγο το 2019 τροποποιήθηκε το άρθρο 62 Συντ. ορίζοντας πλέον ότι η «άδεια δίδεται από τη Βουλή υποχρεωτικά εφόσον η αίτηση της εισαγγελικής αρχής αφορά αδίκημα το οποίο δεν συνδέεται με την άσκηση των καθηκόντων ή την πολιτική δραστηριότητα του βουλευτή».

Το ερώτημα όμως παραμένει: Για ποιον λόγο δεν αρκεί η πρώτη διάταξη του άρθρου 61 Συντ. για το ανεύθυνο του βουλευτή κατά την άσκηση των καθηκόντων του και γιατί θα πρέπει να υπάρχει και περαιτέρω προστασία για αδικήματα που δεν τελέσθηκαν κατά την άσκηση των καθηκόντων του, αλλά «σχετίζονται» απλά με αυτά ή με την πολιτική του δραστηριότητα; 

Και περαιτέρω: Γιατί θα πρέπει...

 

ΘΡΗΣΚΕΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στο ΑΦΕΛΛΗΝΙΣΜΕΝΟ ΣΥΡΙΖΙΣΤΑΝ: Συμβολική αλλαγή, χωρίς αντίκρισμα

Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ.


Στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος οι προτάσεις μπορούν, grosso modo, να υπαχθούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες: 


Από τη μια, σε αυτές που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση υπαρκτών πολιτειακών προβλημάτων και, από την άλλη, σε αυτές που έχουν περισσότερο θεωρητικό και συμβολικό περιεχόμενο. 


Η πρόταση για την κατοχύρωση της θρησκευτικής ουδετερότητας του κράτους ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.


Κανείς βέβαια δεν μπορεί να αρνηθεί ότι στο παρελθόν (και υπό το καθεστώς του Συντάγματος του 1975) παρουσιάστηκαν προβλήματα στην άσκηση της θρησκευτικής ελευθερίας για κάποιους συμπολίτες μας (καθολικούς, μάρτυρες του Ιεχωβά, μουσουλμάνους κ.ά.). Τα περισσότερα όμως από τα προβλήματα αυτά ξεπεράστηκαν στην πράξη με διατάξεις της κοινής νομοθεσίας και χωρίς να χρειαστεί να τροποποιηθεί στο παραμικρό το άρθρο 3 του Συντάγματος περί επικρατούσας θρησκείας. Η επικρατούσα θρησκεία δεν στάθηκε εμπόδιο ούτε για την ανέγερση του τζαμιού στον Βοτανικό με κρατική μέριμνα και χρηματοδότηση, ούτε για τη νομοθετική θεσμοθέτηση των εκκλησιαστικών νομικών προσώπων. Πριν από τις νομοθετικές πρωτοβουλίες, είχαν προηγηθεί σημαντικές αποφάσεις των δικαστηρίων και ιδίως του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι οποίες δέχθηκαν την αντισυνταγματικότητα διατάξεων, όπως λ.χ. του αναγκαστικού νόμου του 1939 που επέβαλε την άδεια του επιχώριου μητροπολίτη για την ανέγερση ναού ή ευκτήριου οίκου άλλης θρησκείας ή άλλου δόγματος.


Εχει ειπωθεί πολλές φορές, αλλά αξίζει να σημειωθεί και τώρα: η διάταξη περί επικρατούσας θρησκείας αποτελεί μια σταθερά όλων των ελληνικών Συνταγμάτων, από το πρώτο Σύνταγμα της Επιδαύρου του 1822 μέχρι τις ημέρες μας. Ακόμη και στα Συντάγματα των Ιονίων Νήσων του 1803 και του 1817 η Ορθοδοξία αναφέρεται ως επικρατούσα θρησκεία. Κατά συνέπεια, το άρθρο 3 του Συντάγματος δεν εκφράζει τίποτα άλλο από την ιστορικότητα και τη διαχρονικότητα του συνταγματικού κειμένου που συνδέεται ασφαλώς και με την εθνική μας ιστορία. Η διατήρηση των χαρακτηριστικών αυτών δεν είναι επιζήμια και αποτελεί την πολύτιμη συλλογική μας μνήμη.


Σε κάθε περίπτωση, η θρησκευτική ελευθερία του κάθε πολίτη δεν έχει τίποτα να φοβηθεί από το ισχύον Σύνταγμα με τη σημερινή του διατύπωση: το άρθρο 13 παρ. 1 του Συντάγματος (διάταξη που μάλιστα δεν αναθεωρείται) ορίζει με απόλυτη σαφήνεια:  


«Η απόλαυση των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων δεν εξαρτάται από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις καθενός».  


Συμπέρασμα:

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΥΡΙΖΟΚΑΘΑΡΜΑΤΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: «Καλή» και «κακή» βία

Καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ.



Η πρόσφατη μεταγωγή του Δημήτρη Κουφοντίνα και του Χριστόδουλου Ξηρού από τις φυλακές Κορυδαλλού επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για το εάν υπάρχει «καλή» και «κακή» βία. 


Δυστυχώς, στη χώρα μας υπάρχουν κάποιοι οι οποίοι πιστεύουν ότι η βία δεν είναι καταδικαστέα εξ ορισμού και ότι κάποιες μορφές της δικαιολογούνται ή τουλάχιστον δεν είναι το ίδιο αρνητικές με τις υπόλοιπες. Αυτό ισχύει και για τους τρομοκράτες της 17 Νοέμβρη, τους οποίους διάφορες ομάδες χαρακτηρίζουν ως «πολιτικούς κρατούμενους».



Ωστόσο, το να τηρείς θετική ή έστω και ουδέτερη στάση απέναντι στο φαινόμενο της τρομοκρατίας, επειδή αυτή επικαλείται «επαναστατικά» και «ανθρωπιστικά» ιδανικά που δήθεν πολεμούν την ανθρώπινη εκμετάλλευση, είναι αντίθετο σε κάθε έννοια δικαιωμάτων και νομικού πολιτισμού. Κατ' αρχάς, τα μεγαλύτερα εγκλήματα στην ιστορία της ανθρωπότητας διαπράχθηκαν στο όνομα «υψηλών ιδανικών».



Αρκεί μόνο να θυμηθεί κανείς τις σταυροφορίες και την περίοδο του σταλινισμού. 


Πέραν τούτου, οι τρομοκράτες αρνούνται στα θύματά τους τα στοιχειώδη εκείνα δικαιώματα, τα οποία η «αστική δημοκρατία» παρέχει ύστερα από αιματηρούς αγώνες της ανθρωπότητας ακόμη και στους δράστες των πιο ειδεχθών εγκλημάτων.  


Ποιος άραγε από όσους δολοφόνησαν οι τρομοκράτες πρόλαβε να απολογηθεί, όταν στα μέλη των τρομοκρατικών οργανώσεων δόθηκε τόσο απλόχερα η δυνατότητα της απολογίας και γενικότερα όλα τα δικαιώματα που προβλέπει η δικονομία μας;



Εκεί όμως που αποδεικνύεται η κυνικότητα των κάθε είδους τρομοκρατών είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουν τα «παράπλευρα» θύματα των ενεργειών τους, όπως τον Θάνο Αξαρλιάν. Εντυπωσιάζει η ομοιότητα με τον τρόπο που αντιμετωπίζουν οι μεγάλες δυνάμεις τις «παράπλευρες» απώλειες των βομβαρδισμών τους, επίσης στο όνομα κάποιων ανθρωπιστικών ιδεωδών!




Με αφορμή τις προαναφερθείσες μεταγωγές, είδαμε και πάλι στους τηλεοπτικούς δέκτες τις εικόνες από την έξοδο του Δημήτρη Κουφοντίνα από τις φυλακές Κορυδαλλού, ύστερα από τις ολιγοήμερες άδειες που του δόθηκαν. Αυτοί που τον περίμεναν και τον αγκάλιαζαν χωρίζονται προφανώς σε δύο κατηγορίες:  

ΕΜΦΥΛΙΟΣ: Επιλεκτική μνήμη και λήθη

Καθηγητή Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών.


Ας ξεκινήσουμε με τα αυτονόητα (ή, μήπως, τελικά δεν είναι αυτονόητα;).  


Ο εμφύλιος πόλεμος αποτελεί τη χειρότερη μορφή πολέμου, γιατί είναι «πόλεμος με ονοματεπώνυμο».  


Ο ξένος εισβολέας ή κατακτητής κάποια στιγμή θα φύγει. Στον εμφύλιο είναι όμως ο γείτονας, ο συγγενής, ο συγχωριανός που μπορεί να σκότωσε τον γονιό, τον αδελφό ή (ακόμα χειρότερα) το παιδί σου.  


Επίσης, σε έναν εμφύλιο γίνονται εγκλήματα και από τις δύο πλευρές. Γιατί η πολιτική-ιδεολογική διαμάχη αποκτά προσωπικό χαρακτήρα και επιπλέον ο «αντίπαλος» είναι δίπλα σου, άρα μπορείς να εκδικηθείς ανά πάσα στιγμή. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, η διαχείριση των εμφυλίων πολέμων θέλει μεγάλη προσοχή. 


Οχι βέβαια από την άποψη της ιστορικής έρευνας, η οποία είναι αναγκαία κυρίως για να διδαχθούμε από τα λάθη του παρελθόντος. Η προσοχή επιβάλλεται κυρίως από την πλευρά των πολιτικών δυνάμεων που δεν πρέπει να ξεχνούν ότι κάποτε χύθηκε αδελφικό αίμα σε αυτόν τον τόπο. Και ότι κάποιοι δεν είναι περισσότερο δημοκράτες από κάποιους άλλους, ούτε κάποιοι περισσότερο Ελληνες από κάποιους άλλους.


Κοινοτοπίες, θα μου πείτε!  


Μάλλον όχι, εάν ανατρέξει κανείς στην προβολή του ντοκιμαντέρ –παραγωγή της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ– με τίτλο «Τι κι αν έπεσε ο Γράμμος, εμείς θα νικήσουμε».  


Δεν στέκομαι σε αυτή καθεαυτή την ταινία. Πιθανολογώ ότι θα είναι «στρατευμένη» και μονοδιάστατη, αλλά ακόμη και έτσι, αποτελεί μια συμβολή στην ιστορική έρευνα. 


Στέκομαι στον τίτλο της ταινίας που παραπέμπει σε μια ρεβάνς, χωρίς ίχνος αυτοκριτικής ή έστω λύπης, που στο όνομα της «μάχης» χάθηκαν τόσοι Ελληνες. 


Στέκομαι επίσης στα όσα είπε το μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ, Δημήτρης Γόντικας, στην εκδήλωση για την πρώτη προβολή του ντοκιμαντέρ για τα 70 χρόνια του ΔΣΕ: «Σύντροφοι και συντρόφισσες. Σε λίγο, μέσα από το ντοκιμαντέρ, θα ξαναβρεθείτε στα δοξασμένα βουνά σας, στα πολυβολεία σας, στις απάτητες βουνοκορφές... Θα ξαναζωντανέψουν μπροστά σας όλες οι μεγάλες στιγμές, αγαπημένα πρόσωπα, χαρές, λύπες, τα τραγούδια σας, όλο το μεγαλείο του ΔΣΕ... Ενταγμένη στο γιόρτασμα των 70 χρόνων του ΔΣΕ είναι και η ιδιαίτερη δραστηριότητα για την τοποθέτηση μνημείων που να αναδεικνύουν τη μεγάλη αυτή εποποιία ως ελάχιστο δείγμα τιμής κι αναγνώρισης της προσφοράς και της θυσίας χιλιάδων μαχητών και μαχητριών του ΔΣΕ. Θα συνεχίσουμε αυτή την προσπάθεια».  


Λίγοι επίσης έχουν παρατηρήσει, απέναντι από το γήπεδο του Παναθηναϊκού στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, μια στήλη με την ακόλουθη περιγραφή: «Τιμή και δόξα στους ηρωικούς μαχητές του ΚΚΕ και του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ που πολέμησαν το Δεκέμβρη του 1944 ενάντια στην αστική τάξη και στον εγγλέζικο ιμπεριαλισμό».


Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’80 ήταν στο προσκήνιο από τους νικητές του εμφυλίου οι εκδηλώσεις στον Γράμμο και στο Βίτσι (τον Αύγουστο) και στου Μακρυγιάννη (τον Δεκέμβριο). Οι εκδηλώσεις αυτές κατηγορήθηκαν ως «γιορτές μίσους» και πλέον έχουν περιθωριοποιηθεί. Νομίζω σωστά, γιατί δεν υπάρχει τίποτα στο να γιορτάζεις επειδή κάποιοι Ελληνες σκότωσαν άλλους Ελληνες, καταδιώκοντας και περιορίζοντας τα ατομικά δικαιώματα όσων έμειναν ζωντανοί από την πλευρά των ηττημένων. Δεν υπάρχει συνεπώς κανένας λόγος να γιορτάζεις, έστω και εάν η τελική έκβαση του εμφυλίου μας κληροδότησε έως σήμερα την κοινοβουλευτική δημοκρατία. 


Η παράδοξη αυτή κατάσταση θα μπορούσε να αποδοθεί με τη φράση: «Δύο μέτρα και δύο σταθμά».  


Δεν είναι, όμως, μόνο θέμα ασυνέπειας. Είναι κυρίως θέμα...