ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Παιανίζοντας αρειμανίως

Toυ Γ. Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗ

Φοβερή (και) για την Ελλάδα υπήρξε η 10ετία 1940-50. Η χώρα κατακρεουργήθηκε από τέσσερις εισβολείς.  

Την 28^η Οκτωβρίου 40 ο ιταλικός φασισμός προσέβαλε την επικράτεια, πριν – καν – παρέλθει η προθεσμία του σχετικού τελεσιγράφου. Ακολούθησαν βομβαρδισμοί αμάχων στην Αχαΐα. Ο ύπουλος εχθρός είχε την 15.8. καταβυθίσει την “Έλλη” στην Τήνο.  

Την 6^η Απριλίου 41 ακολούθησε ο γερμανικός ναζισμός στην μακεδονική μεθόριο. Ίσχυετο Γερμανό – Σοβιετικό Σύμφωνο. Έτσι βρεθήκαμε (και) αντίπαλοι των Σοβιετικών (!). Οι Γερμανοί συνοδεύονταν (και) από Βουλγάρους. Αυτοί ήταν – φύσει – οι επικινδυνότεροι. Γείτονες, εποφθαλμιούσαν διεύρυνση κυριαρχίας με ακρωτηριασμό του Ελληνισμού. Ειδεχθείς υπήρξαν οι σφαγές στην Δράμα, το Δοξάτο, το Κάτω Νευροκόπι και αλλού. Οι Σοβιετικοί από 21.6.41 κατέστησαν εχθροί(και ενταφιαστές) του ναζισμού.

 

Ο λεγόμενος “Δημοκρατικός Στρατός” μεταξύ 1946-9 λεηλάτησε την ύπαιθρο και τις υποδομές της. Απελευθέρωνε “υποχρεωτικώς” χωριά αντιφρονούντων (!). Χωρίς την υλική στήριξη του Stalin το εγχείρημα ήταν αδιανόητο.

Κάθε αίτημα αποζημίωσης πρέπει να είναι και “συμπαθές”. Και προς τούτο δέον ν’ ασκείται (και) συμμέτρως. Κατά όλων, άρα των βλαψάντων. Επιθυμητή είναι η αποζημιωτική αύξηση του εθνικού πλούτου. Ερευνάται μόνο το εφικτό (και) το κόστος.

Μετωπική αντιπαράθεση με την Γερμανία αντενδείκνυται. Υπονομεύει πάγια συμφέροντά μας. Ούτε το φρικτό χιτλερικό παρελθόν, ούτε η διαίρεση της χώρας μέχρι Νοεμβρίου 89, εμπόδισαν την Γερμανία να κυριαρχήσει της Ευρώπης (!).

Κερδοσκοπήσαμε στην αγορά των ομολόγων. Έτσι – ουσιαστικά – μεταξύ 1997 και 2007 η κατά κεφαλήν δαπάνη μας αυξήθηκε κατά 43% (!!!). Αυτή η εικονική ευημερία διαλύθηκε όταν μας απέβαλαν οι αγορές. Τότε, για να μην βρεθούμε στο μηδέν, πλήρωσαν – κυρίως – οι Γερμανοί.

Εάν είχαμε λαμβάνειν θ’ απαιτούσαμε το λαβείν μας. Δεν θα ζητούσαμε δανεικά. Είναι, λοιπόν, στοιχειώδες να μη συμπλέκουμε την επιστροφή δανεικών προς οιαδήποτε άλλη απαίτησή μας.

Η Ελλάς, ως κράτος, μέχρι σήμερα, ουδεμία έχει κινήσει δικαστική διαδικασία έναντι της Γερμανίας. Τόσο για καταστροφές προσγενόμενες από τα στρατεύματα κατοχής, όσο και από το κατοχικό δάνειο.

Εναντίον της Γερμανίας έχουν ασκηθεί αγωγές ιδιωτών. Μάλιστα και για τις ειδεχθείς σφαγές του Διστόμου. Τέτοια αγωγή έγινε δεκτή με την υπ΄αριθμ. 137/97 απόφαση του Πολυμ. Πρωτ. Λιβαδειάς. Το γερμανικό δημόσιο άσκησε αναίρεση. Πρόβαλε ότι δικάζεται, εγκύρως, μόνον ενώπιον γερμανικών δικαστηρίων. Ο Άρειος Πάγος απέρριψε την γερμανική αναίρεση (ΑΠ – Ολ – 11/2000). Πριν εκτελεσθεί η απόφαση του Πρωτοδικείου Λιβαδειάς, τέθηκε το ζήτημα και ενώπιον του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ). Το ΑΕΔ με την υπ΄αριθμ. 6/2002 απόφασή του δέχθηκε ότι …«… ένα κράτος δεν δύναται να εναχθεί (-) ενώπιον δικαστηρίου άλλου κράτους για αποζημίωση από κάθε είδους αδικοπραξία που έλαβε χώρα στο έδαφος (του άλλου κράτους) και στην οποία εμπλέκονται με οιοδήποτε τρόπο ένοπλες δυνάμεις του εναγομένου κράτους, είτε σε καιρό πολέμου είτε σε καιρό ειρήνης …»…

Μετά ταύτα επιχειρήθηκε ν’ ασκηθούν ελληνικές απαιτήσεις στην Ιταλία κατά της Γερμανίας. Τελικώς το ζήτημα ήχθη στο δικαστήριο της Χάγης. Εκδόθηκε η από 3 Φεβρουαρίου 2012 απόφαση όπου έγινε (σκέψη υπ΄αριθμ. 133) δεκτή παραβίαση της ασυλίας της Γερμανίας. Δηλαδή του δικαιώματός της να δικάζεται στην επικράτειά της (Γερμανία).

Εξακολουθεί ακόμη ισχύουσα η διάταξη της 2ας § του άρθρ. 5 ν. 18/44. Δι’ αυτής μηδενίσθησαν τα κατοχικά χρέη. …«… Εξαιρούνται της διατάξεως ταύτης αι προς το Δημόσιον, τους Δήμους και τας Κοινότητας οφειλαί εκ φόρων εν γένει, ως και αι εισφοραί προς ασφαλιστικά ιδρύματα δημοσίου δικαίου, αίτινες θέλουν ρυθμισθή υπό ειδικού νόμου …»… Η εκτύπωση είναι της 16.3.2015.

Η επιχειρηθείσα “χαρτογράφηση” ένα υπογραμμίζει:

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ και ΙΣΤΟΡΙΑ: Κάποια άλλα Χριστούγεννα…

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΓΚΙΩΝΗ

Χριστούγεννα εν όψει, και στα παλιά θα σταθώ και πάλι, αφού τα τωρινά έτσι κι αλλιώς τα λουζόμαστε, παραλογισμένοι από μια τριακονταπενταετία πλαστής ευημερίας που καλούμαστε να ξοφλήσουμε (τα συνήθη, εννοείται, θύματα).

Γυρίζω λοιπόν κάμποσα χρόνια πίσω, στην Κατοχή, εκείνη του ’40 (γιατί από κατοχές παντός είδους άλλο τίποτα σ’ αυτό τον τόπο).  

Στην Κατοχή που τα χρόνια που ακολούθησαν οι μανάδες παρουσίαζαν σαν εφιάλτη στα παιδιά τους: «Κάντε κράτει, μη μας βρει καμιά άλλη Κατοχή και πούμε το ψωμί ψωμάκι!»

Η γενιά μου δεν έχει μνήμες από εκείνη την Κατοχή. Εχει όμως από τα κατοπινά χρόνια – χρόνια ανέχειας κάθε είδους, για τα οποία βέβαια αίτια δεν ήταν καμιά εξουσία (γιατί ποιος τολμούσε να την αγγίξει), αλλά η άτιμη κοινωνία και η μοίρα – η κακομοίρα. Το δήλωναν άλλωστε τα λαϊκά τραγούδια και οι κινηματογραφικές ταινίες της εποχής. Ηταν ωστόσο τα αποκαλούμενα χρόνια της αθωότητας, τουλάχιστον για τα παιδιά που λέγανε τα κάλαντα, κυρίως από ανάγκη, προσδοκώντας σε κάποιο «λεφτό» ή καλούδι: «Καλήν ημέραν άρχοντες», όπου οι άρχοντες μπορεί να ήταν σε χειρότερη μοίρα από τα παιδιά που τα ’λεγαν, αλλά όλο και κάτι έδιναν – για το καλό…

Και περνάω σε μια μαρτυρία της συγγραφέως και παιδαγωγού Ελλης Αλεξίου (1894–1988), που της είχα ζητήσει, τέτοιες ημέρες, να θυμηθεί κάποια άλλα Χριστούγεννα («Ελευθεροτυπία», 24 Δεκεμβρίου 1979):

«Ηταν καλοκαίρι του 1942 – από κει αρχίζει η ιστορία που θα σου πω. Πείνα και δυστυχία. Ο κόσμος πέθαινε από την πείνα και από τους Γερμανούς. Εκεί λοιπόν που δεν είχαμε ένα κομμάτι ξερό ψωμί να φάμε, ακούμε κάποιον να φωνάζει στο δρόμο:

-Κοτόπουλα, καλά κοτόπουλα!

Μαζί μ’ όλο τον κόσμο που έτρεξε πατείς με πατώ σε, τρέξαμε κι εμείς. Και τι ήταν; Μικρά κλωσόπουλα μόλις βγαλμένα από το αυγό!

Εκανα να γυρίσω πίσω, αλλά η κοπέλα που μας βοηθούσε στο σπίτι, με συγκράτησε:

- Να πάρουμε ένα!

- Τι να το κάνουμε;

- Να το μεγαλώσουμε!

- Με τι;

- Θα το μεγαλώσω εγώ!

Δώσαμε μερικά… εκατομμύρια –τα λεφτά τότε δεν είχαν καμιά αξία– και πήραμε ένα κλωσοπουλάκι, που έγινε η μεγαλύτερη φροντίδα της Μαρίας.

- Θα το μεγαλώσουμε για τα Χριστούγεννα! είπε από την αρχή.

Τώρα, τι το τάιζε; Τσουκνίδες, κοπανισμένα κόκαλα κι ό,τι άλλο έβρισκε στους δρόμους καθώς το σεργιάνιζε δεμένο μ’ ένα σπάγκο από το πόδι για να μην της φύγει. Και να δεις ότι το κλωσόπουλο με τα ψέματα μεγάλωνε σιγά σιγά και γινότανε πετεινάρι.

Τις παραμονές των Χριστουγέννων είχε μεγαλώσει αρκετά.

- Θα το σφάξω απόψε και θα τ’ αφήσω να στεγνώσει για να το φάμε αύριο, μου λέει η Μαρία την παραμονή.

Εγώ όμως έτσι όπως το είδα το λυπήθηκα.

- Δεν τ’ αφήνεις να το σφάξουμε αύριο το πρωί, αφού θα το φάμε αύριο; της λέω.

- Καλά, λέει αυτή.

ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Πόσα, τελικά, μας χρωστά??? - ΜΙΑ ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΙΚΟΥ ΔΑΝΕΙΟΥ

Του Κ. Τσαχάκη

Μια τεκμηριωμένη αποτίμηση του Κατοχικού Δανείου που δόθηκε στην Γερμανία την περίοδο 1942 - 1944 επιχειρεί ο καθηγητής Νίκος Χριστοδουλάκης στο νέο του βιβλίο «Άγος Απλήρωτον».

Χρησιμοποιεί τρία εναλλακτικά μοντέλα αποτίμησης με τον μέσο όρο του οφειλόμενου ποσού προς τη Ελλάδα να οριοθετείται στα 13 δισ. ευρώ. 

 Υπογραμμίζει πάντως πως το ποσό αυτό αφορά μόνο στο Κατοχικό Δάνειο και «όχι στο ευρύτερο ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων για τις εκτεταμένες ανθρώπινες, υλικές και θεσμικές καταστροφές που προκάλεσε στην Ελλάδα η Κατοχή 1941 - 1944». Βέβαια υπολογίζει και μία εύλογη αποζημίωση θυμάτων ύψους 42 δισ. ευρώ σε τιμές 2012.

Θα πρέπει να τονιστεί πως ο συγγραφέας συνδυάζει την αποτίμηση του Κατοχικού Δανείου με τη συμμετοχή της Γερμανίας στη Δανειακή Συμφωνία του 2010 για την χρηματοδότηση της Ελλάδας από την Ευρωζώνη και το ΔΝΤ.

«Η συμμετοχή της Γερμανίας έγινε με ένα ποσό που συμπτωματικά βρίσκεται πολύ κοντά στις αποτιμήσεις της σημερινής αξίας του Κατοχικού Δανείου καθώς διαμορφώνεται στα 15,16 δισ. ευρώ», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Προχωρεί δε ένα βήμα παραπάνω και προτείνει έναν συμψηφισμό μιλώντας για μία «ευκαιρία διακανονισμού» στην παρούσα φάση. Όπως τονίζει «ο συμψηφισμός των δύο οφειλών θα άρει μια μείζονα οικονομική διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας που επί δεκαετίες φορτίζει αρνητικά το κλίμα στις σχέσεις των δυο χωρών». Πιο αναλυτικά στο βιβλίο γίνεται αναφορά τόσο σε υπεραισιόδοξες όσο και σε εξαιρετικά χαμηλές αποτιμήσεις του Κατοχικού Δανείου για τις οποίες σημειώνεται ότι στερούνται επιστημονικής τεκμηρίωσης και χρησιμοποιούνται τρία μοντέλα για να οριοθετηθεί το τελικό ποσό.

Συγκεκριμένα ως βάση υπολογισμού λαμβάνονται τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας σύμφωνα με τα οποία το αρχικό κεφάλαιο του δανείου έφθανε το 1994 στα 228 εκατ. δολάρια ΗΠΑ εκείνης της περιόδου. Επίσης αποτιμάται ως μακροχρόνιος δανεισμός με το σκεπτικό ότι η αποπληρωμή του καθυστέρησε τόσα πολλά χρόνια.

Από εκεί και πέρα η πρώτη αποτίμηση γίνεται με την απόδοση των αμερικάνικων ομολόγων που έχουν επαρκή βαθμό συνέχειας για ολόκληρη την εξεταζόμενη περίοδο. Επιλέγεται η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου των ΗΠΑ και προσαυξάνεται με 0,5% ετησίως για να προσεγγίσει καλύτερα τις αποδόσεις της μακρύτερης διάρκειας. Το ύψος της οφειλής που προκύπτει είναι 10,5 δισ. ευρώ. 

Η δεύτερη αποτίμηση αφορά σε υπολογισμό με βάση το ΑΕΠ της Γερμανίας σύμφωνα με την πρόταση του καθηγητή Οικονομικής Ιστορίας Alb Ritschl.

Πρώτα υπολογίζεται τι ποσοστό του Εθνικού Προϊόντος του γερμανικού Ράιχ αντιπροσώπευε το Κατοχικό Δάνειο το 1944. Κατόπιν υπολογίζεται το ίδιο ποσοστό στο σημερινό ΑΕΠ της Γερμανίας και αυτό εκλαμβάνεται ως η σημερινή αξία του δανείου.

Χρησιμοποιώντας ο συγγραφέας ιστορικές χρονολογικές σειρές προσδιορίζει το ποσό του δανείου στο 0,454% του ΑΕΠ της τότε Γερμανίας. «Η αξία του ίδιου μεριδίου το 2012 ανερχόταν στα 12,04 δισ. ευρώ». 

Η τρίτη ονομάζεται «μέθοδος του ισοδύναμου μάρκου»:

Οι συνταγές... της πείνας!

Της Ελένης Νικολαΐδου

(ιστορικού και συντονίστριας του εκπαιδευτικού ενημερωτικού δελτίου alfavita.gr.)

Λίγο η ανεργία που απογειώνεται, λίγο οι μισθοί που ψαλιδίζονται, μαζί με την ακρίβεια που γιγαντώνει, φέρνουν στο μυαλό, μεταξύ σοβαρού και αστείου, το διαιτολόγιο της Κατοχής. Τότε- πριν από περίπου 70 χρόνια- που είχαν καθιερωθεί μόνιμες στήλες πρακτικής διαιτολογίας στις εφημερίδες της εποχής με οδηγίες του τύπου «Πώς δεν θα έχετε απώλειες τροφών στο μαγείρεμα», για «Τα ψίχουλα και πώς να τα μαζέψετε», για «Τα σέσκουλα... σούπα », για τους «Βλητοκεφτέδες» και τις συνταγές για «Τα χόρτα... φούρνου» ή για τη «Μουσταλευριά... χωρίς μούστο».

Ο μεγάλος λιμός του χειμώνα του 1941-1942 έκανε τους Αθηναίους να επινοήσουν διάφορους τρόπους διατροφής που σε μια άλλη συγκυρία ούτε που θα τους σκέπτονταν. Τα πολεμικά εδέσματα, όπως είχαν αποκαλεστεί. Το γάλα, όταν υπάρχει, στα γαλακτοπωλεία της εποχής σερβίρεται με αλάτι και όχι με ζάχαρη. Το ρυζόγαλο σερβίρεται φτιαγμένο με σταφιδίνη.

Το μόνο είδος σε φαγώσιμο που υπάρχει σε αφθονία είναι τα χόρτα. Τα εστιατόρια, εκτός από χόρτα, σερβίρουν κουκιά και αγκινάρες και σκέτο γιουβέτσι. Στα γλυκά δημοφιλής είναι η σταφιδόπαστα που γίνεται από μαύρες σταφίδες και μοιάζει με κέικ. Οταν είναι δύσκολο να βρεθεί σταφιδόπαστα ο Αθηναίος αρκείται σε ένα μικρό κομμάτι παστέλι από σουσάμι.

Η σταφίδα έσωσε πολύ κόσμο στην Κατοχή. Χρησιμοποιήθηκε ποικιλοτρόπως. Ενας τρόπος ήταν η παρασκευή κρέμας για τα παιδιά.

Οι Αθηναίοι αλλάζουν συνήθειες στη σούπα: προπολεμικά έτρωγαν σούπα από ζωμό κρέατος με ρύζι ή πάστα· τώρα η σούπα γίνεται με χορταρικά.

«Φτιάξτε μουσταλευριά... χωρίς μούστο». Για άλλη μία φορά θα σώσει την κατάσταση η μαύρη σταφίδα. Βράστε τις σταφίδες, σουρώστε τες, πιέστε τες και να ο... μούστος!

Τα βλήτα, εκτός από μια νόστιμη καλοκαιρινή σαλάτα, στην Κατοχή μαγειρεύονται και ογκραντέν. Να τι προτείνεται από τις στήλες μιας εφημερίδας: «Βράστε τα, βάλτε τα στο ταψί με λίγο δυόσμο και ρίξτε από πάνω κρέμα φτιαγμένη από αλεύρι. Και αν δεν θέλετε τα βλήτα στον φούρνο, κάντε τα... τηγανητά. Φτιάξτε βλητοκεφτέδες!».

Μήπως σοτέ ή πουρέ; Τα χόρτα στην Κατοχή μαγειρεύτηκαν με όλες τις συνταγές. Κάθε χόρτο μπορεί να γίνει ζελέ από το χορτόζουμό του. Μπορούν να βράζουν και να γίνουν ένα κυρίως πιάτο αν προστεθεί αλεύρι στο νερό ή ρυζάλευρο ή πατατάλευρο.

Η κορωνίδα της συμβουλής προς τις νοικοκυρές της Κατοχής είναι: «Προσοχή στα ψίχουλα»! Να τι μας λέει ο «διαιτολόγος» της εποχής: «Μαζέψτε προσεκτικά τα ψίχουλα από το τραπέζι, από την κουζίνα όταν κόβεται το ψωμί, από το δοχείο όπου φυλάσσεται το ψωμί. Μέσα σε μία εβδομάδα το πιο πιθανόν είναι να εξοικονομηθεί ένα ποτήρι από ψίχουλα ψωμιού». Συμβουλές μαγειρικής οικονομίας. Πώς τα λίγα τρόφιμα μπορούν να γίνουν αποδοτικά.

Η κατεχόμενη Ελλάδα με τα μάτια των Βρετανών

Photo: Εκτέλεση Ελλήνων πατριωτών απο τους Γερμανους τον Νοέμβριο του 1942 στη Γέφυρα του Γοργοπόταμου, μετά την ανατίναξή της από άντρες του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, σε συνεργασία με Άγγλους σαμποτές

Του Πασχου Mανδραβελη

Αν αξίζει να διαβάσει κάποιος τα αυθεντικά κείμενα των πρωταγωνιστών της Ιστορίας, είναι για να καταλάβει τις πολλές αποχρώσεις που υπήρξαν στο παρελθόν. Κατανοεί ότι η Ιστορία δεν είναι η καρικατούρα που διδάσκεται κάποιος στο σχολείο ή στο κόμμα αλλά πολυπαραγοντική. Οι αντιθέσεις δεν εμφανίζονται μεταξύ καλού και κακού, αλλά συνυπάρχουν και ανάμεσα σε εκδοχές και του «καλού» και του «κακού».

Η απόρρητη αναφορά του ταγματάρχη David J. Wallace για την «Βρετανική Πολιτική και τα αντιστασιακά κινήματα στην Ελλάδα» γράφτηκε το 1943 και έχει ένα επιπλέον ενδιαφέρον. Είναι εξαιρετικά γλαφυρή· μοιάζει με εκτενές ρεπορτάζ εφημερίδας για την κατάσταση που επικρατούσε στην Ελεύθερη Ελλάδα της γερμανικής κατοχής. Οπως έγραψε και ο Wallace, το 1943 «ολόκληρος ο κεντρικός ορεινός όγκος που σχηματίζει την ραχοκοκαλιά της Ελλάδος είναι ολοκληρωτικά και απόλυτα ανεξάρτητος από την επιρροή ή την επαφή με τις δυνάμεις κατοχής ή την κυβέρνηση των Κουίσλινγκ στην Αθήνα... Μπορείς να ταξιδέψεις από τη Φλώρινα μέχρι τα περίχωρα των Αθηνών απλώς με ένα διαβατήριο του ΕΑΜ (σ.σ.: «Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο», η διοίκηση του οποίου κατά τον Wallace ήταν κατά 90% κομμουνιστική)».

Η κυριαρχία του ΕΑΜ
Η ΕΑΜοκρατία στηριζόταν κατ’ αρχήν σε «15.000 μόνιμους εξοπλισμένους αντάρτες του ΕΛΑΣ (Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός) και επιπροσθέτως σε ένα σημαντικό αριθμό εφέδρων για τους οποίους υπάρχουν διαθέσιμα όπλα». Ο ΕΛΑΣ ασκούσε ενεργά αυτήν την κυριαρχία. Από ένα σημείο και μετά, περισσότερο ασχολείτο με το να αφοπλίζει ανταγωνιστικές αντάρτικες ομάδες παρά να πολεμάει τον εχθρό.

Σύμφωνα με τον Wallace, «Μέχρι τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο του 1943, το ΕΑΜ αναμφισβήτητα καταγινόταν με τη μεθόδευση ενός βίαιου κομμουνιστικού πραξικοπήματος, με τη χρήση του ΕΛΑΣ. Ηλπιζε και περίμενε ότι το Ανατολικό Μέτωπο θα κατέρρεε ολότελα και ότι σύντομα θα έβλεπε τον Κόκκινο Στρατό στα Βαλκάνια. Στην Ελλάδα (το ΕΑΜ) διέσυρε κάθε άλλη οργάνωση –πολύ συχνά και την Βρετανική Αποστολή–, ενώ πάσχιζε να διαλύσει κάθε ένοπλη αντάρτικη ομάδα. Μόνον ο Ζέρβας ήταν πολύ ισχυρός για να τον διαλύσει το ΕΑΜ».

Ο «Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος» (ΕΔΕΣ), του στρατηγού Ναπολέοντα Ζέρβα, ήταν μια αντιμοναρχική Βενιζελική Οργάνωση και είχε 5.000 οπλισμένους αντάρτες.

Το κυριότερο όμως δεν ήταν τα όπλα. Ετσι κι αλλιώς, σύμφωνα με τον Wallace, «οι αντάρτες του ΕΛΑΣ είναι κακά εκπαιδευμένοι και απειθάρχητοι... Περιφέρονται με μαχαίρια και φισεκλίκια, προσπαθώντας να μοιάσουν στους ήρωες του 1821».

Το βασικότερο είναι ότι το ΕΑΜ ήλεγχε το μυαλό και το νευρικό δίκτυο της Ελεύθερης Ελλάδος. Είχε τον έλεγχο του τηλεγραφικού δικτύου και στην αποκεντρωμένη διοίκηση που υπήρχε σε επίπεδο δήμου πάντα υπήρχε ένας υπεύθυνος του ΕΑΜ. «Εχει γίνει (στην Ελεύθερη Ελλάδα) ευρύτατη προπαγάνδα, που αποκαλείται “διαφώτιση” ή πολιτική επιμόρφωση. Το ΕΑΜ εκδίδει έναν εκπληκτικό αριθμό τοπικών εφημερίδων. Σε όλες τα 3/4 του χώρου τους είναι αφιερωμένα στη διαφώτιση έναντι του 1/4 που καταλαμβάνουν οι ειδήσεις από τις οποίες πάλι τα 3/4 αποτελούν νέα από την Μόσχα».

Προπαγάνδα
Με αυτή την κυριαρχία στον τομέα της προπαγάνδας, το ΚΚΕ κατόρθωνε να παρουσιάζει το άσπρο, μαύρο.

Δεν επιχείρησε απλώς να μονοπωλήσει τον αγώνα, σε βάρος της αντίστασης κατά των Ναζί, αμαύρωνε όλους τους ανταγωνιστές, παρά το γεγονός ότι όλες οι αντάρτικες ομάδες απαρτίζονταν από δημοκράτες αντιμοναρχικούς αξιωματικούς, θύματα εκκαθαρίσεων του καθεστώτος 4ης Αυγούστου. Ο ΕΔΕΣ είχε πολιτικό αρχηγό τον εξόριστο Νικόλαο Πλαστήρα, η οργάνωση Εθνική και Κοινωνική Απελευθέρωση (ΕΚΚΑ) με πολιτικό εκπρόσωπο τον Γεώργιο Καρτάλη είχε εξαγγείλει ριζοσπαστικό σοσιαλδημοκρατικό πρόγραμμα. Ολες, δε, οι οργανώσεις, ακόμη κι αυτές που το ΚΚΕ βάφτισε «μοναρχοφασιστικές», ήταν αντίθετες στην επιστροφή του Βασιλέως Γεωργίου, πριν γίνει δημοψήφισμα.

Αυτοί οι δημοκράτες Βενιζελικοί συνεθλίβησαν μεταξύ του σταλινικού ΚΚΕ και της βρετανικής υπεροψίας που καλλιεργήθηκε στο Ητον και χρεοκόπησε μια αυτοκρατορία. Ο Wallace καταγράφει πολλάκις ότι ουδείς επιθυμεί την επιστροφή του Βασιλέως. Ο τελευταίος δικαίως κατηγορείται ότι άφησε σε καιρό πολέμου εκτός στρατεύματος τους πιο ικανούς αξιωματικούς (επειδή ανήκαν στην δημοκρατική παράταξη), και όλοι οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης των Κουίσλινγκ ήταν μοναρχικοί αξιωματικοί.

Παρ’ όλα αυτά, ο Wallace αναπτύσσει σενάρια για την υποστήριξη του εξόριστου Μονάρχη, το κυριότερο των οποίων ήταν ένας εκβιασμός προς τους δημοκράτες (που είναι ταυτοχρόνως αντικομμουνιστές και αντιμοναρχικοί), ότι χωρίς βασιλέα αίρεται η υποστήριξη της Βρετανίας και η χώρα μένει στο έλεος των σταλινικών του ΕΑΜ. Το επιχείρημα ήταν πειστικό οι τελευταίοι είχαν αρχίσει τις εκκαθαρίσεις με δολοφονίες δημοκρατών αξιωματικών και αφοπλισμό αντιστασιακών μονάδων.

Tο βιβλίο του David J. Wallace «Βρετανική Πολιτική και τα αντιστασιακά κινήματα στην Ελλάδα», εκδόσεις Ωκεανίδα, κυκλοφορησε την Δευτέρα 10/ΝΟΕ/2009. Η μετάφραση και επιμέλεια είναι του Πέτρου Μακρή Στάικου και το εισαγωγικό σημείωμα του Στάθη Καλύβα.

ΠΗΓΗ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ