"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΝΤΟΚΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΝΤΟΚΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΝουΔο-γαλαζαίοι ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΘΝΙΚΟΙ ΣΟΥΡΓΕΛΑΡΑΔΕΣ: Η ανασφάλεια του συμβούλου ασφαλείας

Image 

 Του ΑΡΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΗ

Πιο επικίνδυνη από την άγνοια των επίδοξων κυβερνητών είναι η άγνοια όσων έχουν ήδη την εξουσία και αποδεικνύονται κατώτεροι των αξιωμάτων τους.

Η ιστορία των Ρώσων φαρσέρ που κατάφεραν να πείσουν τον σύμβουλο ασφαλείας του πρωθυπουργού, Θάνο Ντόκο, ότι συνομιλεί με τον Ουκρανό ομόλογό του είναι ανησυχητική εν μέρει για τον προφανή λόγο: τα (ενδεχομένως πουτινοκίνητα) τρολ θα μπορούσαν να αποσπάσουν από τον κ. Ντόκο κρίσιμες πληροφορίες· ο κίνδυνος να διαρρεύσει κάτι απόρρητο δεν είναι αμελητέος.

Δεδομένου όμως ότι η «φάρσα» διακόπηκε και μάλλον τίποτα δεν διέρρευσε, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι άλλος: η ψηφιακή αγραμματοσύνη των αξιωματούχων μας· η ζημιά που θα γίνει την επόμενη φορά, όταν η «φάρσα» στηθεί ακόμη καλύτερα.

Σύμβουλος ασφαλείας που δεν μπορεί να μεριμνήσει για τη δική του πρωτίστως ασφάλεια καθιστά τη χρησιμότητά του αμφίβολη.

Η πλευρά του, βέβαια, επικαλείται deepfakes· δεν ήταν μια απλή, «χειροποίητη» φάρσα, μας εξηγεί.

Αυτό δεν αποτελεί δικαιολογία:

ΝουΔο-γαλαζαίων διεθνών ραγιαδο-σουργελαράδων κωμωδία

ΝουΔο-γαλαζαίικα ΔΙΕΘΝΗ ΕΛΙΑΜ-ΕΠΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ: Ντόκος: Επιβίωσε επιθέσεως με εξελιγμένο PC!

 Toυ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΛΙΑΚΟΥ

Διαψεύδουμε μετά βδελυγμίας τις κακολογίες ότι ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας δεν είναι ντόκος αλλά στόκος
και γι’ αυτό τον κογιονάριζαν επί δεκάλεπτο Ρώσοι σεφερλήδες και μητσικώστες, οίτινες υποδύονταν τον Ουκρανό σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας. 

Ο Θάνος Ντόκος είναι αϊτός και αυτό μπορεί να το πιστοποιήσει οποιοσδήποτε φυσιογνωμιστής καλούν τα ελληνόφωνα κανάλια όποτε γίνεται έγκλημα για να πιστοποιήσει τη μοχθηρία και την… υπουλία του δράστου κοιτάζοντας μια φωτογραφία του. 

Αν ο φυσιογνωμιστής αντικρίσει τον Θάνο Ντόκο την ώρα της συνομιλίας με τους Ρώσους υπερχάκερ -μεγαπράκτορες- ουλτραφαρσέρ θα πάθει ηλεκτροπληξία. Η υπερχειλίζουσα νοημοσύνη που πλημμυρίζει τις εγκεφαλικές συνάψεις του παράγει ηλεκτρισμό για να καταναλώνει ολόκληρη η Αργολίς μέχρι να χειμωνιάσει.

Μόνο ένα πρόβλημα είχε ο αδυσώπητα τσάκαλος Θάνος Ντόκος. Οχι με τη δική του νοημοσύνη αλλά με την τεχνητή.  

Οι Ρώσοι σεφερλήδες χρησιμοποίησαν υπερεξελιγμένα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης για να τον παρασύρουν σε διάλογο. Είναι ηλίου φαεινότερο ότι αυτό παραβιάζει κάθε έννοια δεοντολογίας. Αν είναι να μας την πέσουν κάποτε (μαντέψτε ποιοι), που θα μας την πέσουν όπως και δήποτε, θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν μπλιμπλίκια βατά, σχετικά εύκολα στην αντιμετώπιση. Οχι με διαστημικής τεχνολογίας υπολογιστές, που δεν ξέρεις καν πού βρίσκεται το κουμπί το οποίο τους θέτει σε λειτουργία.
 

Η στήλη προτείνει στους αντιπάλους μας, όποτε θελήσουν να επιτεθούν στην Ελλάδα 2.0 του Κούλεως, ή μόνο στον Θάνο Ντόκο, να χρησιμοποιήσουν τα κάτωθι μοντέλα:

ΝουΔο-γαλαζαίικα ΔΙΕΘΝΗ ΕΛΙΑΜ-ΕΠΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ: Άνοιξε Ντόκο, από την Ουκρανία είμαστε!

Μπορεί να είναι εικόνα ένα ή περισσότερα άτομα και κείμενο που λέει "X Το Βατράχι @to_vatraxi 3h Συνομιλία με Νιγηριανό πρίγκιπα που του υποσχέθηκε την αμύθητη περιουσία του είχε Ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του πρωθυπουργού, Θάνος Ντόκος" 

Toυ ΜΑΝΟΥ ΒΟΥΛΑΡΙΝΟΥ

H γκάφα του συμβούλου εθνικής ασφαλείας είναι δεδομένη και η προσπάθεια του Μαξίμου να μετριάσει την έκταση της απλώς κάνει τα πράγματα χειρότερα.
 

Αυτό το «υβριδική επίθεση με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης» όχι μόνο δεν προσφέρει κανένα ελαφρυντικό, αλλά μάλλον κάνει τα πράγματα χειρότερα αφού δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια προσπάθεια υποτίμησης της κοινής γνώμης, που θυμίζει εκείνο το αμίμητο «με εξαπάτησε με βαθιά υποκριτική τέχνη» που είχε ξεστομίσει η υπουργός Μενδώνη για τον Δημήτρη Λιγνάδη.

Βλέπετε ο Θάνος ο Ντόκος που ξεγελάστηκε από τους δυο φαρσέρ/πράκτορες του Πούτιν δεν είναι σύμβουλος για θέματα γεωργίας, ούτε σύμβουλος για θέματα παιδείας.  

Είναι ο άνθρωπος που συμβουλεύει τον πρωθυπουργό για ζητήματα εθνικής ασφάλειας, δηλαδή για ζητήματα τα οποία άπτονται και των «υβριδικών επιθέσεων με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης» και για τα οποία φάνηκε να μην είναι ιδιαιτέρως υποψιασμένος.

Ακόμα πιο ανησυχητική από την ευκολία με την οποία ο σύμβουλος ξεγελάστηκε είναι η διατήρησή του στη θέση του. Γιατί είναι πιθανό ένας σύμβουλος να έχει μείνει κάπως πίσω στις εξελίξεις και οι συμβουλές του να αφορούν μια άλλη εποχή. Συνέβαινε, συμβαίνει και θα συμβαίνει. Το να μένει όμως στη θέση του αυτός ο σύμβουλος είναι ακατανόητο. Είναι το αντίστοιχο του να σας συμβουλεύει κάποιος για θέματα ασφαλείας στο σπίτι σας, να πέφτει θύμα διαρρηκτών κι εσείς να επιμένετε να εμπιστεύεστε τις συμβουλές του, ενώ φανερά δεν είναι ο καταλληλότερος.

Εκτός αν η θέση του Συμβούλου (ή Γραμματέα) Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού δεν είναι και καμιά σημαντική θέση, ή τέλος πάντων είναι λιγότερο σημαντική από όσο ο τίτλος μας κάνει να πιστεύουμε και πρόκειται για άλλη μια δικαίωση του ΓΑΠ και των λεφτών που υπάρχουν.

Αλλά, για να μη συνεχίσω, με υποθέσεις να μείνω στα αναμφισβήτητα: καλό θα είναι από εδώ και στο εξής στο Μαξίμου να μην αφήνουν τον σύμβουλο Ντόκο να σηκώνει τηλέφωνα γιατί την επόμενη φορά μπορεί να μην είναι φαρσέρ/πράκτορες του Κρεμλίνου, αλλά κανένας άλλος απατεώνας που θα του ζητήσει να βάλει πολύτιμα αντικείμενα σε αλουμινόχαρτο. 

 

 

 Επίσης καλό είναι να ελέγχει κάποιος την ηλεκτρονική του αλληλογραφία μην τυχόν και του έρθει κανένα γράμμα από κανένα Αφρικανό πρίγκηπα. 

Και σίγουρα να μην τον αφήνουν να...

 

ΝουΔο-γαλαζαίικα ΔΙΕΘΝΗ ΕΛΙΑΜ-ΕΠΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ: Ντόκος ή… στόκος;

 

 Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΧΑΡΒΑΛΙΑ

Δεν είναι ο πρώτος Ελληνας αξιωματούχος που πέφτει θύμα των περιβόητων Ρώσων φαρσέρ, ο Θάνος Ντόκος. 

Είχε προηγηθεί ο Κωστάκης Μπακογιάννης, που νόμιζε ότι μιλάει με τον ομόλογό του της Βαρσοβίας. Αλλά ο Μπακογιάννης ήταν ένας απλός δήμαρχος και δεν φημίζεται για την πολιτική του οξυδέρκεια. 

Ο Ντόκος, προσωπική επιλογή του πρωθυπουργού, απευθείας από το ευγενές… φυτώριο του ΕΛΙΑΜΕΠ, ήταν ο συμβουλος Εθνικής Ασφαλείας. Ο κατεξοχήν αρμόδιος, δηλαδή, για τον εντοπισμό και την ανάσχεση εξωτερικών απειλών.

Το πάθημα είναι ακόμη πιο βαρύ αν αναλογιστεί κανείς ότι το γραφείο του κυρίου Ντόκου βρίσκεται μέσα στο Μέγαρο Μαξίμου, την ίδια την καρδιά, δηλαδή, του επιτελικού κράτους. Και ότι επί ημερών Μητσοτάκη συστήθηκε με πολλά… ταρατατζούμ, Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας για να αποτρέπει -υποτίθεται- τέτοιου είδους καταστάσεις.

Μπροστά στον διασυρμό η κυβέρνηση επιστράτευσε, όπως συνηθίζει, θεωρίες για… εξωγήινους. Οτι δεχτήκαμε μια υβριδική επίθεση, ανώτερου τεχνολογικού επιπέδου, που «έσπασε» τα πρωτόκολλα και εισχώρησε στο δικό μας -πολυδιαφημισμένο από τον ίδιο τον πρωθυπουργό- δίχτυ ψηφιακής ασφάλειας.

Εδώ ισχύει η παλιά λαϊκή ρήση… κολοκύθια τούμπανα. Το κόλπο των Ρώσων φαρσέρ είναι γνωστό και απολύτως συμβατικό, όταν υποδύονται Ουκρανούς. Είτε οι ίδιοι είτε κάποιοι άλλοι μιμούνται την τραχιά αγγλική προφορά των ανθρώπων του Ζελένσκι και αν χρειαστεί «παγώνουν» στην οθόνη την εικόνα, επικαλούμενοι… προβλήματα σύνδεσης λόγω υποτιθέμενων ρωσικών παρεμβολών.

Κάπως έτσι κοίμισαν τον… Στόκο, συγγνώμη τον Ντόκο, ο οποίος δεν κατάλαβε την τρολιά, ακόμη κι όταν ο υποτιθέμενος ομόλογός του, Ρουστέμ Ουσμέροφ, άρχισε να του λέει παλαβά πράγματα. Οτι, δηλαδή, ο υπουργός άμυνας του Ζελένσκι και στενός του συνεργάτης Μιχαΐλο Φεντόροφ δεν ελέγχεται, κάνει του κεφαλιού του και επειδή είναι θερμόαιμος ετοιμάζεται να μας ξαναστείλει οπλισμένα drones για να χτυπήσει ρωσικά πλοία σε ελληνικά θαλάσσια ύδατα.

Προσέξτε τώρα, γιατί εδώ αρχίζει το σοβαρό της υπόθεσης. 

Ο Ντόκος, αντί να απαντήσει ευθέως ότι αυτό θα θεωρηθεί παραβίαση της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και θα αντιμετωπιστεί ως εχθρική κίνηση με στρατιωτικά μέσα, αρχίζει τα μισόλογα. Μη μας το κάνετε αυτό τώρα που έχουμε τουριστική περίοδο και πυκνές διελεύσεις πλοίων, κυρίως όμως επειδή έρχονται εκλογές και θα έχει πολιτικό κόστος η κυβέρνηση!

Το διανοείστε; 

 Αντί να διασφαλίσει το συμφέρον της χώρας, ο δοτός «σύμβουλος εθνικής ασφάλειας» προέταξε το συμφέρον του «κυβερνήτη-αφεντικού», δηλαδή του Μητσοτάκη, που έχει εκλογές και δεν θέλει… στραβοπατήματα. 

Κατά την ίδια ακριβώς λογική που ο Γεραπετρίτης, όπως αποκάλυψε η «Εστία» και δεν διαψεύστηκε, παρακάλεσε τους Τούρκους να μεταθέσουν την ψήφιση του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», ώστε να μην έχει πρόβλημα ο «κυβερνήτης» στις επερχόμενες εκλογές.

Εχω ξαναγράψει ότι πολλές από τις εκφάνσεις της διακυβέρνησης Μητσοτάκη είναι πλέον αντικείμενο έρευνας εισαγγελέα και ...

 

ΝουΔο-γαλαζαίων διεθνών ΕΛΙΑΜ-ΕΠΙΚΩΝ ηλιθίων κωμωδία

ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Τι επιδιώκει η Τουρκία σε Κύπρο και Αιγαίο;

Του ΘΑΝΟΥ ΝΤΟΚΟΥ


Η σκλήρυνση της τουρκικής στάσης σε Κύπρο και Αιγαίο δεν (θα έπρεπε να) αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Είναι εξαιρετικά σημαντικό –και καθόλου εύκολο- να προσπαθεί κανείς να κατανοεί  τους στρατηγικούς στόχους, σχεδιασμούς και ανησυχίες ασφαλείας της άλλης πλευράς και ει δυνατόν να προβλέπει τις επόμενες κινήσεις της. Η σχετικά περιορισμένη κατανόηση της εσωτερικής πολιτικής κατάστασης και της τουρκικής στρατηγικής σκέψης δυστυχώς δεν μας επιτρέπει να επιδιδόμαστε σε τέτοιους είδους διανοητικές ασκήσεις με υψηλά ποσοστά επιτυχίας.


Η Τουρκία έχει εμπλακεί σε μια δυνητικά επικίνδυνη περιπέτεια με τη στρατιωτική εισβολή της στη Συρία και το σχετικά πρόσφατο παρελθόν στην ευρύτερη περιοχή έχει δείξει ότι η εμπλοκή είναι κατά κανόνα πολύ απλούστερη υπόθεση από την απεμπλοκή. Το συριακό/κουρδικό διακύβευμα για την Τουρκία είναι –τουλάχιστον αυτή είναι η τουρκική αντίληψη- ουσιαστικά υπαρξιακής φύσης και η Άγκυρα είναι διατεθειμένη να αγνοήσει τις θέσεις της Ουάσιγκτον στο Συριακό, διακινδυνεύοντας μια σημαντική περαιτέρω επιδείνωση των αμερικανο-τουρκικών σχέσεων.


Στην Ανατολική Μεσόγειο η Τουρκία θεωρεί ότι ‘παίζει το τελευταίο της χαρτί’, καθώς αν δεν αντιδράσει στις υλοποιούμενες και σχεδιαζόμενες διερευνητικές γεωτρήσεις κινδυνεύει με σημαντική αποδυνάμωση των διεκδικήσεών της, ιδιαίτερα σε περίπτωση που τα αποτελέσματα των γεωτρήσεων είναι θετικά (όπως άλλωστε φαίνεται από τις πρώτες ενδείξεις). Η Τουρκία θεωρεί ότι κινδυνεύει να βρεθεί εκτός νυμφώνα, τόσο όσον αφορά στις διεκδικήσεις επί της Κυπριακής ΑΟΖ, όσο και σχετικά με τη μελλοντική εκμετάλλευση υδρογονανθράκων.


Επιλέγει δε τον ‘αδύναμο κρίκο’, την Ιταλία, καθώς με τις ΗΠΑ και τη Γαλλία τέτοιες κινήσεις είναι βέβαιο ότι θα προκαλούσαν πολύ εντονότερες αντιδράσεις. Δεν μπορεί επίσης να αποκλειστεί το ενδεχόμενο πραγματοποίησης διερευνητικών γεωτρήσεων από τα ειδικά πλοία που η Τουρκία έχει αποκτήσει, σε σημείο της κυπριακής ΑΟΖ και χρονική στιγμή που θα επιλέξει η Άγκυρα.


Το τρίπτυχο των τουρκικών κινήσεων συμπληρώνεται από τα περιστατικά των Ιμίων, και ιδιαίτερα το σημερινό. Φοβούμενη ότι Αθήνα και Λευκωσία θα προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν την τουρκική εμπλοκή στο Αφρίν για να δημιουργήσουν τετελεσμένα (;), στέλνει μηνύματα και προβαίνει σε ενέργειες για να αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη.  


Μόνο που αυτοί οι όλο και συχνότεροι λεονταρισμοί της γειτονικής χώρας είναι αποτέλεσμα αυξανόμενης νευρικότητας και αποτελούν σημάδια μάλλον ανασφάλειας παρά αυτοπεποίθησης και ισχύος.  


Σε συνδυασμό με τα υψηλού ρίσκου παίγνια εξωτερικής πολιτικής που παίζει ο κ. Ερντογάν σε άλλα μέτωπα και την ανάγκη του να αναζητήσει πολιτικά ερείσματα στο εθνικιστικό άκρο του πολιτικού εκκρεμούς στο εσωτερικό της χώρας του, οι τουρκικές κινήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο εγκυμονούν...


ΕΘΝΙΚΗ ΑΜΥΝΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Ο ελληνικός στρατός ξηράς σε μια νέα εποχή;

Γράφει ο ΘΑΝΟΣ ΝΤΟΚΟΣ
Γενικός διευθυντής στο ΕΛΙΑΜΕΠ


Οι γεωπολιτικές αλλαγές στην ευρύτερη περιοχή, οι τεχνολογικές εξελίξεις και η διαμόρφωση μιας νέας οικονομικής, δημογραφικής και πολιτικής πραγματικότητας στο εσωτερικό της χώρας ασφαλώς δεν έχουν αφήσει ανεπηρέαστες τις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένου και του Στρατού Ξηράς (Σ.Ξ.). Η ταχεία προσαρμογή στα νέα δεδομένα αποτελεί άμεση προτεραιότητα, καθώς οι αμυντικές δαπάνες έχουν μειωθεί συνολικά κατά 40% από το 2010 και η λειτουργία του μηχανισμού με κεκτημένη ταχύτητα δεν είναι πλέον εφικτή.  


Στο πλαίσιο μιας ευρύτερης διαδικασίας αμυντικής αναθεώρησης χρειάζεται άμεση υλοποίηση του υφιστάμενου σχεδιασμού για νέα, πιο «λιτή» δομή δυνάμεων, με συνολική μείωση μεγέθους του Σ.Ξ. για να διατηρήσει ή και να αυξήσει τη μαχητική του ικανότητα. Ταυτόχρονα, η απλοποίηση της δομής δυνάμεων θα συμβάλει και στην ταχύτερη λήψη αποφάσεων, που αποτελεί καθοριστικό παράγοντα σε κάθε στρατιωτική επιχείρηση.


Ιδιαίτερη μέριμνα χρειάζεται για το ανθρώπινο δυναμικό, τον σημαντικότερο πολλαπλασιαστή ισχύος, με πρωτοβουλίες για ανύψωση ηθικού, αξιοκρατία και βέλτιστη αξιοποίηση, καθώς και αναβάθμιση της εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα.  


Πλέον αυτού είναι πολλά αυτά που πρέπει –και είναι εφικτό– να γίνουν (και έχουν σε μεγάλο βαθμό την αποδοχή της φυσικής ηγεσίας): μείωση αριθμού ανωτάτων αξιωματικών, κλείσιμο μονάδων (με ισοδύναμο αποτέλεσμα για τοπικές κοινωνίες όπου αυτό είναι εφικτό) και ολοκλήρωση της μεταφοράς των κέντρων εκπαίδευσης, αλλαγές στη στρατιωτική θητεία (εξομοίωση διάρκειας με Π.Α., Π.Ν.), μεταφορά μονάδων και προσωπικού εκτός Λεκανοπεδίου στο μέτρο του δυνατού, κεντρικός σχεδιασμός σε θέματα προμηθειών, αλλαγή του θεσμικού πλαισίου μεταθέσεων, αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και επιχειρησιακών δογμάτων και εκσυγχρονισμός υλικού κυρίως μέσω παραχωρήσεων (π.χ. απόκτηση ελικοπτέρων Kiowa από ΗΠΑ). Στο πλαίσιο των συζητούμενων αλλαγών, ασφαλώς θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και ο πολυδιάστατος κοινωνικός ρόλος του Σ.Ξ.


Φαίνεται να υπάρχει σε εξέλιξη...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΚΟΥΡΔΙΚΟ: Mεταβολή συνόρων στη Μέση Ανατολή;



Το λίαν υψηλής πιθανότητας ενδεχόμενο μετατροπής της de facto αυτονομίας του κουρδικού Βορείου Ιράκ σε de jure ανεξαρτησία προκαλεί σοβαρή ανησυχία σε διάφορους κύκλους, καθώς για πολλά χρόνια το μόνο στοιχείο συμφωνίας μεταξύ τεσσάρων κρατών με σημαντικές διαφορές και συχνές αντιπαραθέσεις, όπως η Συρία, η Τουρκία, το Ιράκ και το Ιράν, όλες χώρες με ευμεγέθεις κουρδικούς πληθυσμούς στο έδαφός τους, ήταν η σχεδόν με κάθε τρόπο αποτροπή δημιουργίας κουρδικού κράτους σε οποιοδήποτε σημείο της περιοχής.


Η δημιουργία κουρδικού κράτους θα διόρθωνε μια παλιά αδικία, καθώς οι Κούρδοι είναι η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα (25-35 εκατ.) στον κόσμο χωρίς το δικό τους κράτος. Αλλά θα άνοιγε ενδεχομένως τον ασκό του Αιόλου καθώς θα προκαλούσε την έντονη αντίδραση Τουρκίας και Ιράν, θα επιτάχυνε τη διάλυση του Ιράκ (ενισχύοντας την ιρανική περιφερειακή επιρροή) και θα δυσκόλευε ακόμη περισσότερο την επαναφορά της κατακερματισμένης Συρίας στο status quo ante. Θα ενίσχυε δε ένα προηγούμενο το οποίο ενδεχομένως θα έσπευδαν μελλοντικά να εκμεταλλευθούν και άλλες εθνοτικές ομάδες στη Μέση Ανατολή και αλλού.


Η Τουρκία έχει λόγους να ανησυχεί, καθώς μετά την πολιτικά θαρραλέα προσπάθεια Ερντογάν για πολιτική λύση στο κουρδικό της πρόβλημα και τη συνακόλουθη κατάρρευση των συνομιλιών της ως αποτέλεσμα δικής του επιλογής (για να κερδίσει τις επαναληπτικές εκλογές του Νοεμβρίου 2015), η χώρα βρίσκεται και πάλι σε περίοδο υψηλής έντασης με τους Κούρδους. 


Η δημιουργία κουρδικού κράτους θα αναβίωνε τα «φαντάσματα» της Συνθήκης των Σεβρών. Εμπόδια για την εκπλήρωση του εθνικού ονείρου των Κούρδων αποτελούν η δυσκολία εξαγωγής ενεργειακών πόρων και η γενικότερη οικονομική εξάρτηση μιας περίκλειστης περιοχής όπως το Κουρδιστάν, το «αγκάθι» του Κιρκούκ, οι φυλετικού χαρακτήρα ανταγωνισμοί και διαφωνίες μεταξύ των Κούρδων στις τέσσερις χώρες της περιοχής, καθώς και η αναμενόμενη αντίδραση γειτονικών χωρών και μεγάλων δυνάμεων (προσωρινή; αντίδραση ΗΠΑ, αλλά διακριτική στήριξη Ρωσίας και ανοιχτή υποστήριξη Ισραήλ στο πλαίσιο της «περιφερειακής» του στρατηγικής). 


Αν και η δημιουργία μεγάλου Κουρδιστάν δεν αποτελεί μονόδρομο ή αυτόματη διαδικασία, το δημοψήφισμα της 25ης Σεπτεμβρίου...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΗΠΑ: Το διακύβευμα των αμερικανικών εκλογών


 
Οι αμερικανικές εκλογές, ειδικά όταν δεν πρόκειται απλώς για πιθανή επανεκλογή του υπηρετούντος Προέδρου, αποτελούν πάντοτε ένα γεγονός πλανητικού ενδιαφέροντος. Η σημερινή εκλογική αναμέτρηση συγκεντρώνει σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό την προσοχή της διεθνούς κοινότητας λόγω των πολύ διαφορετικών πολιτικών θέσεων και της προσωπικότητας των δύο υποψηφίων.

 
Προβληματισμό, βεβαίως, προκαλεί το γεγονός ότι το αμερικανικό πολιτικό σύστημα κατέληξε σε δύο πρόσωπα τα οποία στα μάτια των ψηφοφόρων στερούνται οράματος και αντιμετωπίζονται από την πλειονότητα όσων τελικά τους τιμήσουν με την ψήφο τους ως «λιγότερο προβληματική περίπτωση από τον/την αντίπαλο».

 
Πολλά έχουν ειπωθεί και γραφτεί για τις απόψεις της κυρίας Κλίντον και του κυρίου Τραμπ για μια σειρά ‘εσωτερικών’ ζητήματων. Συγκριτικά πολύ λιγότερο έχει συζητηθεί το πρόγραμμα και οι θέσεις εξωτερικής πολιτικής των δύο υποψηφίων, ζήτημα το οποίο δεν μπορεί να αφήσει αδιάφορη τη χώρα μας, τόσο λόγω διμερούς σχέσης με τις ΗΠΑ, όσο και –κυρίως- λόγω του εξαιρετικά σημαντικού αμερικανικού ρόλου στην Ανατολική Μεσόγειο.

 
Βεβαίως, η σύγκριση δεν είναι εύκολη καθώς ο κ. Τραμπ ήταν μέχρι σήμερα εξαιρετικά φειδωλός στις δηλώσεις του για θέματα εξωτερικής πολιτικής, ενώ δεν είναι σαφές ποιο θα είναι το επιτελείο του σε περίπτωση που κερδίσει τις εκλογές. Γνωρίζοντας τα βασικά πρόσωπα του επιτελείου των συμβούλων, μπορεί κανείς να εξάγει κάποια πρώτα συμπεράσματα για την γενική κατεύθυνση πολιτικής ενός υποψηφίου προέδρου.

 
Η εντύπωση, πάντως, είναι ότι ο κ. Τραμπ πιθανόν να είναι πιο σκληρός απέναντι στην Κίνα και πιο ήπιος απέναντι στη Ρωσία, σε σχέση με την κυρία Κλίντον. Η δε γενικότερη προσέγγισή του σε θέματα ΝΑΤΟ, και αλλά και εξωτερικής πολιτικής γενικότερα έχει περισσότερα στοιχεία απομονωτισμού, ενώ συστηματικά χρησιμοποιεί σκληρές εκφράσεις για το Ισλάμ. Συνολικά δε, οι γνώσεις του για την εξωτερική πολιτική, και ιδιαίτερα για την Ευρώπη, είναι εξαιρετικά περιορισμένες και περιστρέφονται κυρίως γύρω από τα επιχειρηματικά του συμφέροντα και δραστηριότητες.

 
Η κυρία Κλίντον...

ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Ναυτική διπλωματία σε εποχή λιτότητας

Γενικός διευθυντής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.


Από την αρχαιότητα η γεωγραφία υποχρέωσε τον ελληνικό κόσμο σε μια στενή σχέση με τη θάλασσα. Οπως δείχνουν τα «Ξύλινα Τείχη» του Θεμιστοκλή, τα πυρπολικά του Κανάρη, ο «Αβέρωφ» του Κουντουριώτη και τα Λίμπερτις των Ελλήνων εφοπλιστών, η μοίρα του ελληνισμού είναι διαχρονικά συνδεδεμένη με τη ναυτική ισχύ. 


Στην τρέχουσα συγκυρία, και με την κρίση να έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση των αμυντικών δαπανών (ιδιαίτερα στο κομμάτι των εξοπλιστικών προγραμμάτων και των επιχειρησιακών δαπανών, καθώς οι μισθοί και συντάξεις φθάνουν στο 77% του συνόλου και είναι σχετικά ανελαστικές), τίθεται το ερώτημα σχετικά με την (μη-εμπορική) ελληνική ναυτική παρουσία πέραν του εθνικού χώρου.
 
Οπως σημειώνεται στην εξαιρετική ανάλυση του Βασίλη Νέδου (Οι στόλοι της Μεσογείου και ο 28ος μεσημβρινός, «Κ», 30/10/16), ο θαλάσσιος χώρος της Ανατολικής Μεσογείου αποκτά αυξημένη σπουδαιότητα τόσο λόγω Συρίας, όσο και, μελλοντικά, λόγω υδρογονανθράκων. 


Η χώρα μας οφείλει να αναζητήσει τρόπους αύξησης της ναυτικής της παρουσίας στην περιοχή, είτε με «εθνικό καπέλο», είτε στο πλαίσιο συμμετοχής σε διεθνείς δραστηριότητες και αποστολές που μπορεί να έχει τα ακόλουθα οφέλη: 


(α) προστασία ελληνικής ασφάλειας από υπερεθνικούς κινδύνους, 


(β) απόκτηση εμπειρίας, 


(γ) συγκέντρωση διπλωματικού κεφαλαίου. 


Είναι, βεβαίως, σαφές ότι η απόφαση για τη διάθεση μονάδων και μέσων πρέπει να πραγματοποιείται κατόπιν συνεκτιμήσεως ορισμένων κρίσιμων συνιστωσών όπως, για παράδειγμα, οι εθνικές αμυντικές ανάγκες, το οικονομικό κόστος, η ύπαρξη νομιμοποιητικής βάσης και η προώθηση ειδικότερου ελληνικού συμφέροντος.
 
Η «επίδειξη της σημαίας» αποτελεί δοκιμασμένη μέθοδο στο πλαίσιο της ναυτικής διπλωματίας, η οποία έχει το πλεονέκτημα της σχετικά μακροχρόνιας παραμονής σε μια περιοχή, χωρίς τον ξεκάθαρα επιθετικό χαρακτήρα άλλου είδους στρατιωτικής παρουσίας. Η δε ελληνική ναυτική ισχύς (στρατιωτική και εμπορική) και η ναυτική παράδοση καθιστούν τη ναυτική διπλωματία προνομιακό χώρο δραστηριοποίησης της χώρας μας, ιδιαίτερα σε μια εποχή υψηλής αστάθειας και ρευστότητας στη νότια γειτονιά της Ευρώπης, όπου μεγάλες δυνάμεις και διεθνείς θεσμοί αναζητούν περιφερειακούς εταίρους με υψηλό βαθμό σταθερότητας και αξιοπιστίας.
 
Ασφαλώς, δεν πρέπει να υποτιμηθούν οι δυσκολίες και η πολιτική και φυσική ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων πρέπει να κινηθεί πολύ προσεκτικά σε ένα περιβάλλον οικονομικής στενότητας, περιορισμένων δυνατοτήτων και αυξημένων εθνικών αναγκών. Υπάρχουν όμως...

ΤΟΥΡΚΙΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Επικίνδυνα παιχνίδια στο Αιγαίο

Γενικού διευθυντή στο ΕΛΙΑΜΕΠ.

Οι ποικιλόμορφες τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο έχουν ως κεντρική επιδίωξη την πλέον συμφέρουσα οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών σε μια περιοχή όπου η γεωγραφία και το διεθνές δίκαιο της θάλασσας ευνοούν την Ελλάδα. 


Στην κατεύθυνση αυτή, τελευταίο (χρονικά) σόφισμα της Αγκυρας αποτελεί η θεωρία των «γκρίζων ζωνών» που παρουσιάστηκε την εποχή των Ιμίων, όταν η τότε τουρκική πολιτική ηγεσία, που χαρακτηριζόταν από σχετική επιπολαιότητα και διάθεση για ακραίες ενέργειες, συνειδητοποίησε ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις για τα Ιμια ήταν νομικά έωλες. 


Σύμφωνα με το κατασκεύασμα των «γκρίζων ζωνών», το ιδιοκτησιακό καθεστώς ενός αριθμού (100-150) ελληνικών βραχονησίδων, νησίδων και μικρών κατοικημένων νησιών είναι αμφισβητήσιμο και οι δύο χώρες θα πρέπει να καταθέσουν τα νομικά τους επιχειρήματα προκειμένου να επιλυθεί το εν λόγω «πρόβλημα».  


Στην πραγματικότητα ελάχιστα ενδιαφέρει την Τουρκία η κυριότητα αυτών των μικρών νησιών. 


 Το πραγματικό διακύβευμα είναι οι επιπτώσεις που θα έχει η αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος τους στην οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, εάν και όταν λάβει χώρα μια τέτοια διαδικασία στο Αιγαίο. 


Συνειδητοποιώντας ενδεχομένως ότι η αμφισβήτηση και διεκδίκηση κατοικημένου εδάφους αποτελεί μια ξεκάθαρα εχθρική ενέργεια και μια εξαιρετικά επικίνδυνη κλιμάκωση έναντι γειτονικής χώρας, οι επόμενες τουρκικές ηγεσίες διατήρησαν μια επαμφοτερίζουσα στάση στο θέμα των «γκρίζων ζωνών», παρότι το διατήρησαν ενεργό στην πράξη.  


Εσχάτως, η Αγκυρα φαίνεται να δίδει ιδιαίτερη έμφαση στη θεωρία των «γκρίζων ζωνών». Οι πιθανές εξηγήσεις περιλαμβάνουν την ενίσχυση του στρατιωτικού κατεστημένου στο πλαίσιο των νέων εσωτερικών συσχετισμών ισχύος (λόγω αναζωπύρωσης του Κουρδικού και εμφύλιας σύγκρουσης Ερντογάν-Γκιουλέν), τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η τουρκική εξωτερική πολιτική σε πλείστα μέτωπα και τη γενικότερη εθνικιστική στροφή σημαντικού τμήματος του κυβερνώντος κόμματος στην Τουρκία.
 

Δεν κρίνεται, πάντως, ιδιαίτερα αποτελεσματική η ελληνική αντίδραση, καθώς δεν φαίνεται να έχει γίνει αντιληπτό ότι η αυξημένη ένταση και η στρατιωτικοποίηση της διαχείρισης της κρίσης ευνοεί, ιδιαίτερα στην τρέχουσα συγκυρία, την Τουρκία. Με δεδομένο ότι η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των τουρκικών ενεργειών είναι η οικοδόμηση συμμαχιών και η αποδόμηση των τουρκικών θέσεων σε διπλωματικό επίπεδο, με τη λήψη στρατιωτικών μέτρων ως έσχατη επιλογή, προκαλεί εντύπωση...

ΙΣΛΑΜΟΛΑΘΡΟΛΑΓΝΟ ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Δεκάλογος για ανίκανους τσαρλατάνους

Γενικού διευθυντή στο ΕΛΙΑΜΕΠ.
 

Η διαχείριση της προσφυγικής/μεταναστευτικής κρίσης αναμένεται να αποτελέσει μια εκ των κεντρικών προκλήσεων για τη χώρα μας για τα επόμενα αρκετά χρόνια. Στο πλαίσιο αυτό, μπορούν να προταθούν τα ακόλουθα: 


1. Η διαχείριση της εν λόγω κρίσης είναι ένα πολύπλοκο και ιδιαίτερα απαιτητικό πρότζεκτ και χρειάζεται έναν έμπειρο διαχειριστή («τσάρο μετανάστευσης», με εκτεταμένες αρμοδιότητες), με εμπειρία σε ανθρωπιστικές κρίσεις. Ας αναζητηθεί άμεσα, εντός ή εκτός Ελλάδας, και ας του ανατεθεί ο ρόλος, σε συνεργασία με ένα πολιτικό πρόσωπο υψηλής επιρροής (και υπό την άμεση εποπτεία του πρωθυπουργού). 


2. Λεπτομερής καταγραφή οικονομικού κόστους διαχείρισης της κρίσης και βελτίωση των ρυθμών απορρόφησης διατιθέμενων ευρωπαϊκών πόρων. 


3. Διπλωματικά ανοίγματα προς όλες τις κατευθύνσεις, ακόμη και προς χώρες με μη εποικοδομητική στάση μέχρι σήμερα, σε συνδυασμό με μια έξυπνη επικοινωνιακή πολιτική. 


4. Καλύτερη συνεργασία σε επίπεδο υπηρεσιών ασφαλείας με γειτονικές χώρες. 


5. Οι μεγάλοι αριθμοί σε δομές φιλοξενίας είναι δύσκολα διαχειρίσιμοι. Για την ομαλή μεταφορά σε μικρότερες δομές, θα πρέπει να υπάρχουν κίνητρα, όπως π.χ. πιο ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης και κάποιας μορφής προτεραιότητα σε περίπτωση μετεγκατάστασης σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Εξάλλου, για τη μελλοντική ένταξη αριθμού μεταναστών, οι μικρότερες δομές φιλοξενίας είναι πολύ ευκολότερα αποδεκτές από τις τοπικές κοινωνίες. 


6. Ουσιαστική παρουσία των κρατικών υπηρεσιών σε όλες τις δομές φιλοξενίας (κάποιες από αυτές δυστυχώς μεν, αναπόφευκτα δε κλειστού τύπου). Αμεσος τερματισμός των καταλήψεων δημόσιων χώρων. Προσπάθεια δημιουργίας μηχανισμών συνεννόησης μεταξύ Αρχών και προσφύγων/μεταναστών και συμφωνία όσον αφορά τους «κανόνες του παιγνιδιού». 


7. Αυστηρή εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας για Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Ποινικές διώξεις και απελάσεις για ημεδαπούς και αλλοδαπούς «αλληλέγγυους». Συστηματική προσπάθεια για τη σύλληψη και καταδίκη διακινητών, καθώς και όσων ασυνείδητων κερδοσκοπούν από τους πρόσφυγες/μετανάστες. 

2016 και ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Οι προκλήσεις για την εξωτερική πολιτική

Γενικού διευθυντή στο ΕΛΙΑΜΕΠ

Το 2016 η Ελλάδα θα κληθεί να διαχειριστεί ζητήματα εξωτερικής πολιτικής με τη δαμόκλειο σπάθη της οικονομικής κρίσης να επικρέμαται για έβδομη συνεχόμενη χρονιά.  


Κορυφαία πρόκληση αυτή των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών. Προτεραιότητα θα πρέπει να αποτελέσει η εύρεση συμβιβαστικής λύσης για τον τερματισμό της συριακής σύγκρουσης, καθώς η συνέχιση των προσφυγικών ροών στα σημερινά επίπεδα θα καταστήσει γρήγορα το πρόβλημα μη διαχειρίσιμο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Για την Ελλάδα, ελλοχεύει σοβαρός κίνδυνος μακροχρόνιου εγκλωβισμού σημαντικού αριθμού οικονομικών μεταναστών σε ελληνικό έδαφος. Απαιτείται έντονη διπλωματική κινητοποίηση, σε συνδυασμό με μια έξυπνη επικοινωνιακή πολιτική (για την αντιμετώπιση κάποιων υπερβολικών και ενίοτε άδικων κατηγοριών), με έμφαση στην ανάληψη ευρωπαϊκών δεσμεύσεων για τα επίπεδα επαναπατρισμού και τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Τουρκία, καθώς και μια οργανωμένη προσπάθεια άμεσης εκταμίευσης πόρων και ανάπτυξης υποδομών για την υποδοχή και προσωρινή διαμονή ικανού αριθμού μεταναστών που δεν δικαιούνται άσυλο.  


Επιπλέον, η χώρα μας έχει κάθε λόγο να υποστηρίξει κάθε προσπάθεια καλύτερης φύλαξης των ευρωπαϊκών εξωτερικών συνόρων.
 

Το 2016 αναμένονται εξελίξεις σχετικά με το Κυπριακό, όπου έχει καλλιεργηθεί ένα κλίμα αισιοδοξίας που δεν φαίνεται να συνοδεύεται από συγκεκριμένα κίνητρα για να μετακινηθεί η τουρκική πλευρά από τις σημερινές θέσεις της, που πόρρω απέχουν από τις ελληνοκυπριακές επιδιώξεις για μια βιώσιμη λύση. Ασφαλώς η χώρα μας δεν μπορεί να είναι απούσα, ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν τη διάσταση της ασφάλειας. Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν αναμένεται να αποτελέσουν κεντρικό ζήτημα στην ατζέντα των δύο χωρών και κοινή επιδίωξη θα είναι η διατήρηση του θετικού κλίματος και της οικονομικής συνεργασίας, κάτι που ίσως δοκιμαστεί από τις σχέσεις Ε.Ε. - Τουρκίας στο μεταναστευτικό.
 

Ορθώς η Αθήνα θα συνεχίσει να επιδιώκει την εμβάθυνση των τριγωνικών σχέσεων με Κύπρο, Ισραήλ και Αίγυπτο (και ενδεχόμενη συμμετοχή της Ιορδανίας), με έμφαση στον ενεργειακό τομέα και στην ασφάλεια. Η σχέση με το Ισραήλ θα παραμείνει εκ των κορυφαίων προτεραιοτήτων, με προσπάθεια διατήρησης των ευαίσθητων ισορροπιών με την Παλαιστίνη και τον αραβικό κόσμο. 


Στα Βαλκάνια, οι σχέσεις με την Αλβανία θα πρέπει να αποτελέσουν υψηλή προτεραιότητα για την ελληνική κυβέρνηση, ενώ οι εσωτερικές εξελίξεις στην ΠΓΔΜ θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό τη διμερή ατζέντα, αλλά και τον βαθμό πιέσεων για ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ.

 
Οι πολιτικές και οικονομικές σχέσεις με τις μεγάλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα)... 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ: Αντιμετώπιση των αιτίων και όχι των συνεπειών

Γράφει ο Θάνος Ντόκος 
Γενικός διευθυντής στο ΕΛΙΑΜΕΠ Έντυπη

Ο Αϊλάν είχε περίπου την ίδια ηλικία με τον μικρότερο γιο μου, τον Νικόλα. Θεωρητικά και τα δύο παιδιά είχαν τα ίδια βασικά δικαιώματα: ασφάλεια, τροφή, στέγη, εκπαίδευση, παιχνίδι. 


Ως διεθνής κοινότητα αποτύχαμε να τα προσφέρουμε στον Αϊλάν, αλλά δυστυχώς δεν πρόκειται για μοναδική περίπτωση, καθώς εκατομμύρια παιδιά αντιμετωπίζουν παρόμοιους κινδύνους. 


 Την ίδια στιγμή η Ευρώπη έχει εγκλωβιστεί σε μια δύσκολη συζήτηση για τους τρόπους διαχείρισης του προσφυγικού ρεύματος και ασχολείται με σημαντικά ζητήματα όπως το σύστημα ασύλου, η κατανομή βαρών και οι ποσοστώσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη, η κατασκευή κέντρων υποδοχής, η αντιμετώπιση των διακινητών, κ.λπ.
 


Δυστυχώς, όμως, ασχολούμαστε σχεδόν αποκλειστικά με τις συνέπειες και όχι με το αίτιο του προβλήματος. 


Η ένοπλη σύγκρουση στη Συρία ξεκίνησε στο πλαίσιο των Αραβικών Εξεγέρσεων, πήρε τη μορφή εμφυλίου πολέμου και στη συνέχεια μετεξελίχθηκε σε θρησκευτική σύγκρουση Σουνιτών-Σιιτών, αλλά και σε «πόλεμο διά αντιπροσώπων/proxy war» μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας. Η πολυδιάστατη μορφή της σύγκρουσης, η εμπλοκή πολλών περιφερειακών και μεγάλων δυνάμεων με διαφορετικά και συχνά αντικρουόμενα συμφέροντα και η (εν πολλοίς δικαιολογημένη) διστακτικότητα της Δύσης για άμεση εμπλοκή εξηγούν γιατί μετά από τέσσερα χρόνια συγκρούσεων, περισσότερους από 220.000 νεκρούς, τέσσερα εκατομμύρια πρόσφυγες εκτός Συρίας και 7,5 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένους δεν είναι ακόμη ορατό το τέλος της τραγωδίας αυτής. 


 Μπροστά στο μέγεθος του προβλήματος, δυσκολίες για συνεργασία μεταξύ Δύσης από τη μία και Ρωσίας και Ιράν από την άλλη πρέπει να υπερκεραστούν το συντομότερο δυνατό.  


Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ οφείλει να κηρύξει τη Συρία σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, αναστέλλοντας προσωρινά τις αρμοδιότητες της συριακής κυβέρνησης. Μια διεθνής διάσκεψη ως συνέχεια της «Γενεύης-2» θα πρέπει να συγκληθεί άμεσα, αλλά αυτή τη φορά ο τόπος διεξαγωγής θα μπορούσε να είναι η Μυτιλήνη ή η Κως για να έρθουν άμεσα αντιμέτωποι οι ηγέτες των μεγάλων δυνάμεων με τις συνέπειες της απραξίας τους. Κεντρικός στόχος θα πρέπει να είναι η δημιουργία μιας διεθνούς δύναμης επιβολής της ειρήνης, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και με τη συμμετοχή στρατιωτικών δυνάμεων από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, συν χώρες όπως η Αίγυπτος, η Τουρκία και η Ιορδανία. Η ειρηνευτική δύναμη θα πρέπει να έχει τον απαραίτητο βαρύ οπλισμό, καθώς και εξουσιοδότηση για την ταχύτερη δυνατή κατάπαυση του πυρός «με κάθε τρόπο».  


Στη συνέχεια θα πρέπει να σχηματιστεί μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας με τη συμμετοχή μετριοπαθών στοιχείων του καθεστώτος και της αντιπολίτευσης και να ξεκινήσει η εξαιρετικά μακροχρόνια και δύσκολη διαδικασία της ανοικοδόμησης. Εδώ ο ρόλος της Σ. Αραβίας και των άλλων χωρών του Κόλπου στην παροχή οικονομικής βοήθειας θα πρέπει να είναι κεντρικός.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Η απόφαση του αιώνα

Γενικός διευθυντής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.

Ισως η τελευταία φορά που ένας Ελληνας ηγέτης κλήθηκε να λάβει μια τόσο κρίσιμη απόφαση για το μέλλον της χώρας ήταν το 1940, όταν ο Ιωάννης Μεταξάς απάντησε αρνητικά στο ιταλικό τελεσίγραφο. 


Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας καλείται να αποφασίσει εάν η Ελλάδα θα μείνει εντός ευρωπαϊκών θεσμών ή θα είναι η πρώτη χώρα που θα υποχρεωθεί να αποχωρήσει.  


Υστερα από μία πενταετία κρίσης και (άνισης) λιτότητας, υπάρχει έντονη συναισθηματική φόρτιση, ψυχολογική κόπωση, αίσθηση πικρίας και (όχι εντελώς αδικαιολόγητα) αδικίας. Δυστυχώς εξακολουθεί να απουσιάζει η απαραίτητη αυτογνωσία και αυτοκριτική όσον αφορά τις ημέτερες ευθύνες για τη σοβούσα κρίση.
Σε κάθε περίπτωση, η όποια απόφαση δεν θα πρέπει να ληφθεί εν θερμώ, αλλά ως αποτέλεσμα μιας ψυχρής και αντικειμενικής ανάλυσης κόστους-οφέλους για τα εθνικά συμφέροντα. 


Οι εταίροι-δανειστές μας φαίνεται να επιμένουν σε μια πολιτική λιτότητας που πλήττει εκ νέου όσους έχουν μέχρι σήμερα υποστεί τις συνέπειες της κρίσης. Eλπίζει κανείς ότι θα το αντιληφθούν έστω και την ύστατη ώρα. Μια συμφωνία, όμως, θα προφυλάξει τη χώρα από τις οικονομικές και πολιτικές συνέπειες της χρεοκοπίας και της εξόδου από την Ευρωζώνη και θα προσφέρει ευκαιρίες ανάπτυξης, εφόσον βεβαίως υλοποιήσουμε τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις.
 


Η έξοδος από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς θα είχε και σημαντικές γεωπολιτικές συνέπειες, τόσο για τους εταίρους μας όσο και, κυρίως, για εμάς τους ίδιους. Μια χρεοκοπημένη, διπλωματικά και στρατιωτικά αποδυναμωμένη Ελλάδα, με τσαλακωμένη εικόνα, θα κληθεί να αντιμετωπίσει άμεσες και έμμεσες προκλήσεις για την ασφάλειά της όχι εντός μιας ένωσης ισχυρών κρατών (με όλα τα προβλήματα και αδυναμίες), αλλά ουσιαστικά μόνη. Ακόμη και αυτοί που για διάφορους λόγους υποστηρίζουν τη ρήξη και μηρυκάζουν διάφορα όσον αφορά τις οικονομικές συνέπειες αδυνατούν να αντιπαραθέσουν οποιοδήποτε επιχείρημα σχετικά με τις γεωπολιτικές συνέπειες.
 


Παραμένοντας εντός της Ευρωζώνης, έστω και με μια ετεροβαρή συμφωνία, κερδίζουμε χρόνο τόσο για να βελτιώσουμε μελλοντικά τους όρους (σε συνδυασμό με μια αναδιάρθρωση του χρέους, ιδέα που σταδιακά κερδίζει έδαφος διεθνώς) όσο και για να εκμεταλλευτούμε ευκαιρίες για την επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας. Ουσιαστικά, όπως λένε οι Αγγλοσάξονες, «you live to fight another day». 


Οσοι νομίζουν ότι δεν έχουν τίποτε πλέον να χάσουν και η επιστροφή στη δραχμή δεν θα κάνει τη ζωή τους δυσκολότερη πλανώνται πλάνη οικτρά, καθώς ούτε για την ψύχραιμη αντιμετώπιση δύσκολων στιγμών φημιζόμαστε ούτε για την έλλειψη πολιτικών παθών. Και, βεβαίως, είναι δρόμος χωρίς επιστροφή, αφού οι εταίροι μας δεν πρόκειται να μας ξαναδεχθούν στην Ευρωζώνη. 


Θα βρεθούμε έτσι εκτός των μεγάλων οικονομικών χώρων που συνδέονται με τα τρία παγκόσμια νομίσματα: δολάριο, ευρώ και ρενμίμπι. 


Η σημερινή συγκυρία, σε έναν βαθμό αποτέλεσμα και των παλινωδιών και της περιορισμένης αξιοπιστίας διαδοχικών ελληνικών κυβερνήσεων, εναποθέτει μια απίστευτα βαριά ευθύνη στους ώμους του πρωθυπουργού (την οποία, βεβαίως, επιζήτησε μέσω των πρόωρων εκλογών). 


Σε τέτοιες στιγμές: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Ατενίζοντας (από έξω) στην Ευρωπαϊκή Ενωση (των 27)

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ
Γενικού διευθυντή του ΕΛΙΑΜΕΠ.

Δεκέμβριος 201...: Το Συμβούλιο Κορυφής της Ε.Ε. αποφασίζει την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΠΓΔΜ. Είναι σαφές ότι η διαδικασία θα είναι μακροχρόνια, καθώς η χώρα δεν πληροί αρκετά από τα κριτήρια ένταξης, αλλά τα 27 κράτη-μέλη θεωρούν ότι το κίνητρο της ένταξης θα συμβάλει στην υλοποίηση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων. Εν τω μεταξύ, οι διαπραγματεύσεις Αλβανίας-Ε.Ε. προχωρούν και η Αλβανία ενθαρρύνεται να επιλύσει κατ’ απόλυτη προτεραιότητα τυχόν προβλήματα με άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και, στο μέτρο του δυνατού, να βελτιώσει τις σχέσεις της με γειτονικές χώρες. Η Ε.Ε. διαπραγματεύεται με την Τουρκία τη διαμόρφωση μιας ειδικής σχέσης, με έμφαση στη συνεργασία σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. Τις συζητήσεις παρακολουθεί με ενδιαφέρον η Αθήνα, αφού μια κάποιας μορφής ειδική σχέση αποτελεί πλέον τη μόνη δυνατότητα σύνδεσης Ελλάδας και Ε.Ε.


Μάιος 201...: Ενταση στο Αιγαίο ως αποτέλεσμα των κινήσεων της Αγκυρας στον τομέα της εξερεύνησης υδρογονανθράκων σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες. Το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό παρακολουθεί από κοντά τις τουρκικές κινήσεις. Ωστόσο, καθώς περνούν οι ημέρες αρχίζουν να γίνονται αισθητές οι ελλείψεις σε ανταλλακτικά (τουλάχιστον για οπλικά συστήματα δυτικής προέλευσης, που αποτελούν και το 95%), αλλά και καύσιμα, ως αποτέλεσμα των οικονομικών δυσκολιών της χώρας. Αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζει και η Πολεμική Αεροπορία. Η προσπάθεια εξισορρόπησης μιας χώρας με εξαπλάσιο ΑΕΠ, οκταπλάσιο πληθυσμό, επόμενης γενιάς μαχητικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία και φιλοδοξίες ανάδειξης σε περιφερειακό ηγεμόνα, έχει γίνει πλέον αρκετά πιο δύσκολη. Διάβημα της Αθήνας προς την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζεται με σχετική αμηχανία από τους δύο οργανισμούς και η Ε.Ε. συστήνει και στις δύο πλευρές την αποφυγή προκλητικών κινήσεων και, αν καταστεί απαραίτητο, την προσφυγή στον ΟΗΕ.

 
Την κατάσταση περιπλέκει η αύξηση των παράτυπων μεταναστών, αλλά και προσφύγων, που κατά χιλιάδες διασχίζουν το Αιγαίο και φθάνουν σε ελληνικό έδαφος. Η Ελλάδα αντιμετωπίζεται πλέον από την Ε.Ε. ως μια από τις χώρες διέλευσης μεταναστευτικών ροών (όπως π.χ. η Τουρκία και το Μαρόκο), ενώ η απελευθέρωση από τις υποχρεώσεις των Πρωτοκόλλων του Δουβλίνου αντισταθμίζεται από την απουσία χρηματοδότησης και τεχνικής βοήθειας από την Ευρωπαϊκή Ενωση προς την Ελλάδα. Η FRONTEX έχει πλέον αναπτυχθεί στα σύνορα των γειτονικών κοινοτικών χωρών (Ιταλία, Βουλγαρία, μελλοντικά ΠΓΔΜ και Αλβανία) για να εμποδίσει την προώθηση παράτυπων μεταναστών από το ελληνικό έδαφος προς την Ε.Ε. Υπάρχει έντονη ανησυχία για την ικανότητα των ελληνικών αρχών ασφαλείας να προστατεύσουν την εσωτερική δημόσια τάξη (καθώς διάφορες ριζοσπαστικές ομάδες κάνουν πιο αισθητή την παρουσία τους) και να ελέγξουν τη διακίνηση τζιχαντιστών, μαφιόζων αλλά και κάθε είδους λαθραίων αγαθών. Οι Ελληνες πολίτες δεν χρειάζονται μεν βίζα για να ταξιδέψουν στην Ε.Ε., αλλά τα ελληνικά διαβατήρια ελέγχονται προσεκτικά στα σημεία εισόδου, ενώ οι ΗΠΑ επαναφέρουν τη βίζα.  


Η Ελλάδα δεν συμμετέχει πλέον στην Europol και τη Eurojust, ενώ προφανώς βρίσκεται και εκτός Σένγκεν. Συνεχίζεται, ωστόσο, η -υπό όρους- παροχή πληροφοριών και τεχνικής βοήθειας από μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, που ανησυχούν για τη μετατροπή της Ελλάδας στο μαλακό -και διάτρητο- υπογάστριο της Ευρώπης.


Στον τομέα της ενέργειας, η Αθήνα μπορεί πλέον να προχωρήσει σε μια συμφωνία με τη Ρωσία για την κατασκευή της συνέχειας του Turkish Stream χωρίς να ανησυχεί για τυχόν αντιρρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ωστόσο, η ελκυστικότητα της χώρας για τη Ρωσία, αλλά και για την Κίνα, μειώνεται σημαντικά μετά την έξοδο από την Ε.Ε., αφού τόσο η Μόσχα όσο και το Πεκίνο αντιμετώπιζαν την Ελλάδα ως μια πύλη εισόδου στην Ε.Ε. Ενδεχόμενη εσωτερική πολιτική αστάθεια, αλλά και ένταση με γειτονικές χώρες ενδέχεται να μειώσουν το επενδυτικό ενδιαφέρον μεγάλων εταιρειών υδρογονανθράκων. Η Ελλάδα βρίσκεται εκτός σχεδιασμών για την Ενιαία Ευρωπαϊκή Αγορά Ενέργειας, και έχει απολέσει τη δυνατότητα κοινοτικής χρηματοδότησης για μεγάλα ενεργειακά έργα.

 
Εχοντας ξεπεράσει -ασφαλώς καταβάλλοντας σημαντικό τίμημα- την «ελληνική κρίση», η Ε.Ε. επιχειρεί να υλοποιήσει μια σειρά νέων πολιτικών σε τομείς όπως η Πολιτική Γειτονίας (ιδιαίτερα στην περιοχή της Μεσογείου) και η Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Αμυνας (όπου στη Στρατιωτική Επιτροπή δεν προεδρεύει πλέον Ελληνας αξιωματικός, η θητεία του οποίου τερματίστηκε πρόωρα) στις οποίες η Ελλάδα δεν έχει πλέον το δικαίωμα συμμετοχής και συνδιαμόρφωσης.
  

Η Ελλάδα παραμένει στο ΝΑΤΟ, αλλά το κλίμα είναι πολύ βαρύ και η ελληνική συμμετοχή υποβαθμισμένη. Συνολικά, η αξιοπιστία, το διπλωματικό κεφάλαιο και το γόητρο της χώρας είναι στο χαμηλότερο σημείο της σύγχρονης ιστορίας της και η Ελλάδα βρίσκεται σχεδόν μόνη σε μια πολύ δύσκολη γειτονιά. Αποτελεί δε μοναδική περίπτωση χώρας που υποχρεώθηκε να εξέλθει από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και συγκεντρώνει το ενδιαφέρον τόσο άλλων υποψηφίων χωρών για μελέτη και αποφυγή των ελληνικών σφαλμάτων, όσο και της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας στον χώρο των κοινωνικών επιστημών.
 

Η αποφυγή του ανωτέρω σεναρίου, ασφαλώς φανταστικού και σε ορισμένα σημεία ακραίου, αλλά όχι απίθανου, πρέπει να βασιστεί στις ακόλουθες παραδοχές:

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Νέα κυβέρνηση, νέα εξωτερική πολιτική;


Την τελευταία πενταετία η εξωτερική πολιτική δεν αποτελούσε υψηλή προτεραιότητα για τις ελληνικές κυβερνήσεις, παρά τη διεθνή και περιφερειακή κοσμογονία.  

Πρόκειται άραγε αυτό να αλλάξει με τη νέα κυβέρνηση και σε ποια ακριβώς κατεύθυνση;  

Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δηλώσει σε αρκετές περιπτώσεις ότι θα επιδιώξει μια σύσφιγξη των σχέσεων με τις χώρες BRICS, και ιδιαίτερα με τη Ρωσία. Οι πρώτες συναντήσεις του πρωθυπουργού ήταν με τους πρέσβεις της Ρωσίας και της Κίνας και αυτό αποτελεί ασφαλώς ένα ενδιαφέρον μήνυμα. Οπως σημειώνεται στη «Λευκή Βίβλο για εξωτερική πολιτική, άμυνα και ασφάλεια» η ετοιμασία της οποίας μόλις ολοκληρώθηκε από το ΕΛΙΑΜΕΠ, «η Αθήνα οφείλει να προσπαθήσει να αξιοποιήσει πρόσθετα "χαρτιά" στην εξωτερική της πολιτική, αναπτύσσοντας περαιτέρω τις σχέσεις της με μη δυτικές μεγάλες δυνάμεις, χωρίς βεβαίως αυτό να γίνει σε βάρος των ελληνο-ευρωπαϊκών και ελληνο-αμερικανικών σχέσεων, ενώ η Ελλάδα -σε αντιστοιχία με το ειδικό βάρος και την επιρροή της- ίσως μπορέσει να παίξει μελλοντικά ένα χρήσιμο [συμπληρωματικό] διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ Ε.Ε. και Ρωσίας».  

Βεβαίως, η πρώτη σχετική δοκιμασία θα είναι η ενδεχόμενη προσπάθεια διεύρυνσης των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας όπου η ελληνική στάση δεν αποκλείεται να είναι αρνητική. Θα συνεκτιμηθεί ασφαλώς το κόστος μιας τέτοιας διαφοροποίησης (ιδιαίτερα αν βρεθούμε χωρίς συμμάχους) σε μια χρονική στιγμή όπου το βάρος θα δοθεί στην οικονομική διαπραγμάτευση με τους εταίρους μας.


Ενα άλλο κρίσιμο ερώτημα είναι εάν υπάρχει πρόθεση ενεργότερης ελληνικής εμπλοκής στις διπλωματικές και άλλες διεργασίες εντός της Ε.Ε. και κατά πόσον η Ελλάδα θα αποτελέσει ενεργό παίκτη, παρά τις τυχόν διαφωνίες σε επιμέρους θέματα. Μια τέτοια προσπάθεια ασφαλώς θα καθησύχαζε όσους εντός και εκτός Ελλάδας τρέφουν αμφιβολίες για τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της νέας ελληνικής κυβέρνησης, ενώ σαφέστατα θα εξυπηρετούσε τα ελληνικά συμφέροντα.

 


Δεν θα πρέπει μάλλον να αναμένονται θεαματικές εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό, το ζήτημα της ονομασίας και την ενεργειακή διπλωματία, όπου οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ δεν φαίνεται να αποκλίνουν σημαντικά από εκείνες προηγούμενων κυβερνήσεων.

 

 Ερώτημα αποτελεί το αν θα προωθηθούν θεσμικές αλλαγές στο υπουργείο Εξωτερικών (μόνιμος υφυπουργός) ή και γενικότερα (Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας). 

 Επίσης, πρόκληση θα αποτελέσει και το ζήτημα των σχέσεων με το Ισραήλ, καθώς η Ελλάδα θα υποχρεωθεί να ισορροπήσει σε μια λεπτή γραμμή μεταξύ στρατηγικών συμφερόντων από τη μια και ιστορικών δεσμών και αίσθησης δικαίου από την άλλη.
Οσον δε αφορά στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας: