"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΩΑΝΝΟΥ ΟΔ.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΩΑΝΝΟΥ ΟΔ.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ και ΞΕΦΤΙΛΙΣΜΕΝΗ ΣΚΑΤΟΨΥΧΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ: Πού ήσουνα χθες Αριστερά μου;

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ 

Του ΟΔΥΣΣΕΑ ΙΩΑΝΝΟΥ

   Προσπαθώ εδώ και χρόνια να μην γράφω θυμωμένος. Να περιμένω.
Όταν γράφεις θυμωμένος γίνεσαι φανατικός και, το χειρότερο, γίνεσαι άδικος με τους ανθρώπους.


 Προσπάθησα πολύ να μην γράψω αυτό το κείμενο. 

 
Χθες, δεν ήταν η κηδεία κανενός «δεξιού» Σαββόπουλου. Κανενός υποστηρικτή του Μητσοτάκη.  

Χθες ήταν ο αποχαιρετισμός σε μία Ελλάδα που κάποτε έπιασε απάτητες κορυφές στην τέχνη της. Αποχαιρετισμός στην καλή εκδοχή του εαυτού μας. Αποχαιρετισμός στην τρυφερότητα. Ήταν η κηδεία ενός ανθρώπου που κάποτε παρηγόρησε.
 

Και η επίσημη Αριστερά απούσα.  

Τόσο θόρυβο δεν έχει κάνει ξανά μία απουσία. Τουλάχιστον εγώ δεν θυμάμαι.
 

Πώς γίνεται να είσαι απών από την τρυφερότητα; Από την παρηγοριά; 

Πώς το κάνεις αυτό; 

Και κυρίως, σε ποιον νομίζεις πως το κάνεις; 

Ποιον τιμωρείς;
 

Του τα είπαμε όλοι του Σαββόπουλου όταν διαφωνήσαμε στις πολιτικές του τοποθετήσεις.  

Τα είπαμε, τελείωσε. Και δεν μετανιώνουμε.
 

Χθες όμως δεν ήταν μία τέτοια μέρα. Ήταν μία υπέροχη, ηλιόλουστη μέρα, που μας έδωσε μία ευκαιρία να φανούμε, όχι μεγαλόψυχοι, (δεν μας το ζήτησε κανένας) αλλά συνεπείς με το αίσθημά μας.
 

Όχι για όλους, συμφωνώ. Όχι για όσους έχουν δει τις ζωές τους να τσακίζονται από τα νεοφιλελεύθερα δόγματα και δεν είχαν καμία όρεξη να συμμετέχουν, βλέποντας την αποκαρδιωτική εικόνα με  τους εκπροσώπους της πλέον αμοραλιστικής Κυβέρνησης των τελευταίων δεκαετιών να έχουν πιάσει πρώτο στασίδι στην Μητρόπολη. Το ακούω εκείνο το «συγγνώμη που δεν έχουμε πάρει τόσο σοβαρά τα τραγούδια όσο εσείς, και δεν τα θεωρούμε κάτι σημαντικότερο από τις ζωές μας που κάθε μέρα βρίσκουν τοίχο. Συγγνώμη που για τον λόγο αυτό δεν έχουμε καρδιά να πενθήσουμε κάποιον που πήρε το μέρος τους τα τελευταία χρόνια.». Έχουν δίκιο, δεν υπάρχει «αισθάνεστε λάθος». Και ναι, τα τραγούδια δεν είναι σημαντικότερα. Είμαι μαζί τους, εκατό τοις εκατό.
 

Όχι για όσους, κυρίως νεότερους, λένε «Νισάφι πια, μας έχετε πλακώσει με το βάρος των μύθων σας και δεν μπορούμε να πάρουμε ανάσα. Σταματήστε να καθαγιάζετε και να εξιδανικεύετε το παρελθόν και την δική σας Ιστορία. Εμάς οι δικοί σας μύθοι δεν μας λένε τίποτα, έχουμε κάθε δικαίωμα να μην τους πενθήσουμε». Μαζί σας. Αλήθεια, μαζί σας με τα χίλια! Βέβαια παρά το γεγονός πως δεν είναι κοινή μας Ιστορία, είναι Ιστορία, μην αποκόβεστε από την Ιστορία, σεβαστείτε την, αμφισβητήστε μας όλους, φτιάξτε την δική σας.  Αλλά οκ, μαζί σας.
 

Όχι για όσους δεν ακολουθούν κάποιο πρωτόκολλο πένθους, κάποια κανονικότητα φορεμένη. Δεν τους αρέσουν οι μπάντες και οι επίσημοι, τον αποχαιρετήσαν με ένα κρασάκι σπίτι και βάζοντας ένα cd του να παίζει.
 

Εγώ αναφέρομαι στους εκπροσώπους της θεσμικής Αριστεράς. 

Δεν έπρεπε να λείπετε. 

Τι φοβηθήκατε; 

Μήπως η παρουσία σας, νομιμοποιήσει κάποια ιδεολογία ή μία κυβερνητική φιέστα;
 

Δεν λείψατε χθες από την κηδεία του Σαββόπουλου. Λείψατε από...

ΝουΔο-γαλαζαίικο ΨΩΝΑΡΟΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΙΚΟ: Πόσο δούλεμα πια;

 

Toυ Οδυσσέα Ιωάννου

Ώρες-ώρες αισθάνεσαι πως όλα είναι προγραμματισμένα σε έναν αυτόματο πιλότο που έχει ως κατάληξη την πρόσκρουση.

Τα πάντα αφημένα στην τύχη τους, μία τύχη που βαφτίζεται μονόδρομος, η πολιτική αντί να παράγει ιδέες και προτάσεις και να δίνει λύσεις είναι ένα ράλι ξεκαθαρίσματος προσωπικών λογαριασμών, και το άσπρο γίνεται μαύρο μπροστά στα μάτια σου σε ένα απίθανο κρεσέντο διαστρέβλωσης της πραγματικότητας.

Ζεις κάτι στο πετσί σου και σου λένε πως δεν το ζεις, αισθάνεσαι και σου λένε πως δεν το αισθάνεσαι, τι να μας πει κι ο Οργουελ.

Ποτέ άλλοτε δεν θυμάμαι να έχει μπει στην εξίσωση και η ειρωνεία. Βουλευτές και υπουργοί ειρωνεύονται εργαζόμενους που βρίσκονται ένα βήμα πριν τη φτώχεια, δασκάλους και γιατρούς που διεκδικούν τα αυτονόητα της αξιοπρέπειάς τους, οικογένειες που νιώθουν τον αέρα να τελειώνει στα μικρά τους πανάκριβα νοικιασμένα δωμάτια. Μοιάζει με πόλεμο ανάμεσα στον κυνισμό και τη ζωή.

Ο Πρωθυπουργός τηλεφώνησε λέει στη Φον ντερ Λάιεν για την ακρίβεια, αλλά αυτό το τηλεφώνημα θα μπορούσα να το κάνω κι εγώ, αν μου το σήκωνε. Δεν χρειάζονται υπεραστικά, στην Ελλάδα είναι όλα τα τηλέφωνα που πρέπει να πάρει.

Είμαι σίγουρος ότι πολλοί πιστεύουν πως το κενό ισχυρής Αντιπολίτευσης και οργανωμένων συλλογικοτήτων, σε συνδυασμό με τα δημοσκοπικά τους ποσοστά τούς προσφέρουν ένα μαξιλαράκι ασφαλείας και δεν πρόκειται να τους έρθει από πουθενά. Αλλά σε τέτοιες περιπτώσεις – ιστορικά – κανείς δεν κατάφερε να προβλέψει από πού του ήρθε τελικά. Ενα ποτάμι ξεχειλίζει από μία μόνο σταγόνα – ψιλά γράμματα.

Πολιτική με όρους πλακίτσας επιπέδου TikTok. Οι προτάσεις και οι παραινέσεις τους αστείες.

Η πραγματικότητα όμως είναι σαν εκείνο το «σταμάτησα εδώ και δύο χρόνια να παίρνω καφέ απ’ έξω και με τα λεφτά που εξοικονόμησα τώρα πια μπορώ να παίρνω καφέ απ’ έξω!». Μετρημένα κουκιά, πόσα μαγικά να κάνεις για να φανούν περισσότερα;

Δεν είμαστε πολύ μακριά από το να πει υπουργός σε ασθενή που περιμένει μήνες να χειρουργηθεί «χειρουργήθηκες αλλά δεν το θυμάσαι».

Πραγματικά πιστεύω πως δεν υπερβάλλω. Γιατί όχι και αυτό; Υπάρχει κανένας κόφτης να το σταματήσει;

Στο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς η γιαγιά για να πληρώσει τα 100 ευρώ που κοστίζουν η γραφική ύλη, τα τετράδια και ο κατάλογος με τα υλικά ζωγραφικής και χειροτεχνίας για παιδί Τρίτης Δημοτικού, αδειάζει μπροστά στο ταμείο ένα σακουλάκι κέρματα, ο κουμπαράς του πιτσιρίκου μάλλον έπεσε υπέρ της δωρεάν Δημόσιας Παιδείας.

Κάποιοι λαϊκιστές – μακριά από μας – λένε μάλιστα πως ορισμένοι γονείς παρακάλεσαν τη δασκάλα αν μπορεί να τους εξασφαλίσει ένα μέρος της απαραίτητων υλικών, αλλά αυτοί είναι λίγοι, δεν μπορεί να χαλάσει την ωραία εικόνα ένα τόσο μικρό στατιστικό μέγεθος. Τη μεγάλη εικόνα να κοιτάμε, παιδιά.

Δεν είμαστε ούτε η πιο άτυχη ούτε η πιο φτωχή ούτε η πιο δυστυχισμένη γενιά, και ούτε χούντα έχουμε, αυτά είναι ανιστόρητες υπερβολές. Όμως…

ΚΟΙΝΩΝΙΑ:Η χρυσή εποχή μας

Ενα ζευγάρι χορεύει στο Γούντστοκ. Από τις εμβληματικές φωτογραφίες του θρυλικού Τζιμ Μαρσαλ οι οποίες περιέχονται στο λεύκωμα «Jim Marshall: Show Me the Picture Images and Stories from a Photography Legend». H συγκεκριμένη κόσμησε το εξώφυλλο του Newsweek εκείνο το καλοκαίρι  
 
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Μια πρόσφατη έρευνα στη Βρετανία έδειξε πως μετά τα τριάντα δεν ανακαλύπτουμε καινούργια μουσική. Κάπου εκεί υποχωρούν η διάθεση και το ενδιαφέρον. Σταματάμε να είμαστε κυνηγοί και ζούμε με ό,τι έχουμε μαζέψει μέχρι τότε στη σπηλιά μας. Αρκούμαστε στα μεγάλα τραγούδια του παρελθόντος, εκείνα που μας αναστάτωσαν στην εφηβεία και λίγο μετά, και ό,τι καινούργιο πέσει στον δρόμο μας θα μας έχει βρει εκείνο μέσα από ανενεργές και βαριεστημένες ακροάσεις ραδιοφώνου ή από φίλους.
 
Και νόμιζα πως συμβαίνει μόνο σε εμένα... Δεν είναι πως υποχωρεί η αγάπη σου για τη μουσική, αλλά εκείνο το παλιό ρίγος της πρώτης ακρόασης ενός σπουδαίου τραγουδιού δεν είναι εύκολο να το ξαναζήσεις.
 
Εχω κάποιες αδόκιμες ερμηνείες οι οποίες όμως, έτσι κι αλλιώς, δεν με κάνουν να νιώθω καλύτερα. Νομίζω πως το πάθος - γιατί περί πάθους πρόκειται - έχει πατρίδα την εποχή που νομίζεις πως είσαι αθάνατος. Από κει και πέρα πέφτουν πάνω σου λυτοί και δεμένοι -άνθρωποι και καταστάσεις - να το ενοχοποιήσουν για μια σειρά από εγκλήματα, με κυριότερο την άρνησή σου να συνταχθείς με την ωριμότητα και τον ορθολογισμό που έχει ανάγκη ο κόσμος μας για να προχωρήσει. Η φράση «ως πότε θα φέρεσαι σαν παιδί;» κόβει με ψαλίδι τον λώρο με την ανάγκη να δεις τη ζωή και σαν παιχνίδι.
 
Από την άλλη, η μουσική και τα τραγούδια έχουν χρηστική αξία. Εννοώ πως σαφώς και υπάρχουν αντικειμενικά μεγέθη, αλλά ο λόγος που μας συγκινεί δεν είναι τόσο η αναγνώριση μιας μεγάλης αξίας όσο η ταύτισή της με τη ζωή μας σε συγκεκριμένες περιόδους.

 
Τι να σου πει το ομορφότερο τραγούδι του κόσμου μπροστά σε ένα που έχεις ταυτίσει με τον μεγάλο σου έρωτα ή με εκείνο που σου τραγουδούσε η μητέρα σου - όταν ήσουν ερωτευμένος μαζί της;  
 
 
Τα τραγούδια ξέχωρα και μακριά από τις ζωές δεν είναι τίποτα. Απολύτως τίποτα. Το δέος δεν είναι κάτι αντικειμενικό που οφείλεις να το νιώθεις. Δεν έχει τόσο βαριές υποχρεώσεις το αίσθημα.
 
Αρα τη βρίσκω ως λογικό επακόλουθο της υποχώρησης των παθών μας και της παιδικότητας την παραίτηση από την αναζήτηση καινούργιας μουσικής. Tι να την κάνεις; Να την ταυτίσεις με τι;
 
Από μια ηλικία και μετά μπαίνεις στη συντήρηση, στον αυτόματο. Εκεί που κάποτε βούταγες με το κεφάλι, τώρα ρουφάς σταγόνες. Το έσχατο σημείο αυτής της αναπόφευκτης ήττας είναι η απαξίωση του καινούργιου, η υποτίμηση εκείνου που δεν καταλαβαίνεις. Τι κακό κι αυτό, όλες οι γενιές να πιστεύουν πως εκείνες μόνο έζησαν τις χρυσές εποχές!
 
Τις χρυσές εποχές δεν τις κάνουν τα μεγάλα τραγούδια από μόνα τους. 
 
Τις κάνει...
 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΓΡΑΜΜΑΤΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ενα σκέτο σώμα

 

Toυ Οδυσσέα Ιωάννου

Eίναι κάποιες λέξεις ιδιαίτερα φορτισμένες, οι περισσότερες με αρνητικό φορτίο, πηγές άγχους που έχουν μάλιστα χαρακτηριστεί – εντελώς άστοχα – και ορόσημα για τη ζωή ενός ανθρώπου.

Μία από αυτές και ιδιαίτερα επίκαιρη είναι η λέξη «Πανελλαδικές». Στα χρόνια μου τις λέγαμε «Πανελλήνιες», σε λίγα χρόνια μπορεί να λέγονται «Πανεθνικές». Είναι η μόνιμη αναστάτωση των ελληνικών οικογενειών, που συνήθως ξεκινάει έναν χρόνο πριν με φροντιστήρια, νουθεσίες και σε αρκετές περιπτώσεις με τη δημιουργία ενός τρομοκρατικού περιβάλλοντος στα παιδιά που αν αποτύχουν θα αποτύχουν οριστικά και στη ζωή τους. Ολα τα μέλη της οικογένειας κινούνται γύρω από αυτή την «κρίση» των παιδιών τους, την πρώτη τους ουσιαστική δοκιμασία, την πρώτη τους εμπειρία με τον ανταγωνισμό των συνομηλίκων τους.

Μετά αρχίζουν τα τηλέφωνα μεταξύ των γονιών, αξιολογούμε τα θέματα, μιλάμε για βαθμούς, προβλέπουμε βάσεις και φανταζόμαστε σχολές. Μια χαρά τρέλα για ένα σύστημα που όλοι ξέρουμε πως μπάζει από παντού, αλλά έτσι είναι η ζωή και πώς να την αλλάξεις.

Οι έρευνες των τελευταίων ετών είναι κάθε χρόνο και πιο απογοητευτικές όσον αφορά τις δεξιότητες των παιδιών στα θέματα συνθετικής και αναλυτικής σκέψης, κατανόησης κειμένων, συγκρότησης άποψης με στέρεα επιχειρήματα. Η Παιδεία μας έτσι κι αλλιώς δεν είναι παιδεία, είναι αυστηρή εξειδίκευση πάνω σε γνωστικούς τομείς, με μοναδική επιδίωξη τη δημιουργία επιστημόνων – και κατ’ επέκταση ανθρώπων – που γνωρίζουν τα πάντα για ένα θέμα αλλά είναι αρκετά αδέξιοι σε μια σειρά από άλλα που δεν άπτονται της θέσης και του μισθού τους.

Πριν αρχίσουμε να γκρινιάζουμε για αυτό, ας ρίξουμε μια ματιά στους εαυτούς μας να δούμε αν εμείς είμαστε καλύτεροι.

Δεν είμαστε.

Εχουμε αφήσει να ατροφήσουν μια σειρά από ικανότητες τις οποίες χάριν ευκολίας έχουμε παραχωρήσει στην τεχνολογία. Κάποτε γνώριζα απ’ έξω όλα τα τηλέφωνα των φίλων μου και πολλά ακόμη, σήμερα θυμάμαι μόνο τα τέσσερα βασικά. Δεν πηγαίνω ούτε στο περίπτερο δίχως πλοηγό στο αυτοκίνητο και δεν θυμάμαι τα ραντεβού της εβδομάδας αν δεν ανοίξω το σκονάκι στο κινητό.

Οσο για την κατανόηση κειμένου, μια ολιγόλεπτη βόλτα στα social media και στα σχόλια κάτω από αναρτήσεις μπορεί να μας πείσει ότι δεν ξέρουμε τι διαβάζουμε, δεν καταλαβαίνουμε αυτό που γράφεται αλλά διαβάζουμε αυτό που έχουμε στο μυαλό μας πριν καν αρχίσουμε την ανάγνωση του κειμένου.

Είμαι κάθε άλλο παρά τεχνοφοβικός, οι τεχνολογικές κατακτήσεις είναι κατακτήσεις του ανθρώπινου πνεύματος και ταλέντου και επίσης δεν με τρομάζει καθόλου που οι μικρές μου κόρες είναι τόσο εξοικειωμένες με τους υπολογιστές που πολλές φορές μού λύνουν θέματα που δεν μπορώ να λύσω. Το ποτάμι της τεχνολογίας δεν γυρίζει πίσω και όπως σε όλα τα πράγματα δεν φταίνε τα πράγματα αλλά η χρήση τους.

 

Με τρομάζει όμως το…

ΑΝΘΡΩΠΟΣ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Τι είναι ορθός λόγος;

 

Του ΟΔΥΣΣΕΑ ΙΩΑΝΝΟΥ

Είναι πολλοί εκείνοι που σε όλες τις εποχές επιχείρησαν προβλέψεις για το μέλλον.
Πολιτικές, κοινωνικές, ακόμη και προβλέψεις για τη συμπεριφορά του ατόμου στην προσωπική του ζωή. Πολλές αστόχησαν με κραυγαλέο τρόπο, έπεσαν πάνω στην πραγματικότητα και σακατεύτηκαν. Κάποιες άλλες επαληθεύτηκαν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό.

Εκείνο που μοιάζει να καρκινοβατεί ως πρόβλεψη, και να μην είμαστε σίγουροι πού θα γείρει, είναι μάλλον ο ορθός λόγος.  

Πριν από τριάντα ή σαράντα χρόνια θα ήμαστε εντελώς σίγουροι πως αν στο μέλλον προκύψει κάποια πανδημία οι άνθρωποι θα πάρουν δίχως δεύτερη σκέψη το εμβόλιο που θα χάριζε – που θα κατακτούσε – η επιστήμη. Επίσης, πως στον δυτικό κόσμο τουλάχιστον δεν θα υπήρχε περίπτωση να εκλεγούν πολιτικοί μόνο και μόνο επειδή βλέπουν εικόνες να δακρύζουν. Οτι η μισαλλοδοξία δεν θα ήταν τόσο ψηλά στην ατζέντα, ότι η δήλωση κάποιου πως είναι ομοφυλόφιλος και θέλει να παντρευτεί με τον σύντροφό του δεν θα ήταν άξιο συζήτησης, τουλάχιστον όχι περισσότερο από το αν του αρέσει ο μουσακάς πιο πολύ από τα μπιφτέκια. Οτι τα παιδιά άλλης θρησκείας που πηγαίνουν σχολείο δεν έχουν λιγότερα δικαιώματα από τα υπόλοιπα.

Για λόγους που δεν χωράνε ούτε ως απλή αναφορά σε ένα μικρό κείμενο, ο ορθός λόγος χαροπαλεύει. Αν σε αυτό συνυπολογίσουμε και την πολιτική ορθότητα μιας ακραίας, κακοφορμισμένης αντίληψης περί σεξισμού που ενοχοποιεί ακόμη και την απεύθυνση σε μία γυναίκα πως είναι πολύ όμορφη, ο αέρας αρχίζει να είναι ζόρικος.

Ομως ο ορθός λόγος δεν είναι γραμμένος στις πλάκες του Μωυσή και δεν αποτελεί αξιώματα που είναι ακλόνητα σε κάθε εποχή. Ακριβώς όπως κάτι που στην εποχή του ήταν ριζοσπαστικό στις μέρες μας ακούγεται ως ο ορισμός της αντίδρασης. Για παράδειγμα, στην πολιτική και στην ιδεολογία για αρκετούς που γελάνε με όλους τις παραπάνω κατηγορίες ανθρώπων, ο ορθός λόγος είναι πως το σύγχρονο πολιτικοοικονομικό σύστημα είναι μονόδρομος και το μοναδικό βιώσιμο γιατί απλά η Ιστορία έχει αποδείξει πως οτιδήποτε άλλο απέτυχε. Το γεγονός πως έχουν μάλλον δίκιο για το δεύτερο σκέλος δεν δικαιώνει de facto και το πρώτο. Η παρατήρηση ταυτίζεται με το συμπέρασμα με μία ευθεία γραμμή, η οποία γραμμή μοιάζει με ρωγμή στη συνοχή του ορθού λόγου όπως τον ορίζουν.

Μία από τις πλέον σημαντικές αρετές του ορθού λόγου είναι...

 

ΕΘΝΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ - ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΟΥΡΓΕΛΟΨΩΝΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Οι απόψεις των προτύπων

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του ΟΔΥΣΣΕΑ ΙΩΑΝΝΟΥ

Από τις αγαπημένες ασχολίες να βγάζουμε στη σέντρα τους επώνυμους όταν οι απόψεις τους φαλτσάρουν. Το μήνυμα του προτύπου έχει φτάσει στις μέρες μας εντελώς παραφρασμένο.

Το πρότυπο – σε οποιονδήποτε τομέα – είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για έναν και μόνο λόγο. Οχι για να ταυτιστείς μαζί του αλλά για να κινητοποιηθείς.

  Το πρότυπο εμπνέει και εμπνέει μόνο εκεί που είναι δυνατό, στα επιτεύγματα, στον κόπο, στο ταλέντο. 

Το να επηρεάζεσαι από το τι ψηφίζει ένας αγαπημένος σου καλλιτέχνης ή να ενστερνίζεσαι τις «επιστημονικές» θεωρίες ενός αθλητή που θαυμάζεις είναι παιδικές αρρώστιες.

Είναι το ίδιο που συμβαίνει με τον ηρωισμό. Ο ηρωισμός δεν μας προτρέπει να πάμε να σκοτωθούμε αλλά ακριβώς το αντίθετο, να αγαπήσουμε τη ζωή και να προσπαθήσουμε να φτιάξουμε τις συνθήκες για να μη χρειαστεί ποτέ να πεθάνουμε για κάτι. Να ακυρώνει την ανάγκη ύπαρξής του. Αγάπη προς τη ζωή είναι και όχι ροπή προς τον θάνατο.

Στους μεγάλους καλλιτέχνες που αγάπησα χρωστάω πέρα από το έργο τους και το πόσο με φρόντισαν στους σκοτεινούς σπασμούς μου, το ότι με ντόπαραν να προσπαθήσω να γράψω κι εγώ.

Οι μεγάλοι αθλητές με έσπρωξαν να γίνω κι εγώ καλύτερος σε όποιον τομέα με ενδιέφερε, να καταλάβω πως ο κόπος και οι θυσίες είναι ο δρόμος και όχι κάποιο κερδισμένο λαχείο, η τύχη.

Το να παίρνεις στα σοβαρά και να γίνεται δημόσιος διάλογος για τις απόψεις ενός αθλητή για το εμβόλιο είναι σαν να κατακρίνουμε έναν ενδοκρινολόγο για το ότι έγραψε ένα αδιάφορο θεατρικό έργο.

Υπάρχουν βέβαια και οι εξαιρέσεις, οι οποίες όμως κερδίζονται σε άλλον στίβο, στον στίβο των απόψεων, της δομημένης σκέψης.  

Το κάθε επίτευγμα έχει τον δικό του χώρο. Ενας καλλιτέχνης ή ένας αθλητής μπορεί να είναι ταυτόχρονα και ένα ιδιαίτερα φωτεινό μυαλό και ένας υπέροχος άνθρωπος, αλλά αυτό δεν είναι κάτι που πρέπει να θεωρείται κερδισμένο μόνο και μόνο από τις νίκες του στον τομέα του. Πρέπει να τα κερδίσει στα ανάλογα γήπεδα που δεν έχουν να κάνουν με τη δεξιότητα και το ταλέντο του εκεί που διαπρέπει.

Το να απαιτείς την προσοχή και τον σεβασμό – και ενίοτε την υποταγή – των άλλων σε όλους τους τομείς επειδή ξεχωρίζεις σε έναν, είναι εκείνο που οδήγησε (και δεν θεωρώ ακραία την αντιστοίχιση) και στις κακοποιητικές συμπεριφορές που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα στον χώρο του θεάτρου.

Η αλήθεια είναι πως πάντα ζητούσαμε πολλά από τους άλλους, περισσότερα από όσα ζητάμε από τον εαυτό μας. Και αποκαθηλώνονται εύκολα στα μάτια μας γιατί αγνοούμε κάτι πολύ βασικό, ότι ο σπουδαίος δημιουργός την ώρα της κορυφαίας δημιουργίας του έχει πιάσει ένα εννέα ή ένα δέκα. Δεν μπορεί όμως να ζει μόνιμα στο εννέα και στο δέκα. Η ζωή όλων μας είναι γεμάτη από δυαράκια και τριαράκια. Ολων ανεξαιρέτως.  

Το θέμα είναι...

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Οταν πάρουμε πίσω τα βράδια μας


ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του ΟΔΥΣΣΕΑ ΙΩΑΝΝΟΥ

Ανάμεσα στα πολλά που έχουν ανασταλεί ή χαθεί τον τελευταίο χρόνο είναι και κάτι που δεν του έχει δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα
. Μπήκε σε αναστολή ο νυχτερινός μας εαυτός, ή μάλλον ο νυχτερινός άνθρωπος.  

Δεν είναι ο ίδιος με της ημέρας. Εκείνος που τρέχει μέσα στην ημέρα για τη δουλειά, τις υποχρεώσεις, ο άνθρωπος της αναγκαστικής τριβής και συνύπαρξης, το βράδυ γίνεται άλλος. Οι βραδινές παρέες κουβεντιάζουν για άλλα, με σαφώς λιγότερη επιθετικότητα, περισσότερα γέλια – πολύ περισσότερα – και καταλήγουν σε άλλα συμπεράσματα. Της νύχτας τα συμπεράσματα τα ακούει η ημέρα και γελά, αλλά στον πυρήνα τους είναι ο τρόπος που θα θέλαμε όλοι να ζούμε.

Για ένα μεγάλο κομμάτι της επιθετικότητας, της μισαλλοδοξίας, των οργισμένων έως πρόστυχων αναρτήσεων στα social media ευθύνεται και αυτή η μοναξιά, η απομόνωση, η έλλειψη του οξυγόνου των άλλων. Οι βραδινές παρέες, με τον ωραίο φωτισμό, το ποτάκι, το φαγητό, το τσιγάρο, δεν σε αφήνουν να βγάλεις εύκολα τον κακό σου εαυτό. Ο βιότοπος του μίσους είναι συνήθως η ημέρα. Η νύχτα είναι για τους φίλους, την αγάπη, την πλάκα, τις σχέσεις, τους φόβους, τους ερωτικούς χωρισμούς, τις συνευρέσεις. Για όλες τις «ανθρωπιές» δηλαδή.

Ολα αυτά έχουν κοπεί και ο αέρας μοιάζει να λιγοστεύει. Σαν να προσπαθούμε να αφαιρέσουμε ανάσες από τους άλλους για να ζήσουμε εμείς. Αντί να πολλαπλασιάζεται το οξυγόνο των πολλών, στην ουσία διαιρείται, δεν φτάνει για όλους, έτσι νομίζουμε.

Ο βραδινός άνθρωπος έχει άλλη γεωγραφία, πηγαίνει σε άλλους τόπους, ακόμη και τις ματαιώσεις του δεν τις αντιμετωπίζει ως ήττες, δεν υπάρχουν ήττες, τουλάχιστον όχι όπως ορίζονται στον ασυγκράτητο ανταγωνισμό της ημερήσιας συνθήκης.

Αυτό το «από τις εννιά κλεισμένοι σπίτι και μόνοι μας» είναι από μόνο του ένα τοξικό περιβάλλον. Ο μόνος τρόπος να μην εκδηλωθεί ο χειρότερος εαυτός σου δεν είναι η σκληρή προσωπική δουλειά, η μόρφωση και το χτίσιμο χαρακτήρα – όπως λένε – αλλά να μην επιτρέψεις να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα τον βγάλουν. Αυτός που είναι δηλαδή και ο ρόλος του πολιτισμού και των οργανωμένων κοινωνιών, να μας συγκρατεί, να αποτρέπει μέσω σύμβασης.

Είναι πολύ άγρια και απάνθρωπη η συνθήκη του ημερήσιου – αποκλειστικά – ανθρώπου. Σαν να είσαι πλάτη στη θάλασσα, να την ακούς, να τη μυρίζεις, να μην την βλέπεις, να μην κολυμπάς. Κανείς δεν μπορεί να ζήσει δίχως τη φαντασία. Η νύχτα είναι η σαρκωμένη φαντασία. Οσο αλήθεια, άλλο τόσο ψέμα. Το χρειαζόμαστε όλο.

Είμαστε καλύτεροι άνθρωποι το βράδυ και τώρα δεν έχουμε βράδυ. Μη μας τρομάζει αυτό που έχουμε γίνει, έτσι θα γινόταν. 

Οταν πάρουμε πίσω το βράδυ, τότε...

 

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ είναι...

Συγγραφέας – στιχουργός

Χριστούγεννα είναι τα περιπολικά που μου έφερνε η νονά μου σχεδόν κάθε χρόνο. Αυτοκινητάκια με μπαταρίες και ακανόνιστες τροχιές, έτρεχαν στο πλακάκι σαν μεθυσμένα και άναβαν φωτάκια.

Είναι δεκαπέντε μέρες διακοπές, να λυσσάς στον δρόμο από το πρωί μέχρι το βράδυ, στα Κάτω Πατήσια και τον Αγιο Παντελεήμονα στην Αχαρνών, χωρίς να σε ψάχνει κανείς για ώρες. Χωρίς να ανησυχεί κανείς, γιατί δεν υπήρχε κανένας λόγος.

Είναι η έλλειψη της Μαρίας που κάθε χρόνο έφευγε για δύο εβδομάδες στο χωριό του πατέρα της και δεν υπήρχε κανένα κίνητρο να κάνεις του κόσμου τις βλακείες κάτω από το μπαλκόνι της για να σε προσέξει. Το στομάχι σου, που μέχρι τότε δεν ήξερες ούτε ότι υπήρχε ούτε σε ποιο σημείο βρισκόταν, να καταπίνει τη λύπη σαν σκληρές πέτρες. Χριστούγεννα είναι η Μαρία αλλού.

Είναι τα ξυπνήματα από τις έξι για να πεις τα κάλαντα σε όλους τους μοναχικούς της πολυκατοικίας, πρώτος. Εκβιαστές του αισθήματος και της μοναξιάς από τα γεννοφάσκια μας. Η ζωή μάς τα φύλαγε όλα αυτά για αργότερα, αλλά γιατί να σε νοιάζει όταν είσαι οκτώ;

Είναι οι πρώτες γιορτές με τη γιαγιά να μην είναι εδώ. Οι πρώτες υποψίες ότι η ζωή ίσως να είναι ένα άθροισμα αφαιρέσεων.

Είναι οι γονείς να είναι όλη μέρα σε κάποιο νοσοκομείο, για κάποιον θείο, ένα μακρινό πρόσωπο που οι τροχιές μας συναντήθηκαν όσο κρατάει μια αστραπή και χαθήκαμε για πάντα. Μια φορά μόνο τον είχα δει.

Είναι να βγάζεις κρασιά και μπίρες σε παρτέρι γιατί εκείνη δεν σε ήθελε. Κι ήταν γιορτές, και ήλπιζες να τρυφερέψει λίγο μαζί σου, αλλά αφού δεν σε ήθελε όλον τον χρόνο γιατί να σε θέλει στις γιορτές; Η επιθυμία σου ματαιωμένη, οι ηδονές σου σε αναστολή.

Είναι και κάτι άλλα Χριστούγεννα που η ζωή ρόλαρε σαν μπάλα στο πάρκο. Πιο ελαφρύς από νεογέννητη ξεγνοιασιά, πιο ευτυχισμένος από λουλούδια που γυρίζουν στον ήλιο το πρωί.

Που τίποτα δεν μπορούσε να πάει στραβά, έσταζε η ζωή όλη της τη γλύκα πάνω σε μια ξαναμμένη εφηβεία και τη ρόδιζε.

Εχουμε περάσει στα Χριστούγεννα που μετριόμαστε. Ερχονται, φεύγουν,  τα κενά στην αρχή θεόρατα, μετά πάντα κάπως καλύπτονται, στ’ αλήθεια ή στα ψέματα, δεν έχει σημασία, είμαστε ακόμα εδώ, η μόνη αλήθεια, και με ένα νοιάξιμο που μπορεί να είναι αγάπη, μπορεί να είναι φόβος, ποιος συνεχίζει ακόμη να προσπαθεί να τα διαχωρίσει;

Είναι η μόνη γιορτή που...

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟΛΑΜΟΓΙΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Να τους αφήσουμε ήσυχους

 
Κάποιες φορές αισθάνεσαι πως γίνεται επίτηδες, δεν μπορεί. Το λεγόμενο πολιτικό προσωπικό κάνει ό,τι μπορεί όχι απλά να απαξιώσει αλλά να ξεφτιλίσει την πολιτική. Να μας παραλύσουν όλους με καθημερινές δόσεις τοξικότητας, αμοραλισμού, κυνισμού και ανοησίας. Μάλλον για να σιχαθούμε τελείως, να μην ασχολούμαστε καθόλου και να τους αφήσουμε να παίζουν μόνοι τους.

Εκείνο το «όλοι ίδιοι είναι» που με δυσκολία πια καταφέρνεις να το αμφισβητήσεις και που δίνει χώρο στους κάθε λογής φασισμούς να παρουσιάζονται ως εξυγιαντές και σωτήρες. Δεν κατέβηκαν βέβαια από κάποιον άλλο πλανήτη, είναι παιδιά μιας κοινωνίας που δεν φημίζεται ούτε για το αίσθημα ευθύνης αλλά ούτε και για την κριτική σκέψη και την προσέγγιση με την αλήθεια παρά μόνο για να χειροκροτήσει χαιρέκακα, με ηδονοβλεπτική λαιμαργία τις αποκαλυπτικές κασέτες και συνομιλίες και βίντεο που εκθέτουν αυτούς που δεν ψηφίσαμε.

Που θα κάνουν την επικαιρότητα να ξεχάσει τις δικές μας κασέτες που βγάλαν άλλοι πριν…  


Εχουμε μάθει να πανηγυρίζουμε πέτσινες νίκες με μούφα πέναλτι στο ενενήντα.  


Δεν μας χαλάει, αρκεί να πονέσει ο άλλος. Φανατικοί οπαδοί παντού. Σαν να έχουμε μοιραστεί οριστικά. Σκάει κάτι για κάποιον που δεν έχει καμία σχέση με την όποια ιδεολογία μας και αντί να απαιτήσουμε να πάει σπίτι του για να μη θαμπώνει ό,τι έχει απομείνει ακόμη καθαρό, ψάχνουμε δικαιολογίες και συμψηφισμούς με ανάλογες αμαρτίες εκπροσώπων του άλλου στρατοπέδου. Κατάντια. Τι άλλο; 


Μικραίνουμε μόνοι μας τους εαυτούς μας και μετά έχουμε παράπονο που όταν γινόμαστε μικρά τίποτα κάποιος μας πατάει δίχως καν μια συγγνώμη.

Η πολιτική σκέψη έχει πεθάνει σε αυτόν τον τόπο. Ολα έχουν γίνει μπάλα. Μπάλα που γυρίζει. Το junk food των fake news που καταναλώνουμε άκριτα σε ποσότητες, με μοναδικό κριτήριο να δικαιώνουν τις ήδη υπάρχουσες επιλογές μας, έχει φτιάξει μια κρούστα λίπους ακόμη και γύρω από το αίμα μας. Δεν γονιμοποιούμαστε πια. Το λίπος εμποδίζει την επαφή, τη σύνθεση, τη γέννηση κάποιου καινούργιου κυττάρου. Κάποτε καλούμασταν να επιχειρηματολογήσουμε γύρω από θέσεις, αρχές, οράματα, αίσθημα περί δικαίου και ισονομίας. Τώρα πρέπει να υποστηρίζουμε λαμογιές και απανωτές εξαπατήσεις συγκεκριμένων προσώπων.

Βέβαια, πάντα πίστευα πως δεν υπάρχουν θεωρίες ξέχωρες από τους ανθρώπους. Εννοώ πως αν μια θεωρία, όταν και όποτε εφαρμόστηκε, κατάφερε να βγάλει ό,τι πιο φτηνό και πιο σκοτεινό σε όσους ανέλαβαν την «εμπέδωσή» της στην κοινωνία, τότε ίσως να μην ευθύνεται αποκλειστικά η ατελής φύση του ανθρώπου. Από την άλλη όμως, δεν μπορείς και να τα παρατήσεις. Οι απογοητεύσεις δεν είναι τόσο ισχυρό άλλοθι όσο παρουσιάζεται.  


Θεμιτή η κούραση, ακόμη και η πρόσκαιρη ή οριστική αποστασιοποίηση, αλλά...

ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Το άλφα της φιλοσοφίας


Ολοι οι φόβοι, όλοι οι αυτοματισμοί, όλη η εσχατολογία, στο τραπέζι. Τα υλικά από τα οποία είμαστε φτιαγμένοι, σαν τυπωμένη συνταγή στο Διαδίκτυο. 

Ενας ιός από τη μακρινή Κίνα, εισβάλλει στην κοντινή ζωή μας και στέκεται απέναντί μας σαν καθρέφτης. Αλλοτε παραμορφωτικός και άλλοτε απόλυτα ειλικρινής. Σαν ευθείες που διαθλώνται στην επαφή τους με το νερό, η πραγματικότητα φτιάχνεται από αυτά που φοβόμαστε και όχι από αυτά που συμβαίνουν.

Πάνω πάνω βρίσκεται βέβαια ο πανικός του θανάτου. Ποιος θέλει να πεθάνει; Ακολουθεί η άγνωστη απειλή η οποία για έναν περίεργο τρόπο μεγεθύνει τον θάνατο, λες και ένας θάνατος από μια επιπλοκή πνευμονίας ή γρίπης είναι μικρότερος ή πιο «διαχειρίσιμος» για τον θανόντα…

Επειτα είναι η πρόσκαιρη αδυναμία της παρασκευής εμβολίου. Μέχρι τότε αναστέλλεται η εμπιστοσύνη σου στην επιστήμη, για να μη σου πω στην ανθρωπότητα εν γένει.

Ακολουθούν οι αυτοματισμοί για τους φταίχτες αυτής της νέας νόσου οι οποίοι έχουν μεγάλο εύρος και απλώνονται από ρατσιστικούς αφορισμούς για ολόκληρους λαούς μέχρι την πεποίθηση για τη συντέλεια του κόσμου γιατί είμαστε πολύ κακά παιδιά και ο Θεός αποφάσισε να ξεμπερδεύει μαζί μας.

Μέσα στην εικόνα προστίθενται και οι «πολιτικές» εκτιμήσεις, που κι αυτές έχουν μεγάλο ρεπερτόριο. 

Είτε ο ιός παρασκευάστηκε σε εργαστήρια για να αφανίσει τους Κινέζους που απειλούν να αφαιρέσουν από τη Δύση την οικονομική ηγεμονία του πλανήτη, είτε φτιάχτηκε για να κλειστούμε όλοι σπίτια μας και να μας ελέγχουν καλύτερα. 

Ο Μεγάλος Αδελφός έχει ρέντα.  

Μέσα σε όλα αυτά υπάρχουν και κάποιες «λεπτομέρειες» που δεν τις πιάνει από την αρχή το μάτι σου. Για παράδειγμα, η κρυφή ανακούφιση όλων μας πως η θνησιμότητα από τον ιό χτυπάει σχεδόν αποκλειστικά τις μεγάλες ηλικίες και τους ήδη ασθενούντες από κάποιο σοβαρό χρόνιο νόσημα που σχετίζεται με τις επιπλοκές του ιού. Ανακουφισμένοι δηλαδή που εμείς για την ώρα δεν είμαστε μέσα στη ζώνη, αλλά είναι οι γονείς μας, άνθρωποι που αγαπάμε, όπως και άνθρωποι που δεν γνωρίζουμε αλλά είχαν την ατυχία να είναι ήδη άρρωστοι. Ο ρατσισμός είναι πολύ ύπουλος και κάνει κανονικό πάρτι με όσους πιστεύουμε πως είμαστε από την άλλη πλευρά.

Καλεσμένοι στο γλέντι, αν και καθυστερημένοι, εκείνοι που ρωτάνε με νόημα αν είναι τυχαίο που η νέα κατάρα ξεκίνησε από αλλόθρησκους ή άθεους. Δεν ξέρω ποια είναι η συνέχεια της σκέψης τους, δεν είναι εύκολο να ανοίξεις κουβέντα σε περιοχές που δεν υπάρχει οξυγόνο, πρέπει να τα πεις γρήγορα και να φύγεις.

Ο φόβος του θανάτου σίγουρα δεν σηκώνει ούτε ελαφρότητα ούτε ειρωνεία. Κυρίως όταν είσαι γεμάτος ανθρώπους που αγαπάς. Εκείνο όμως που σηκώνει χαμόγελο είναι...

ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η ζωή δεν έχει pause

Του  Οδυσσέα Ιωάννου

Η ζωή δεν έχει πατήσει pause. 


Aυτές οι μέρες μας δεν είναι χαμένες.  


Οπως δεν υπάρχει και χαμένη γενιά, η γενιά της κρίσης. Είναι το μόνο που είναι στο χέρι μας, όταν οι συγκυρίες δεν είναι. Η ζωή συνεχίζεται πάντα, με άλλους όρους, σε συνθήκες που δεν θα τις επέλεγες ποτέ, αλλά ποτέ δεν τις επέλεξες. Δεν είναι χαμένη η ζωή και οι μέρες που δεν κυλούν με τους όρους μας, που δεν κάνουν τα κέφια στα όνειρά μας, που δεν κολακεύουν τις συνήθειες και τις σιγουριές μας.  


Αν θέλεις να το δεις έτσι, τότε ποτέ οι συνθήκες δεν θα είναι ιδανικές, πάντα θα έχεις κάτι να τρώγεσαι.

Ναι, έχει αλλάξει κάτι, που δεν είναι και λίγο. Εδώ και μία δεκαετία περπατάμε σε λεπτό στρώμα πάγου. Δεν μπορείς να κάνεις προγραμματισμούς, τα σχέδια έχουν κοντά πόδια, η προβολή σου στο μέλλον έχει θαμπώσει, όμως απόκτησε και άλλη αξία η κάθε μέρα μας. Αναστολές και αναβολές τέλος. Τώρα καταλάβαμε πως δεν υπάρχουν «άσκοπες βόλτες». Μέχρι να κοπούν υπήρχαν, από εδώ και πέρα θα είναι βόλτες, όχι άσκοπες. Ο βιωμένος χρόνος του καθενός, που είναι ένας αυστηρά προσωπικός δείκτης, θα συμπυκνώσει τον χρόνο, θα τον κάνει ένα συμπαγές κράμα αισθημάτων και εμπειριών δίχως τα μεγάλα κενά μιας ευζωίας που πήγαζε από την ασφάλεια και όχι από την περιπέτεια.

Αυτό δεν σημαίνει πως θα καταργηθεί ο προγραμματισμός. Κάθε άλλο, σε κάποιες περιπτώσεις αποδείχθηκε πως είναι σωτήριος. Αρκετοί επιστήμονες υποστηρίζουν πως ο 21ος αιώνας θα είναι ο αιώνας των ιών. Δεν είναι να τρομάζεις, είναι να προετοιμάζεσαι. Το μάθαμε καλά πια με τον μισό πλανήτη σε καραντίνα, όχι μόνο από τον φόβο μαζικών θανάτων αλλά και υπό την απειλή της κατάρρευσης των δημόσιων συστημάτων υγείας και των παράλληλων παράπλευρων θανάτων από τις υπόλοιπες ασθένειες και τα ατυχήματα που δεν θα βρίσκουν θέση σε ΜΕΘ. Προετοιμάζεσαι και περιμένεις. 


Στο ενδιάμεσο ζεις, δεν φοβάσαι. Χτίζεις δημοκρατίες, δεν τις διαπραγματεύεσαι. Κόβεις τον βήχα σε όσους μιλάνε ακόμη για αυτοματισμούς της αγοράς και για πεταμένα λεφτά για κάτι που δεν είναι η καθημερινότητά μας αλλά η σπάνια εξαίρεση. Πολύ ωραία λοιπόν, ας απολύσουμε και όλους τους πιλότους των μαχητικών μας αεροσκαφών εφόσον δεν έχουμε πόλεμο και να τους προσλάβουμε ξανά αν προκύψει…

Οι σπάνιες εξαιρέσεις έχουν αρχίσει να γίνονται οι συλλογικές μας αναμνήσεις. Εχουμε ήδη αρκετές τα τελευταία χρόνια. Πολλά «αποκλείεται» έχουν γίνει το κοινό μας παρελθόν. Θα είναι και το μέλλον μας. Για το παρόν μας δεν συζητιέται. 


Αν το καλοσκεφτείς...

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Δεν πιστεύουμε πια στο καλύτερο


Ενα από τα συνηθισμένα μοτίβα στην αρθρογραφία η οποία επιχειρεί κάποια ανάλυση ή απλώς μια ψηλάφηση των σημείων των καιρών σε κάθε εποχή είναι η χρησιμοποίηση απόλυτων φράσεων σε μια προσπάθεια να αποδειχθεί η μοναδικότητα αυτού που ζούμε.

Κατ’ αρχάς το ότι είναι μοναδικό και σε παγκόσμια πρώτη θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο. Οσο και να προσπαθούμε – διαβάζοντας την Ιστορία – να βρούμε απόλυτες αντιστοιχίες ανάμεσα σε εποχές για να προβλέψουμε κάποια εξέλιξη ή να προειδοποιήσουμε για επερχόμενους κινδύνους, ποτέ δύο διαφορετικές εποχές δεν είναι πανομοιότυπες. Υπάρχουν δεκάδες παράμετροι που δεν κουμπώνουν μεταξύ τους και μια απειρία τυχαίων γεγονότων που μπορούν να οδηγήσουν μια σειρά από κοινές παρατηρήσεις σε εντελώς διαφορετικά αποτελέσματα.

Παρ’ όλα αυτά θα κάνω ακριβώς αυτό που μόλις αμφισβήτησα και θα πω πως αισθάνομαι ότι είναι η πρώτη φορά στη νεότερη ιστορία που δεν ονειρευόμαστε πια κάτι καλύτερο. Σε όλες τις περιόδους, από τις πλέον σκοτεινές και δύσβατες έως τις σχετικά ανέμελες, ένα μεγάλο μέρος των συζητήσεών μας κατείχε το όνειρο, η ελπίδα για κάτι που ερχόταν. Συσπειρωνόμασταν γύρω από αυτό που θα έρθει, κάναμε σχέδια, μιλούσαμε για αυτό, για τις δυνατότητες που δεν έχουν ακόμη αξιοποιηθεί, για τη νομοτελειακή κίνηση του κόσμου προς τα μπρος.

Δεν ξέρω τι ακριβώς έχει γίνει. Υποψιάζομαι – αλλά δεν αισθάνομαι επαρκής για να το τεκμηριώσω – πως έχουμε πετάξει λευκή πετσέτα. Σαν να τα είδαμε όλα γρήγορα, να έχουμε ήδη ζήσει όλες τις εκδοχές, έχουμε παραδοθεί σε μια πραγματικότητα που δεν αφήνει περιθώριο αμφισβήτησης και κυρίως έχουμε πια κατατάξει το όνειρο στα όνειρα και όχι σε κινητήριο δύναμη που διευρύνει την περίμετρό μας.

Και όποιος δεν κοιτάει μπροστά είναι καταδικασμένος να πάει πίσω. Προσωπικά, δεν πιστεύω πως ένας τέλειος κόσμος είναι εφικτός για τον απλό λόγο πως ένα άθροισμα ατελών φύσεων – όπως είναι ο άνθρωπος – δεν είναι δυνατόν να δημιουργήσει ένα τέλειο σύνολο.

Ομως η πίστη στην ουτοπία δεν είναι ούτε χαμένος χρόνος ούτε άχρηστο ξόδεμα. Είναι η ροπή προς το καλύτερο. Είναι η εγρήγορση για τα κεκτημένα που δεν είναι οριστικά κερδισμένα, δεν υπάρχουν αμετάκλητες κατακτήσεις. Κοιτάς προς το αδύνατο, προς το άπιαστο, γιατί είναι ο μοναδικός τρόπος  να μην κυλήσεις στη ματαίωση, την απόγνωση.

Αυτό το κοίταγμα λείπει σήμερα. Οχι μόνο από εμάς αλλά από όλη την Ευρώπη. Η πεποίθηση πως ο μόνος τρόπος είναι ο δοκιμασμένος δεν είναι πραγματισμός και ρεαλισμός, είναι αδυναμία και φόβος. 

Είναι αρκετά παράδοξο πως...


ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΣ: Εκείνο που δεν περιμένεις



Υπάρχει μία σοφή ρήση που λέει πως δύο πράγματα είναι σίγουρο πως θα συμβούν. Ο θάνατος και εκείνο που δεν περιμένεις. 


Υπάρχουν πολλά που φοβόμαστε, ορισμένα τα σκεφτόμαστε πολύ συχνά αλλά πάντα κάτι γίνεται και έρχονται όταν τα έχουμε ξεχάσει. Για παράδειγμα, σε μία σεισμογενή χώρα και ζώντας στην Αττική ανάμεσα σε ενεργά ρήγματα, όσοι έχουμε ζήσει τους δύο προηγούμενους σεισμούς, έχουμε πάντα την ανησυχία, ή μάλλον είχαμε πάντα την ανησυχία, γιατί η ζωή δεν σε αφήνει να κολλάς στους παλιούς σου φόβους, γεννάει καινούργιους. Ποιος από εμάς φοβόταν έναν σεισμό λίγο πριν γίνει; Σχεδόν κανένας, δεν μπορείς να ζεις έτσι.


Ολα τα μεγάλα κατάγματά μας δεν τα περιμέναμε, κοιτούσαμε αλλού. Για ορισμένα ίσως και να υπήρχε το περιθώριο να προνοήσουμε, να έχουμε κάπως προετοιμαστεί για να διαχειριστούμε το χτύπημα, για άλλα ό,τι και να κάνεις η τύχη είναι ο μοναδικός κυβερνήτης.


Ο ίδιος «νόμος» βέβαια ισχύει και για τα ευχάριστα, όχι μόνο για τα δυσάρεστα, αλλά για κάποιον λόγο τα ευχάριστα θεωρούμε ότι μας άξιζαν ενώ τα άλλα είναι άδικα. Ισως πάλι έχει να κάνει και με τον χρόνο. Μια ζωή καταστρέφεται εύκολα σε ένα λεπτό αλλά δεν φτιάχνει σχεδόν ποτέ σε ένα μόνο λεπτό.


Αν συνυπολογίσουμε και το γεγονός πως το κακό συνήθως είναι οριστικό και αμετάκλητο ενώ το καλό είναι πρόσκαιρο και δεν σου παρέχει καμία ασφάλεια σε βάθος χρόνου, καταλαβαίνουμε ότι το μακροπρόθεσμο σχέδιο δεν είναι καθόλου υπέρ μας.


Και σου μένει ο μόνος δρόμος, να κερδίζεις το κάθε σου λεπτό. Να νικάς κάθε στιγμή που περνάει. Σαν για πάντα.  


Κουβαλώντας όμως ανθρώπους πια, έχοντας στο μυαλό πολύ βαριά νοιαξίματα, δίνεις περισσότερη σημασία στην πρόληψη. Από την προηγούμενη εβδομάδα, θέλω να μάθω αν τα σχολεία των παιδιών μου είναι σε κτίρια που θα συμπεριφερθούν όπως πρέπει στον επόμενο σεισμό.


Να το μάθω και να το ξεχάσω. Δεν μπορείς να έχεις μόνιμα τη μοβ κορδέλα του φόβου περασμένη στα μάτια. Ετσι κι αλλιώς όσο εσύ θα φοβάσαι αυτό, εκείνο που θα συμβεί θα είναι το άλλο, που έχεις ξεχάσει…


Είναι μέρες που νομίζεις πως είσαι παίχτης σε ηλεκτρονικό παιχνίδι. Ενα πλασματάκι που πρέπει να περάσει από μικρά ναρκοπέδια για να κερδίσει πίστα. Κάποιες νάρκες είναι φανερές, άλλες κρυφές. Αναπτύσσεις την επιδεξιότητά σου να αποφύγεις τις φανερές και ελπίζεις στην τύχη για τις κρυφές.


Δεν θα μάθουμε ποτέ από τι γλιτώσαμε χθες. Ούτε εγώ αλλά ούτε κι εσύ που δεν ξέρω το όνομά σου και πέρασα είκοσι πόντους δίπλα σου με το αμάξι γιατί έψαχνα τον αναπτήρα και αφαιρέθηκα. Εξαιτίας μιας θηριώδους ανευθυνότητάς μου, παραλίγο να γίνω εκείνο που δεν περίμενες, το σχεδόν σίγουρο.


Αν δηλαδή προσθέσουμε στις παραμέτρους του παιχνιδιού και την πιθανότητα να είμαστε εμείς η νάρκη για κάποιον παίχτη, καταλήγουμε πως...

"ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΟ ΜΑΤΣ" - ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ Μουντιάλ και ενοχές

Συγγραφέας - στιχουργός


Κάποια έρευνα που είχα διαβάσει πριν από χρόνια έλεγε πως αν πετάξεις μια μπάλα μπροστά σε δέκα αγόρια ηλικίας από δύο μέχρι πέντε χρονών, τα επτά στα δέκα θα την κλωτσήσουν και τα τρία μόνο θα την πιάσουν με τα χέρια. Δεν διασταύρωσα και δεν αξιολόγησα την έρευνα γιατί χρειαζόμουν μια επιστημονική εξήγηση για εκείνο που μου συνέβαινε με το ποδόσφαιρο. Για την αναστάτωση που ένιωθα κάθε φορά που έβλεπα μπάλα να κυλάει.


Το ποδόσφαιρο είναι ένστικτο, δεν είναι παιχνίδι. Για τους περισσότερους άντρες, από τα βασικά μας ένστικτα. Δεν δικαιολογείται αλλιώς τόση ικανοποίηση. Και κυρίως δεν δικαιολογείται διαφορετικά το αυτόματο πλασάρισμα σε δεύτερη μοίρα των περισσότερων πραγμάτων, την ώρα ενός μεγάλου τελικού.


Διάβασα πρόσφατα τίτλο σε εφημερίδα «Τα νέα μέτρα θα περάσουν την ώρα που ο κόσμος θα βλέπει Μουντιάλ».  


Tο έχουμε ξαναδιαβάσει. Δοκιμασμένο. Πιάνει. Δουλεμένο στην προπόνηση. Ετσι κι αλλιώς πάντα η άσκηση πολιτικής πόνταρε στις μεγάλες αδυναμίες που έχουν διαγνωστεί σε όλους μας. Στην ατελή ανθρώπινη φύση. Ο φόβος, η ελπίδα, ο εθισμός, η κούραση, η παραίτηση, η γενίκευση, ο ατομισμός ή ανάγκη να ξεφύγεις για λίγο είναι ο βιότοπος για να εμπεδώνεται και να επιβάλλεται η οποιαδήποτε πολιτική.


Οι ενδορφίνες


Αυτές τις μέρες περιμένουμε οι γονείς μας να ταπεινωθούν για μία ακόμα φορά από το πού θα πάει η σύνταξή τους, αλλά περιμένουμε και το Μουντιάλ... Στις κουβέντες μας αυτά τα δύο πιάνουν ίδιο χώρο, ίσο χρόνο, είναι σχεδόν ντροπιαστικό, το ξέρουμε, θα συνεχίσουμε, κάποιες ενδορφίνες αρχίζουν πάλι να εκκρίνονται και να ενεργοποιούν μια παιδική ευτυχία που δεν λέει να μας αφήσει να «ωριμάσουμε» και να γίνουμε «υπεύθυνοι».


Υπάρχει κι εκείνη η ρήση που λέει πως οι άντρες μεγαλώνουμε μέχρι τα επτά μας χρόνια, από 'κεί και πέρα απλώς ψηλώνουμε!


Αν δεν παίξουμε, θα τρελαθούμε. Θα χαθεί μία από τις δύο βαλβίδες που μας κρατούν χωριστά από την απόγνωση. Η άλλη είναι η ηδονή.


Οι παρέες μαζεύονται να δουν μαζί τα σημαντικά παιχνίδια, δίχως ιδιαίτερες συνεννοήσεις, σαν μια αυτόματη κεντρομόλος δύναμη γύρω από την τηλεόραση. Θα βρεθούμε γιατί αυτό είναι το φυσικό.


Υπάρχουν βέβαια και οι άλλοι φίλοι. Ελάχιστοι, αλλά υπάρχουν. Δεν το αγάπησαν ποτέ και όταν έρχονται σπίτι μόνο για την παρέα, προσπαθούν να πάρουν μέρος, να σχολιάσουν, να ρωτήσουν, να κάνουν πως ασχολούνται. Δεν γίνεται. Δεν μπορεί να γίνει έτσι. Είναι συγκινητική η προσπάθειά τους να μας καταλάβουν αλλά...

Ποιον βολεύει η αλήθεια;

Tου Οδυσσεα Iωαννου

«Να τελειώνουμε με τους μύθους της μεταπολίτευσης». «Να δούμε κατάματα τους εαυτούς μας». «Να δεχτούμε μόνο την καθαρή αλήθεια».  

Φράσεις γραμμένες εκατοντάδες φορές τα τελευταία δύο χρόνια. Και με ύφος αυστηρό σαν διαταγή και έπαρση σαν την ανακάλυψη της πυρίτιδας.  

Κατ’ αρχήν η μεταπολίτευση δεν είναι μία και είναι μάλλον ανιστόρητη η «ομογενοποίηση» μιας περιόδου τριάντα εφτά χρόνων. 

Δεύτερον, κανένας δεν αντέχει να δει κατάματα τον εαυτό του γιατί έχει πολύ μαύρο άσπαστο και φρίκη μη διαχειρίσιμη. 

Και τρίτον, καθαρή αλήθεια δεν υπάρχει στη φύση, μόνο σε «νοθευμένη» μορφή μπορεί να καταναλωθεί, αλλιώς σε βρίσκουν κοκαλωμένο σε πεζοδρόμιο.

Τα γοητευτικά ψέματα, οι μύθοι, είναι η αόρατη δροσιά που διατηρεί τους ανθρώπους σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Τους κάνει καλόπιοτους. Η άνυδρη αλήθεια μιας επιστημοσύνης, και δη οικονομικής, που χλευάζει τον μύθο -σε μορφή τέχνης ή απλής αφήγησης- για κάθε έλλειμμα που καταφέρνει να συγκρατήσει αφήνει ανεξέλεγκτες δέκα σαρκοβόρες τρύπες που καταπίνουν ζωές.  

Γιατί το να δούμε την αλήθεια και τον εαυτό μας κατάματα δεν εξαντλείται από τους υποστηρικτές τους στο να παραδεχτούμε πως δεν γίνεται να ζούμε άλλο με κάρτες και δανεικά. Δεν τα χαλάμε εκεί. Αυτό είναι το έλασσον. Ομως, το σαφάρι της αλήθειας και της αφτιασίδωτης πραγματικότητας μία κατάληξη μόνο μπορεί να έχει. Να αιχμαλωτιστούμε στη συγκυρία, να σκαλώσουμε μόνο σε ό, τι αποδεικνύεται, να ζήσουμε σαν υπηρέτες της Ιστορίας, να μην έχουμε στο στόμα γεύση από μέλι όταν γλείφουμε τα δαχτυλάκια της κόρης μας - εφόσον δεν υπάρχει μέλι.

Αυτή η «αλήθεια» βολεύει μόνο όσους δεν είχαν ποτέ παρτίδες με την ευτυχία επί της ουσίας. Στερημένοι από τη μεγάλη τέχνη, άγαρμποι στην τρυφερότητα, άκαμπτοι στα παραμύθια και εν τέλει άρρυθμοι στις ανάσες που διατηρούν τα σώματα ζεστά. Πάθη σε μόνιμη αναμονή. Πουλάνε στο πόπολο την τρομοκρατία της υποταγής στην αλήθεια -τη δική τους- για να τιμωρήσουν ό, τι δεν μπορούν να καταλάβουν.

Και όταν η συζήτηση φτάνει στο όριο, σού πετάνε το οπλισμένο επιχείρημα και νομίζουν πως σε αποστομώνουν. «Δηλαδή αν δεν έχουμε τον Ιούλιο να πληρώσουμε μισθούς και συντάξεις, θα μας σώσουν οι μύθοι, τα γοητευτικά ψέματα και η μεγάλη τέχνη;».

Ησύχασε, τίποτα δεν θα σε σώσει, έτσι κι αλλιώς. Ομως σίγουρα αν σταματήσεις να αισθάνεσαι εκείνα τα μικρά δαγκώματα στα γόνατα τα βράδια που είσαι ευτυχισμένος και αν απολέσεις για πάντα εκείνο το ένζυμο που μετατρέπει τον κοπανιστό αέρα σε ζωή με κάποιο νόημα, τότε ο μισθός τού Ιουλίου απλά θα παρατείνει για έναν ακόμη μήνα το μαρτύριό σου...