"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΝΕΡΓΕΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΝΕΡΓΕΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΔΙΕΘΝΗ ΙΣΛΑΜΟΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Το νησί Kharg είναι ένας ελκυστικός στόχος για τον Trump, με υψηλούς κινδύνους

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ...
 
By Anton Troianovski, Rebecca F. Elliott and Peter Eavis / The New York Times


O Donald Trump δήλωσε σε έναν συνεντευξιαστή το 1988 ότι
αν το Ιράν επιτίθετο στις αμερικανικές δυνάμεις, «θα έκανα μια σειρά από ενέργειες στο νησί Kharg. Θα πήγαινα και θα το καταλάμβανα».

Σχεδόν 40 χρόνια αργότερα, η μοίρα του κύριου κόμβου εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν, ενός νησιού που ο Trump αποκαλεί τώρα το «στολίδι του στέμματος» της χώρας, αναδεικνύεται ως σημείο καμπής στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.

«Μόνο μια απλή λέξη και οι αγωγοί θα εξαφανιστούν», δήλωσε ο Trump στον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα, ανανεώνοντας την απειλή του να επιτεθεί σε πετρελαϊκές υποδομές στο νησί Kharg μετά τον βομβαρδισμό στρατιωτικών εγκαταστάσεων εκεί από τις ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα. «Θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να ανοικοδομηθεί αυτό».

Το μικροσκοπικό νησί, στο βόρειο άκρο του Περσικού Κόλπου, αποτελεί έναν ελκυστικό στόχο για έναν πρόεδρο που συχνά ισχυρίζεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να επιδιώκουν την απόκτηση πετρελαϊκών περιουσιακών στοιχείων όταν πάνε σε πόλεμο.

Μια επίθεση ή μια κίνηση για την κατάληψη του ελέγχου του νησιού θα μπορούσε να παραλύσει την ικανότητα του Ιράν να επωφελείται από τους φυσικούς του πόρους. Αλλά αφαιρώντας το ιρανικό πετρέλαιο από την παγκόσμια αγορά — ή προκαλώντας πιο καταστροφικές ιρανικές επιθέσεις εναντίον υποδομών αλλού στην περιοχή — ο Trump θα διακινδύνευε να αυξήσει ακόμη περισσότερο τις τιμές της ενέργειας, με όλα τα οικονομικά και πολιτικά προβλήματα που θα συνόδευαν μια τέτοια αύξηση.

Ο Clayton Seigle, ειδικός ενέργειας στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, ένα think tank της Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι το Ιράν φαίνεται να έχει αποφύγει να επιτεθεί «στους μεγαλύτερους στόχους πετρελαίου και φυσικού αερίου που θα ήταν οι πιο καταστροφικοί για την παγκόσμια οικονομία», δίνοντας στη χώρα επιλογές να κλιμακώσει την κατάσταση σε απάντηση σε επιθέσεις στις δικές της πετρελαϊκές υποδομές.

Και επειδή το νησί Kharg απέχει περίπου 400 μίλια από το Στενό του Hormuz, ακόμη και ο πλήρης έλεγχος του νησιού από τις ΗΠΑ δεν θα έκανε πολλά για να αφαιρέσει το κύριο μέσο μόχλευσης του Ιράν έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών: την ικανότητά του να πνίγει την ενεργειακή αποστολή από τον Περσικό Κόλπο.

Το Ιράν
«έχει ήδη προκαλέσει ασφυξία σε όλη την ενέργεια του κόσμου», δήλωσε ο Seigle. «Αν καταλάβουμε το νησί Kharg σήμερα, πώς αυτό θα εμποδίσει τους Ιρανούς να εκτοξεύουν πυραύλους και drone κατά πλοίων, να στοχεύουν κρίσιμες υποδομές και έτσι να διατηρούν τον έλεγχο των εξαγωγών ενέργειας στην περιοχή;»

Ο Donald Trump δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την προηγούμενη Παρασκευή ότι οι αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ είχαν «εξαλείψει εντελώς» στρατιωτικούς στόχους στο νησί. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να επιτεθούν στις πετρελαϊκές υποδομές του νησιού, είπε, αν το Ιράν έκανε «οτιδήποτε για να παρέμβει στην ελεύθερη και ασφαλή διέλευση των πλοίων μέσω του Στενού του Hormuz».  
 
Τη Δευτέρα, ανανέωσε την προειδοποίηση, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να καταστρέψουν τις ενεργειακές εγκαταστάσεις εκεί «με προειδοποίηση πέντε λεπτών».

Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη μιας μονάδας περίπου 2.500 πεζοναυτών με έδρα την Ιαπωνία στη Μέση Ανατολή έχει προσθέσει στις εικασίες ότι ο Trump μπορεί να μπει στον πειρασμό να προσπαθήσει να καταλάβει το νησί εντελώς. Η γραμματέας Τύπου του, Karoline Leavitt, δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο Trump «υπήρξε αξιοσημείωτα συνεπής σε όλη του τη ζωή στο θέμα του Ιράν» και δημοσίευσε την παλιά φράση ότι θα «έπαιρνε» το νησί Kharg εάν οι αμερικανικές δυνάμεις δεχόντουσαν επίθεση.

Ωστόσο, θα υπήρχαν σοβαροί κίνδυνοι από την κατάληψη του νησιού, δήλωσε ο Richard Goldberg, ανώτερος σύμβουλος στο Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, ένα think tank της Ουάσινγκτον με σκληρή στάση απέναντι στο Ιράν.

Μια τέτοια επιχείρηση θα είχε νόημα, είπε ο Goldberg, μόνο εάν οι απειλές προς τις αμερικανικές δυνάμεις στο νησί από μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή πυραύλους ήταν σε αποδεκτό επίπεδο και εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν κάποιο έλεγχο στο πετρέλαιο που διοχετεύεται στο νησί Kharg.

Διαφορετικά, είπε ο ίδιος, οι επιθέσεις στην πετρελαϊκή υποδομή του νησιού Kharg – ή, για παράδειγμα, στον σταθμό παραγωγής ενέργειας που την επιτρέπει – θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέσο για την περαιτέρω αποδυνάμωση όσων έχουν απομείνει από το ιρανικό καθεστώς και την αύξηση των πιθανοτήτων μια λαϊκή εξέγερση να το ανατρέψει. Υποστήριξε επίσης ότι το Ιράν μπορεί να μην έχει πλέον τα μέσα για να αντιδράσει πιο έντονα στα πετρελαϊκά περιουσιακά στοιχεία φιλικών προς τις ΗΠΑ χωρών στον Κόλπο.

«Εάν η τελική κατάσταση του Epic Fury είναι ότι το καθεστώς εξακολουθεί να υπάρχει», είπε ο Richard Goldberg, χρησιμοποιώντας το όνομα της αμερικανικής εκστρατείας, «τότε θα μπορούσατε να εξετάσετε κάποιο είδος πράξης κλεισίματος που θα διαταράξει την ικανότητά τους να έχουν πρόσβαση σε αυτά τα έσοδα από το πετρέλαιο».

Στρατιωτικοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν να πουν ποιες αποστολές θα ανατεθούν στους πεζοναύτες που αποστέλλονται στη Μέση Ανατολή. Αντί να καταλάβουν το νησί Kharg, θα μπορούσαν να διαταχθούν σε μια διαφορετική, όχι λιγότερο επικίνδυνη αποστολή – να βοηθήσουν στην ασφάλεια του Στενού του Hormuz, από το οποίο τα πλοία τους θα έπρεπε να περάσουν πριν φτάσουν στο νησί.

Ο Francis Galgano, ειδικός στη στρατιωτική γεωγραφία στο Πανεπιστήμιο Villanova, δήλωσε ότι θεωρεί μια επιχείρηση για το νησί Kharg «ίσως πιο πιθανή» από μια επιχείρηση κατά της ακτογραμμής του στενού. Η κατάληψη του νησιού Kharg θα έδινε στις Ηνωμένες Πολιτείες «ένα σημείο ακραίας πίεσης στους Ιρανούς», είπε.

«Οποιαδήποτε δέσμευση χερσαίων στρατευμάτων αλλάζει τους υπολογισμούς στο εσωτερικό και στο εξωτερικό», είπε ο Galgano. «Θα ήταν ένα τεράστιο βήμα».

Η χρήση αμερικανικών στρατευμάτων για την κατάληψη ιρανικού εδάφους για την προστασία της ναυτιλίας δεν είναι μια νέα ιδέα. Ο Francis Galgano ήταν ένας 26χρονος λοχαγός αρμάτων μάχης του Στρατού που υπηρετούσε στη Μέση Ανατολή το 1986, όταν το Ιράν επιτίθετο σε δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο. Είπε ότι συμμετείχε σε «πολεμικά παιχνίδια» ενός σχεδίου για απόβαση στο Bandar Abbas, μια ιρανική πόλη, για την κατάληψη του Στενού του Hormuz, μία από τις πολλές πιθανές ενέργειες.

Φυσικά, η αφαίρεση της δυνατότητας του Ιράν να εξάγει πετρέλαιο από το νησί Kharg θα σήμαινε την αποκοπή σημαντικών ποσοτήτων πετρελαίου από την παγκόσμια αγορά, πιθανώς για μεγάλο χρονικό διάστημα – μια κίνηση που θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές. Το πετρέλαιο κυμαίνεται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, από λιγότερο από 73 δολάρια το βαρέλι πριν από την έναρξη του πολέμου. Σε εκείνο το σημείο, περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν διέρχονταν από το νησί.

Το Ιράν είναι μεταξύ των λίγων χωρών που στέλνουν δεξαμενόπλοια μέσω του Στενού του Hormuz από την έναρξη του πολέμου, πράγμα που σημαίνει ότι τουλάχιστον ένα μέρος του πετρελαίου του φτάνει στην παγκόσμια αγορά. Από την 1η Μαρτίου, τουλάχιστον 14 πλοία φορτωμένα με πετρέλαιο ή άλλα ενεργειακά προϊόντα έχουν εγκαταλείψει το Ιράν και έχουν περάσει από τη στενή πλωτή οδό που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν, σύμφωνα με την Lloyd’s List Intelligence, μια εταιρεία ανάλυσης ναυτιλίας.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι το νησί Kharg συνέχισε να λειτουργεί ως κόμβος εξαγωγών ακόμη και μετά τις αεροπορικές επιδρομές της περασμένης εβδομάδας. Μια δορυφορική εικόνα έδειξε τρία δεξαμενόπλοια στις θέσεις φόρτωσης πετρελαίου του νησιού την Τρίτη. Οι αναλυτές λένε ότι το κλείσιμο του στενού από το Ιράν, και όχι ο έλεγχος του νησιού Kharg, αποτελεί τη ρίζα της ικανότητας της χώρας να επιβαρύνει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.

Μέσω του στενού μεταφέρεται κανονικά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου. Είναι τόσο στενό που το Ιράν μπορεί να παρενοχλεί πλοία εκεί καθελκύοντας μικρές βάρκες και στοχεύοντας με όπλα από τις ακτές του.

Ο James M. Acton, συν-διευθυντής του προγράμματος πυρηνικής πολιτικής στο Carnegie Endowment for International Peace στην Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι ο έλεγχος του στενού έχει αναδειχθεί σε τόσο ισχυρό σημείο μόχλευσης που το καθεστώς είναι απίθανο να υποχωρήσει ακόμη και μπροστά στην απειλή του Trump να βομβαρδίσει τον τερματικό σταθμό πετρελαίου του νησιού Kharg.

«Το να κρατήσουν το στενό κλειστό έχει μεγαλύτερη αξία για αυτούς από τις εγκαταστάσεις πετρελαίου στο νησί Kharg», δήλωσε ο Acton.

Ο Trump δήλωσε τη Δευτέρα ότι δεν είναι σαφές εάν το Ιράν είχε προχωρήσει πέρα ​​από το να στοχεύει με όπλα πλοία στο στενό και είχε ναρκοθετήσει τα νερά του. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι το Ιράν είχε αρχίσει να ναρκοθετεί το στενό, ανέφεραν οι New York Times.

«Δεν γνωρίζουμε αν έχουν καν πέσει μέσα», είπε ο Trump. «Αν το κάνουν, είναι μια μορφή αυτοκτονίας».

Ο Trump φάνηκε να υπονοεί ότι ...
 
 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΣΟΥΡΓΕΛΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Αυτό δεν είναι κράτος, κάτι άλλο είναι

 

Toυ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΜΠΟΥΡΑΚΗ 

Τώρα που τα στενά του Ορμούζ έκλεισαν, οπότε η τιμή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου πήγαν στον ουρανό, το γεγονός ότι η Ελλάδα παράγει το 50% του ρεύματος της από τον ήλιο και τον αέρα σώζει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Κρατά την τιμή του ρεύματος κατά το δυνατόν χαμηλά.

Το φθηνό ρεύμα το θέλουμε, αλλά τα μηχανήματα που το παράγουν δεν τα θέλουμε.

Ούτε να το αποθηκεύουμε θέλουμε. Χθες έγραψα για το μπλόκο που έκαναν κάποιοι στην εγκατάσταση συστήματος μπαταριών σε ένα κορφοβούνι της Αρκαδίας, πλην δεν είναι το μοναδικό συμβάν.

Πριν λίγες μέρες, επισκέφθηκε το Αμύνταιο Φλώρινας «αντιπροσωπεία αγωνιστών» από τις Σκουριές Χαλκιδικής (!!!) και απαίτησε από τις δημοτικές αρχές να σταματήσουν την ανέγερση ενός data center που έχει αδειοδοτηθεί, για λόγους -είπαν- προστασίας του περιβάλλοντος. Είναι τα παρακλάδια του ίδιου μπλοκ, που αντιτίθεται «δυναμικά και αγωνιστικά» στις μπαταρίες στην Αρκαδία, στα data centers στην Φλώρινα ή στα καλώδια υψηλής τάσης στην Κρήτη. Βεβαίως, και τα κινητά τους (με τις μπαταρίες λιθίου) χρησιμοποιούν, και την Τεχνητή Νοημοσύνη (από τα data centers) επιστρατεύουν, και φθηνό ρεύμα για τα ξενοδοχεία και τις βίλες τους στις παραλίες της Μεγαλονήσου απαιτούν.

Ο Μητσοτάκης, ο Παπασταύρου, ο Πιερακάκης, ο Θεοδωρικάκος, ξέρουν ότι αν θέλουμε οικονομική ανάπτυξη της χώρας, αν ψάχνουμε για φθηνό ρεύμα στα νοικοκυριά και για ευστάθεια στο σύστημα ηλεκτροδότησης, είναι απολύτως απαραίτητες οι ΑΠΕ και η αποθήκευση ενέργειας. Ξέρουν επίσης, πως ότι αν η Ελλάδα θέλει να είναι παρούσα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, δεν μπορεί να μείνει έξω από τον ευρωπαϊκό χάρτη των data centers.

Ναι, αλλά υπάρχουν δυο-τρεις χιλιάδες νοματαίοι ανά την χώρα, από αντιεξουσιαστές μέχρι ψεκασμένοι και Συριζο-ΚΚΕδες, που μπλοκάρουν δυναμικά κάθε σχέδιο τέτοιου είδους. Το κάνουν έχοντας την πολιτική κάλυψη μιας αριστεράς που θέλει τον λιγνίτη (ωραίοι οικολόγοι) κι μιας ακροδεξιάς που υπηρετεί ευθέως την ενεργειακή στρατηγική του Πούτιν.

Και εν πολλοίς τα καταφέρνουν, διότι εμείς δεν έχουμε κράτος, κωλ@χανείο έχουμε.

Ο Παπασταύρου δίνει άδειες, αλλά η αρχαιολογία έχει τους δικούς της νόμους.

Ο Παπαθανάσης δίνει τα λεφτά απ’ το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά το δασαρχείο δε ασχολείται με οικονομικές αναπτύξεις και τα τοιαύτα. Εξάλλου, ακόμα κι αν ο δασάρχης δίνει έγκριση ακολουθώντας τον νόμο, πάντα θα βρεθεί κάποιος υφιστάμενος που ερμηνεύει τον νόμο κατά την δική του κρίση.

Ο φάκελος της επένδυσης είναι πληρέστατος, αλλά η (τοπική) αστυνομία δεν θέλει να τα βάλει με τους (τοπικούς) αγωνιστές που παρανομούν, κι ας πάνε οι φάκελοι να κουρεύονται. Τι μας νοιάζει εμάς…

Κι έτσι, οι αυτόκλητοι υπερασπιστές των 86 μόνιμων κατοίκων (τόσοι είναι) της ορεινής Δόριζας Αρκαδίας μπλοκάρουν επ’ αόριστον μια στρατηγική επένδυση, διότι δεν ανέχονται να βλέπουν στην απέναντι πλαγιά μια συστοιχία μπαταριών ίση με έξι μεσαίου μεγέθους κοντέινερ, διότι τόσος είναι ο όγκος τους. Αν όμως είχαν έρθει τίποτα θηριώδεις μπουλντόζες της ΔΕΗ σαν πολυκατοικίες και ξεκοίλιαζαν το βουνό για να βγάζουν κάρβουνο, δεν θα είχαν πρόβλημα. Ο λιγνίτης είναι καλό πράγμα, αυτά τα καινούρια με τις μπαταρίες είναι του (καπιταλιστικού) διαβόλου.

Και οι Σκουριές που είχαν μείνε άπραγες για μια δεκαετία, κάνουν τώρα εξαγωγή εξέγερσης στο Αμύνταιο, όπου η οικονομική ερημοποίηση αφήνει πίσω της άδεια σπίτια και χωριά-φαντάσματα. Να λείπουν τα data centers και οι καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας τους. Αλλά έτσι είναι. Όπως ο πρίγκιπας Πιοτρ Κροπότκιν καθοδηγούσε κάποτε τους αναρχικούς της Ευρώπης να πετάνε βόμβες, έτσι σήμερα η χλιδάτη Χαλκιδική θα διδάξει αντίσταση στην ερημοποιημένη Φλώρινα.

Στην δε ηρωική Κρήτη, θα συνεχίσουμε να πληρώνουμε όλοι εμείς οι υπόλοιποι το πανάκριβο ρεύμα τους, διότι ούρλιαζαν μέχρι τώρα να γίνει η ηλεκτρική διασύνδεση με την ηπειρωτική Ελλάδα, πλην τώρα που έγινε δεν θέλουν τα καλώδια που θα διανείμουν αυτό το ρεύμα στο νησί. Καθότι οι στύλοι «βρωμίζουν τα περήφανα βουνά» της.

Άριστα πάμε, μπράβο. Στο μεταξύ…

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΚΟΣ ΙΔΕΑΣΜΟΣ: Η ευθανασία του έργου ηλεκτρικής καλωδιακής διασύνδεσης Κύπρου – Ελλάδος

Του ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΑΣΙΜΑΤΗ 

Μετά την τελευταία συνάντηση του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας με τον Πρωθυπουργό, στο Μαξίμου, γράφτηκε ο επίλογος (προσωρινός, ίσως και παντοτινός όμως) στην υπόθεση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Ελλάδος.  

Απλώς, το φινάλε ήταν διπλωματικά άψογο, για να σβήσει τις εντυπώσεις από τη δημόσια διαφωνία. 

Ωστόσο, η διαφωνία παραμένει, δεν ξεπεράστηκε. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν στους καλούς σκοπούς και τις ευγενείς προθέσεις, εξακολουθούν όμως να διαφωνούν στον επιμερισμό του κόστους. 

Η Κύπρος θέλει συμβολική συμμετοχή, η Ελλάδα δεν προτίθεται να αναλάβει το κόστος της Κύπρου, παρότι η «Εστία» την προτρέπει να το κάνει. 

 Ετσι, το τέλος έρχεται γλυκά, με ευθανασία, που διατυπώνεται περιφραστικά στις επίσημες ανακοινώσεις ως εξής: «Αμεση επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων του έργου, ώστε δυνητικά να ενισχυθεί από την είσοδο νέων ισχυρών επενδυτών». Αφού δηλαδή οι δυο μας δεν μπορούμε να τα βρούμε στη μοιρασιά του κόστους, ας βάλουμε και έναν τρίτο.

Θα βρεθεί τρίτος επενδυτής;  

Ορισμένοι ελπίζουν στους Αμερικανούς γενικώς και αορίστως, ενθαρρυμένοι μάλλον από την υπόθεση του άξονα Βορρά – Νότου για τη μεταφορά αμερικανικού LNG, στην οποία οι Αμερικανοί τοποθετούν την Ελλάδα σε θέση-κλειδί στον σχεδιασμό τους. 

Υπάρχει μια μεγάλη διαφορά, όμως. 

Το συγκεκριμένο σχέδιο μας το έφεραν έτοιμο και επεξεργασμένο, με τη μορφή της «προσφοράς που δεν μπορείς να αρνηθείς» – και δεν το λέω καθόλου ειρωνικά, γιατί είναι πράγματι προς το συμφέρον της χώρας μας

Στην περίπτωση του καλωδίου όμως...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η Ελλάδα ως γεωπολιτικό παίγνιο. Η σημασία της Αμερικανικής απόβασης

 Του Παντελή Σαββίδη

 Τρία είναι τα στοιχεία που ενδιαφέρουν από την τελευταία αμερικανική απόβαση στην Αθήνα:
το LNG, η συμμετοχή της EXXON στο οικόπεδο 2 δυτικά της Κέρκυρας και η Συμφωνία 3+1 (Ελλάδα-Κύπρος- Ισραήλ +ΗΠΑ).

Η επανενεργοποίηση της πρωτοβουλίας 3+1 υπό προϋποθέσεις είναι θετική αλλά προϋπήρχε ως διαδικασία, απλώς, τώρα αποφασίσθηκε η συνέχισή της. Η προϋπόθεση είναι να συζητήσει η Ελλάδα και η Κύπρος με το Ισραήλ τα πεδία στα οποία θα μπορούσαν να συνεχίσουν την συνεργασία τους  και να την επεκτείνουν σε ζητήματα ασφάλειας. Είναι ευνόητο πως μια τέτοια συνεργασία δεν μπορεί να περιλαμβάνει τον διωγμό των παλαιστινίων.

 Η συμμετοχή της EXXON στις έρευνες και ενδεχομένως εξορύξεις στο οικόπεδο 2 δυτικά της Κέρκυρας μένει να αποδειχθεί ως προς την ωφελιμότητά της. Το παρελθόν της συμπεριφοράς της EXXON σε ανάλογες περιπτώσεις δεν προκαλεί αισιοδοξία. Η ικανοποίηση προκύπτει από την ψευδαίσθηση ότι η εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών στην ενεργειακή πολιτική των ελληνικών κυβερνήσεων θα προστατέψει τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, κάτι που η Αθήνα ομολογεί πως δεν μπορεί να πετύχει μόνη της.   

H EXXON κάνει έρευνες και στην Ελλάδα και στη Λιβύη. Υπάρχει διάχυτη η εντύπωση πως στο τέλος εκείνο που θα επιδιωχθεί είναι εξορύξεις χωρίς να έχουν ορισθεί οι ΑΟΖ των ενδιαφερομένων χωρών, κάτι που σε ό,τι αφορά το Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο υπονοεί στην προέκτασή της η δήλωση της κ. Δαμανάκη για κοινά θαλάσσια πάρκα Ελλάδας-Τουρκίας.

Οι ενεργειακές συμφωνίες σχετικά με το LNG,  και τον κάθετο άξονα από Αλεξανδρούπολη προς βορράν, πέραν του κόστους, έχουν χρονικό ορίζοντα (2030-2050) κατά τον οποίο θα κριθούν αν υπερισχύσουν και σε ποιο ποσοστό από τις ΑΕΠ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας).

Η αμερικανική προσπάθεια έχει ως ισομερή στόχο το οικονομικό και το γεωπολιτικό όφελος. 

Το οικονομικό είναι σαφές. Θα πωλήσουν στην Ε.Ε.  250 δισ. Αμερικανικούς ενεργειακούς πόρους το χρόνο και για τρία χρόνια. Αυτό θα μπορούσε να εκτιμηθεί και ως αγορά προστασίας από μια Ευρώπη ανύπαρκτη γεωπολιτικά.

Ο γεωπολιτικός στόχος, όμως, των ΗΠΑ είναι ανησυχητικός. Αντιλαμβανόμενες ότι δεν μπορούν να κυριαρχήσουν απολύτως σε έναν πολυπολικό κόσμο, επιδιώκουν την χάραξη μιας νέας ψυχροπολεμικής γραμμής ώστε να ηγούνται ενός μέρους του διαμορφούμενου κόσμου, όπως παλαιότερα του δυτικού.

Η εναλλακτική αυτής της επιλογής θα ήταν η ένταξη και της Ρωσίας και της Κίνας σε ένα ενιαίο παγκόσμιο σύστημα αλλά αυτό δεν θα εγγυάτο την αμερικανική μονοκρατορία.

Σ αυτόν, λοιπόν, τον νέο ψυχρό πόλεμο η Ελλάδα εντάσσεται ολοκληρωτικά στην αμερικανική σφαίρα επιρροής με αποτελέσματα που δεν είναι σίγουρο ότι μπορεί να διαχειριστεί. Γίνεται σαφής ρωσικός στόχος ενώ θα κληθεί να αποβάλει την Κίνα από τις επενδύσεις που έχει κάνει. Με ό,τι, επιπλέον, συνεπάγεται αυτή η πολιτική στις διεθνείς σχέσεις.

Μια τέτοια ενέργεια, την οποία κατά καιρούς έχουν επιχειρήσει κυβερνητικοί παράγοντες χωρίς επιτυχία, πέραν του γεγονότος ότι θα προκαλέσει διεθνή αναξιοπιστία για τη χώρα, θα έχει άμεσες οικονομικές επιπτώσεις.

Από τον Πειραιά στο λιμάνι του οποίου έχουν επενδύσει οι κινέζοι, περνούν περίπου 7,5 εκατομμύρια containers προς Ευρώπη , Μεσόγειο και Μαύρη Θάλασσα. Η COSCO έχει μέχρι σήμερα επενδύσει 600 εκατομμύρια, αποφέρει περί τα 150 εκατομμύρια έσοδα στο κράτος,3000 άμεσες  και 10000 έμμεσες θέσεις εργασίας. Μεγάλο μέρος των μεταφορών της πραγματοποιείται με ελληνόκτητα πλοία.

Το αμερικανικό ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στον εξοβελισμό της Κίνας από όπου είναι δυνατόν αλλά η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να επικαλεστεί την κατάληξη του γνωστού διαδρόμου IMEC ( India–Middle East–Europe Economic Corridor ) ο οποίος βρίσκεται, ακόμη, στην φάση της φαντασίας. ΟΙ Αμερικανοί σχεδιάζουν ένα είδος πολλαπλού διαδρόμου από την Ινδία μέσω Εμιράτων, Σαουδικής Αραβίας, Ισραήλ και Κύπρου να καταλήγει στην Ελλάδα. Αν το πρόβλημα με την κινεζική παρουσία στον Πειραιά είναι η κατάληξη του διαδρόμου αυτού, η εναλλακτική θα ήταν το λιμάνι της Θεσσαλονίκης.

Αλλά και από την Θεσσαλονίκη η κυβέρνηση προσπαθεί να εκδιώξει τον Πόντιο, ελληνικής καταγωγής Ιβάν Σαββίδη με μεθόδους που θυμίζουν μαφία.


Και οι Κινέζοι και ο Σαββίδης, επένδυσαν στην Ελλάδα όταν οι Έλληνες κεφαλαιούχοι έβγαζαν στο εξωτερικό τα χρήματά τους εγκαταλείποντας την χώρα λόγω της οικονομικής κρίσης. Επανήλθαν στον γνωστό ρόλο τους.
 

Υπάρχουν, λοιπόν, τρείς εικόνες που πρέπει να δούμε για την θέση της Ελλάδας στον νέο πολυπολικό κόσμο.

Η μεγάλη εικόνα  που δείχνει τον ανταγωνισμό σε επίπεδο μεγάλων δυνάμεων, η μεσαία, που δείχνει την προβολή αυτού του ανταγωνισμού στην περιοχή μας και η μικρή που εστιάζει στην Ελλάδα.

Οι ΗΠΑ θεωρούν μακροχρόνια στρατηγική απειλή την Κίνα. 

Ταυτόχρονα, η Ρωσία λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής τριβής στο νέο γεωπολιτικό πεδίο κυρίως  στρατιωτικά, ενεργειακά και μέσω της προσέγγισης της με την Κίνα.

Σ αυτήν την αντιπαράθεση Κίνα και Ρωσία διαθέτουν, επίσης, πλεονεκτήματα τα οποία καθιστούν δύσκολη την ανάσχεσή τους. Γι αυτό στην μεγάλη εικόνα δεν επιδιώκεται η αντιπαράθεση αλλά το τεχνολογικό, οικονομικό και στρατιωτικό ξεπέρασμά τους.

Στο μεσαίο επίπεδο η αντιπαράθεση διεξάγεται στην Ανατολική Μεσόγειο, την Μέση Ανατολή και τον Ινδοειρηνικό.

Η νέα στρατηγική των ΗΠΑ εγκατέλειψε την προσπάθεια απομάκρυνσής τους από την Μεσόγειο και την Μέση Ανατολή και για τα οικονομικά και για τα γεωπολιτικά οφέλη που προσφέρουν οι περιοχές αυτές.

Οι επιλογές των παικτών στους οποίους θα στηριχθούν οι ΗΠΑ έχουν διευρυνθεί. Δεν είναι, μόνο, το Ισραήλ στο οποίο και γύρω από το οποίο αναπτύσσουν τις συνεργασίες τους. Είναι και η Σαουδική Αραβία, τα Εμιράτα, ακόμη και η Συρία με το νέο καθεστώς.

Το παιχνίδι, έτσι γίνεται περίπλοκο στη Μέση Ανατολή με μαύρη τρύπα για τις ΗΠΑ το Ιράν. Την Τεχεράνη δεν την έχει θέσει στο στόχαστρό της η Ουάσιγκτον λόγω της αντιπαράθεσής της με το Ισραήλ. Οι Αμερικανοί δεν θέλουν το ιρανικό καθεστώς διότι αποτελεί μέσον παρουσίας των αντιπάλων τους, Κίνας και Ρωσίας ως εισόδου στην Μεσόγειο. Η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος βρίσκεται στα αμερικανικά σχέδια ενδεχομένως μέσω του κουρδικού παράγοντα.

Υποτίθεται ότι ο IMEC  είναι η στρατηγική επιλογή των ΗΠΑ για την Ανατολική Μεσόγειο και Μέση Ανατολή αλλά η Ουάσιγκτον παίζει σε πολλούς χάρτες και πολλαπλά παιχνίδια. Δημιουργεί μια αβεβαιότητα η οποία έχει καταγραφεί στο Ισραήλ.

Μέσα σε αυτό το σύνθετο γεωπολιτικό παιχνίδι η Ελλάδα...

 

ΝουΔο-γαλαζαίοι ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΚΩΛΟΤΟΥΜΠΟ-ΚΟΜΑΝΕΤΣΗΔΕΣ: Το ενεργειακό Βατερλώ 4

 

 Του ΚΩΣΤΑ ΣΤΟΥΠΑ

Οι αντιδράσεις πολλών απέναντι στην ανακολουθία που χαρακτηρίζει τους κυβερνητικούς προσανατολισμούς ως προς την ενεργειακή στρατηγική της χώρας είναι εύλογες.

Μόλις πριν από 3-4 χρόνια κορυφαίοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι έκαναν δηλώσεις που χαρακτήριζαν τους υδρογονάνθρακες ως βαρβαρικό κατάλοιπο του παρελθόντος, ενώ τώρα θεωρούν μεγάλη επιτυχία το γεγονός ότι η χώρα ξεκινά γεωτρήσεις.

Τον Απρίλιο του 2021 ο τότε υπουργός Εξωτερικών Ν. Δένδιας είχε δηλώσει:

«Η Ελλάδα πιστεύει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας… δεν πρόκειται να αρχίσει να σκάβει τον βυθό της Μεσογείου για να βρει αέριο και πετρέλαιο… Από οικονομικής άποψης δεν οραματίζομαι την Ελλάδα να γίνει χώρα παραγωγής πετρελαίου. Το Αιγαίο… είναι παράδεισος, δεν σκοπεύουμε να το μετατρέψουμε σε Κόλπο του Μεξικού».

Ένα χρόνο περίπου αργότερα, τον Φεβρουάριο του 2022, είχε αναφέρει:

«Ακόμα και αν ξεκινήσουμε τώρα, θα χρειαστούν 20 χρόνια για να ωριμάσουν [τα έργα] και πιστεύουμε ότι μέχρι τότε θα είναι αδιάφορα» (αναφερόμενος στην εκμετάλλευση υδρογονανθράκων).

Τι έχει αλλάξει από τότε;

Τα πάντα. Η στρατηγική της ΕΕ για ενεργειακή μετάβαση, που στηριζόταν ως γέφυρα στο ρωσικό φυσικό αέριο, έχει ανατραπεί. Μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρώπη απομακρύνεται από την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία.

Η κακοσχεδιασμένη ενεργειακή μετάβαση από τα «πράσινα» και «κόκκινα» επιτελεία γραφειοκρατών της ΕΕ έχει εκτινάξει τις τιμές και απειλεί με στραγγαλισμό την παραγωγική βάση και τα νοικοκυριά.

Η Γερμανία του Μερτς, μετά τις κυβερνήσεις Μέρκελ - Πρασίνων, Μέρκελ - Σοσιαλδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών–Πρασίνων, σχεδιάζει την επάνοδο της πυρηνικής ενέργειας.

 

Ανάλογες είναι οι εξελίξεις και στις ΗΠΑ μετά την εκλογή του προέδρου Τραμπ, που βάζει στον πάγο όλα τα μεγαλεπήβολα «πράσινα» σχέδια των Δημοκρατικών.

Αυτό που αλλάζει διεθνώς στη Δύση είναι ότι η πλήρης εξάλειψη της καύσης υδρογονανθράκων, στο πλαίσιο της πρόληψης της κλιματικής αλλαγής, ως χρονικός ορίζοντας θα επιμηκυνθεί στο μέλλον.

Με το προηγούμενο όριο, περί το 2050, η μείωση της χρήσης υδρογονανθράκων θα ήταν δραστική. Με αυτόν τον χρονικό ορίζοντα, οι περισσότερες έρευνες θα έπρεπε να σταματήσουν. Πολλές μεγάλες εταιρείες έρευνας και εξόρυξης σταμάτησαν να επενδύουν, φοβούμενες ότι θα μείνουν με χρέη στις τράπεζες και τα κοιτάσματα ανεκμετάλλευτα λόγω πτώσης της ζήτησης.

Τα τελευταία χρόνια αλλάζει η προσέγγιση ως προς τον ορίζοντα της ενεργειακής μετάβασης. Οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες επανέρχονται και ξεκινούν σχέδια που είχαν εγκαταλείψει.

Έτσι εξηγούνται οι αλλαγές πλεύσης.

Κάποιοι θα αναρωτηθούν: «Μα δεν μπορούσαν να προβλέψουν αυτές τις εξελίξεις;»

Ακόμη και αν το έκανε κάποιος, μόνο να ζημιωθεί μπορούσε. Θα χάναμε τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις για την ενεργειακή μετάβαση και τη βιωσιμότητα, χωρίς να εξασφαλίσουμε κάποιο πλεονέκτημα.

Ακόμη και αν η Ελλάδα ήθελε να προχωρήσει κόντρα στο ρεύμα, στην εξερεύνηση και ανάπτυξη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, δεν έβρισκε εταιρείες να το κάνουν. Για την ακρίβεια, ήταν οι ίδιες οι μεγάλες εταιρείες που ανέβαλαν ή εγκατέλειψαν τα σχέδια για γεωτρήσεις.

Τώρα είναι εκείνες που επανέρχονται, καθώς αλλάζει η διεθνής προσέγγιση. Η εκλογή Τραμπ, παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την αλλαγή, όπως καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να παίξει και για την ΕΕ η άνοδος στην εξουσία ηγετών όπως η Λεπέν στη Γαλλία και το AfD στη Γερμανία.

Κάποιοι θα αναρωτηθούν: «Και με την κλιματική αλλαγή τι θα γίνει;»

Μάλλον ό,τι ήταν να γίνει, θα γίνει. Ακόμη και αν η Ευρώπη κατάφερνε να μειώσει το μερίδιό της σε εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από το 8% στο 4% των παγκόσμιων εκπομπών, η επίδραση θα ήταν μηδαμινή.

Ο υπόλοιπος κόσμος συνεχίζει να καίει φθηνό, ρυπογόνο άνθρακα, αποσπώντας την παραγωγική βάση της Δύσης. Ο «ευαίσθητος» δυτικός άνθρωπος επέβαλε αυστηρούς κανόνες στις δικές του επιχειρήσεις με πέναλτι ρύπων, χωρίς να μειώσει την καταναλωτική του βουλιμία και άνεση. Η παραγωγή μεταφέρθηκε στις αναπτυσσόμενες χώρες και μαζί με αυτήν οι ρύποι στην ατμόσφαιρα πολλαπλασιάστηκαν, καθώς εκεί δεν υπάρχουν καθόλου κανόνες.

Η άνοδος της γεωπολιτικής έντασης καταδεικνύει τώρα τους κινδύνους της…

 

ΝουΔο-γαλαζαίοι ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΚΩΛΟΤΟΥΜΠΟ-ΚΟΜΑΝΕΤΣΗΔΕΣ: Η ετερόφωτη Δημοκρατία

Του ΠΑΣΧΟΥ ΜΑΝΔΡΑΒΕΛΗ 

 Την περασμένη εβδομάδα είχαμε μια τεράστια στροφή πολιτικής της Ελλάδος σε ό,τι αφορά το ενεργειακό μας δόγμα. 

Μέσα σε πανηγυρισμούς και παράτες κρύφτηκε ότι από τη «νέα, φιλόδοξη εθνική στρατηγική για την ενέργεια, το περιβάλλον και το κλίμα», που «θα κλείσουμε όλους τους λιγνιτικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το τέλος του 2028» (Κυριάκος Μητσοτάκης, Γενική Συνέλευση ΟΗΕ, 27.9.2019), περάσαμε στο δόγμα «drill, baby, drill» του Ντόναλντ Τραμπ. Εξ ου και οι υπερβολές για ενεργειακή αυτονομία της χώρας ή, ακόμη χειρότερα, ότι «θα γίνουμε το Κατάρ της Ανατολικής Μεσογείου».

Είναι μια κίνηση απολύτως κατανοητή από γεωπολιτικής σκοπιάς

Η Ελλάδα ζει με το διαρκές άγχος εξ ανατολών, την Τουρκία, που τα τελευταία χρόνια του Ταγίπ Ερντογάν απέκτησε ανησυχητικά χαρακτηριστικά. Η γείτων κυβερνάται από ένα καθεστώς τύπου Βλαντιμίρ Πούτιν, κάτι που φαίνεται από την υποχώρηση της δημοκρατίας στο εσωτερικό –φυλακίσεις αντιπολιτευόμενων ηγετών, κλείσιμο μέσων ενημέρωσης κ.λπ.– και τις αναθεωρητικές ρητορικές σε ό,τι αφορά τις διεθνείς σχέσεις, με κύριο χαρακτηριστικό την ανασκαφή περασμένων μεγαλείων.

Συνεπώς, η ύπαρξη αμερικανικών –έστω βρώμικων– κολοσσών στην περιοχή, συν το «δωράκι» του κάθετου αγωγού στον ασταθή ηγεμόνα, που συμφώνως με τα σχέδια θα μεταφέρει το ακριβό σχιστολιθικό αέριο μέχρι την Ουκρανία, αποτελούν πρωτίστως αμυντικά και ουχί οικονομικά πλεονεκτήματα, διότι δεν ξέρουμε πόσο θα κρατήσουν. Η τεχνολογία, η οικονομία και ο κόσμος αλλάζουν ταχύτερα απ’ όσο μπορούμε να φανταστούμε. Ο Πούτιν είναι 73 ετών, ο πόλεμος στην Ουκρανία κάποια στιγμή θα σταματήσει και μπορεί σε λίγα χρόνια οι αγορές να στραφούν πάλι στο φθηνό ρωσικό αέριο κάνοντας τον αγωγό ασύμφορο.

Αυτό όμως που πρέπει να μας απασχολήσει είναι η μηχανική της αλλαγής του ενεργειακού μας δόγματος. Εγινε και αυτή ασυζητητί. Οπως ορθώς παρατήρησε η κ. Αννα Διαμαντοπούλου,
«να κάνουμε εξορύξεις αλλά πρέπει να δούμε τις συμφωνίες, ποια είναι τα έσοδα της χώρας; (…) Δεν πρέπει να ξέρουμε τι επενδύσεις θα χρειαστούν στη χώρα μας για τον κάθετο αγωγό υγροποιημένου αερίου; (…) Είναι δυνατόν να μην έχει γίνει συζήτηση στη Βουλή για τέτοιες μεγάλες συμφωνίες, που δεσμεύουν τη χώρα για τα επόμενα 30 χρόνια και αφορούν εξάρτηση από μία πηγή; (…) Τι είδους δημοκρατία είναι αυτή που ανακοινώνουμε, πανηγυρίζουμε, βγαίνουμε φωτογραφίες και όλοι λέμε “ωσανά”. Μπορεί να είναι όλα θετικά, αλλά δεν πρέπει να γίνει αυτή η συζήτηση;» (ΣΚΑΪ, 12.11.2025).

Γράφαμε παλαιότερα για το ετερόφωτον της Ελληνικής Δημοκρατίας. 

Ο κοινοβουλευτισμός άντεξε διότι δυτικοσπουδαγμένες ελίτ εργάζονταν για το καταγωγικό όραμα του ελληνικού κράτους, που στόχος ήταν –κατά πως λέει η Διακήρυξη της Α΄ Εθνικής Συνέλευσης Επιδαύρου (1822)– «να εξομοιωθώμεν με τους λοιπούς συναδέλφους μας Ευρωπαίους χριστιανούς». Αναρωτιόμασταν τι μπορεί να συμβεί τώρα που «οι συνθήκες αλλάζουν. Η Δημοκρατία υποχωρεί στις δυτικές χώρες, αυτές που είχαμε οδηγό και πρότυπο» («Το φιλελεύθερο κενό», 2.11.2025).

Αυτή η ξαφνική και τεράστια αλλαγή του ενεργειακού δόγματος υπογραμμίζει τους παραπάνω φόβους. Οχι ότι θα αντιδρούσε κανείς –το εξ ανατολών άγχος είναι διακομματικό– ή ό,τι δεν έπρεπε να γίνει. 

 Ομως η στροφή από το «η Ελλάδα πιστεύει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και δεν πρόκειται να αρχίσει να σκάβει τον βυθό της Μεσογείου για να βρει αέριο και πετρέλαιο» (Νίκος Δένδιας, Arab News, 21.4.2021) στους σημερινούς πανηγυρισμούς για τις δοκιμαστικές εξορύξεις, είναι...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Τι παίζεται νοτίως της Κρήτης

 Του ΚΩΣΤΑ ΣΤΟΥΠΑ

Αν επαληθευτεί η εκτίμηση της Αμερικανικής Γεωλογικής Υπηρεσίας στα βάθη της Ανατολικής Μεσογείου υπάρχουν περί τα 122 με 227  τρισ. κυβικά πόδια φυσικό αέριο και 1,7 εκατ. βαρέλια πετρελαίου.

Προκειμένου να λάβουμε μια εικόνα των μεγεθών τα 122 με 225 τρισ. κυβικά πόδια ισοδυναμούν με 3.456 έως 6.427 κυβικά χιλιόμετρα.

Με βάση τα στοιχεία της ΕΙΑ, στις αρχές του 2021, τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα φυσικού αερίου ανήκαν σε τρεις χώρες: το Ιράν, τη Ρωσία και το Κατάρ.

Με βάση τις εκτιμήσεις αυτές η Ρωσία κατέχει περί τα 47.600 κυβικά χιλιόμετρα και ακολουθούν το Ιράν με 33.100 έως 33.800, το Κατάρ με 23.900, οι ΗΠΑ 17.7010, το Τουρκμενιστάν με 10.000, η Σαουδική Αραβία με 9.400, η Κίνα με 6,650 τα ΗΑΕ με 6.090 κλπ.

Από τα στοιχεία αυτά είναι φανερό πως μια ποσότητα 3.500 με 6.500 κυβικά χιλιόμετρα είναι ένα υπολογίσιμο μέγεθος με βάση τα διεθνή δεδομένα. Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως οι ποσότητες αυτές στο βαθμό που είναι εκμεταλλεύσιμες μπορεί να καλύψουν τις ανάγκες της Ευρώπης για τα επόμενα 30-50 χρόνια.

Οι χώρες που μοιράζονται την Ανατολική Μεσόγειο είναι η Ελλάδα, η Λιβύη, η Κύπρος, η  Αίγυπτος, το Ισραήλ, ο Λίβανος, η Συρία και η Τουρκία.

Κατά συνέπεια οι ποσότητες αυτές κατανέμονται στις παραπάνω χώρες τυχαία αλλά και κατ’ αναλογία της έκτασης των θαλάσσιων ζωνών τους.

Όσο μεγαλύτερη ΑΟΖ έχει μια χώρα τόσο μεγαλύτερες και οι πιθανότητες να διαθέτει μεγαλύτερες ποσότητες. 

Η τυχαιότητα συναρτάται των γεωλογικών σχηματισμών που υπάρχουν κάτω από τη θάλασσα της Ανατολικής Μεσογείου και των πιθανών ποσοτήτων υδρογονανθράκων που έχουν παγιδευτεί εκεί.

Αυτά τα στοιχεία παραμένουν άγνωστα. Εκτός ελαχίστων περιπτώσεων προς το παρόν μιλάμε μόνο για αυξημένες πιθανότητες.

Με πιθανότερο το σενάριο πως η ενεργειακή μετάβαση θα προχωρήσει μεν αλλά με πιο αργούς ρυθμούς, η εξασφάλιση των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ για 30-50 χρόνια από μια επιπλέον από τις υπάρχουσες, πηγές είναι στρατηγικής σημασίας γιατί την απεγκλωβίζει από την εξάρτηση από τα αποθέματα της Ρωσίας και των ΗΠΑ.

Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ρωσία εκτός του οικονομικού οφέλους από την προμήθεια υδρογονανθράκων στην ΕΕ έχουν και γεωπολιτικά οφέλη καθώς ο ενεργειακός έλεγχος τους εξασφαλίζει πολιτική επιρροή πάνω σε μια από τις πλουσιότερες περιοχές του πλανήτη.

Η Τουρκία λόγω της ιδιορρυθμίας της γεωγραφίας, των διεθνών συνθηκών και του διεθνούς δικαίου, ενώ είναι μια χώρα με μεγάλη έκταση, πληθυσμό περί τα 80 εκατ. και ΑΕΠ περί το 1 τρισ. δολάρια ελέγχει τις μικρότερες θαλάσσιες ζώνες στην επίμαχη περιοχή.

Αν εφαρμοστεί το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας και η ΑΟΖ της Ελλάδα φτάσει να οριοθετηθεί με αυτή της Κύπρου η Τουρκία θα μείνει εκτός του ενεργειακού «πάρτι» που ετοιμάζεται στην περιοχή.

Πρέπει να θεωρείται όμως απίθανο η Τουρκία, σε μια φάση δυναμικής πληθυσμιακής και οικονομικής ανάπτυξης που ονειρεύεται την ανασύσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, να αφήσει τις άλλες χώρες της περιοχής να αποκτήσουν για τα επόμενα 50 χρόνια ένα τόσο σημαντικό πλεονέκτημα.

Υπό αυτό το πρίσμα  θα πρέπει να ερμηνεύσουμε τη σύγκρουση με τη Δύση που την έθεσε εκτός των F-35, το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας, την παρουσία στην Λιβύη και τη συμπόρευση με τις περισσότερες ισλαμιστικές οργανώσεις της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.

Η Τουρκία έλαβε αποστάσεις από τη Δύση προκειμένου να καταφέρει να αναδειχθεί σε περιφερειακή δύναμη στην περιοχή και όχι στον «χαμάλη» που θα εξασφαλίζει την ασφάλεια αυτής.

Ο έλεγχος των ενεργειακών πηγών της Αν. Μεσογείων και ροών από τη Μέση Ανατολή προσφέρει στην Τουρκία ένα μοχλό ισχύος απέναντι στην Ευρώπη.

Επίσης, η ανακάλυψη και εκμετάλλευση κάποιων αξιόλογων κοιτασμάτων στην Α. Μεσόγειο μειώνει τη μελλοντική εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία. Αυτό σημαίνει πως ένα μέρος των τεράστιων αποθεμάτων υδρογονανθράκων της Ρωσίας θα μείνουν για πάντα στο έδαφος, όταν ο πλανήτης αρχίζει να χρησιμοποιεί άλλες μορφές ενέργειας.

Είναι παιδαριώδες λοιπόν να θεωρούμε πως η Τουρκία θα δεχτεί την ακύρωση του τουρκολυβικού μνημονίου και του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» επειδή δυο αμερικάνικες πετρελαϊκές εταιρείες αποδέχονται τις ελληνικές θέσεις για τα σύνορα στην περιοχή.

Η Τουρκία πριν μερικά χρόνια για τους S-400 δεν δίστασε να τα βάλει με τις ΗΠΑ και ολόκληρη της Δύση. Δύσκολα θα κάνει πίσω σε κάτι που θα αλλάξει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή για τα επόμενα 50 χρόνια.

Αυτό σημαίνει πως είναι θέμα χρόνου να...

 

ΝουΔο-γαλαζαίικο ΣΟΥΡΓΕΛΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΙΚΟ: Ανεμομαζώματα, αδικοσκορπίσματα

 

Του Πάσχου Μανδραβέλη

Λίγοι γνωρίζουν ότι οι κάτοικοι των περιοχών στις οποίες εγκαθίστανται σταθμοί ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, λαμβάνουν μια έκπτωση στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος. Δεν είναι πολλά λεφτά, αλλά είναι μια δίκαιη ανταπόδοση των ηλεκτροπαραγωγών εταιρειών για την όποια όχληση προκαλούν με τα έργα τους.

Το σύστημα λειτούργησε καλά, μέχρι που ο μπιζιμποντισμός του υπουργείου Περιβάλλοντος αποφάσισε καλοκαιριάτικα να το… μεταρρυθμίσει. Εως τον περασμένο Αύγουστο η έκπτωση ήταν ανάλογη της κατανάλωσης. Ετσι, ενώ το ποσοστό έκπτωσης ήταν ενιαίο για όλους, οι μόνιμοι κάτοικοι που εκ των πραγμάτων καίνε περισσότερο ρεύμα, επωφελούντο περισσότερο από εκείνους που, π.χ., άνοιγαν το εξοχικό τους για 15 ημέρες.

Παραδόξως πώς, στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Θεόδωρο Σκυλακάκη και στην υφυπουργό του κ. Αλεξάνδρα Σδούκου δεν άρεσε ο συγκεκριμένος επιμερισμός κι έβαλαν το ποσό των ΑΠΕ στην κλίνη ενός γραφειοκρατικού Προκρούστη. Οπως προκύπτει από ερώτηση στη Βουλή της κ. Καλλιόπης Βέττα (ΣΥΡΙΖΑ) και παρέμβαση του κυβερνητικού βουλευτή κ. Στάθη Κωνσταντινίδη, στις 22 Αυγούστου –ντάλα καλοκαίρι δηλαδή– δημοσιεύτηκε μια απόφαση, συμφώνως με την οποία το τέλος από την επιβάρυνση των ΑΠΕ δεν θα επιμερίζεται αναλογικώς με την κατανάλωση αλλά ανά παροχή. Ετσι, κάποιος που ζει κάτω από τις ανεμογεννήτριες θα έχει μικρότερη έκπτωση, ενώ κάποιος άλλος, που μπορεί να μην κατοικεί καθόλου στην περιοχή, θα του ‘ρχονται λεφτά!

Είναι άγνωστο σε τι και (πρωτίστως) ποιους εξυπηρετεί η εν λόγω απόφαση με το ακραιφνώς γραφειοκρατικό όνομα ΥΠΕΝ/Δ Α.Π.Ε.ΕΚ/86389/2479/2024.

Το πρόβλημα είναι, όπως γράφει ο βουλευτής της Ν.Δ. κ. Κωνσταντινίδης, ότι...

 

ΝουΔο-γαλαζαίικο ΧΡΕΟΚΟΠΗΜΕΝΟ ΚΡΥΦΟ-ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΥΛΟ-ΧΑΝΕΙΟ: Η πράσινη "φούσκα"

 Του Κώστα Στούπα

Ένας κλάδος που καταναλωτές και καπιταλιστές ζητούν ευρεία κρατική ρύθμιση και διατιμήσεις είναι αυτός της ηλεκτρικής ενέργειας. Αν το πολιτικό σύστημα υποχωρήσει σε αυτό, να είστε σίγουροι πως μετά από λίγα χρόνια θα 'χουμε ρεύμα όπως στην Κούβα: δυο-τρεις ώρες την ημέρα.

Οι καταναλωτές γκρινιάζουν γιατί πρέπει να επιλέξουν κάποιο από τα χρωματιστά τιμολόγια, καθένα από τα οποία έχει διαφορετικούς όρους. Διατείνονται πως ο οικονομικός αναλφαβητισμός δεν τους επιτρέπει να διακρίνουν τις διαφορές μεταξύ των όρων.

Τούτο μοιάζει με υπεκφυγή. O πραγματικός λόγος για τους περισσότερους είναι πως τους τρομάζει το ρίσκο της ελεύθερης επιλογής. Ο Εριχ Φρόμ έχει γράψει ένα ολόκληρο βιβλίο με τίτλο "ο φόβος μπροστά στην ελευθερία".

Το κράτος πρόνοιας, η υπερπροστατευτική οικογένεια, οι ανέσεις και η ασφάλεια του σύγχρονου τρόπου ζωής έχουν απονευρώσει τον σύγχρονο άνθρωπο από το ένστικτο επιβίωσης.

Η αριστερίστικες "αρλούμπες" που διδάσκουν τα περισσότερα μαθήματα στα  πανεπιστήμια στα οικονομικά, καθιστούν οικονομικά αναλφάβητους ακόμη και τους οικονομολόγους.

Στη βασική και μέση εκπαίδευση τα μαθήματα οικονομικών απουσιάζουν ή γίνονται με τρόπο ακατανόητο.

Οι αφελείς ψηφοφόροι έχουν την ψευδαίσθηση πως αν επιλέξει το κράτος ένα τιμολόγιο με παντού και πάντα φθηνό ρεύμα για όλους, θα αποφύγουν το ρίσκο των ανατιμήσεων που λαμβάνουν χώρα κατά καιρούς λόγω συγκυριακών ή μόνιμων εξελίξεων.

Όμως, το κράτος δεν κάνει τίποτα τζάμπα. Όταν επιδοτεί το ρεύμα για να μην ανέβουν οι λογαριασμοί παίρνει τα λεφτά από τους φόρους. Στην ουσία βάζει τους πιο παραγωγικούς και καλύτερα αμειβόμενους να πληρώνουν και τους λογαριασμούς των πιο αδύναμων.

Θεωρητικά, χριστιανικά και κοινωνικά ακούγεται σωστό. Πρακτικά όμως, όταν οι τιμές επιδοτούνται δεν υπάρχει κίνητρο να μειωθεί η κατανάλωση και να πέσουν οι τιμές.

Επίσης, η υπερβολική φορολογική και συνταξιοδοτική επιβάρυνση των δυναμικών κατηγοριών των εργαζόμενων διώχνει αυτούς που έχουν υψηλότερη ειδίκευση εκτός χώρας. Πίσω μένουν όσοι δεν μπορούν να πάρουν περισσότερα χρήματα έξω λόγω χαμηλότερης ειδίκευσης ή απροθυμίας για εντατικότερη εργασία. Αν συνεχίσουν να φεύγουν όμως οι αξιωματικοί από έναν στρατό, αυτός διαλύεται. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει αν μειωθεί ο αριθμός των εργατριών σε μια κυψέλη. Αν υπερβούν ένα ποσοστό οι βασίλισσες και οι κηφήνες, η κυψέλη διαλύεται.

Η Ελλάδα όμως, είναι το μέρος του κόσμου όπου την παρέμβαση του κράτους και τη ρύθμιση της αγοράς ζητούν και οι καπιταλιστές. Οι καπιταλιστές τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες από άνθρωποι της καινοτομίας και του ρίσκου έχουν καταντήσει σαν τους δημόσιους υπάλληλους που περιμένουν από το κράτος να "βρέξει" κέρδη.

Διάβαζα λοιπόν, τις προάλλες πως οι επενδυτές στις επιδοτούμενες ΑΠΕ ζητούν αποζημιώσεις για τις ώρες που το σύστημα, λόγω υπερπροσφοράς, τους πετάει εκτός συστήματος.

Κατά την έννοια αυτή και ο φούρναρης της γειτονιάς μου όταν του μένουν απούλητα τα ψωμιά θα πρέπει να αποζημιώνεται από τους πελάτες, αγοράζουν δεν αγοράζουν καρβέλια.

Στην Ελλάδα, όπως παντού στην Ευρώπη, τις τελευταίες δεκαετίες οι επενδύσεις στις ΑΠΕ επιδοτούνται από τους καταναλωτές μέσω του κονδυλίου ΕΤΜΕΑΡ που αναφέρεται στους λογαριασμούς. Δηλαδή, ο καθένας που είχε μια άκρη στο κράτος που μοίραζε άδειες έπαιρνε μια άδεια, τη μοσχοπουλούσε σε κάποιον μακροπρόθεσμο εκ του ασφαλούς επενδυτή, ο οποίος πουλούσε ρεύμα, όχι με τιμές αγοράς αλλά με προσυμφωνημένες (κρατική ρύθμιση).

Τα ρίσκα ήταν μηδενικά και τα κέρδη εξασφαλισμένα για τους …καπιταλιστές του γλυκού νερού.

Οι επενδύσεις αυξήθηκαν και πλήθυναν χωρίς να υπάρξει καμιά πρόνοια για αποθήκευση του ρεύματος προκειμένου αυτό να είναι διαθέσιμο και τις ώρες που ο κόσμος το χρειάζεται αλλά δεν έχει ήλιο, ούτε φυσάει.

Οι συνθήκες αυτές έχουν οδηγήσει στη δημιουργία μιας πράσινης "φούσκας" και στην Ελλάδα να έχουν γίνει, να συνεχίζουν να γίνονται και να σχεδιάζονται επενδύσεις που για κάποιες ώρες της ημέρας θα παράγουν όση ενέργεια θα χρειάζονταν μια χώρα με τον πληθυσμό και τη βαριά βιομηχανία της Γερμανίας.

Ήδη. από τις 10 το πρωί μέχρι το βράδυ τώρα το καλοκαίρι που έχει ηλιοφάνεια η παραγωγή και η προσφορά ηλεκτρικού ρεύματος είναι τόσο μεγάλη που υπερτερεί της ζήτησης και απειλεί να ρίξει το σύστημα προκαλώντας μπλακ-αουτ. Για να μην καταρρεύσει το σύστημα πολλές μονάδες τις βγάζουν εκτός και δεν τους καταβάλουν χρήματα.

Οι επιχειρήσεις παραγωγής ρεύματος λοιπόν απαιτούν από τους καταναλωτές να τους πληρώνουν, είτε αγοράζουν είτε δεν αγοράζουν το ρεύμα τους.

Επίσης, τις μεσημεριανές ώρες που η παραγωγή είναι μεγάλη και η ζήτηση μικρή στο Χρηματιστήριο της Ενέργειας διαμορφώνονται αρνητικές τιμές. Ανάλογα με το πότε ο παραγωγός έχει λάβει την άδεια για την επένδυση αμείβεται.

Το πλέον ευτράπελο είναι πως…

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Eυρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική και προκλήσεις για την Ελλάδα

 

Άρθρο Γνώμης του Αντιστρατήγου ε.α. Σταύρου Κουτρή
Υποψηφίου Ευρωβουλευτού με τη ΝΙΚΗ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι υπερβολικά εξαρτημένη από εισαγωγές ενέργειας, κυρίως πετρελαίου και φυσικού αερίου, άρα και ευάλωτη, όπως έδειξε η αυξημένη αστάθεια της αγοράς ενέργειας των τελευταίων χρόνων, ειδικά μετά την 24η Φεβ 2022 και την 7η Οκτ 2023. 

Παράλληλα, η ευρωπαϊκή παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας, ευθύνονται για ένα μεγάλο μέρος των αερίων θερμοκηπίου, παρά τον φιλόδοξο στόχο της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.

Από την άλλη, η ευρωπαϊκή στροφή προς ένα σύστημα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι παραπάνω παθογένειες, είναι σημαντική, αλλά δεν μπορεί να είναι μονόδρομος για τη διασφάλιση βιώσιμου και ανεξάρτητου ενεργειακού εφοδιασμού.

Σήμερα, πάνω από το 20% της ενέργειας που καταναλώνει η ΕΕ προέρχεται από ΑΠΕ, ενώ σύμφωνα με την “Green Deal”, τέθηκε ο στόχος του 42,5-45%  για το 2030.

Παράλληλα με τις ΑΠΕ, η Ευρώπη προωθεί επίσης τη μείωση κατανάλωσης ενέργειας κατά τουλάχιστον 11,7%, τα αέρια χαμηλών εκπομπών άνθρακα που παράγονται από βιομάζα όπως το βιομεθάνιο, αλλά κυρίως το υδρογόνο.

Προς το παρόν ωστόσο,  το υδρογόνο αποτελεί μόνο το 2% του ενεργειακού μείγματος της ΕΕ, με το 95% αυτού να παράγεται από ορυκτά καύσιμα, τα οποία απελευθερώνουν 70-100 εκατομμύρια τόνους C02 ετησίως. Οπότε, το μόνο είδος υδρογόνου που μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας, είναι το πράσινο υδρογόνο, διότι κατά τη διαδικασία παραγωγής του (ηλεκτρόλυση του νερού με τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ) δεν εκπέμπονται αέρια του θερμοκηπίου.

Η μετάβαση βέβαια στο υδρογόνο και τις ΑΠΕ, είναι πιο εύκολο να ειπωθεί παρά να πραγματοποιηθεί. Υπάρχουν πολλά θέματα που πρέπει να διευθετηθούν, όχι μόνο από τεχνικής, οργανωτικής, και οικονομικής απόψεως, αλλά και από απόψεως ελλείψεων και αδυναμιών.

Όσον αφορά στις ΑΠΕ, υφίστανται προβληματισμοί που οφείλονται στο ότι είναι διαλυπτόμενες (νύχτα, έλλειψη ανέμου κ.α), η παραγόμενη ενέργειά τους δεν μπορεί να αποθηκευτεί σε μεγάλες ποσότητες, έχουν μεγάλο κόστος κατασκευής, χαμηλή ενεργειακή πυκνότητα και υπάρχει έλλειψη πρώτων υλών για την κατασκευή των ιδίων αλλά και των απαιτούμενων συσσωρευτών.  

Είναι λοιπόν πρόδηλο, ότι μόνες τους οι ΑΠΕ δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ενεργειακή επάρκεια, ούτε να εγγυηθούν την ενεργειακή ασφάλεια, ενώ απαιτείται ωρίμανση της τεχνολογίας για εξασφάλιση υψηλότερης απόδοσης, πράγμα που σημαίνει ότι χρειάζονται πόροι και χρόνος, για την εξέλιξή της.

Από τη άλλη, τα προβλήματα του υδρογόνου αφορούν στην αποτελεσματική και ασφαλή παραγωγή, αποθήκευση, διανομή, ακόμα και στην τελική του χρήση, αφού πρέπει να τηρούνται υψηλά στάνταρ υλικών, κανόνων χειρισμού, ασφάλειας και εκπαίδευσης. Πηγή ανησυχίας επίσης αποτελεί ο τριπλάσιος όγκος των εγκαταστάσεων, σε σχέση με αυτόν του φυσικού αερίου (Φ.Α), που απαιτείται για την αποθήκευσή του. Όπως γίνεται λοιπόν αντιληπτό, τα χαρακτηριστικά του υδρογόνου δεν αφήνουν κανένα περιθώριο για λάθη, ενώ υφίστανται προκλήσεις ως προς την κλίμακα παραγωγής και την ανταγωνιστικότητα του πράσινου υδρογόνου, λόγω υψηλού κόστους παραγωγής του.

Όμως το σημαντικότερο όλων και εκεί που πρέπει να επικεντρώνεται το δικό μας ενδιαφέρον και προσπάθεια, είναι ότι η πράσινη μετάβαση της ευρωπαϊκής οικονομίας, που φυσικά είναι επιδιωκόμενη και από την Ελλάδα, πρέπει να συνοδευτεί από τη βελτίωση της πρόσβασης των επιχειρήσεων και των καταναλωτών σε καθαρή, προσιτή και ασφαλή ενέργεια, αλλά παράλληλα και σε πιο ανθεκτική και βιώσιμη αγορά ενέργειας.

Ιδιαίτερα, σε οικονομίες όπως η ελληνική, θα πρέπει να διεκδικηθεί περισσότερος χρόνος και παροχή ισχυρών κινήτρων προσαρμογής, σε σχέση με αυτά που προβλέπουν οι στόχοι της ΕΕ, ώστε να επιτευχθεί ενίσχυση της ζήτησης, ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών και βελτίωση ενεργειακής απόδοσης, πράγμα που θα επιτρέψει να μειωθούν οι ενεργειακοί φόροι και τέλη, αλλά κυρίως θα δώσει τη δυνατότητα στον Έλληνα καταναλωτή να ανταποκριθεί στα κόστη αυτής της μετάβασης.

Η Ελλάδα εντωμεταξύ, είναι αναγκαίο να επενδύσει, αλλά και να προσελκύσει επενδύσεις ώστε να εκμεταλλευθεί η ίδια την ενέργεια από τις ΑΠΕ της και συγχρόνως να καταστεί σημαντικός παραγωγός πράσινου υδρογόνου και γενικότερα ενέργειας, με έργα που θα  κατασκευάζονται μετά από έγκυρες και ακριβείς περιβαλλοντολογικές μελέτες και μελέτες σκοπιμότητας.

Ακόμη, είναι απαραίτητο να διεκδικηθεί, σε επίπεδο Ευρώπης, μια ολοκληρωμένη και ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, αλλά και ελευθερία στην εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων του κάθε κράτους, όπως του λιγνίτη που διαθέτει η Ελλάδα, αλλά και του πετρελαίου και φυσικού αερίου που μπορούν να αρχίσουν να εξορύσσονται στην επόμενη δεκαετία, ώστε να επωφελείται κάθε ευρωπαίος και κυρίως κάθε Έλληνας πολίτης από την πρόσβαση που θα έχει σε προσιτή και καθαρή ενέργεια, με ανάλογη εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιών. Συγχρόνως δε, θα πρέπει να ελεγχθεί, να αξιολογηθεί και να πιστοποιηθεί κάθε εισαγωγή ενέργειας, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Επίσης, οι ελληνικές κυβερνήσεις πρέπει να σταματήσουν τις ολιγωρίες και να ασκήσουν σταθερή και σθεναρή πολιτική για ανακήρυξη ΑΟΖ, συνολικά και προς όλες τις κατευθύνσεις, που θα συνοδεύεται από συμφωνίες έρευνας και κατόπιν εξόρυξης των υδρογονανθράκων (πετρέλαιο και ΦΑ) που ανήκουν στην Ελλάδα. Είναι επίσης αναγκαία η άμεση ενεργειακή διασύνδεση της ηπειρωτικής Ελλάδας με τη νησιωτική, αλλά και η προώθηση της περαιτέρω διασύνδεσής της με την αδελφή Κύπρο και γειτονικά φιλικά κράτη (Αίγυπτο, Ιταλία, Βουλγαρία, κ.τ.λ), ώστε να επιτευχθεί αφενός δραστική μείωση του ενεργειακού κόστους και ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού, αφετέρου δε, έμπρακτη άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και σε δεύτερο χρόνο, μείωση των εισαγωγών ενέργειας και αύξηση επιρροής στα επωφελούμενα κράτη.  

Εν κατακλείδι...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η εκμετάλλευση του Αιγαίου


Του ΠΑΣΧΟΥ ΜΑΝΔΡΑΒΕΛΗ

Η συζήτηση περί «μιας και μόνης διαφοράς με την Τουρκία» έχει κι ένα μοναδικό, αλλά πολύ ελληνικό, χαρακτηριστικό. Γίνεται χωρίς στοιχεία. Εχουμε, πάλι, ένα κέλυφος συνθημάτων χωρίς περιεχόμενο.

  Ετσι, πολλοί επισείουν «τον κίνδυνο να οδηγηθούμε σε συνεκμετάλλευση του πλούτου του Αιγαίου», χωρίς να γνωρίζουμε αν υπάρχει κάτι προς εκμετάλλευση, πού βρίσκεται αυτό και (αν υποτεθεί ότι απαντώνται τα δύο πρώτα) αν θέλουμε ή πρέπει να το εκμεταλλευτούμε, δεδομένου του ιδιαιτέρου κάλλους του αρχιπελάγους.

Ας υποθέσουμε ότι όλα απαντώνται, ότι υπάρχουν κοιτάσματα μεγάλα και συνεπώς εκμεταλλεύσιμα, κάνουμε μια συμφωνία με την Τουρκία όπως ακριβώς τη φανταζόμαστε και ότι ομονοούμε (τρόπος του λέγειν) ότι η χώρα αλλάζει οικονομικό προσανατολισμό και από Φλόριντα της Ευρώπης φιλοδοξεί να γίνει Κουβέιτ της.  

Το πρόβλημα είναι πως τα μεγάλα κοιτάσματα είναι σαν τη ρύπανση. Δεν χαμπαριάζουν από σύνορα. Οπως έγραφε στην «Καθημερινή» ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Ενέργειας, Κ. Ν. Σταμπολής, «το Ιράν μοιράζεται 28 κοιτάσματα με άλλες χώρες της περιοχής – Ιράκ, Κουβέιτ, Εμιράτα, Σαουδική Αραβία. (…) Στη Βόρειο Θάλασσα, ένα από τα μεγαλύτερα παραγωγικά κοιτάσματα ακουμπάει στην οριοθέτηση μεταξύ του νορβηγικού και του βρετανικού τομέα» (20.8.2020). Συνεπώς, ένα κοίτασμα π.χ. ανατολικώς της Χίου πιθανότατα θα βρίσκεται και κάτω από τα υπάρχοντα χωρικά ύδατα της Τουρκίας.

Το «ομονοούμε», που προαναφέραμε, πρέπει να μπει σε εισαγωγικά, διότι σίγουρα θα υπάρχουν σφοδρές κοινωνικές αντιδράσεις στα νησιά. Πιστεύει κάποιος πως οι άνθρωποι που δεν θέλουν ανεμογεννήτριες στα βουνά, θα ανεχθούν εξέδρες εξόρυξης στον ορίζοντα; 

Επιπλέον, το Αιγαίο δεν είναι ανοιχτή θάλασσα, όπως η Μεσόγειος ανατολικώς της Κρήτης. Τα νησιά είναι δίπλα, και εκτός της αισθητικής όχλησης, ένα ατύχημα δεν θα καταστρέψει μόνο κάποιες ακτές, θα μαγαρίσει όλο το αρχιπέλαγος.

Ολα αυτά είναι σύνθετα θέματα με πολλές παραμέτρους, που δεν υπάρχουν στον δημόσιο διάλογο. Σε αυτόν, για μια ακόμη φορά, περισσεύουν οι κραυγές, ενώ είναι ελλειμματική η εμβάθυνση και η ανάλυση

Επιπλέον στα πενήντα χρόνια της «μιας και μόνης διαφοράς που έχουμε με την Τουρκία», έχουν αλλάξει πολλά. Ζούμε σε ένα νέο διεθνές περιβάλλον, υπάρχει πρόοδος της τεχνολογίας και αλλαγή της αντίληψης για το ισοζύγιο χρησιμότητας – βλάβης από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων. Μέχρι να συμφωνήσουμε, να γίνουν έρευνες, δοκιμαστικές γεωτρήσεις, να μελετηθεί η βιωσιμότητα της επένδυσης και να αρχίσει η εκμετάλλευση, μπορεί να αποδειχθεί ότι...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η επιστροφή του Nabucco και ο κίνδυνος για την Ελλάδα

Αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.


Οταν τον περασµένο Ιανουάριο η Βουλγαρία ανακοίνωσε την επίτευξη μιας μακροπρόθεσμης συμφωνίας 13 ετών για την εισαγωγή 1,5 δισ. κυβικών μέτρων αερίου ανά έτος από την Τουρκία, πολλοί αναρωτήθηκαν στην Αθήνα εάν αυτό σηματοδοτούσε μια φιλοτουρκική στροφή της βουλγαρικής κυβέρνησης. Στον βαθμό που η συμφωνία περιοριζόταν στην κάλυψη των βουλγαρικών αναγκών, η στάση της Σόφιας αντανακλούσε μια λογική κίνηση εξισορρόπησης, δεδομένου ότι άνω του 50% των βουλγαρικών εισαγωγών είναι δεσμευμένο να διέρχεται μέσα από δύο στρατηγικής σημασίας υποδομές, που έχουν την αφετηρία τους στη Δυτική Θράκη.

Η Βουλγαρία μάλιστα αποτελεί ισότιμο εταίρο της Ελλάδας και των ελληνικών επιχειρήσεων που τις κατασκεύασαν (IGB), τις κατασκευάζουν (FSRU Αλεξανδρούπολης) και τις αναβαθμίζουν (επέκταση δυναμικότητας IGB στα 5 δισ. κ.μ. / έτος). Σε ένα επιπρόσθετο δε βήμα σύσφιγξης των ελληνοβουλγαρικών σχέσεων, τον Φεβρουάριο του 2023 η βουλγαρική κυβέρνηση υπέγραψε συμφωνητικό για την εξέταση της κατασκευής ενός πετρελαιαγωγού από την Αλεξανδρούπολη στο Μπουργκάς, που θα της έδινε τη δυνατότητα –αν και όχι έως τα τέλη του 2024– να απεξαρτηθεί από τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου όπως οφείλει να κάνει. Τον περασμένο μάλιστα μήνα ξεκίνησαν, παρουσία των δύο αρμοδίων υπουργών Ενέργειας, στην Αθήνα και οι εργασίες της αρμόδιας επιτροπής που θα επιχειρήσει να ωριμάσει το έργο του πετρελαιαγωγού.

Ωστόσο, η μη εκλεγμένη υπηρεσιακή κυβέρνηση της Βουλγαρίας, ωθούμενη, όπως αναφέρουν Βούλγαροι αναλυτές, από τον εθνικό διαχειριστή του δικτύου αερίου Bulgartransgaz, φαίνεται ότι έχει μια πολύ πιο φιλόδοξη ατζέντα σύσφιγξης των σχέσεών της με την Τουρκία, κατά τρόπο που μάλιστα μπορεί να ωφελήσει και το ρωσικό σχέδιο ανάδειξης της Αγκυρας σε περιφερειακό κόμβο αερίου, νεκρανασταίνοντας μια εκδοχή του σχεδίου Nabucco.

Το σχέδιο αυτό, που απέκλειε την Ελλάδα από τα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου (Φ.Α.) από την Κασπία, «ηττήθηκε» το 2013 από τον αγωγό ΤΑΡ, σε μια διαμάχη που κράτησε περίπου 5 έτη και που κρίθηκε στις λεπτομέρειες με προσωπική εμπλοκή του Ελληνα τότε πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά. Η όδευση του ΤΑΡ κατέστησε δυνατή και την κατασκευή του αγωγού IGB, που αποτελεί μαζί με το FSRU Αλεξανδρούπολης και τον αγωγό προς τη Βόρεια Μακεδονία, τις στρατηγικές υποδομές που εξυπηρετούν την ελληνική στρατηγική του λεγόμενου «κάθετου άξονα», δηλαδή της διασύνδεσης του Αιγαίου με τη Βαλτική και την παροχή Φ.Α. από μη ρωσικές πηγές σε όλες τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και της Βαλκανικής. Ο IGB και το FSRU της Αλεξανδρούπολης συναποτελούν την κρίσιμη αφετηρία του ελληνικού «κάθετου άξονα».

Οπως πολύ σωστά υπογράμμισε και ο Ελληνας πρωθυπουργός κατά την παρουσίαση του κυβερνητικού προγράμματος της Ν.Δ. στις 26 Απριλίου, εάν δεν υπήρχε αυτός ο «κάθετος άξονας» και το σύνολο του ΕΣΦΑ (Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου), η Βουλγαρία θα είχε ξεμείνει από Φ.Α. μετά το ρωσικό εμπάργκο του Απριλίου 2022. Η αποδεδειγμένη λειτουργία του «κάθετου άξονα», αλλά και η έμπρακτη ελληνική αλληλεγγύη όταν η Βουλγαρία τη χρειαζόταν περισσότερο, φαίνεται ότι πέρασαν απαρατήρητες σε ορισμένους κύκλους στη Σόφια, η οποία και πρωταγωνίστησε στην ανάδειξη του σχεδίου «Δακτύλιος Αλληλεγγύης» (Solidarity Ring).

Στις 25 Απριλίου, παρουσία του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν, που φέρεται ως ο δυνητικός εξαγωγέας έως και 5 δισ. κ.μ. / έτος που θα διοχετευθούν μέσω Τουρκίας και Βουλγαρίας βορειότερα, υπεγράφη στη Σόφια το διακρατικό συμφωνητικό του συγκεκριμένου δικτύου αγωγών, το συνολικό κόστος αναβάθμισης των οποίων αναμένεται να ξεπεράσει τα 700 εκατομμύρια ευρώ.

Ο πρόεδρος Αλίγιεφ σε δηλώσεις του υπογράμμισε ότι «το Αζερμπαϊτζάν σχεδιάζει να διπλασιάσει τις προμήθειες φυσικού αερίου στην αγορά της Ε.Ε.» από τα 11 στα 22 δισ. κ.μ. / έτος έως το 2027, ενώ η επίτροπος Ενέργειας της Ε.Ε., Κάντρι Σίμσον, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά της τόνισε ότι «το συγκεκριμένο μνημόνιο έχει μεγάλη σημασία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με το Αζερμπαϊτζάν επειδή η χώρα απέδειξε ότι είναι αξιόπιστος εταίρος».

Κατά την κ. Σίμσον «είναι απαραίτητο να συνεχιστούν οι επενδύσεις σε ενεργειακά έργα απεξάρτησης από ρωσικές πηγές, ειδικά για την Ανατολική Ευρώπη». Ο δε Ρουμάνος υπουργός ανέφερε ότι δεν πρέπει να «ξεχνάμε τον ρόλο της Τουρκίας, καθώς δεν μπορούμε να εισάγουμε πολύ φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν χωρίς την Τουρκία», ενώ ο Ούγγρος ΥΠΕΞ δήλωσε ότι «χωρίς την υποστήριξη της Ε.Ε. δεν θα μπορέσουμε να πάρουμε την απαιτούμενη ποσότητα φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν. Την επόμενη φορά θα θέλαμε να δούμε και την Τουρκία εδώ».

Πέραν του ότι η παρουσία της Ε.Ε. προϊδεάζει την ένταξη των εν λόγω αναβαθμίσεων στα σχέδια RepowerEU των εν λόγω κρατών, είναι αξιοσημείωτη η απουσία της τουρκικής υπογραφής από το συγκεκριμένο συμφωνητικό. Είναι προφανές ότι η Τουρκία με τη στάση της αναζητεί την κατάλληλη φόρμουλα εξισορρόπησης της μεταφοράς αζερικού Φ.Α. μέσα από τον κατά 50% ρωσικό αγωγό Turkstream, ο οποίος και συνδέεται στο βουλγαρικό δίκτυο στο σημείο Malkoclar. Δεδομένου ότι ο ΤΑΝΑΡ, που μεταφέρει αζερικό Φ.Α., τροφοδοτώντας τον ΤΑΡ, δεν καταλήγει στα τουρκοβουλγαρικά αλλά στα ελληνοτουρκικά σύνορα (Ipsala), είναι προφανές ότι η Τουρκία θα πρέπει να χρησιμοποιήσει το ρωσικό δίκτυο αγωγών για να τροφοδοτήσει τον «Δακτύλιο Αλληλεγγύης» – και αυτό προφανώς δεν πρόκειται να γίνει άνευ ανταλλάγματος.

Είναι ως εκ τούτου πολύ σοβαρή η πιθανότητα η Τουρκία να καταναλώσει αυτή τις επιπρόσθετες αζερικές ποσότητες, προωθώντας στον «Δακτύλιο» ρωσικό Φ.Α. που θα έχει βαπτίσει τουρκικό, όπως έκανε για χρόνια με το «τουρκικό» αέριο που παίρναμε στην Ελλάδα μέσω του αγωγού ITG έως την έναρξη λειτουργίας του ΤΑΡ το 2021. 

 Στην περίπτωση αυτή η Ε.Ε. θα έχει χρηματοδοτήσει –μέσα από την έγκριση των εθνικών σχεδίων RepowerEU– την αύξηση κατ’ ουσία ρωσικών εξαγωγών στην Ενωση μόνο και μόνο γιατί κάποιοι στη Σόφια δεν θέλουν να χρησιμοποιήσουν τον κατά 50% βουλγαρικό IGB.

Η πιθανότητα αδιαφάνειας αυτών των τουρκοβουλγαρικών συναλλαγών είναι...

 

ΣΥΡΙΖΑίικο ΡΑΓΙΑΔΟΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΙΚΟ: Τώρα δεν θέλει ούτε τις εξορύξεις...

 


ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗ

Μπορεί στις πολιτικές συζητήσεις να κυριαρχεί από το κυβερνητικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ η... απειλή επανακρατικοποίησης της ΔΕΗ, στην ενεργειακή αγορά και στην ευρύτερη επενδυτική όμως συζητούν ένα άλλο θέμα.

Αναρωτιούνται πώς γίνεται ο ΣΥΡΙΖΑ, που υπέγραψε όταν ήταν κυβέρνηση όλες τις συμβάσεις έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων που βρίσκονται σε ισχύ, τέσσερα χρόνια μετά να εξαγγέλλει την πλήρη απεμπλοκή της χώρας από την πολιτική εξόρυξης υδρογονανθράκων. Θα ακυρώσουν λένε τις άδειες έρευνας πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αλλά δεν θα ανανεώσουν και τις άδειες εκμετάλλευσης σε υφιστάμενα κοιτάσματα.

Για το τελευταίο, στα ανοιχτά της Καβάλας υπάρχουν δύο εγκαταστάσεις που βγάζουν πετρέλαιο. Η μία είναι το κοίτασμα του Πρίνου, η άδεια του οποίου λήγει του χρόνου το 2024, και η άλλη είναι το κοίτασμα Εψιλον, του οποίου η άδεια εκμετάλλευσης λήγει το 2029. Και για τα δύο υπάρχει πρόβλεψη για πενταετή ανανέωση της άδειας.

Και στα δύο απασχολούνται μερικές εκατοντάδες εργαζόμενοι της περιοχής και μεγάλο μέρος της τοπικής οικονομίας συνδέεται με τη λειτουργία τους. Ούτε λόγος για το δάνειο που έχει πάρει η εταιρεία που τα εκμεταλλεύεται, ύψους 100 εκατ. ευρώ, με εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου, το οποίο προβλέπεται να αποπληρωθεί μέχρι το 2030.  

Υπάρχει και ένα ακόμα πιο μεγάλο θέμα, τα δύο κοιτάσματα διαθέτουν ακόμα σημαντικά αποθέματα πετρελαίου, η Ελλάδα τι θα πει, δεν τα θέλουμε; Δεν τα χρειαζόμαστε;

Στο θέμα των ερευνών, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε φανεί ότι αγκαλιάζει την προσπάθεια που ξεκίνησε το 2010 επί υπουργίας Γιάννη Μανιάτη. Με υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας τον Γ. Σταθάκη, συμφωνήθηκαν και υπογράφηκαν όλες οι συμβάσεις με τους παραχωρησιούχους. Αλλο μετά αν ως αντιπολίτευση καταψήφισαν την κύρωση αυτών των ίδιων κειμένων που αυτοί είχαν συμφωνήσει, στη Βουλή.

Αυτές οι επενδύσεις σε σεισμικές έρευνες συνεχίζονται και τα αποτελέσματα είναι ελπιδοφόρα. Οι εταιρείες που συμμετέχουν χωρίς το παραμικρό έσοδο, μόνο με την προοπτική μελλοντικών εσόδων, έχουν επενδύσει πάνω από 150 εκατ. ευρώ.

Τι θα πούμε σε αυτές τις εταιρείες; Παίξατε και χάσατε;  

Τι μήνυμα στέλνουμε στις εταιρείες που βρίσκονται στον προθάλαμο για να επενδύσουν και αυτές στα ελληνικά κοιτάσματα; 

Είναι κοινό μυστικό στην ενεργειακή αγορά ότι αν δεν είχαμε τον αστάθμητο παράγοντα που λέγεται «ελληνικές εκλογές», ήδη μεγάλες εταιρείες, κολοσσοί του χώρου, θα είχαν ανακοινώσει την εμπλοκή τους στην υπόθεση «ελληνικά κοιτάσματα».

Εξέλιξη που θα διευκολύνει να γίνει και στην Ελλάδα αυτό που ήδη αναπτύσσεται στην Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο, χώρες του περίγυρού μας, που πλουτίζουν από την ανάπτυξη των κοιτασμάτων. Υπάρχει κανείς, στην τρίτη φτωχότερη χώρα από πλευράς εισοδήματος στην Ευρωπαϊκή Ενωση, που να διαφωνεί με αυτή την προοπτική;

Στον ΣΥΡΙΖΑ συνηθίζουν να λένε ότι μάθανε από τα λάθη τους και αν εκλεγούν θα είναι πλέον «αλλιώς». Είναι έτσι όμως;  

Σε κάθε περίπτωση...