ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ο Μέγας Πέτρος της Ρωσίας και «η απαγόρευση του πτύειν»

Γράφουν οι Αλέκος Κρητικός (πρώην στέλεχος της Ε. Επιτροπής) και Αντώνης Τριφύλλης (πρώην στέλεχος του Ε. Κοινοβουλίου.)

«...πλην Λακεδαιμονίων»

«Στα 200 π.Χ.», Κ.Π. Καβάφης

Οι επιστήμονες που δουλεύουν τα ζητήματα του εγκεφάλου μας ανακάλυψαν πως οι νευρώνες, δηλαδή τα κύτταρα του εγκεφάλου, συνεχίζουν να αναπαράγονται και στις μεγάλες ηλικίες. Ο τρόπος ενίσχυσης της αναπαραγωγής νευρώνων είναι η άσκηση με τη  διαδικασία της μάθησης.

Η Ιστορία είναι πάντα μια συναρπαστική γνώση, ιδιαίτερα στις ταραγμένες ημέρες μας. Ετσι, διαβάζοντας παλαιά κιτάπια, θυμηθήκαμε ότι o Μεγάλος Πέτρος της Ρωσίας, για να μετατρέψει την καθυστερημένη χώρα του σε παγκόσμια δύναμη, συμπέρανε ότι έπρεπε να μάθει το μυστικό των Δυτικών. Και μια και δεν υπήρχε Internet, ντύθηκε μουζίκος και πήγε ινκόγκνιτο για ενάμιση χρόνο - όντας αυτοκράτορας - και δούλεψε ως ανειδίκευτος εργάτης σε εργοστάσια για να δει από κοντά τι στο καλό γινόταν στη Δύση. Γυρνώντας στη Ρωσία προχώρησε σε «βίαιο» εκσυγχρονισμό των μεταφορών, του Στρατού και της διοίκησης, καλώντας χιλιάδες (!) επιστήμονες, εργάτες κ.λπ. από προηγμένες χώρες με ανταγωνιστικές αμοιβές για να εφαρμόσουν αυτά που είδε με τα μάτια του. Πέτυχε. Εκανε τη Russia «great again». Και έτσι έγινε Μέγας.

Μία από τις διαδόχους του, η Αικατερίνη η Μεγάλη, αν και κυβέρνησε και αυτή με σιδηρά πυγμή, κατανόησε ότι οι αλλαγές, για να είναι στέρεες, πρέπει να συνοδεύονται από αλλαγή νοοτροπίας, αλλαγή ατομικού και συλλογικού πολιτισμού. Για αυτό έδωσε βάρος στην παιδεία δημιουργώντας πανεπιστήμια.

Ο Αρης Βελουχιώτης πάλι, έχοντας συνειδητοποιήσει αυτή τη νομοτέλεια, απαντούσε σε θερμόαιμους συντρόφους του: «Η θρησκεία δεν καταργείται με διατάγματα. Οσοι θέλουν θα κάνουν τον σταυρό τους ακόμη και κάτω από την κουβέρτα». 

Η θρησκεία, βλέπετε, ως  μέρος της εθνικής ταυτότητας, έχει βαθιές ρίζες και η όποια προσαρμογή της στις σύγχρονες συνθήκες - στοχαστικές προσαρμογές, έγραφε ο Καβάφης - απαιτεί χρόνο.

Εις επίρρωσιν των ανωτέρω, έστω και σε πολύ διαφορετική κλίμακα, ας θυμηθούμε - οι παλαιότεροι - την επιγραφή «Απαγορεύεται το πτύειν» που υπήρχε στα παλιά λεωφορεία.  

Στις μέρες μας η επιγραφή αυτή δεν υπάρχει πλέον, επειδή προφανώς έχει εκλείψει ο λόγος ύπαρξής της. Οι επιβάτες δεν φτύνουν πια στο δάπεδο του λεωφορείου ή του ηλεκτρικού. Γιατί όμως αυτό; Μήπως συνετίστηκαν από τις αυστηρές ποινές που, ίσως, κατά καιρούς επιβλήθηκαν στους παραβάτες; Μάλλον όχι. Δεν θυμόμαστε να έχουν ποτέ τιμωρηθεί οι «πτύοντες».

Συντελέστηκε, λοιπόν, από μόνη της αυτή η μεταβολή στάσης, αυτόματα; 

Οχι. Καθοριστικά συνέβαλε σε αυτό η βελτίωση της ποιότητας των λεωφορείων, των συνθηκών καθαριότητας, της συμπεριφοράς του οδηγού αλλά και των συνεπιβατών. 

Μήπως δεν επιβεβαιώνεται αυτό και σήμερα; 

Στους σταθμούς του ηλεκτρικού - αλλά και μέσα στα βαγόνια - εξακολουθούμε να βλέπουμε στο δάπεδο πατημένες τσίχλες. Οχι όμως στο μετρό.  

Ο λόγος;  

Μα, προφανώς, το αναβαθμισμένο περιβάλλον και πολύ λιγότερο η αυξημένη επιτήρηση. 

 Ηθικόν δίδαγμα: Οταν το περιβάλλον, το όλο περιβάλλον (κτιριακό, πολεοδομικό, θεσμικό, διοικητικό, πολιτισμικό) σέβεται τον πολίτη/χρήστη, είναι βέβαιο ότι και ο πολίτης θα ανταποδώσει αυτόν τον σεβασμό. Αρκεί να υπάρχει και ηγεσία ικανή να εμπνεύσει και να εγγυηθεί αυτόν τον αμοιβαίο σεβασμό. Και να δώσει και όραμα.

Ξεχάσαμε τους Ολυμπιακούς Αγώνες, όταν μια πόλη αλλά και μια χώρα ολόκληρη πειθάρχησαν στην ανάγκη αξιοπρεπούς τέλεσής τους; 

Οταν δεν παραβιάζονταν οι ολυμπιακές λωρίδες στις μεγάλες αρτηρίες, όταν δεν πετάγαμε χαρτιά - πεζοί ή εποχούμενοι - στον δρόμο; 

Ηταν ο ίδιος λαός που σήμερα κάνει ακριβώς τα αντίθετα. Που γεμίζει τους κάδους ανακύκλωσης με οργανικά απορρίμματα, που διπλοπαρκάρει σε σημεία όπoυ απαγορεύεται ακόμη και η απλή στάση. Που δεν έχει, τελικώς, ηγεσία που θα του εμπνεύσει τον σεβασμό, θα του δώσει όραμα. Ηγεσία που θα κάνει «ιδιοκτησία» της τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.

Μήπως, για να έλθουμε και στην επικαιρότητα, αντί για την ποινικοποίηση του «φάσκελου»  θα πρέπει...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Το χρέος της Ευρώπης σε ισραηλινούς και παλαιστίνιους

Του ΑΝΤΩΝΗ ΤΡΙΦΥΛΛΗ

«Σήμερα έχουμε μια γενιά αράβων, παλαιστινίων και ισραηλινών ηγετών που είναι ειδικοί στο να κατασκευάζουν τούνελ και τείχη. Κανείς τους δεν έμαθε να χτίζει γέφυρες και πύλες».

Thomas Friedmann, N.Y. Times

Η Ευρώπη έχει ιστορικό χρέος απέναντι στους χειμαζόμενους παλαιστινίους και στους ανασφαλείς ισραηλινούς πολίτες. Και το χρέος αυτό προέρχεται όχι μόνο από το Ολοκαύτωμα των Ναζί, αλλά και από τους διωγμούς και τον αντισημιτισμό σε πολλές χώρες. Από την εποχή προ Κρόμγουελ στην Αγγλία έως τους διωγμούς στη Ρωσία, στην Πολωνία και αλλού διαμέσου των αιώνων. Ολος ο κόσμος πάλι οφείλει στους Παλαιστινίους την εφαρμογή της απόφασης του ΟΗΕ για τη δημιουργία δικού τους Κράτους. Που η αδυναμία εφαρμογής της βύθισε σε δυστυχία έναν λαό υψηλού εκπαιδευτικού επιπέδου σε πόλεμο με το Ισραήλ και στον θρησκευτικό εξτρεμισμό που τον τρέφει.

Δυστυχώς, από τη δολοφονία του Γιτζάκ Ράμπιν και μετά, η όποια λύση δεν είναι ορατή στον ορίζοντα μεσοπρόθεσμα, όπως γράφει και ο Τόμας Φρίντμαν , μιας και  οι εξτρεμιστές από κάθε πλευρά «χτίζουν τούνελ και τείχη».

Τα στοιχεία που επιδεινώνουν την κατάσταση δεκάδες χρόνια οφείλονται σε βαθιά διαμορφωμένα αισθήματα. 

Οι μεν Ισραηλινοί αισθάνονται ανασφάλεια από τον όγκο των Αράβων που τους κυκλώνουν και από τον αυξανόμενο θρησκευτικό εξτρεμισμό που απαιτεί να πετάξουν τους Εβραίους στη θάλασσα. 

Οι δε Παλαιστίνιοι πιστεύουν ότι στόχος των αντιπάλων είναι να τους εκτοπίσουν από τα εδάφη τους, να τους εξαθλιώσουν ή να τους εξοντώσουν, εφαρμόζοντας ένα είδος ολοκαυτώματος.

Μεσοπρόθεσμα καμία από τις δύο ακραίες στρατηγικές δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Για διάφορους λόγους που όλοι γνωρίζουμε.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Σταϊνμάγερ διατύπωσε την άποψη ότι η εξαθλίωση και ο στραγγαλισμός της Γάζας οδηγεί τους Παλαιστινίους στον εξτρεμισμό και συνεπώς θα πρέπει να γίνει μια συντονισμένη προσπάθεια για την οικονομική ανόρθωσή τους. Που ειδικά στη Γάζα έχει οδηγήσει στην πλήρη σχεδόν καταστροφή των δικτύων της, των υπηρεσιών υγείας, των μεταφορών, οδηγώντας την περιοχή σε κατάσταση «Κράτους παρία» (failed state). 

Αλλά και ο πρόεδρος της Γαλλίας απευθυνόμενος στους εμπολέμους αναφέρθηκε στον θετικό ρόλο που έπαιξε το ευρωπαϊκό πείραμα στην κατάκτηση της ειρήνης στην Ευρώπη, καλώντας τους στην ουσία να εφαρμόσουν τις αρχές του. Δηλαδή διάλογο, αμοιβαία ανοχή και οικονομική συνεργασία. Γιατί μόνο έτσι θα επιτευχθεί διαρκής ειρήνη.

Πολλές προτάσεις έχουν διατυπωθεί για να σταματήσει η αιματοχυσία. 

Προσπάθησα να σκεφθώ μια εκδοχή που να σπάει τα πλαίσια που θέτει η λογική, εν είδει πνευματικής άσκησης. Μια λογική που δεν είναι ρεαλιστική, αλλά ανταποκρίνεται στις αρχές του ψυχολογικού τεστ των «εννέα σημείων». Σύμφωνα με το τεστ, καλούμαστε να συνδέσουμε με τέσσερις συνεχείς γραμμές εννέα σημεία που τοποθετούνται σε τρεις παράλληλες σειρές ανά τρία. Λύση δεν υπάρχει, αν δεν βγούμε από το πλαίσιο που καθορίζουν τα εννέα σημεία. Μόνο αν σπάσουμε το πλαίσιο υπάρχει λύση. Στην άσκηση λοιπόν επιδιώκεται να «συμβιβασθούν» οι δύο βασικές πεποιθήσεις των δύο λαών. Η ανασφάλεια και ο φόβος της εκδίωξης.

Φαντασθείτε, λοιπόν, η διεθνής κοινότητα να αποφάσιζε να αναλάβει την αμυντική προστασία του Ισραήλ και την οικονομική ανάπτυξη της Παλαιστίνης. 

Φαντασθείτε η Ευρωπαϊκή Ενωση να πρότεινε στο Ισραήλ την ένταξή του κατʼ εξαίρεση στην ΕΕ. Με όρο την αναγνώριση του κράτους της Παλαιστίνης. Αλλά και την εγγύηση των συνόρων του με πολεμικό βραχίονα το ΝΑΤΟ. 

Ταυτόχρονα ένα γενναίο σχέδιο Μάρσαλ και μια τελωνειακή ένωση με την Παλαιστίνη, αλλά και την κινητοποίηση πολλών ευρωπαϊκών μηχανισμών προς όφελός της, θα έδινε τη δυνατότητα ανοικοδόμησης της κατεστραμμένης Γάζας και τη γρήγορη άνοδο του βιοτικού επιπέδου των Παλαιστινίων.  

Φαντασθείτε, τέλος, να εφαρμόζονταν οι τέσσερις αρχές της ΕΕ (ελευθερία διακίνησης προσώπων, κεφαλαίων, αγαθών και εμπορευμάτων) και οι αρχές του Διαφωτισμού στην περιοχή.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Τα κόμματα και η εξέλιξη

Του ΑΝΤΩΝΗ ΤΡΙΦΥΛΛΗ

Είναι γνωστόν ότι αν η εξέλιξη δεν έβαζε το χεράκι της τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας, σήμερα θα ήμαστε μια σούπα από όμοια αλληλόμορφους γαμέτες. Δηλαδή, δεν θα υπήρχε ζωή όπως την ξέρουμε. Κι αν η εξέλιξη και η φυσική επιλογή δεν έκαναν «λάθη», μεταλλάξεις δηλαδή στο DNA μας, δεν θα υπήρχαν διαφοροποιήσεις στα είδη. Θα ζούσαμε πληκτικά σαν ομοιόμορφο είδος, χωρίς δημιουργικό μέλλον. Ούτε γατάκια ούτε σκυλάκια ούτε ανθρωπάκια ούτε ορχιδέες θα γέμιζαν τη ζωή των ζώντων όντων. Αλλά η φύση είναι ξύπνια και διάλεξε άλλη πορεία για να δημιουργήσει τη ζωή από αυτή που θα επιθυμούσε ένα πλάσμα εγωιστικό και αυτοϊκανοποιούμενο.

Ολα αυτά μου ήρθαν στο μυαλό όσο παρακολουθούσα τις αντιδράσεις στα ταξίδια του κ. Τσίπρα. Και στην προσπάθεια μεταβολής κάποιων θέσεων του κόμματός του οι οποίες εμφανώς τον αποξενώνουν από τη μεσαία τάξη και τα δυναμικά στρώματα - όσα έχουν απομείνει - μιας κοινωνίας σε κρίση.

Είναι βέβαιο ότι η ακινησία, η αδυναμία μετάλλαξης ενός οργανισμού, όπως ένα κόμμα, οδηγεί σε περιθωριοποίηση και απομόνωση. Γιατί η φύση επιλέγει την κίνηση. Τα αριστερά κόμματα στην Ελλάδα, με την εμμονή τους σε ιδέες και πρακτικές που δεν είχαν σχέση με την πραγματικότητα, έφεραν δεινά και στη χώρα και στα ίδια. 

Αλλά και στα άλλα κόμματα παρατηρήσαμε παρόμοια φαινόμενα. Αν, λ.χ., κάποιος κάνει κάτι διαφορετικό από αυτό που είχε διακηρύξει προεκλογικά, τον κατακεραυνώνουμε για ασυνέπεια. Αλλά τα λεγόμενα αστικά κόμματα, ευτυχώς, είναι «ασυνεπή». 

Οταν, π.χ., ο μακαρίτης Κωνσταντίνος Καραμανλής εθνικοποιούσε κάποιες τράπεζες, κατηγορήθηκε για σοσιαλμανία.  

Οταν τα έσπασε με τη Φρειδερίκη, τον κατηγορούσαν για αχαριστία. Ασυνεπή είπαν και τον Ανδρέα Παπανδρέου, που αθέτησε το σύνθημα «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ ίδιο συνδικάτο», που επέδειξε, δηλαδή, ευτυχώς για τα εθνικά μας συμφέροντα, ρεαλισμό.  

Αντίθετα ο Ζαχαριάδης οδήγησε τη χώρα σε εμφύλιο μέσα από λάθος εκτιμήσεις της διεθνούς πραγματικότητας και την εμμονή σε μια ιδεολογική «συνέπεια».

Είναι φανερό, άλλωστε, ότι η ακινησία της ΕΣΣΔ σε σχέση με την οικονομία και τη Δημοκρατία την οδήγησε στην κατάρρευση. Ενώ η Κίνα, που στο σκέλος της οικονομίας ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις των καιρών, οδήγησε σε ευημερία και στην προοπτική μετατροπής της σε μεγάλη δύναμη.

Στη χώρα μας, η Αριστερά παρέμεινε απολιθωμένη, σε αντίθεση με ανάλογα ευρωπαϊκά κόμματα που εξελίχθηκαν, έστω και ασυνεπώς έναντι της αρχικής τους ιδεολογίας. Ούτε το ΚΚΕεσ μπόρεσε να αλλάξει, παρά τις διακηρυγμένες επιθυμίες του Λεωνίδα Κύρκου και άλλων να ακολουθήσουν την οδό του ευρωκομμουνισμού.

Μετά την κρίση που ώθησε μεγάλες μάζες στον ΣΥΡΙΖΑ, έγινε φανερό ότι η δυνατότητά του να γίνει κυβερνητικό κόμμα και να διεκδικήσει την εξουσία έθετε ως προϋπόθεση τη μετάλλαξή του. Οπως επιτάσσει η φύση. Μια τέτοια εξέλιξη είναι θετική μεν για την Ελλάδα, αλλά θα συναντήσει ποικίλες αντιδράσεις από το εσωτερικό του, αλλά και από τους αντιπάλους του. Θα δούμε σχετικά σύντομα ποια «γονίδια» θα επικρατήσουν.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Ενώ εμείς τρώμε βελανίδια...

Του ΑΝΤΩΝΗ ΤΡΙΦΥΛΛΗ

Πίσω απ' τ' αυτάρεσκα τραγούδια μας η σήψη προχωρούσε

Τις μπερδεμένες μας ζωές

φαουστικά σκηνοθετούσε...

Διονύσης Σαββόπουλος,

«Μην περιμένετε αστειάκια»

Οπως είναι γνωστό, η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν έχει αρμοδιότητες νομοθετικών ρυθμίσεων για την εκπαίδευση και τον πολιτισμό. 

Ωστόσο έχει προχωρήσει σε κοινές δράσεις, όπως το περίφημο πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών (Erasmus) ή η διαδικασία της Μπολόνια για τη συμβατότητα προτύπων και ποιότητας της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. 

Στο πλαίσιο αυτό διενεργήθηκε μια έρευνα πριν από χρόνια για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών συστημάτων των ευρωπαϊκών κρατών. Τα αποτελέσματά της έφεραν το γερμανικό σύστημα τρίτο ή τέταρτο. Επί μήνες διεξήχθη στον Τύπο μια συζήτηση, συχνά οξύτατη, για τους λόγους μιας τέτοιας υποβάθμισης. Καθηγητές, πολιτικοί και δημοσιογράφοι, σε συνέδρια, στον Τύπο κ.λπ., αμφισβητούσαν το περίφημο γερμανικό σύστημα (duall system) ή την ίδια την έρευνα.

Εμείς εδώ, αγνοήσαμε την έρευνα, τη χλευάσαμε ή την καταδικάσαμε ως κατευθυνόμενη. Και εφησυχάσαμε στις δάφνες της προαιώνιας δόξας μας.

Στη Γερμανία ξεκίνησε ένα κίνημα, σε συνεργασία ΑΕΙ και δασκάλων, με στόχο να βρεθούν νέες μέθοδοι διδασκαλίας, αρχίζοντας από τη Μέση Εκπαίδευση. Το φινλανδικό πρότυπο έδειχνε τον δρόμο στους Γερμανούς. Μεταξύ άλλων, πειραματίστηκαν στη διδασκαλία της Φυσικής και των Μαθηματικών. Δεν χρειαζόταν η έρευνα για να γνωρίζουν ότι η διδασκαλία στα σχολεία έπασχε, μια και όλο και λιγότεροι φοιτητές διάλεγαν τους κρίσιμους για την οικονομία τεχνικούς κλάδους.

Πρόσφατα, μια διαφήμιση επιχείρησης των ΗΠΑ επεσήμανε την κατάταξη του συστήματος της χώρας στην 7η θέση παγκοσμίως και ζητούσε να βάλουν όλοι τα δυνατά τους για την επαναφορά του στη θέση που του αρμόζει. Επειδή οικονομία και γνώση είναι στοιχεία προόδου - και οικονομικής ισχύος.

Εμείς εδώ ασχολούμαστε με το αν θα ψηφίσουν ηλεκτρονικά οι καθηγητές - εφόσον γνωρίζουν να χειρίζονται Η/Υ - για τη διοίκησή τους και με την καθαριότητα του μεγαλύτερου πανεπιστημίου. Εχοντας καταδικάσει στο ανώτατο επίπεδο της πανεπιστημιακής κοινότητας τις πρωτοβουλίες για μεταρρύθμιση της Παιδείας. Οταν ακούμε δε τις λέξεις αξιολόγηση, αριστεία και συνάφεια οικονομικής ανάπτυξης και εκπαίδευσης, καταδικάζουμε και λοιδορούμε αυτούς που όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες έτρωγαν αρχαία βελανίδια.

Η κόπωση της Βαϊμάρης

Του Αντώνη Τριφύλλη

«Ο καθένας για πάρτη του»

Ο Μάικλ Λιούις για την κρίση στην Ελλάδα

Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης, όπως ονομάζεται το δημοκρατικό διάλειμμα της Γερμανίας μεταξύ δυο παγκοσμίων πολέμων, είναι ξανά της μόδας. Νέα βιβλία κυκλοφορούν και οι αναφορές στον Τύπο, ελληνικό και ξένο, είναι συχνές. 

Τι έχει πιάσει κάποιους, αίφνης, και εντρυφούν σε αναλύσεις, ιστορικές αναδρομές και αναφορές στην περίοδο που σημαδεύτηκε από το τραγικό της τέλος και την άνοδο του ολοκληρωτισμού; Ας προσπαθήσουμε να δώσουμε απάντηση στο ερώτημα εντοπίζοντας κάποια από τα χαρακτηριστικά της περιόδου (1918-1933).

Η εκθρόνιση του Κάιζερ και η αποκαθήλωση της μοναρχίας είχαν συνέπεια την ψήφιση του πρώτου δημοκρατικού Συντάγματος της Γερμανίας. Τα πρώτα χρόνια, η ηττημένη χώρα βίωσε το Μεγάλο Τραύμα του υπερπληθωρισμού. Η μεσαία τάξη διαλύθηκε και περιουσίες εξατμίστηκαν. Εως και σήμερα, οι Γερμανοί τρέμουν τον πληθωρισμό. Και αυτή η ιστορική φοβία καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την πολιτική της Γερμανίας αλλά και τα ένστικτα των πολιτών της. Στην πορεία, βεβαίως, η οικονομία άρχισε να αναρρώνει, αλλά σύντομα η μεγάλη κρίση του 1929 χτύπησε τις εξαγωγές και πλημμύρισε τη χώρα ανέργους.

Ολο αυτό το διάστημα σφραγίστηκε από την επικυριαρχία του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος στο πολιτικό σύστημα, αλλά και με την αντιμετώπιση σημαντικών προβλημάτων που στοίβαζαν τους ανέργους στους δρόμους και στις πλατείες και επέτρεπαν τις παράτες των Ναζί. Το κομμουνιστικό κόμμα κήρυξε δομικό πόλεμο στους σοσιαλιστές (γνωστούς στην ορολογία του και ως σοσιαλφασίστες), ενώ το αυγό του φιδιού του Μονάχου έβγαζε νύχια, φτερά και δόντια κοφτερά. Ολα αυτά στο όνομα της εργατικής τάξης.

Τα τελευταία χρόνια της Δημοκρατίας, όλο και περισσότερα πολιτικά πρόσωπα, κόμματα και δημοσιογραφικές φωνές της νηφαλιότητας αποχωρούσαν από την πολιτική σκηνή. Αλλοτε με εκλογική συρρίκνωση, άλλοτε από πολιτικούς προπηλακισμούς αλλά κυρίως από κόπωση που καταλάμβανε δημοκράτες πολιτικούς και ψηφοφόρους, που μέσα από την ανέχεια, τον πόνο αλλά και τον φανατισμό έχαναν τα ρεφλέξ της λογικής.

Με άλλα λόγια, κυρίως οι οικονομικές αποτυχίες των κυβερνήσεων της δημοκρατίας και η σταδιακή επικράτηση των φανατικών σχηματισμών οδήγησαν τη δημοκρατία στο στόμα του φιδιού. Το φίδι ανέλαβε την εξουσία αμαχητί. Του την παρέδωσαν κουρασμένοι πολιτικοί και καταπονημένοι πολίτες. Τα υπόλοιπα τα ξέρουμε.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ: Ενας μπαίνει, άλλος βγαίνει?

Του Αντώνη Τρυφίλλη

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΕΕ) Χέρμαν βαν Ρόμπαϊ ανακοίνωσε πριν από μερικές ημέρες την επίσημη αποδοχή της Σερβίας ως υποψήφιου μέλους της ΕΕ από το Συμβούλιο Κορυφής των 27. Αφού ήρθησαν και τα τελευταία εμπόδια με την αίτηση της γειτονικής χώρας των Βαλκανίων (οι σχέσεις δηλαδή της Σερβίας με το Κόσοβο, καθώς και με τη Ρουμανία για το ζήτημα των Βλάχων) και αφού στο μεταξύ είχαν ξεπεραστεί τα ζητήματα με τους εγκληματίες πολέμου (σ.σ.: ως γνωστόν, οι δύο περισσότερο καταζητούμενοι, ο Ράντοβαν Κάρατζιτς και ο Ράτκο Μλάντιτς - ο τελευταίος πολύ πρόσφατα, στις 31 του περασμένου Μαΐου - βρίσκονται ήδη στο Δικαστήριο της Χάγης), η Σερβία και η ΕΕ έκαναν το μεγάλο, το αποφασιστικό βήμα. Αν και για την ώρα δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα πότε θα αρχίσει η διαπραγμάτευση, εντούτοις οι δηλώσεις των προέδρων Τάντιτς και Βαν Ρόμπαϊ ήταν πανηγυρικές.

Ειδικά ο Πρόεδρος της Σερβίας Μπόρις Τάντιτς μίλησε για μια νέα, ιστορικής σημασίας πορεία της χώρας του προς τον εθνικό στόχο της ενσωμάτωσης στη μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια, «ύστερα από είκοσι χρόνια γεμάτα πολέμους και απομόνωση». Και όλα αυτά, μετά την επίσημη αναγγελία για ένταξη στην ΕΕ της Κροατίας στα μέσα του επόμενου έτους 2013. Ετσι, τα Δυτικά Βαλκάνια πυκνώνουν την ευρύτερη γειτονιά μας με χώρες οι οποίες οδηγούν την Ελλάδα στην απόκτηση κοινών χερσαίων συνόρων με την Κεντρική Ευρώπη.

Μάλιστα η Σερβία, αρχίζοντας τις προενταξιακές διαπραγματεύσεις με αυτούς που την είχαν βομβαρδίσει μόλις λίγα χρόνια πριν, μας θυμίζει τον λόγο για τον οποίο εξαρχής δημιουργήθηκε η ΕΕ. Λίγα χρόνια μετά τις σφαγές και τους βομβαρδισμούς του Βελιγραδίου από τους συμμάχους (και από τη Γερμανία), μέσα από τις διαδικασίες ένταξης στην ΕΕ, οι άλλοτε εχθροί αποδεικνύουν ότι έχουν βαδίσει τον δρόμο της φιλίας και της συνεργασίας με στόχο την επίτευξη της ειρήνης στην ατίθαση ήπειρο - την ήπειρο στην οποία τον εικοστό αιώνα ξέσπασαν οι δύο πολύνεκροι Παγκόσμιοι Πόλεμοι.

Κι όμως, την ίδια στιγμή υπάρχουν δυνάμεις στη δική μας χώρα, οι οποίες δηλώνουν απερίφραστα ότι δικός τους στόχος είναι η έξοδος της Ελλάδας από την ΕΕ.

Η Ελλάδα χωρίς την Ευρώπη;

Του Αντώνη Τριφύλλη

Η στάση της Αγγλίας στο ζήτημα της ευρωπαϊκής οικονομικής διακυβέρνησης υπήρξε ένα βήμα κρίσιμο στην πορεία προς την έξοδό της από την ΕΕ. Εχουν προηγηθεί πολλές βρετανικές παρεμβάσεις για την επίτευξη του στρατηγικού της στόχου για μια Ευρώπη ελεύθερου εμπορίου. Και μόνο. Η εκχώρηση μέρους της εθνικής κυριαρχίας της, προαπαιτούμενο για τη συμμετοχή στο ευρωπαϊκό σχέδιο, ήταν πάντοτε ένα αγκάθι για την παρουσία της στα ευρωπαϊκά όργανα.  

Στο ευρωπαϊκό σχέδιο η χώρα αυτή εισήλθε με ξεκάθαρο στόχο. Την παρεμπόδιση της οικονομικής και πολιτικής ενοποίησης. Ωστόσο, με αφορμή το ευρώ και σε συνέχεια την κρίση, άλλος δρόμος δεν υπάρχει. Η ευρωπαϊκή οικονομική και αργότερα πολιτική ενοποίηση είναι μονόδρομος. Η Αγγλία με το 30% του ΑΕΠ και 1.000.000 θέσεις εργασίας, προερχόμενα από τη χρηματοοικονομική βιομηχανία, δεν μπορεί να δεχθεί μία σειρά από μέτρα που έχει προτείνει και επεξεργάζεται η Ευρώπη προκειμένου να τιθασεύσει τις αρρύθμιστες αγορές, τα ελλείμματα των κρατών και τελικά την κατάρρευση του συστήματος. Ετσι, η μεγάλη χώρα οδηγείται στη μεγάλη έξοδο.

Μια τέτοια εξέλιξη δεν είναι θετική ούτε για την Ευρώπη ούτε για την Αγγλία. Η Ευρώπη θα χάσει έναν χώρο ζωτικό και από πολιτική και από αμυντική άποψη. Και η Αγγλία θα αποξενωθεί από μια τεράστια αγορά και η σημασία της στη διεθνή σκηνή θα υποβαθμιστεί. Ωστόσο, είναι αδύνατον να αναστραφούν οι εξελίξεις ενοποίησης και το βέτο της κραταιάς ξεχείλισε το ποτήρι.

Από την άλλη, στον Νότο της ευρωπαϊκής κρίσης, η Ελλάδα αποτελεί ένα παράδειγμα του πόσο επικίνδυνο είναι να μη λαμβάνονται υπόψη η κατάσταση της πραγματικής οικονομίας και, εντέλει, η κατάσταση της ίδιας της χώρας κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την ένταξή της στην ευρωζώνη. Γιατί η οικονομία δεν συγχωρεί. Και εκδικείται. 

Η ένταξη της χώρας μας υπήρξε μια πολιτικά βολονταριστική απόφαση;  

ΟΙ ΝΕΚΡΕΣ ΛΕΞΕΙΣ

Του Αντώνη Τριφύλλη

Παίρνεις την αλήθεια μου και μου

την κάνεις λιώμα...

Διονύσης Σαββόπουλος, «Ο πολιτευτής»

(από τη συλλογή «Ρεζέρβα»)

Οι Γερμανοί είναι μεθοδικός λαός. Αν τους κολλήσει μια ιδέα, την πάνε μέχρι την άκρη της. Στις πολυάριθμες ενδοσκοπικές τους αναζητήσεις σχετικά με τον ναζισμό και τις συνέπειές του δεν μπορούσε να λείπει η γλωσσολογική. Κάποιος λοιπόν κάθησε και μέτρησε τις «νεκρές λέξεις» της γλώσσας του Γκαίτε και του Χέλντερλιν από τη χρήση τους κατά τη διάρκεια της ναζιστικής περιόδου. Μέτρησε, ούτε λίγο ούτε πολύ, 36.000 λέξεις! Ακόμη και η λέξη «λαός» (das Volk) είχε προσωρινά απαξιωθεί μετά τον πόλεμο.