Το πρόβλημα της στελέχωσης των πολιτικών κομμάτων ξεκινά πολύ πριν από την επιλογή υποψήφιων βουλευτών. Στην ουσία, έχει να κάνει με τα πρώτα «ανοίγματα» των κομμάτων σε εν δυνάμει μέλη και στελέχη. Η αρχή γίνεται κυρίως στους πανεπιστημιακούς χώρους: εκεί είναι που διαμορφώνεται το πρόπλασμα της κομματικής συνείδησης, καθώς και το μοτίβο συμπεριφοράς που εν πολλοίς ορίζει τον Ελληνα πολιτικό.
Τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα δεν είναι πλατφόρμες σκέψης, ιδεών και συνθέσεων· είναι κυρίως οργανωμένες δομές διαιώνισης μεταπολιτευτικών ιδεοληψιών. Στο πλαίσιο αυτό, τα πρόσωπα που εντάσσονται στις παρατάξεις είναι κατά το πλείστον οπαδοί· κήρυκες ευαγγελίων που προτάσσουν δόγματα υπό μορφή θέσεων και συμφεροντολογικές αποφάσεις υπό μορφή προγράμματος. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πολιτικοί που ξεχωρίζουν είναι συνήθως όχι οι πιο έξυπνοι και ικανοί, αλλά εκείνοι που αξιοποιούν καλύτερα τους μηχανισμούς στους οποίους εκπαιδεύονται από μικρή ηλικία (οικογενειακούς, οικονομικούς, συναδελφικούς, τοπικιστικούς, πελατειακούς). Το σύστημα υπάρχει για να αναπαράγει τον κακό εαυτό του. Για το απογοητευτικό ανθρώπινο δυναμικό των κομμάτων δεν ευθύνονται τόσο οι μεμονωμένες κακές επιλογές τους όσο η υπαρξιακή τους νωθρότητα: τα κόμματα είναι όπως είναι γιατί δεν θέλουν να γίνουν καλύτερα.
Τι δουλειά έχει ο Μιθριδάτης στον ΣΥΡΙΖΑ;
Είναι ο χλευασμός προς το πρόσωπο του προέδρου ή οι ομοφοβικές και μισογυνικές δηλώσεις χαρακτηριστικά που συνάδουν με τα ιδεώδη της Αριστεράς και το ήθος της παράταξης;
Είναι το γνωστικό και επαγγελματικό υπόβαθρο ενός ράπερ από τα γραφικά βάθη των ’90s απαραίτητο για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προοδευτικών πολιτικών;
Η αλήθεια είναι ότι ο ράπερ δεν θα σώσει τον ΣΥΡΙΖΑ από τους κινδύνους που διατρέχει· δεν θα του χαρίσει το όραμα και τις ιδέες που του λείπουν, ούτε θα ξαναχτίσει ανάμεσα σε αυτόν και στην κοινωνία τη γέφυρα επικοινωνίας κι εμπιστοσύνης που ανατίναξε το 2015 η βόμβα της μνημονιακής ματαίωσης. Ο Μιθριδάτης δεν εισέρχεται στον ΣΥΡΙΖΑ για τα χαρίσματά του, αλλά για να επιβεβαιώσει την ικανότητα του ΣΥΡΙΖΑ να οικειοποιείται ό,τι ηχεί αντισυστημικό. Από την ένωση, όμως, κανείς δεν βγαίνει κερδισμένος· η οικειοποίηση φέρνει την αφομοίωση και η αφομοίωση την απονεύρωση: ο αντισυστημικός γίνεται μέρος του συστήματος και ο αντισυστημισμός του εξουδετερώνεται από τον πολιτικό παίκτη που τον ορέγεται και τελικά τον καταβροχθίζει.
Στα ελληνικά πολιτικά πράγματα, όπου οι αντιθέσεις στο εσωτερικό των κομμάτων ερμηνεύονται πάντα με όρους διάσπασης, κομματικοποίηση σημαίνει συμμόρφωση, προσήλωση, ενιαία σκέψη. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Τείνουμε να πιστεύουμε πως ο λόγος που τα κόμματα καλωσορίζουν στις τάξεις τους τραγουδιστές, ποδοσφαιριστές, ηθοποιούς και κάθε λογής διασήμους είναι η ίδια η διασημότητά τους και η αίσθηση πως θα επωφεληθούν από αυτήν· η αίσθηση όμως είναι ψευδής: η κοινωνική απαξίωση της πολιτικής εκμηδενίζει τα οφέλη της όποιας διασημότητας· τα χειροκροτήματα γίνονται φάσκελα με αξιοθαύμαστη ταχύτητα.
Πιο πειστική είναι η άποψη ότι οι Μιθριδάτες της πολιτικής βρίσκουν σε αυτήν εύκολα καταφύγιο γιατί η φιλοξενία τους είναι για τα κόμματα εντελώς ανέξοδη. Οι διάσημοι συνήθως δεν ξέρουν από πολιτική, δεν δικαιούνται να διεκδικούν περισσότερα απ’ όσα τους παρέχει το κόμμα, δεν μπορούν να το απειλήσουν. Είναι μπιμπελό πολυτελείας, που τοποθετούνται όπου χρειάζεται και εξυπηρετούν την κομματική στρατηγική αγόγγυστα. Εφόσον εκλεγούν, οι διασημότητες εισπράττουν χάρη στο κόμμα χρήματα και κύρος, και ως αντάλλαγμα δίνουν ό,τι τους ζητηθεί.
Η δυσκολία των παρατάξεων να προσελκύσουν αξιόλογα νέα στελέχη συνυφαίνεται με τη δυσκολία τους να προσεγγίσουν το εκλογικό σώμα. Η πολιτική ως βιομηχανία έχει δημιουργήσει ένα αγεφύρωτο χάσμα μεταξύ πολιτικών και πολιτών. Πόσο ενημερωμένη μπορεί να είναι η αντίληψη ενός επαγγελματία πολιτικού, που έχει περάσει μια ζωή στον κομματικό παραγοντισμό, για τα προβλήματα και τις ανησυχίες ανθρώπων που δουλεύουν από το πρωί έως το βράδυ χωρίς παραταξιακές πλάτες;
Πόσο στενή μπορεί να είναι η σύνδεση ενός μηχανιστικά προωθούμενου πολιτικού όντος του κομματικού σωλήνα με άτομα που εφευρίσκουν τον εαυτό τους μόνα τους και πορεύονται με τις δικές τους δυνάμεις;
Κάποτε οι πολίτες έψαχναν τους πολιτικούς γιατί αυτό πίστευαν πως έπρεπε να κάνουν. Η ηθική πτώχευση της πολιτικής, ωστόσο, έχει κάνει τους πολιτικούς να ψάχνουν τους πολίτες και να μην ξέρουν πού να τους βρουν.
Δεν είναι τα ετερώνυμα που έλκονται· οι ομοιότητες είναι που ευθύνονται για τις μεγαλύτερες συγκλίσεις. Ο Μιθριδάτης έχει ήδη δείξει τη φυσική του ροπή προς την κουλτούρα του ΣΥΡΙΖΑ. Εχει ήδη προσπαθήσει να μας πείσει ότι οι χυδαιότητές του στα κοινωνικά δίκτυα δεν ήταν χυδαιότητες· ήταν σάτιρα, ήταν ειρωνεία, ήταν κάτι άλλο από αυτό που αντιληφθήκαμε. Οι μέλλοντες ψηφοφόροι του δέχτηκαν πρόθυμα τη διαστρέβλωση της πραγματικότητας – το ίδιο και οι σύντροφοί του. Μέσα στα κόμματα, άλλωστε, η πίστη θεραπεύει το παράδοξο και το όμοιο επιβεβαιώνει τον κανόνα. Πολιτική, όμως, είναι...
αυτό που συμβαίνει έξω από παντρέματα παραλογισμών· η ουσία που σε πλήττει παρά την έφεσή σου στον μιθριδατισμό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου