Προβληματισμό προκαλούν στην Αθήνα οι εξελίξεις στην Τουρκία, καθώς
ένα μπρα ντε φερ εξουσίας με απρόβλεπτη συνέχεια βρίσκεται σε εξέλιξη
στο κυβερνών κόμμα του Ταγίπ Ερντογάν, ενώ με την έλευση του 2014 και
μέχρι το 2015 η Αγκυρα εισέρχεται σε περίοδο τριών εκλογικών
αναμετρήσεων που εν πολλοίς θα κρίνουν το μέλλον του τούρκου
πρωθυπουργού, αλλά και τη μελλοντική πορεία της γειτονικής χώρας.
Διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα ήδη από τον περασμένο Ιούνιο δήλωναν
ανησυχία για τα γεγονότα στο πάρκο Γκεζί και το πλήγμα που επέφεραν
στην εικόνα του τούρκου πρωθυπουργού. Και αυτό επειδή εκτιμούσαν ότι οι
ευρείες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις σηματοδοτούσαν τέλος εποχής για την
πρωτοκαθεδρία και την ευρεία αποδοχή του Τ. Ερντογάν και του κόμματός
του (AKP). Oι ίδιοι κύκλοι σχολίαζαν με αφορμή τις πρόσφατες αποκαλύψεις
για τα σκάνδαλα διαφθοράς που κλονίζουν την τουρκική κυβέρνηση ότι
«έχει αρχίσει να ξηλώνεται το πουλόβερ». Οι εξελίξεις στην Τουρκία είναι
ραγδαίες και οι ίδιες πηγές σχολίαζαν ότι αναπόφευκτα θα επηρεάσουν το
σκηνικό ενόψει των εκλογικών αναμετρήσεων που θα ακολουθήσουν. Σταθμός
θεωρούνται οι αυτοδιοικητικές εκλογές που θα διεξαχθούν στις 30 Μαρτίου
του 2014, καθώς είθισται να δημιουργούν προηγούμενο για τις εθνικές
εκλογές που θα διεξαχθούν το 2015 (αν και ήδη συζητείται το ενδεχόμενο
πρόωρων εκλογών).
Πολλά θα κριθούν, όμως, και από τις προεδρικές εκλογές του
Αυγούστου του 2014. Και αυτό επειδή θα αποσαφηνιστεί αν ο Τ. Ερντογάν θα
γίνει ο νέος ένοικος του προεδρικού μεγάρου Τσάνκαγια, καθώς και ποιος
θα είναι ο νέος πρωθυπουργός για την επόμενη τετραετία. Οι παροικούντες
την Ιερουσαλήμ θεωρούν ότι καταλυτικός θα είναι ο ρόλος που θα παίξει ο
Αμπντουλάχ Γκιουλ, ο οποίος φαίνεται να έχει πάρει αποστάσεις από την
επίσημη κυβερνητική γραμμή. Στα μεν γεγονότα του πάρκου Γκεζί είχε
τηρήσει πιο μετριοπαθή στάση, ενώ τις τελευταίες ημέρες δεν ακολούθησε
τη γραμμή Ερντογάν περί συνωμοσιών ξένων δυνάμεων εναντίον της Τουρκίας.
Δεν είναι λίγοι όσοι θεωρούν τον Α. Γκιουλ διάδοχο του τούρκου
πρωθυπουργού τόσο στο κόμμα όσο και στην κυβέρνηση, ενώ άλλες πηγές
εκτιμούν ότι ισχυρά ερείσματα για αρχηγία στο AKP την επόμενη ημέρα έχει
και ο υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου.
Οι εξελίξεις στη γειτονική χώρα προβλέπεται να είναι
πυκνές, γι' αυτό και η ελληνική πλευρά δεν αποκλείει το σενάριο
αποσταθεροποίησης του Ταγίπ Ερντογάν, εξέλιξη που θα επηρεάσει
αναπόφευκτα τις σχέσεις Αθήνας - Αγκυρας. Ακόμη και οι πλέον σκληροί στα
ελληνοτουρκικά αναγνωρίζουν ότι η άνοδος του τούρκου πρωθυπουργού στην
εξουσία το 2002 άλλαξε άρδην το σκηνικό στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και
οδήγησε σε αμοιβαία συνεννόηση που είχε ως συνέπεια τη μείωση της
έντασης στο Αιγαίο. Παρά τις κατά καιρούς ακραίες δηλώσεις του για το
Αιγαίο και την Κύπρο, οι οποίες γίνονται για εσωτερική κατανάλωση,
διπλωματικές πηγές υπογράμμιζαν ότι ο τούρκος πρωθυπουργός έχει σταθερή
θέση υπέρ της ανάγκης ύφεσης στον άξονα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και
υπέρ της στενότερης συνεργασίας στην οικονομία και στους τομείς χαμηλής
πολιτικής (τουρισμός, εκπαίδευση, πολιτισμός). Τη βούληση αυτή έχει
επιδείξει σε όλες τις επαφές του με έλληνες πρωθυπουργούς - από τον
Κώστα Καραμανλή μέχρι τον Γιώργο Παπανδρέου και τον Αντώνη Σαμαρά.
Βέβαια, τα αγκάθια που αφορούν το Καστελλόριζο, καθώς και την
αμφισβήτηση του δικαιώματος της Κυπριακής Δημοκρατίας να προχωρήσει στην
έρευνα και εκμετάλλευση φυσικού αερίου και υδρογονανθράκων εντός της
ΑΟΖ της, παραμένουν, αλλά, όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, η τουρκική
πλευρά επιθυμεί τον διάλογο. Αν το AKP και ο Τ. Ερντογάν
αποσταθεροποιηθούν, πολλά θα κριθούν στη μεταβατική διαδικασία και, σε
κάθε περίπτωση, η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να βρει απέναντί της έναν
άγνωστο συνομιλητή με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει.
Πάντως, οι τελευταίες εξελίξεις στο εσωτερικό της
Τουρκίας (αλλά και οι δυσκολίες στην υλοποίηση των Μνημονίων στην
Ελλάδα) επιτείνουν τη φάση στασιμότητας στην οποία έχουν εισέλθει οι
ελληνοτουρκικές σχέσεις τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Η Αθήνα έχει θέσει
ως προτεραιότητά της το μέτωπο της οικονομίας και φαίνεται ότι ουδείς
δεν επιθυμεί να ρισκάρει και ένα νέο μέτωπο με τους βουλευτές στα
ελληνοτουρκικά. Σημειώνεται ότι οι δύο πλευρές είχαν φθάσει πολύ κοντά
σε συμφωνία σε ένα πλαίσιο αρχών τον Ιούνιο του 2011. Ομως, η πτώση της
κυβέρνησης Παπανδρέου, η αβεβαιότητα και οι απανωτές εκλογικές
αναμετρήσεις που ακολούθησαν δεν επέτρεψαν την ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Το μήνυμα που δόθηκε στην Αγκυρα πριν από περίπου έναν χρόνο ήταν ότι η
Αθήνα δεν μπορεί αυτή τη στιγμή να σπαταλήσει πολιτικό κεφάλαιο στην
προώθηση μιας συμφωνίας για το Αιγαίο. Οι διερευνητικές επαφές
συνεχίζονται, αλλά οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ δεν περιμένουν
ουσιαστική πρόοδο, πολύ περισσότερο τώρα που είναι η τουρκική κυβέρνηση
αυτή που κλυδωνίζεται. Τυχαίο δεν πρέπει να θεωρείται ούτε το γεγονός
ότι κατά την πρόσφατη έλευση του Α. Νταβούτογλου στην Αθήνα ο χρόνος της
τρίτης συνεδρίασης του ελληνοτουρκικού Ανώτερου Συμβουλίου Συνεργασίας
Ελλάδας - Τουρκίας ορίστηκε για τον επόμενο Σεπτέμβριο, αφού δηλαδή θα
έχουν ολοκληρωθεί οι απανωτές εκλογικές αναμετρήσεις και στις δύο χώρες
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου