Της ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΣΩΚΟΥ
ΜΥΘΟΣ: Ο ρόλος του Ταμείου στο πρόγραμμα είναι ο σημαντικότερος.
Αυτή τη στιγμή, το Ταμείο δεν συμμετέχει στο ελληνικό πρόγραμμα, και ως παρατηρητής δεν υπογράφει τα κείμενα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, αλλά εάν οι Ευρωπαίοι επιμένουν σε κάτι δεν θέτει βέτο, ακόμη και αν διαφωνεί. Παρά ταύτα, παραμένει η εντύπωση ότι το ΔΝΤ έχει τον πιο σημαντικό ρόλο μεταξύ των θεσμών, ήδη από την εποχή που ο Πόουλ Τόμσεν ήταν παρών στις διαπραγματεύσεις. Οι Ευρωπαίοι παραδοσιακά αποζητούσαν την τεχνογνωσία του ΔΝΤ και αυτό του έδινε μια αναλογικά μεγαλύτερη βαρύτητα από τη χρηματική συμμετοχή του.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Το ΔΝΤ είναι το σκληρότερο μεταξύ των πιστωτών.
Το καταστατικό του Ταμείου προβλέπει αυστηρά κριτήρια δανεισμού, με γνωστότερο τον περιορισμό ότι δεν μπορεί να δανείσει εάν το χρέος δεν είναι βιώσιμο, αλλά και αν το πρόγραμμα δεν είναι επαρκώς χρηματοδοτημένο για τους επόμενους 12 μήνες. Αντίθετα, τα ευρωπαϊκά όργανα έχουν μεγαλύτερη ευελιξία, γιατί το επιτρέπει το θεσμικό τους πλαίσιο.
ΜΥΘΟΣ: Υπάρχει εναλλακτική λύση της λιτότητας.
Ολοι οι εκπρόσωποι των θεσμών υποστηρίζουν ότι δεν υπήρχε εναλλακτική λύση της λιτότητας και ότι ακόμη και αν μπορούσαν να επιστρέψουν στο 2010, θα ακολουθούσαν την ίδια συνταγή της δημοσιονομικής προσαρμογής. Ιδιαίτερα το ΔΝΤ δεν θα μπορούσε να σχεδιάσει ένα πρόγραμμα που να μη ζητάει μείωση των ελλειμμάτων. Μπορεί αρκετοί οικονομολόγοι να αμφιβάλλουν πλέον για το μέγεθος αυτής της προσαρμογής, εκτιμώντας ότι στην περίπτωση της Ελλάδας ήταν υπερβολική και τελικά αντιπαραγωγική, αλλά ακόμη και αυτοί παραδέχονται πως η λιτότητα δεν μπορούσε να αποφευχθεί.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Το ΔΝΤ έχει την ίδια συνταγή για όλες τις χώρες.
Το Ταμείο δίνει παρόμοια προγράμματα στις χώρες που ζητούν τη βοήθειά του – και σε κάθε περίπτωση αυτά προβλέπουν δημοσιονομική προσαρμογή. Αυτή είναι η συνταγή που εφαρμόζει, με μικρές διαφοροποιήσεις, σε όλες τις χώρες. Επιπλέον, δίνει τη μεγαλύτερη βάση στην εξυγίανση των δημοσιονομικών και στις μακροοικονομικές πολιτικές, με στόχο να εξασφαλίσει ότι, ως ύστατος δανειστής, το πρόγραμμα θα είναι αξιόπιστο και θα πάρει πίσω τα χρήματά του.
ΜΥΘΟΣ: Το Ταμείο επιδιώκει να αποχωρήσει από το ελληνικό πρόγραμμα.
Μπορεί κάποια στελέχη του να το υποστηρίζουν ιδιωτικά, ωστόσο εάν δεν ικανοποιηθούν οι συνθήκες που έθεσε για να συμμετάσχει στο νέο ευρωπαϊκό πρόγραμμα, το ΔΝΤ δεν μπορεί να αλλάξει γνώμη.
Η κυβέρνηση έχει ζητήσει επισήμως τη βοήθεια του Ταμείου, και η επικεφαλής του, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι είναι έτοιμη να στηρίξει την Ελλάδα εφόσον ικανοποιηθούν δύο συνθήκες: να ολοκληρωθεί η πρώτη αξιολόγηση του νέου προγράμματος και να υπάρξει επαρκής ελάφρυνση του χρέους, ώστε αυτό να γίνει βιώσιμο.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η Ελλάδα δεν μπορεί να διώξει το ΔΝΤ από μόνη της.
Ως χώρα υπό τη διεθνή επιτήρηση που συνοδεύει κάθε πρόγραμμα βοήθειας, αν η Ελλάδα ήθελε να διώξει το ΔΝΤ δεν θα μπορούσε να το κάνει μονομερώς. Εφόσον χρειάζεται το ευρωπαϊκό πρόγραμμα, πρέπει να πείσει και τους Ευρωπαίους, με τη Γερμανία να παραμένει αρνητική σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
ΜΥΘΟΣ: Το ΔΝΤ είναι που ζητάει την αύξηση των φόρων.
Το ΔΝΤ δεν ζητάει αύξηση των φορολογικών συντελεστών, αλλά διεύρυνση της φορολογικής βάσης και καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Ομοίως, το ΔΝΤ αντιδρά στην αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών καθώς εκτιμά ότι επιβαρύνει το κόστος της εργασίας. Αυτό στο οποίο επέμεινε το Ταμείο, αλλά προφανώς όχι αρκετά, είναι ότι πρέπει να γίνουν επίσης περικοπές στις δαπάνες. Ωστόσο, καθώς διαδοχικές κυβερνήσεις δεν έχουν να επιδείξουν ιδιαίτερο έργο στον έλεγχο των δαπανών, η προσπάθεια για τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών έχει περιοριστεί στα φορολογικά μέτρα. Και όσο δεν καταπολεμείται η φοροδιαφυγή, τόσο περισσότερο επιβαρύνονται όσοι πληρώνουν κανονικά τους φόρους τους.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Το Ταμείο είναι σύμμαχος στην αναδιάρθρωση του χρέους.
Από το καλοκαίρι και μετά, περισσότερο από ποτέ, το Ταμείο πιέζει για ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Μία έξοδός του από το ελληνικό πρόγραμμα θα στερούσε τον σημαντικότερο μοχλό πίεσης για την αναδιάρθρωσή του, καθώς οι Ευρωπαίοι δεν θεωρούν το ζήτημα εξίσου σημαντικό – και σίγουρα όχι εξίσου επείγον.
Αυτή τη στιγμή, το Ταμείο δεν συμμετέχει στο ελληνικό πρόγραμμα, και ως παρατηρητής δεν υπογράφει τα κείμενα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, αλλά εάν οι Ευρωπαίοι επιμένουν σε κάτι δεν θέτει βέτο, ακόμη και αν διαφωνεί. Παρά ταύτα, παραμένει η εντύπωση ότι το ΔΝΤ έχει τον πιο σημαντικό ρόλο μεταξύ των θεσμών, ήδη από την εποχή που ο Πόουλ Τόμσεν ήταν παρών στις διαπραγματεύσεις. Οι Ευρωπαίοι παραδοσιακά αποζητούσαν την τεχνογνωσία του ΔΝΤ και αυτό του έδινε μια αναλογικά μεγαλύτερη βαρύτητα από τη χρηματική συμμετοχή του.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Το ΔΝΤ είναι το σκληρότερο μεταξύ των πιστωτών.
Το καταστατικό του Ταμείου προβλέπει αυστηρά κριτήρια δανεισμού, με γνωστότερο τον περιορισμό ότι δεν μπορεί να δανείσει εάν το χρέος δεν είναι βιώσιμο, αλλά και αν το πρόγραμμα δεν είναι επαρκώς χρηματοδοτημένο για τους επόμενους 12 μήνες. Αντίθετα, τα ευρωπαϊκά όργανα έχουν μεγαλύτερη ευελιξία, γιατί το επιτρέπει το θεσμικό τους πλαίσιο.
ΜΥΘΟΣ: Υπάρχει εναλλακτική λύση της λιτότητας.
Ολοι οι εκπρόσωποι των θεσμών υποστηρίζουν ότι δεν υπήρχε εναλλακτική λύση της λιτότητας και ότι ακόμη και αν μπορούσαν να επιστρέψουν στο 2010, θα ακολουθούσαν την ίδια συνταγή της δημοσιονομικής προσαρμογής. Ιδιαίτερα το ΔΝΤ δεν θα μπορούσε να σχεδιάσει ένα πρόγραμμα που να μη ζητάει μείωση των ελλειμμάτων. Μπορεί αρκετοί οικονομολόγοι να αμφιβάλλουν πλέον για το μέγεθος αυτής της προσαρμογής, εκτιμώντας ότι στην περίπτωση της Ελλάδας ήταν υπερβολική και τελικά αντιπαραγωγική, αλλά ακόμη και αυτοί παραδέχονται πως η λιτότητα δεν μπορούσε να αποφευχθεί.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Το ΔΝΤ έχει την ίδια συνταγή για όλες τις χώρες.
Το Ταμείο δίνει παρόμοια προγράμματα στις χώρες που ζητούν τη βοήθειά του – και σε κάθε περίπτωση αυτά προβλέπουν δημοσιονομική προσαρμογή. Αυτή είναι η συνταγή που εφαρμόζει, με μικρές διαφοροποιήσεις, σε όλες τις χώρες. Επιπλέον, δίνει τη μεγαλύτερη βάση στην εξυγίανση των δημοσιονομικών και στις μακροοικονομικές πολιτικές, με στόχο να εξασφαλίσει ότι, ως ύστατος δανειστής, το πρόγραμμα θα είναι αξιόπιστο και θα πάρει πίσω τα χρήματά του.
ΜΥΘΟΣ: Το Ταμείο επιδιώκει να αποχωρήσει από το ελληνικό πρόγραμμα.
Μπορεί κάποια στελέχη του να το υποστηρίζουν ιδιωτικά, ωστόσο εάν δεν ικανοποιηθούν οι συνθήκες που έθεσε για να συμμετάσχει στο νέο ευρωπαϊκό πρόγραμμα, το ΔΝΤ δεν μπορεί να αλλάξει γνώμη.
Η κυβέρνηση έχει ζητήσει επισήμως τη βοήθεια του Ταμείου, και η επικεφαλής του, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι είναι έτοιμη να στηρίξει την Ελλάδα εφόσον ικανοποιηθούν δύο συνθήκες: να ολοκληρωθεί η πρώτη αξιολόγηση του νέου προγράμματος και να υπάρξει επαρκής ελάφρυνση του χρέους, ώστε αυτό να γίνει βιώσιμο.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η Ελλάδα δεν μπορεί να διώξει το ΔΝΤ από μόνη της.
Ως χώρα υπό τη διεθνή επιτήρηση που συνοδεύει κάθε πρόγραμμα βοήθειας, αν η Ελλάδα ήθελε να διώξει το ΔΝΤ δεν θα μπορούσε να το κάνει μονομερώς. Εφόσον χρειάζεται το ευρωπαϊκό πρόγραμμα, πρέπει να πείσει και τους Ευρωπαίους, με τη Γερμανία να παραμένει αρνητική σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
ΜΥΘΟΣ: Το ΔΝΤ είναι που ζητάει την αύξηση των φόρων.
Το ΔΝΤ δεν ζητάει αύξηση των φορολογικών συντελεστών, αλλά διεύρυνση της φορολογικής βάσης και καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Ομοίως, το ΔΝΤ αντιδρά στην αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών καθώς εκτιμά ότι επιβαρύνει το κόστος της εργασίας. Αυτό στο οποίο επέμεινε το Ταμείο, αλλά προφανώς όχι αρκετά, είναι ότι πρέπει να γίνουν επίσης περικοπές στις δαπάνες. Ωστόσο, καθώς διαδοχικές κυβερνήσεις δεν έχουν να επιδείξουν ιδιαίτερο έργο στον έλεγχο των δαπανών, η προσπάθεια για τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών έχει περιοριστεί στα φορολογικά μέτρα. Και όσο δεν καταπολεμείται η φοροδιαφυγή, τόσο περισσότερο επιβαρύνονται όσοι πληρώνουν κανονικά τους φόρους τους.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Το Ταμείο είναι σύμμαχος στην αναδιάρθρωση του χρέους.
Από το καλοκαίρι και μετά, περισσότερο από ποτέ, το Ταμείο πιέζει για ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Μία έξοδός του από το ελληνικό πρόγραμμα θα στερούσε τον σημαντικότερο μοχλό πίεσης για την αναδιάρθρωσή του, καθώς οι Ευρωπαίοι δεν θεωρούν το ζήτημα εξίσου σημαντικό – και σίγουρα όχι εξίσου επείγον.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου