ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Η δημογραφία είναι οικονομία

Της ΜΑΡΩΣ ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, εκατομμύρια άνθρωποι ανά την υφήλιο παντρεύονται. 

Ολα γίνονται με τη σειρά τους.  

Πρώτα δίνουν μια μικρή περιουσία για έναν παραμυθένιο γάμο, μετά αγοράζουν καινούριο αυτοκίνητο - συνήθως με δάνειο - και μετά αγοράζουν το σπιτικό όπου θα στεγάσουν την ευτυχισμένη οικογένειά τους - αυτό πάντα με δάνειο. Ακολουθούν τα έπιπλα και η οικοσκευή. Κι επειδή πλέον εκτός από τα έξοδα το νεόκοπο ζεύγος μοιράζεται και τον ελεύθερο χρόνο του, η αγορά μιας τηλεόρασης τελευταίας τεχνολογίας ή η σύμβαση με κάποιο συνδρομητικό κανάλι κρίνονται σχεδόν απαραίτητα. Μετά έρχονται τα παιδιά - ένα, δύο ή και περισσότερα, για τους πιο τολμηρούς. Και η ιστορία συνεχίζεται κάπως έτσι.

Πριν από τη Μεγάλη Υφεση, τα παντός τύπου δάνεια και τις «διευκολύνσεις» των τραπεζών, οι νέοι έκαναν μεγάλες οικονομίες για να μπορέσουν να παντρευτούν και να αποκτήσουν όλα αυτά τα αγαθά. Τα χρόνια περνούν όμως και τα δεδομένα αλλάζουν. Από το 1960 έως το 2010, για παράδειγμα, το ποσοστό των νέων ανθρώπων, ηλικίας 18-29 ετών, που πήρε τη απόφαση να παντρευτεί έπεσε κατακόρυφα από το 59% στο 20%. Από αυτούς, όσοι έμπαιναν στη διαδικασία να «φύγουν από το ενοίκιο» το έκαναν πολύ αργότερα, ενώ όσον αφορά την τεκνοποιία, αν όχι στο πρώτο, στο δεύτερο παιδί συνήθως σταματούσαν.

Τα τελευταία χρόνια οι νέοι έχουν ακόμη περισσότερους λόγους να αποφεύγουν τα - οικονομικά - βάρη των ενηλίκων: 

Αρκετοί πτυχιούχοι αποπληρώνουν ακόμη το φοιτητικό τους δάνειο - οι ίδιοι ή οι γονείς τους. Αλλοι παλεύουν για μια θέση εργασίας την εποχή που η ανεργία παγκοσμίως καλπάζει, ενώ οι τυχεροί που τα καταφέρνουν συμβιβάζονται με αμοιβές που πολύ δύσκολα μπορούν να τους εξασφαλίσουν τα προς το ζην. 

Πώς τα βγάζουν πέρα; 

 
 Επιστρέφουν στο πατρικό τους ή δεν φεύγουν ποτέ. Τα δε ζευγάρια εξακολουθούν να περνούν καλά ο καθένας στο σπίτι του, αλλά ο γάμος και τα παιδιά αναβάλλονται «μέχρι να στρώσει κάπως η κατάσταση». Επιστήμονες από το ερευνητικό κέντρο Pew των ΗΠΑ υποστηρίζουν πως περισσότεροι από ένας στους πέντε ενηλίκους ηλικίας 18 έως 34 ετών καθυστερούν να αποκτήσουν παιδί λόγω της οικονομικής κρίσης. Κι ενώ για τα ζευγάρια που κάνουν παύση από γάμους, αυτοκίνητα, σπίτια, παιδιά είναι απολύτως λογικό, για την οικονομία είναι εντελώς καταστροφικό.

Νοικοκυριό σημαίνει κατανάλωση. Δεδομένου μάλιστα ότι τα παιδιά είναι οι μεγαλύτεροι - έμμεσοι - καταναλωτές, η συμβολή τους στην οικονομία μιας χώρας θεωρείται εξίσου σημαντική με κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία ή η αγορά ακινήτων.  

Η δημογραφία είναι οικονομία, τονίζει ο Ντέρεκ Τόμσον, αρχισυντάκτης του αμερικανικού περιοδικού «The Atlantic». Οι προηγμένες χώρες με το μεγαλύτερο δημογραφικό πρόβλημα - εξηγεί - βρίσκονται στην ίδια μοίρα με τις προηγμένες χώρες με αβέβαιο οικονομικό μέλλον. Με λίγα λόγια, η υπογεννητικότητα βαθαίνει την οικονομική κρίση, γεγονός που θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη αν θέλουμε να έχουμε ανθρώπους που θα πληρώνουν στο μέλλον και έναν καλό λόγο για να ξοδεύουν οι οικογένειες σήμερα.